Απαλλαγή από τα Θρησκευτικά: Νέα εγκύκλιος (2020)

 

Απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών

Μαρούσι, 10- 8-2020

Αρ.Πρωτ. : Φ1/104795/ΓΔ4

Το μάθημα των Θρησκευτικών είναι υποχρεωτικό για όλους τους/τις μαθητές/τριες (άρ.16, παρ.2 του Συντάγματος) και διδάσκεται στις σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα επίσημα υποχρεωτικά αναλυτικά και ωρολόγια προγράμματα, ακολουθεί τους γενικούς σκοπούς της εκπαίδευσης και απευθύνεται σε όλους τους/τις μαθητές/τριες. Ωστόσο, παρέχεται η δυνατότητα σε μη Χριστιανούς Ορθόδοξους μαθητές/τριες, δηλαδή αλλόθρησκους ή ετερόδοξους ή άθρησκους, που επικαλούνται λόγους θρησκευτικής συνείδησης, να απαλλαγούν από την παρακολούθησή του.

Συνεπώς, η απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών παρέχεται νόμιμα, όταν αφορά την προάσπιση της ελευθερίας της θρησκευτικής συνείδησης, όπως προβλέπεται από το Σύνταγμα και περιγράφεται στους οικείους νόμους, στις αποφάσεις των διεθνών και ελληνικών δικαστηρίων (βλ. ΕΔΔΑ 31.10.2019, Παπαγεωργίου κ.α. κατά Ελλάδος, Ολ.ΣτΕ1749/2019 και 1750/2019) και της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα(βλ. απόφαση 28/2019 της Αρχής).

Η απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών, σύμφωνα και με το με αρ. 37/23-7-2020 απόσπασμα πρακτικού του Δ.Σ. του Ι.Ε.Π., χορηγείται ύστερα από Υπεύθυνη Δήλωση του ν.1599/1986, του/της ίδιου/ας του/της μαθητή/τριας (αν είναι ενήλικος/ η) ή και των δύο γονέων του/της (αν είναι ανήλικος/η), στην οποία θα αναφέρεται το εξής : «Λόγοι θρησκευτικής συνείδησης δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή (μου ή του παιδιού μου) στο μάθημα των Θρησκευτικών»(βλ.Ολ.ΣτΕ 1749/2019 και 1750/2019).

Μόνον στην περίπτωση που η γονική μέριμνα ασκείται από τον ένα γονέα, αρκεί η υπογραφή του/της ασκούντος/ούσης τη γονική μέριμνα.

Η προσυπογραφή της Υπεύθυνης Δήλωσης από τον/τη διδάσκοντα/ουσα είναι απαραίτητη, ώστε να

Μεταβατικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου σε pdf (2020)

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών
της Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ (2020)

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε και να δείτε το αντίστοιχο Μεταβατικό Βιβλίο του Μαθήματος των Θρησκευτικών σε μορφή pdf, τα όποια ισχύουν για το σχολικό έτος 2020-2021. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν τα 3 Μεταβατικά Βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου.

Αφού ανοίξει το pdf, πατώντας πάνω δεξιά το αντίστοιχο εικονίδιο για τη λήψη μπορείτε να το κατεβάσετε και να το αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας.

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (τα οποία  σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών). Τα βιβλία αυτά  χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και  είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών
Β΄  ΛΥΚΕΙΟΥ(2020)

 

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών της
Γ΄  ΛΥΚΕΙΟΥ (2020)

Μεταβατικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου σε pdf (2020)

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών  της
Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (2020)

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε και να δείτε το αντίστοιχο Μεταβατικό Βιβλίο του Μαθήματος των Θρησκευτικών σε μορφή pdf, τα όποια ισχύουν για το σχολικό έτος 2020-2021. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν τα 3 Μεταβατικά Βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου.

Αφού ανοίξει το pdf, πατώντας πάνω δεξιά το αντίστοιχο εικονίδιο για τη λήψη μπορείτε να το κατεβάσετε και να το αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας.

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (τα οποία  σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών). Τα βιβλία αυτά  χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και  είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών της Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (2020)

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών της Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (2020)

Μεταβατικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού σε pdf (2020)

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών

της Δ΄ Δημοτικού (2020)

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε και να δείτε το αντίστοιχο Μεταβατικό Βιβλίο του Μαθήματος των Θρησκευτικών σε μορφή pdf, τα όποια ισχύουν για το σχολικό έτος 2020-2021. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν τα 4 Μεταβατικά Βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού.

Αφού ανοίξει το pdf, πατώντας πάνω δεξιά το αντίστοιχο εικονίδιο για τη λήψη μπορείτε να το κατεβάσετε και να το αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας. 

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (τα οποία  σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών). Τα βιβλία αυτά  χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και  είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών
της  Ε΄Δημοτικού (2020)

Μεταβατικό Βιβλίο Θρησκευτικών
της Δ΄ Δημοτικού (2020)

Τα αναθεωρημένα προγράμματα σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών - Εισήγηση της επιστημονικής επιτροπής

Αναθεωρημένα προγράμματα σπουδών για Θρησκευτικών 

Στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε τα:

Αναθεωρημένα προγράμματασπουδών για Θρησκευτικών  για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο

Αναθεωρημένα προγράμματασπουδών για Θρησκευτικών  για Λύκειo

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

1. Η επιστημονική επιτροπή συγκροτήθηκε από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) στις 19/12/2019 (Απόσπασμα Πρακτικού 52/19-12-2019 συνεδρίασης του Δ.Σ. του ΙΕΠ/ Αριθμός Πρωτοκόλλου: 13322/19-12-2019) με έργο της,

α) Την εισήγηση για την βέλτιστη δυνατή μεταβατική λύση του ζητήματος με στόχο την πλήρη συμμόρφωση των Προγραμμάτων Σπουδών του Μαθήματος των Θρησκευτικών με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (Σ.τ.Ε.), για το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί μέχρι τη συγγραφή και εφαρμογή των νέων Προγραμμάτων Σπουδών και του αντιστοίχου διδακτικού υλικού για το Μάθημα των Θρησκευτικών

β) την εισήγηση σχετικά με τους τρόπους και τις μεθόδους εφαρμογής των αποφάσεων του Σ.τ.Ε., του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), όσον αφορά σε όλες τις υπόλοιπες πτυχές των αποφάσεων αυτών που συνδέονται με το Μάθημα των Θρησκευτικών, με έμφαση στη διατήρηση της υποχρεωτικότητας του Μαθήματος και τη διαδικασία απαλλαγής των μαθητών/μαθητριών.

2. Την επομένη της συγκροτήσεώς της, η επιτροπή ξεκίνησε το έργο της συνεδριάζοντας σε χώρο του ΙΕΠ. Κατά τη συνεδρίαση αυτή αναγνωρίστηκε από τα μέλη της η ευθύνη τους, η σημασία του μεταβατικού έργου της και τέθηκε σε συζήτηση το πλαίσιο εργασίας της.


3. Οι συνεδριάσεις της επιτροπής διεξήχθησαν, τόσο με φυσική παρουσία των μελών της (σε χώρους του ΙΕΠ ή του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων), όσο και με διαδικτυακή σύνδεση (ειδικώς για τα μέλη εκείνα τα οποία βρίσκονταν σε μακρινές αποστάσεις), ενώ, για ταχύτερη λειτουργία των εργασιών και προς διευκόλυνση του έργου επελέγη και η, δια μέσου ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, ανταλλαγή αρχείων.

4. Η επιτροπή, θέτοντας τα θεμέλια του έργου της, συζήτησε εκτενώς επωφελείς, προς τη θρησκευτική εκπαίδευση των μαθητών, τρόπους συμμόρφωσης προς τις αποφάσεις του ΣτΕ. Αρχικώς, λόγω του κατεπείγοντος της συμμόρφωσης προς τις αποφάσεις του ΣτΕ, ετέθη προς συζήτηση και διερευνήθηκε το ενδεχόμενο επιστροφής στα παλαιά προγράμματα και βιβλία του 1998 και 2003-2006, πρόταση που απασχόλησε και τη συνάντηση της 30.12.2019. Αν και η λύση αυτή φαινόταν απλούστερη αυτής που τελικώς επελέγη, η επιτροπή συναντούσε τα εξής προβλήματα:

α)   αναντιστοιχία   ανάμεσα   στο   παιδαγωγικό   και   διδακτικό   πλαίσιο   σύνταξης   των

Ο κίνδυνος του θρησκευτικού αναλφαβητισμού

Ο κίνδυνος του θρησκευτικού αναλφαβητισμού

Κιτρομηλίδης Πασχάλης  - Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (18/10/2015)

Η συζήτηση που ανέκυψε σε σχέση με το μάθημα των Θρησκευτικών και τη θέση του στο αναλυτικό πρόγραμμα των ελληνικών σχολείων δεν μπορεί να αφήσει αδιάφορους όσους κήδονται πραγματικά της Παιδείας της χώρας. Όπως είναι σε όλους γνωστό, τα φλέγοντα και τα επείγοντα προβλήματα στον χώρο της Παιδείας είναι άλλα και όχι το μάθημα των Θρησκευτικών και η διδασκαλία του. Η σκέψη πάντως που έχει ακουστεί για μεταβολή του μαθήματος σε προαιρετικό, διά της εισαγωγής της δυνατότητας αναιτιολόγητης επιλογής για απαλλαγή από αυτό, συνεπάγεται την κατάργησή του. Ποιος μαθητής ή μαθήτρια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν θα θελήσει να απαλλαγεί από τον φόρτο ενός ακόμη μαθήματος που απαιτεί μελέτη και εκμάθηση πληροφοριών; Έτσι με την άσκηση της ελεύθερης επιλογής μαθητών και γονέων για την «ελάφρυνση του φόρτου εργασίας των παιδιών» - αυτό είναι το ακαταμάχητο παιδαγωγικό επιχείρημα - θα μπορέσει να επέλθει, επιτέλους, η απαλλαγή του αναλυτικού προγράμματος από το «φοβερό» μάθημα των Θρησκευτικών.

Και όμως πρόκειται για ένα μάθημα εντελώς παρεξηγημένο, με ευθύνη βέβαια των βιβλίων, πλείστων από τους διδάσκοντες αλλά και λόγω της γενικότερης προκατάληψης που έχει καλλιεργηθεί στην κοινωνία μας εναντίον κάθε εκδοχής της πνευματικής ζωής που θα μπορούσε να εκληφθεί ως συντηρητική. Μαζί με το εξίσου πολύπαθο μάθημα της Ιστορίας, η διδασκαλία των Θρησκευτικών, αν δεν μεταβάλλεται σε ιδεολογικό πειθαναγκασμό, μπορεί να συμβάλει με ουσιώδη τρόπο στη γενικότερη παιδεία των παιδιών, παρέχοντας πληροφορίες και ενημέρωση για μία από τις θεμελιώδεις εκδηλώσεις του πνευματικού βίου της ανθρωπότητας, συντελώντας συγχρόνως και στην καλλιέργεια της ανεκτικότητας και του σεβασμού της ετερότητας. Ας υπενθυμίσουμε και το αυτονόητο ότι παιδεία σημαίνει κυρίως την καλλιέργεια της γλωσσικής ικανότητας, δηλαδή την επαρκή γνώση της ελληνικής γλώσσας, και την εγκυκλοπαιδική μόρφωση των παιδιών, όχι την απόκτηση τεχνικών δεξιοτήτων τις οποίες τα παιδιά διαθέτουν ούτως ή άλλως από μικρά, ζώντας σε κοινωνίες που συνθλίβονται πλέον από τις ψηφιακές τεχνολογίες. Αυτό βέβαια είναι μια άλλη, μάλλον σοβαρότερη συζήτηση, αλλά το πρόβλημα αντιμετωπίζεται δυστυχώς με έναν πραγματικά απίστευτο στρουθοκαμηλισμό.

Τους λόγους για τους οποίους δεν πρέπει να καταργηθεί το μάθημα των Θρησκευτικών τούς έχουν

Οι αλλαγές στα βιβλία των Θρησκευτικών του Δημοτικού

Στο ΔΙΟΦΑΝΤΟ για επανεκτύπωση στάλθηκαν,με όλες τις αλλαγές,  με απόφαση που υπέγραψε ο υπουργός Παιδείας Κ. Γαβρόγλου, τα βιβλία των Θρησκευτικών που θα δοθούν στους μαθητές την επόμενη σχολική χρονιά 2019-20.

Ειδικότερα πρόκειται για τις εξής αλλαγές: 
 

Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Δ΄ τάξης του Γυμνασίου σε pdf.

Τα λειτουργικά άσματα,
ιστορική διαμόρφωσις και ερμηνεία 
της θείας λειτουργίας
διά την Δ΄ τάξιν του Εξαταξίου Γυμνασίου 
 - [1930, 6η Έκδοση]  
Γεώργιος Α. Σωτηρίου

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε το αντίστοιχο  βιβλίο σε μορφή pdf. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν 28 παλιά βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών της Δ΄ Γυμνασίου.

Διαχρονικά τα περισσότερα βιβλία των θρησκευτικών της  Δ΄ τάξης του Γυμνασίου έχουν ως θέμα τους την Εκκλησιαστική Ιστορία και την Ερμηνεία Περικοπών από την Αγία Γραφή. Από τα βιβλία που παρουσιάζουμε εδώ, ιδιαίτερο ενδιαφέρον  παρουσιάζει   η 1^η  έκδοση  του 1933 της Ερμηνείας της Αγίας Γραφής με τίτλο: «Εκλεκταί περικοπαί εκ της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης μετ΄ εισαγωγής και ερμηνευτικών σημειώσεων δια την Δ΄ τάξιν του Γυμνασίου»  του Κωνσταντίνου Καζαντζή. Άξια ιδιαίτερης προσοχής είναι επίσης  και οι Εκκλησιαστικές Ιστορίες  των Αθανάσιου Παπαχριστόπουλου και Αντωνίου  Παππαδάτου, οι οποίες εκδόθηκαν το 1927 και το 1940 αντίστοιχα.

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (τα οποία  σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών). Τα βιβλία αυτά  χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και  είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών (έως το 2016) 

Επιπρόσθετα, πατώντας στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών: (τα οποία ήταν σε ισχύ έως το διδακτικό έτος 2015 – 2016)

Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου.
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου. 
Κ.Ε.

Εκκλησιαστική ιστορία
δια την Δ΄ τάξιν 
των Γυμνασίων νέου τύπου
[1940] 
Αντώνιος Γ.Παππαδάτος

Εκκλησιαστική Ιστορία
δια την Δ' τάξιν των Γυμνασίων
[1953, 2η Έκδοση] 
Α. Μακρής, Σ. Λαγοπάτης, 
Π. Πάτρας

Διδακτικές Οδηγίες για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών στο Γενικό Λύκειο (2018-2019)

Διδακτικές Οδηγίες για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών

στο Γενικό Λύκειο

Το ΥΠΠΕΘ έστειλε στα σχολεία τη με αριθμ. 175345/Δ2/18-10-2018  εγκύκλιο, με θέμα «Οδηγίες για τη διδασκαλία μαθημάτων Κοινωνικών Επιστημών και Φυσικής Αγωγής ημερησίου και εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2018-2019», όπου περιλαμβάνονται και οι Οδηγίες για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών του Ημερήσιου και του Εσπερινού Γενικού Λυκείου.

Σύμφωνα με τις Οδηγίες, κατά το σχολικό έτος 2018-19, στα Θρησκευτικά θα διδαχθούν: 

Θρησκευτικά των Α΄, Β΄, Γ΄ τάξεων του ημερήσιου Γενικού Λυκείου

Για το μάθημα των Θρησκευτικών των Α΄, Β΄, Γ΄ τάξεων του ημερήσιου Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2018-2019 ισχύουν η ύλη και οι οδηγίες διδασκαλίας, όπως έχουν οριστεί για το σχολικό έτος 2017-2018, σύμφωνα με το υπ’ αριθμ. 168781/Δ2/09-10-2017 έγγραφο του ΥΠ.Π.Ε.Θ. («Οδηγίες για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών στα ημερήσια και εσπερινά Λύκεια για το σχολικό έτος 2017-2018»).

Θρησκευτικά των Α΄, Γ΄ και Δ΄ τάξεων του εσπερινού Γενικού Λυκείου

Για το μάθημα των Θρησκευτικών των Α΄, Γ΄ και Δ΄ τάξεων του εσπερινού Γενικού Λυκείου για το

Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Α΄ τάξης του Γυμνασίου σε pdf.

Λειτουργική.
Προς χρήσιν των μαθητών 
της Α΄ Γυμνασίου
[1884] 
Π. Ρομποτής, Ι. Ε Μεσολωράς
(διασκευή)

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε το αντίστοιχο βιβλίο σε μορφή pdf. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν 31 παλιά βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών της Α΄ Γυμνασίου.

Ως επί το πλείστον, τα περισσότερα βιβλία των θρησκευτικών της  Α΄ τάξης του Γυμνασίου, μετά τη δεκαετία του 1930, έχουν ως θέμα τους την Παλαιά Διαθήκη.  Από τα παλαιότερα βιβλία της Α΄ τάξης  του Γυμνασίου που παρουσιάζουμε εδώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον  έχει το σχολικό εγχειρίδιο το οποίο τιτλοφορείται ως: «Λειτουργική - Προς χρήσιν των μαθητών της Α΄ Γυμνασίου» του 1884, με συγγραφείς τους Π. Ρομποτή και  Ι.  Μεσολωρά.  Το βιβλίο αυτό εστιάζει  στη Λειτουργική και στους τρόπους κατήχησης της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας. Επίσης ξεχωρίζει και το σχολικό βιβλίο του μαθήματος των Θρησκευτικών που περιλαμβάνει κοντάκια δεσποτικών εορτών, καθίσματα της Μεγάλης Εβδομάδας και ερμηνευτικές σημειώσεις, με τίτλο:  «Κοντάκια και καθίσματα», του 1924 με συγγραφέα  τον Δημήτριο Κουϊμουτσόπουλο.  Άξιο μνείας είναι και το βιβλίο του Γεώργιου Δέρβου, το οποίο εκδόθηκε το 1909 και περιλαμβάνει περικοπές από τα τέσσερα Ευαγγέλια, ερμηνευτικά σχόλια και πραγματολογικές σημειώσεις.

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία (τα οποία  σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών), του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου. Τα βιβλία αυτά  χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και  είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών (έως το 2016) 

Επιπρόσθετα, πατώντας στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών: (τα οποία ήταν σε ισχύ έως το διδακτικό έτος 2015 – 2016)

Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου.
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου. 

Ερμηνεία περικοπών 
κατ΄ επιλογήν 
εκ των Ευαγγελίων δια
την Α΄ τάξιν του Γυμνασίου
[1909] 
Γεώργιος Ι. Δέρβος

Ύμνοι εκκλησιαστικοί
διά την Α΄ και Β΄ τάξιν 
των Γυμνασίων
[1915] 
Αργύριος Π. Σακελλαρίου

Καταργούνται οι γραπτές προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις για το μάθημα των Θρησκευτικών στο Λύκειο.

Κατάργηση των τελικών γραπτών εξετάσεων

στο μάθημα των Θρησκευτικών

Σύμφωνα με το νέο Προεδρικό Διάταγμα για την αξιολόγηση των μαθητών/-τριών του Γενικού Λυκείου, το οποίο αναμένεται να εκδοθεί από το Υπουργείο Παιδείας, προβλέπεται η  μείωση του αριθμού των εξεταζόμενων μαθημάτων και αλλαγές στον τρόπο εξέτασης των μαθητών του Γενικού Λυκείου. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται να καταργηθούν οι τελικές γραπτές εξετάσεις του Μαΐου και του Ιουνίου για το μάθημα των θρησκευτικών. Ειδικότερα σύμφωνα με το νέο Προεδρικό Διάταγμα και την ενημερωτική εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας (Αρ. Πρωτ. 169626/Δ2/11-10-2018)[1] το μάθημα των θρησκευτικών εντάσσεται στη Β΄ ομάδα μαθημάτων και  προβλέπονται τα παρακάτω όσον αφορά τον χωρισμό των μαθημάτων σε ομάδες, τις ωριαίες γραπτές δοκιμασίες και την εξαγωγή του βαθμού προαγωγής ή απόλυσης των μαθητων:

Χαρακτηρισμός των διδασκόμενων μαθημάτων

1. Τα μαθήματα της Α ́ τάξης του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και της Α ́ τάξης του Εσπερινού Γενικού Λυκείου κατανέμονται σε δύο (2) ομάδες:

α) Η ομάδα Α’ περιλαμβάνει τα μαθήματα Γενικής Παιδείας που εξετάζονται γραπτώς στις προαγωγικές

Το μάθημα των θρησκευτικών στις ευρωπαϊκές χώρες

Το μάθημα των θρησκευτικών στις ευρωπαϊκές χώρες

Πλήρη εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στην Ευρώπη σχετικά με το μάθημα των θρησκευτικών μας παρέχει η βοήθεια του διαδικτύου και η ειδική μελέτη του κ. Γ. Κρίππα, Δρ. Συνταγματικού Δικαίου, με τίτλο «H συνταγματική κατοχύρωσις του μαθήματος των Θρησκευτικών παρ' ημιν και εν τη αλλοδαπή», Αθήναι 2001.

 Η εικόνα αυτή είναι εντελώς αντίθετη με ό,τι παρουσιάζουν οι «προοδευτικοί» στην Ελλάδα. Όπως αναφέρει ο ίδιος ο κ. Κρίππας: «ως αποδεικνύουμε εκεί, δι' αναφοράς και αναλύσεως των σχετικών διατάξεων του νόμου και του Συντάγματος των ! ευρωπαϊκών χωρών, σε όλες τις χώρες το μάθημα διδάσκεται κανονικά σε όλα τα σχολεία (δημόσια και ιδιωτικά) και μάλιστα υπό μορφήν κατηχητικήν (δηλ. διδασκαλία της χριστιανικής πίστεως και όχι γενική θρησκειολογία όλων των θρησκειών), διδάσκεται δε τουλάχιστον επί δίωρον κάθε εβδομάδα. Το μάθημα αυτό θεωρείται ισότιμο προς τα λοιπά, ό βαθμός του αναγράφεται στο απολυτήριο και λαμβάνεται υπ' όψιν για την εξαγωγή του μέσου όρου βαθμολογίας κάθε έτος. Σε πολλές μάλιστα χώρες ή ύλη του μαθήματος καθορίζεται από την εκκλησία. Oλόκληρη ή εκπαιδευτική ύλη των σχολείων πρέπει να διέπεται από τις χριστιανικές αρχές και αξίες (Αγγλία), τέλος, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι, βάσει της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, άρθρο 2, ή κατάργηση του μαθήματος των Θρησκευτικών στις ευρωπαϊκές χώρες δεν είναι επιτρεπτή. Την σύμβασιν αυτήν έχει κυρώσει και η Ελλάδα διά του νόμου 53/1974. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, οι υποστηρίζοντες τα αντίθετα δεν αποδεικνύουν παρά μόνον την παχυλήν άγνοια τους ή την πρόθεση τους να παραπλανήσουν εκείνους προς τους οποίους απευθύνονται».  

Θα παρουσιάσουμε με συντομία το καθεστώς που ισχύει σήμερα στην Ευρώπη 

1. Αυστρία (Καθολικοί 85% , Προτεστάντες 9%)

Το μάθημα είναι υποχρεωτικό - ομολογιακό. Διδάσκεται σε όλα τα σχολεία της στοιχειώδους και της μέσης εκπαίδευσης και η διδασκαλία του τελεί υπό την εποπτεία των εκκλησιών. Η πλειοψηφία των μαθητών παρακολουθεί μάθημα βασισμένο στο ρωμαιοκαθολικό δόγμα. Οι καθηγητές πληρώνονται από το κράτος. Η απαλλαγή από το μάθημα γίνεται με αίτηση των γονέων, δεν προβλέπεται απαλλαγή για κανέναν που ανήκει σε μια από τις «νόμιμα αναγνωρισμένες» θρησκείες. 

2. Βέλγιο (Καθολικοί 75%)

Το μάθημα είναι υποχρεωτικό - ομολογιακό και γίνεται στα σχολεία από την καθολική εκκλησία. Υπάρχει και η επιλογή εναλλακτικού μαθήματος ομολογιακών θρησκευτικών, με περιεχόμενο τη διδασκαλία

Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών της ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού σε pdf.

Ορθόδοξος Χριστιανική
Κατήχησις και Λειτουργική 
διά την ΣΤ΄ τάξιν των  
Δημοτικών Σχολείων[1960] 
Ιωάννης Καμπανάς

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε το  σχολικό βιβλίο σε μορφή pdf. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν 35 παλιά βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών της ΣΤ΄ Δημοτικού, μεταξύ των οποίων εμπεριέχονται και λίγα αναγνωστικά τα οποία περιέχουν και θρησκευτικές ενότητες. Όσα βιβλία διδάσκονταν από κοινού με την Ε΄ τάξη του Δημοτικού Σχολείου θα τα βρείτε στα βιβλία της Ε΄ τάξης στο παρακάτω σύνδεσμο:  Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών της E΄ τάξης του Δημοτικού σε pdf.

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου, τα οποία χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  τις αρχές της  δεκαετίας του 1980 και σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών.

Διαχρονικά τα περισσότερα βιβλία των θρησκευτικών της ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου έχουν ως θέμα τους την Κατήχηση και τη Θεία Λατρεία.  Μεταξύ  των σχολικών  βιβλίων της ΣΤ΄ τάξης  που παρουσιάζουμε ξεχωρίζει το βιβλίο του μαθήματος των Θρησκευτικών το οποίο χρονολογείται  από το 1895 με τίτλο: «Αγία Γραφή ή Ιστορίαι ιεραί και διδασκαλίαι εκ της Νέας Διαθήκης προς χρήσιν των Δημοτικών σχολείων αμφοτέρων των φύλων». Επίσης, ιδιαίτερη εντύπωση μας έκανε και το αναγνωστικό του 1930, των  Π. Δημητράτου, Α. Στρατηγόπουλου,  με τίτλο: «Τα χρόνια της ελευθερίας». Το αναγνωστικό αυτό περιλαμβάνει κείμενα Ελλήνων συγγραφέων τα οποία είναι εμπνευσμένα από την οικογενειακή παράδοση, τα θρησκευτικά ήθη και έθιμα, τις καθημερινές ασχολίες και τα επαγγέλματα των ανθρώπων, τα εθνικά σύμβολα, την αρχαία και νέα ελληνική ιστορία και την αγάπη για τη φύση και τα ζώα. Τα βιβλία είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών (έως το 2016) 

Επιπρόσθετα, πατώντας στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών: (τα οποία ήταν σε ισχύ έως το διδακτικό έτος 2015 – 2016)

Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου.
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου. 

Τα χρόνια της ελευθερίας.
Αναγνωστικό ΣΤ΄ Δημοτικού
 (δημοτική γλώσσα)
[1930, 2η Έκδοση]
Π. Δημητράτος, Α. Στρατηγόπουλος

Λειτουργική συνταχθείσα κατά το
τελευταίον πρόγραμμα της 1ης 
 Σεπτεμβρίου 1913
του υπουργείου της παιδείας
[1929, 8η Έκδοση 
 Δημήτριος Σίμος Μπαλάνος