Οι Εξαρτήσεις στην Εφηβεία: Διαδίκτυο & Ναρκωτικά

Οι Εξαρτήσεις στην Εφηβεία

Σοφία Δήμου Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια με ειδίκευση στο Ψυχόδραμα

Η ζωή βρίσκεται στην επαφή, στη σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων, στις συγκρούσεις και τα μονοιάσματα. Στο συναίσθημα, που κάποιες φορές πονάει πολύ κι άλλες είναι βάλσαμο. Και όταν έρχεται η αγκαλιά, το χάδι, το μοίρασμα, το κοίταγμα στα μάτια, οι ψυχές μαλακώνουν κι ο καθένας μας βρίσκει το δρόμο του. Και είναι καλό να μάθουμε να αγκαλιάζουμε πρώτα από όλα τον ίδιο μας τον εαυτό!

Ζούμε στην εποχή της ραγδαίας αναπτυσσόμενης τεχνολογίας, που σημαίνει ότι και το φαινόμενο της εξάρτησης από αυτήν εξελίσσεται και δεν έχει ακόμα κορυφωθεί. Σχεδόν κάθε σπίτι έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο από τουλάχιστον μια συσκευή (κινητό, laptop, tablet), γεγονός που έχει φέρει πολλές αλλαγές: η ενημέρωση γίνεται εύκολα, γρήγορα κι οικονομικά∙ απόψεις ανταλλάσσονται επί παντός επιστητού (blogs, forums)∙ τα άτομα δικτυώνονται κοινωνικά (facebook, instagram, twitter)∙ γνωρίζουν νέα άτομα για σύναψη σχέσης ή ερωτικής επαφής (tinder, match.com)∙ παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια για να εκτονωθούν∙ βλέπουν βιντεάκια για να χαλαρώσουν και να διασκεδάσουν∙ βρίσκουν διέξοδο από την καθημερινότητα τους.

Οι νέες τεχνολογίες χρησιμοποιούνται από όλες τις ηλικιακές ομάδες ως μέσο επικοινωνίας, γεγονός που καθιστά πιθανό για όλους μας την κατάχρηση ή και την εξάρτηση από αυτές. Ιδιαίτερα μας απασχολεί η εφηβεία, επειδή είναι η χρονική περίοδος που αναδεικνύεται η ταυτότητα του ατόμου. Οι αξίες, οι αρχές, οι στάσεις και τα βιώματα που έχουν δημιουργηθεί κατά την παιδική ηλικία αρχίζουν τώρα να βγαίνουν πιο έντονα στην επιφάνεια.

Κι αυτά σε συνδυασμό με την πολυπλοκότητα της εφηβικής ηλικίας, όπου το άτομο από παιδί θέλει να γίνει ενήλικας, θέλει να ανακαλύψει τον εαυτό του και τον κόσμο, θέλει να ανεξαρτητοποιηθεί και να δώσει το δικό του νόημα στη ζωή του.

Έτσι, η εφηβεία αποτελεί την χρονική περίοδο που οι νέοι υπό την επίδραση διαφόρων σύνθετων παραγόντων (βιολογικών, ψυχολογικών, κοινωνικών), διασταυρώνονται με τις ουσίες και τις τεχνολογίες και μπορεί να μετατραπεί ο πειραματισμός από τις πρώτες και η χρήση των δεύτερων σε κατάχρηση ή κι εξάρτηση από αυτές.

Το φαινόμενο του εθισμού από τις τεχνολογίες ή τις ψυχοτρόπες ουσίες είναι η ξεκάθαρη εκδήλωση μιας δυσλειτουργικής κατάστασης, η οποία δεν εμφανίζεται ξαφνικά στη ζωή ενός ανθρώπου. Οι αιτιολογικοί

Εξαρτήσεις σε καιρό καραντίνας : Κίνδυνος αλλά και ευκαιρία

Εξαρτήσεις σε καιρό καραντίνας

Σημαντική πτώση καταγράφεται στα αιτήματα για βοήθεια που φθάνουν στις υπηρεσίες του ΚΕΘΕΑ, είτε πρόκειται για τις νόμιμες εξαρτήσεις, δηλαδή το αλκοόλ, τον τζόγο, τη χρήση ψηφιακών μέσων, είτε για παράνομες.

Σημαντική πτώση καταγράφεται στα αιτήματα για βοήθεια που φθάνουν στις υπηρεσίες του ΚΕΘΕΑ, είτε πρόκειται για τις νόμιμες εξαρτήσεις, δηλαδή το αλκοόλ, τον τζόγο, τη χρήση ψηφιακών μέσων, είτε για παράνομες.

Τα στελέχη του, ωστόσο, δεν είναι αισιόδοξα ως προς την ερμηνεία αυτής της μείωσης.

 «Αυτή τη στιγμή μπορούμε να αξιολογήσουμε την κατάσταση μόνο από τις τηλεφωνικές γραμμές στήριξης» λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η Ελένη Βοτίκα, υπεύθυνη των προγραμμάτων απεξάρτησης από το αλκοόλ και τον τζόγο.

«Κατ’ αρχάς, η κοινωνία γνωρίζει ότι οι υπηρεσίες λειτουργούν με περιορισμούς, οπότε η απόφαση παίρνει αναβολή. Αλλά, επίσης, είναι σύνηθες οι άνθρωποι που είναι εξαρτημένοι να δημιουργούν άλλοθι για να συνεχίσουν: αφού τα πράγματα είναι τόσο δύσκολα τώρα, δεν είναι καιρός για να κάνω κάτι».

Μια ακόμα εξήγηση είναι ότι πολλές φορές το αίτημα για βοήθεια έρχεται υπό την πίεση ενός εξωτερικού κινήτρου, για παράδειγμα της οικογένειας ή ενός επικείμενου δικαστηρίου.

«Μέσα στην συνθήκη που ζούμε, οι προτεραιότητες έχουν αλλάξει. Έχουν αναβληθεί κάποια προβλήματα και έχουν αναδυθεί άλλα, πιο επείγοντα, που μπορεί για παράδειγμα να σχετίζονται με την εργασία» συμπληρώνει η κ. Βοτίκα.

«Η μείωση που διαπιστώνουμε δεν πρέπει να θεωρηθεί ενδεικτική. Θεωρώ σίγουρο ότι η κατάσταση που βιώνουμε εντέλει θα προκαλέσει στον γενικό πληθυσμό αύξηση της χρήσης ουσιών οι οποίες αλλοιώνουν την συνείδηση, είτε πρόκειται για φάρμακα που με νόμιμο τρόπο βρίσκονται στο σπίτι είτε όχι» τονίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Τάκης Χαλδαίος, υπεύθυνος του προγράμματος Διάβαση για την απεξάρτηση από παράνομες ουσίες.

«Η αύξηση του άγχους, η αύξηση των συγκρούσεων, της ανεργίας και τα οικονομικά προβλήματα, σε συνδυασμό με τον εγκλεισμό σε χώρους περιορισμένους -που έχει βέβαια σημασία πού ζει ο καθένας, με πόσους συγκατοικεί-, είναι επιβαρυντικοί παράγοντες, που μπορεί να οδηγήσουν στην εξάρτηση. Χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή στην ευκολία με την οποία καταφεύγουμε στις ουσίες που είναι ήδη μέσα στο σπίτι» υπογραμμίζει ο ίδιος.

Ως προς τη χρήση του διαδικτύου και άλλων ψηφιακών εφαρμογών, όπως online παιχνίδια, ο κίνδυνος είναι επίσης ορατός.

«Το ζητούμενο είναι οι γονείς να μην επαναπαυτούν ότι, αφού το παιδί είναι κλεισμένο μέσα στο σπίτι,

Ασφάλεια στο internet με απλά λόγια – Βίντεο

Το βίντεο της ανάρτησης είναι δημιουργία του Ελληνικού Κέντρου για το Ασφαλές Διαδίκτυο και μας δίνει απλές οδηγίες για το πώς μπορούν να  χρησιμοποιούν τα παιδιά το διαδίκτυο με ασφάλεια.

Εξάρτηση από το Διαδίκτυο: Ψυχολογική δυσφορία ή Ψυχαναγκαστική διαταραχή

Εξάρτηση από το Διαδίκτυο

Ελέγχουν τα ηλεκτρονικά μηνύματά τους κάθε δύο λεπτά, μπαίνουν σε συγκεκριμένες ηλεκτρονικές σελίδες ξανά και ξανά, απορροφώνται σε παιχνίδια στην οθόνη με τις ώρες, παίζουν μανιωδώς χρηματιστήριο ή τζογάρουν μέσω Διαδικτύου.

Ο εθισμός στο κομπιούτερ, η παθολογική χρήση τού υπολογιστή, η εξάρτηση από το Διαδίκτυο, αποτελεί ένα φαινόμενο της τελευταίας δεκαετίας, που ολοένα εξαπλώνεται. Ο όρος «Διαταραχή Εξάρτησης από το Διαδίκτυο» (Ιnternet Αddiction Disorder) προτάθηκε για πρώτη φορά από τον δρα Ιβαν Γκόλντμπεργκ και τα κριτήρια για τη διάγνωσή της βασίστηκαν σε εκείνα για τις εξαρτήσεις από ουσίες.

Τι κρύβει η εμμονή

«Η υπεραπασχόληση με το Ίντερνετ μπορεί να κρύβει μια ψυχολογική δυσφορία (του τύπου της κατάθλιψης) ή μια ψυχαναγκαστική διαταραχή, με την εμμονή στην επαναληπτική αυτή διαδικασία», επισημαίνει η κλινική ψυχολόγος, επιστημονική συνεργάτις του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Βαλέρια Πομίνι.

«Μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνυπάρχουν και τα δύο. Επίσης, τα άτομα που απομονώνονται από την κοινωνία λόγω της υπερασχόλησης με το Ίντερνετ (παρ΄ ό,τι – και αυτό είναι ένα παράδοξο- έχουν μέσω αυτού επαφές με όλο τον κόσμο), θα πρέπει να προβληματίσουν τους ανθρώπους του περιβάλλοντός τους».

Για ουκ ολίγους, η οθόνη του Διαδικτύου λειτουργεί ως «φυγή» από την πραγματικότητα. «Για πολλούς, η ενασχόληση με το Διαδίκτυο είναι μια διαδικασία διεξόδου, τους δίνει την εντύπωση ότι κινούνται, ότι ΄΄αδειάζει΄΄ το μυαλό τους, νομίζουν ότι λειτουργεί ως “φάρμακο” », λέει η κ. Πομίνι.

«Βέβαια, εάν η επαφή μέσω του Ίντερνετ με άλλα άτομα, είναι η μοναδική μορφή κοινωνικοποίησης, τότε παραπέμπει σε πιθανές δυσκολίες του ατόμου, οι οποίες θα πρέπει να διερευνηθούν και να αντιμετωπισθούν».

Τρεισήμισι ώρες ημερησίως

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη ανέφεραν ότι για κάθε ώρα που αφιέρωναν στο Ίντερνετ, μείωναν την

Smartphones και Social Media: Προκαλούν κατάθλιψη, διευκολύνουν το μπούλινγκ και αυξάνουν τις αυτοκτονίες

Εξάρτηση από το διαδίκτυο

Δεν ξέρουμε πώς είναι η ζωή χωρίς iPad ή iPhones. Νομίζω ότι αγαπάμε τα τηλέφωνά μας περισσότερο από τους ίδιους τους ανθρώπους.

Αυτή τη συγκλονιστική απάντηση έδωσε στην καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο Jean M. Twenge, συγγραφέα του βιβλίου «Η γενιά Me και η γενιά iGen» (Generation Me and iGen), μια ανήλικη Αμερικανίδα. Η καθηγήτρια έχει γράψει ένα πολύ σημαντικό άρθρο στο αμερικανικό περιοδικό Atlantic για το θέμα της επίδρασης των έξυπνων τηλεφώνων και των κοινωνικών μέσων στα παιδιά και στους εφήβους. Η ίδια μελετά τις μεταβολές στη συμπεριφορά των γενεών από τη δεκαετία του 1930. Οι μεταβολές αυτές χαρακτηρίζονται, όπως σημειώνει, από τον σταδιακό, βαθμιαίο χαρακτήρα τους, ακόμα κι όταν συγκλονιστικά γεγονότα όπως ο πόλεμος επηρέασαν την κοινωνία. Αλλά το 2012, ακριβώς όταν οι Αμερικανοί που διέθεταν ένα έξυπνο τηλέφωνο (smartphone) ξεπέρασαν το μισό του πληθυσμού, σημειώθηκε μια εξαιρετικά απότομη, βίαιη μεταβολή στη συμπεριφορά και στη συναισθηματική κατάσταση των εφήβων, οι οποίοι άρχισαν να χάνουν την τόσο έντονη για την ηλικία τους και για την εποχή μας διάθεση ανεξαρτησίας τους. Οι μεταβολές αυτές επιβεβαιώθηκαν με σειρά μελετών επί σειρά ετών. Όλες ανεξαιρέτως επιβεβαίωσαν ότι, πιθανώς και ως αποτέλεσμα ριζικής αλλαγής στον τρόπο που οι νέοι περνάνε τον χρόνο τους, αλλάζει ριζικά και ο τρόπος που βλέπουν τον κόσμο.

Η ερευνήτρια βάφτισε αυτή τη γενιά, γεννηθέντες μεταξύ 1995 και 2012, ως την iGen και υποστηρίζει ότι έχει διαμορφωθεί από τα smartphones και τα κοινωνικά μέσα (social media). Τα παιδιά αυτής της ηλικίας μεγαλώνουν με smartphones, έχουν λογαριασμό Instagram πριν πάνε γυμνάσιο και δεν θυμούνται πώς ήταν ο κόσμος πριν από το internet. Το διαδίκτυο είναι διαρκώς παρόν στη ζωή τους, μέρα και νύχτα. Το 2017, μια έρευνα έδειξε ότι τρεις στους τέσσερις Αμερικανούς εφήβους έχουν iPhone.

Ο ερχομός των smartphones και των tablets δεν είχε ως μόνο αποτέλεσμα την αύξηση του χρόνου που περνάνε τα παιδιά μπροστά από την οθόνη και τα προβλήματα συγκέντρωσης που τη συνοδεύουν αλλά και μια ριζική μεταβολή όλου του τρόπου ζωής, από τη φύση των κοινωνικών τους σχέσεων, μέχρι τη διανοητική τους υγεία. Οι μεταβολές αυτές επιπλέον επήλθαν σε όλες ανεξαιρέτως τις κοινωνικές και εθνικές ομάδες του αμερικανικού πληθυσμού. Οι έφηβοι ζουν δια των συσκευών τους και νοιώθουν πιο

Διαδικτυακό σεμινάριο για τον εθισμό στο διαδίκτυο.

 Εθισμός στο διαδίκτυο

Η εξάρτηση από το διαδίκτυο είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο το οποίο βρίσκεται υπό εξέταση από την επιστημονική κοινότητα. Ως εξάρτηση από το διαδίκτυο θα μπορούσαμε να ορίσουμε την ανικανότητα του ατόμου να ελέγξει τη χρήση του διαδικτύου, η οποία με τη σειρά της μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ψυχολογικές και κοινωνικές δυσκολίες, καθώς επίσης να καταστεί και ένας σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας για μια ομαλή επαγγελματική ή σχολική ζωή του υπό εξάρτηση ατόμου.

Το ενημερωτικό βίντεο της ανάρτησης είναι ένα διαδικτυακό σεμινάριο για τον εθισμό στο διαδίκτυο, δημιουργία του «Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς διαδικτύου». Το βίντεο εξετάζει το  φαινόμενο της υπερβολικής χρήσης του διαδικτύου που συμπεριλαμβάνει τα

Εξάρτηση απ' το διαδίκτυο

Εξάρτηση απ' το διαδίκτυο

Ο όρος εξάρτηση από το Διαδίκτυο (internet addiction) αναφέρεται στην προβληματική χρήση του διαδικτύου και όσων σχετίζονται μ’ αυτή την τεχνολογία, όπως το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (e-mail) και ο παγκόσμιος ιστός (World Wide Web).

Η εθιστική χρήση του διαδικτύου μοιάζει με άλλες εξαρτήσεις σε διαδικασίες, όπου το άτομο εθίζεται σε μια δραστηριότητα ή συμπεριφορά (π.χ. τζόγος, αγοραστική εξάρτηση ή κάποιες σεξουαλικές συμπεριφορές), παρά με εξαρτήσεις που αφορούν ουσίες (π.χ. ψυχοτρόπες ουσίες, κάπνισμα, φαγητό κλπ.).

Βασικό χαρακτηριστικό της διαταραχής αυτής είναι ότι το άτομο αφιερώνει πάρα πολύ χρόνο στη χρήση του διαδικτύου αλλά κυρίως το γεγονός ότι αυτή η χρήση παρεμβαίνει στην καθημερινή λειτουργικότητα του, στην κοινωνική του ζωή, στη σχολική εργασία ή στην εργασιακή του απασχόληση. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις όπου κάποιοι μπαίνουν σε chat rooms για ανθρώπους που έχουν σοβαρές ασθένειες ή διαταραχές, παριστάνοντας ότι είναι ασθενείς, προκειμένου να πάρουν προσοχή και συμπαράσταση.

Η θεραπεία είναι συχνά παρόμοια μ’ αυτή που ακολουθείται σε άλλες εθιστικές συμπεριφορές.

Αιτίες

Μια πιθανή αιτία της εξάρτησης από το διαδίκτυο είναι η δυνατότητα αλλαγής της διάθεσης που μπορεί να έχουν οι συμπεριφορές που σχετίζονται με τις εξαρτήσεις σε διαδικασίες. Όπως το άτομο που έχει αγοραστική εξάρτηση μπορεί να νιώθει μια διέγερση ή μια ευχάριστη αλλαγή στη διάθεσή του από τις ενέργειες που σχετίζονται με ένα καταναλωτικό ξεφάντωμα (χρήση πιστωτικής κάρτας, οδήγηση μέχρι την αγορά, το να πας στο αγαπημένο σου μαγαζί κλπ.), το άτομο που έχει εξάρτηση από το διαδίκτυο μπορεί να νιώθει μια παρόμοια διέγερση από την εκκίνηση του υπολογιστή του και την περιήγηση στις αγαπημένες του ιστοσελίδες. Με άλλα λόγια, ίσως γίνονται κάποιες αλλαγές στις χημικές ουσίες του σώματος όταν κάποιος επιδίδεται σε μια εθιστική συμπεριφορά.

Εξάρτηση απ' το διαδίκτυο

Η χρήση του διαδικτύου μπορεί επίσης να ενισχύεται από τις ευχάριστες σκέψεις και συναισθήματα που εμφανίζονται όσο το άτομο κάνει χρήση του διαδικτύου.
Είναι πιθανό το άτομο που έχει κάποιου είδους εξάρτηση να είναι επιρρεπής και σε άλλες εξαρτήσεις σε ουσίες ή δραστηριότητες όπως στη χρήση του διαδικτύου. Άτομα που έχουν άλλες ψυχικές διαταραχές ή ψυχολογικά συμπτώματα όπως κατάθλιψη, αισθήματα απομόνωσης, στρες ή άγχος μπορεί να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο ως μέσο «αυτο-θεραπείας» όπως άλλοι άνθρωποι κάνουν κατάχρηση αλκοόλ ή άλλων ουσιών για να «θεραπεύσουν» τα συμπτώματα του ψυχολογικού τους προβλήματος.

Μπορεί να υπάρχουν οικογενειακοί παράγοντες που παρακινούν το άτομο στη χρήση του διαδικτύου. Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να πλοηγείται στο διαδίκτυο για να αποφύγει την οικογενειακή