Σχολική βία ή σχολικός εκφοβισμός: Μύθοι και παρεξηγήσεις…

Σχολική βία ή σχολικός εκφοβισμός

Επιμέλεια άρθρου: Ανθή Κοκκώνη & Κατερίνα Περικλέους, ειδικές πιαδαγωγοί

Ο σχολικός εκφοβισμός θεωρείται ένα φλέγον θέμα παγκοσμίως που απαιτεί σοβαρότητα και λεπτούς χειρισμούς από όλα τα πλαίσια: σχολικό, οικογενειακό, κοινωνικό. Ωστόσο έχουν δημιουργηθεί κάποιοι μύθοι που συχνά δημιουργούν μία λανθασμένη εικόνα για το φαινόμενο αυτό.

​Τα περιστατικά του εκφοβισμού – ιδιαίτερα στο σχολικό περιβάλλον – παρουσιάζουν ένα ιδιαίτερο επιστημονικό αλλά και δημοσιογραφικό ενδιαφέρον περίπου τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Οι έρευνες είναι πολλές όπως και οι προσεγγίσεις, ωστόσο πολλές φορές δημιουργήθηκαν κάποιοι μύθοι γύρω από το φαινόμενο.

1ος μύθος: ‘Εκφοβισμός; Υπερβολές των επιστημόνων! Τα παιδιά πάντοτε τσακώνονταν στο σχολείο και ποτέ δεν έπαθαν τίποτα!’

Λάθος. Δεν τίθεται θέμα σύγκρισης εκφοβισμού ή τσακωμού. Δυο παιδιά μπορεί να τσακωθούν αλλά την επόμενη μέρα συνεχίζουν να κάνουν παρέα. Αντίθετα, στα παιδιά που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού υπάρχει η έννοια της ανισορροπίας δύναμης και υπάρχει επανάληψη και σταθερότητα στο χρόνο. Τα τελευταία χρόνια πλήθος ερευνών καταδεικνύουν τις συναισθηματικές δυσκολίες και τις δυσκολίες συμπεριφοράς που μπορεί να εμφανίσει ένας ενήλικας λόγω του εκφοβισμού που βίωνε ως παιδί.

2ος μύθος: Όταν τα παιδιά γίνονται θύματα σχολικού εκφοβισμού οι γονείς το καταλαβαίνουν πρώτοι

Λάθος. Πολλά παιδιά-θύματα επιλέγουν την σιωπή γιατί ντρέπονται, φοβούνται και δεν θέλουν να χαρακτηριστούν ως «καρφιά» από τον περίγυρό τους.

3ος μύθος: Ο σχολικός εκφοβισμός ταυτίζεται με την σωματική επίθεση και απειλή

Λάθος. Σε πρόσφατη έρευνα το 21% των παιδιών που ρωτήθηκαν δήλωσαν ότι εκφοβίζονται λεκτικά αφού τους φωνάζουν με προσβλητικά ονόματα και παρατσούκλια, το 18% δήλωσαν ότι διαδίδουν ψεύτικες φήμες για αυτά, το 11% είπαν ότι έχουν δεχτεί σπρωξίματα, φτυσίματα, τρικλοποδιές, το 6% ότι δέχονται απειλές ότι θα τους προκληθεί κακό, το 4% ότι τους εξανάγκασαν να κάνουν πράγματα που δεν ήθελαν κι άλλο ένα 4% παραδέχονται ότι τους καταστρέφουν προσωπικά αντικείμενα εκ προθέσεως.

4ος μύθος: Οι θύτες είναι πάντα μεγαλόσωμοι

Λάθος. Το φυσικό σθένος δεν παίζει κανέναν ρόλο όταν αναφερόμαστε σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού. Συχνά οι θύτες εκδηλώνουν επιθετικότητα στην προσπάθειά τους να αντισταθμίσουν πιθανές φυσικές μειονεξίες ή χαμηλή αυτοπεποίθηση. Ο σχολικός εκφοβισμός έχει ψυχολογική βάση και ως εκ τούτου ο όγκος του θύτη δεν παίζει ρόλο.

5ος μύθος: Υπάρχει μόνο ένα τρόπος για να αντιμετωπιστεί ο σχολικός εκφοβισμός. «Οφθαλμός αντί οφθαλμού»

Λάθος. Η βία παράγει βία. Επίσης αξίζει να θυμόμαστε ότι κάθε επεισόδιο ενδοσχολικής βίας είναι

Το συγκλονιστικό βίντεο από το «Χαμόγελο του Παιδιού» ενάντια στον σχολικό εκφοβισμό

Με αφορμή την αυριανή ημέρα, 6 Μαρτίου που είναι η Πανελλήνια Ημέρα κατά της σχολικής βίας και του εκφοβισμού, αναδημοσιεύουμε το συγκλονιστικό βίντεο από το «Χαμόγελο του Παιδιού» για τον σχολικό εκφοβισμό, το οποίο δημοσιεύτηκε κατά το προηγούμενο έτος. Το βίντεο αυτό καλεί όλη την κοινωνία και τη σχολική κοινότητα να σταθεί απέναντι στο φαινόμενο ώστε κανένα παιδί να μη βιώνει πόνο, φόβο και ντροπή στο σχολείο.

Μαθητές που δέχονται bullying μιλούν στην κάμερα και εξηγούν ποιες είναι οι καθημερινές τους «ασπίδες» για να προστατέψουν τον εαυτό τους από όλα, όσα καθημερινά βιώνουν. Μία κοπέλα γράφει τις σκέψεις της στα πολύχρωμα τετράδια της την ώρα που μία άλλη «κλείνει» τα αυτιά της στις προσβολές των συμμαθητών της με ένα ζευγάρι ακουστικά. Μία μαθήτρια

Η κουλτούρα του τσαμπουκά και η ηθική του σεβασμού προς τον Άλλο

Η κουλτούρα του τσαμπουκά και

η ηθική του σεβασμού προς τον Άλλο

Παναγιώτα Ψυχογιού

Η  ελληνική κοινωνία ήταν ανέκαθεν διαποτισμένη από τη βία και από φαλλοκρατικές αντιλήψεις. Η βία πάντοτε αποτελούσε το βασικό συστατικό της διεκδίκησης ή της επιβολής. Λεκτική, ψυχολογική ή σωματική έκανε και κάνει αισθητή την παρουσία της παντού. Ο λόγος του bullying ανάγει κοινωνικοπολιτικές διαδικασίες σε ατομικές, σε ένα επιφανειακό επίπεδο ψυχολογίας και καθιστά αόρατες τις σχέσεις εξουσίας και τις ευρύτερες θεσμοθετημένες πρακτικές που διαπερνούν αυτές τις διαδικασίες. Αποπολιτικοποιεί και συγκαλύπτει την κοινωνικοπολιτική και πολιτισμική διάσταση της βίας. Υπάρχει μια κυκλικότητα και ταυτολογία στον λόγο του bullying, σύμφωνα με την οποία αυτό παρουσιάζεται τόσο ως η αιτία όσο και το όνομα του υπό περιγραφή φαινομένου. Η περίπτωση του Γιακουμάκη και άλλες τέτοιου είδους περιπτώσεις δεν αποτελούν  περίπτωση «bullying» που οφείλεται στην «ψυχολογία» των θυτών ή του θύματος, αλλά ένα  τελετουργικό επιβολής της ηγεμονικής αρρενωπότητας σε εκείνες που θεωρούνται υποδεέστερες εντός ενός συγκεκριμένου φαλλοκρατικού πλαισίου. Πρόκειται για ρατσιστικό ή φαλλοκρατικό νταηλίκι που επωάζεται χρόνια τώρα στην ελληνική απαίδευτη οικογένεια.

Ο λόγος του «bullying» δεν λαμβάνει υπόψη τα κοινωνικοοικονομικά συμφραζόμενα στα οποία λειτουργούν οι άνθρωποι, δηλαδή μια σειρά από άξονες, κατηγορίες σχέσεων εξουσίας που  συγκροτούν τις κυρίαρχες αντιλήψεις. Η επίκληση αυτής της κατηγορίας λειτουργεί κανονιστικά, αποκλείει και επιτρέπει να αποσιωπώνται τα ταξικά και φυλετικά προνόμια. Οι Althusser, Lacan, Levi-Strauss, Foucault, Derrida, μεταξύ άλλων, υποστήριξαν ότι δεν πρέπει να εκλαμβάνουμε την ανθρώπινη φύση και τον άνθρωπο ως πραγματικότητες, την αλήθεια των οποίων πρέπει να βρούμε, αλλά ως πολιτισμικά κατασκευασμένες έννοιες που πάντα οριοθετούνται από τις επιστημικές και κοινωνικές συνθήκες που τις κατέστησαν δυνατές.

Οι ουσιοκρατικές φιλοσοφίες χάρη στις οποίες συγκροτείται το υποκείμενο, βοηθούν ενεργά στην αναπαραγωγή ενός συστήματος που αποκλείει βίαια. Συγκεκριμένα, βοηθούν ένα άδικο και βίαιο σύστημα το οποίο με βάση ένα αυθαίρετο κριτήριο αποδίδει σε μερικές πρακτικές συμπεριφορές και λόγους το στάτους του φυσιολογικού και σε άλλες το χαρακτηρισμό αποκλίνον-παθολογικό. Καθημερινά συναντάμε

Σχολικός Εκφοβισμός - Δε φοβάμαι (animation)

Σχολικός Εκφοβισμός - Δε φοβάμαι

Το βίντεο της ανάρτησης αναφέρεται στον σχολικό εκφοβισμό και είναι μια δημιουργία των μαθητών του Ε1 της Λεοντείου Πατησίων. Υπεύθυνος εκπαιδευτικούς για το υπό παρουσίαση βίντεο είναι ο Φιληππούσης Γεώργιος.

Σχολικός εκφοβισμός - Bullying

Σχολικός εκφοβισμός - Bullying Ο σχολικός εκφοβισμός (bullying) συνιστά μορφή επιθετικής συμπεριφοράς που αναπτύσσεται στο σχολικό περιβάλλον και αποκτά ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις στη σημερινή εποχή. Παρόλο που σαν φαινόμενο επισημαίνεται και καταγράφεται τη δεκαετία του 1970, ασφαλώς η γέννησή του είναι προγενέστερη καθώς η βίαιη εκδήλωση συμπεριφορών στα πλαίσια της σχολικής ζωής προϋπήρχε αλλά δεν είχε αισθητοποιηθεί σε τέτοιο βαθμό που να γίνει αντικείμενο επισταμένης έρευνας. Εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους και ως όρος χρησιμοποιείται για βίαιες ή επιθετικές πράξεις που ασκούνται επανειλημμένα από ένα παιδί ή από μια ομάδα παιδιών εναντίον ενός συμμαθητή τους, με απώτερο στόχο να του προκαλέσουν σωματικό ή και ψυχικό πόνο και αναστάτωση. Έχει τη μορφή: του λεκτικού εκφοβισμού (προσβολές, παρατσούκλια, διάδοση φημών, υβριστικά σχόλια, κοροϊδία, διακρίσεις, σεξουαλικά σχόλια), της σωματικής βίας (χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές, σπρώξιμο κ.α), του κοινωνικού αποκλεισμού και της περιθωριοποίησης από ομαδικές δραστηριότητες και του ηλεκτρονικού εκφοβισμού (απειλητικές εκφράσεις μέσω του Διαδικτύου, του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και μηνυμάτων στο κινητό τηλέφωνο). Η Εταιρία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου μετά από έρευνα που πραγματοποίησε σε συνεργασία με τη Παιδαγωγική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κατέληξε στο

Τι είναι σχολικός ο εκφοβισμός; - animation

Τι είναι σχολικός ο εκφοβισμός;

Το παρόν βίντεο  δημιουργήθηκε στo πλαίσιο του πρότζεκτ της Γ' Δημοτικού για τον σχολικό εκφοβισμό των εκπαιδευτηρίων Γεωργίου Ζώη. Σκοπός του βίντεο είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τι σημαίνει σχολικός εκφοβισμός, ποιες είναι οι μορφές του αλλά και τους τρόπους αντιμετώπισης των προβληματικών αυτών καταστάσεων.  Το βίντεο  ενδείκνυται ιδιαίτερα για  τους μαθητές του δημοτικού. 

Το φάντασμα του σχολικού εκφοβισμού αλήθειες, «ψέματα», σκοπιμότητες

Σχολικός εκφοβισμός,

Πολύς λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια για την ενδοσχολική βία και τα φαινόμενα εκφοβισμού στα σχολεία .Το τραγικό περιστατικό με την «αυτοκτονία» του Β. Γιακουμάκη έφερε στο προσκήνιο με ακόμα πιο έντονο τρόπο το πρόβλημα. Ο τρόπος προσέγγισης από τα ΜΜΕ και η στάση του Υπουργείου Παιδείας έκανε ακόμα μεγαλύτερη την σύγχυση για το τι είναι σχολικός εκφοβισμός , ενώ καμία ουσιαστική συζήτηση δεν έγινε για τα αιτία που οδηγούν μαθητές σε βίαιες συμπεριφορές .

Τι είναι σχολικός εκφοβισμός και τι έχει κάνει μέχρι τώρα το υπουργείο; 

Ο όρος «σχολικός εκφοβισμός» (ή θυματοποίηση) χρησιμοποιείται για να αποδώσει στα ελληνικά τον όρο bullying που παρουσιάστηκε πρώτη φορά από τον Oweus το 1994 προκειμένου να περιγράψει διαφόρων ειδών ταπεινώσεις ή απειλές που έχουν σαν στόχο την πρόκληση σωματικού ή ψυχικού πόνου που υφίστανται παιδιά ή ομάδες παιδιών από άλλα παιδιά ή άλλες ομάδες παιδιών.

Το Υπουργείο Παιδείας όρισε την 6η Μαρτίου ως «Πανελλήνια ημέρα κατά της βίας στα σχολεία», ενώ ολοκληρώνει το στήσιμο ενός ολόκληρου μηχανισμού παρατηρητηρίων που ξεκινούν από το Υπουργείο, Περιφέρεια, Νομό, Σχολική Μονάδα, και όλα αυτά συνδέονται με το «δίκτυο για την βία και τον εκφοβισμό» σε επίπεδο Ε.Ε.!!! Κάθε σχολείο καταγράφει τα φαινόμενα βίας και τα στέλνει στην Περιφερειακή διεύθυνση , ενώ καλείται να οργανώσει δραστηριότητες για την αντιμετώπιση της βίας.

Ένα πρώτο ερώτημα που πρέπει να απασχολήσει εκπαιδευτικούς και γονείς είναι πόσο αληθινό είναι το ενδιαφέρον Ε.Ε., Ο.Α.Σ.Α και των κυβερνήσεων που υλοποιούν την πολιτική τους, για την σωματική και ψυχική υγειά των μαθητών . Αυτοί δεν είναι που καταδίκασαν στην βία της φτώχειας εκατομμύρια οικογένειες, αυτοί δεν διέλυσαν κάθε κοινωνική δομή σε υγεία και πρόνοια, και τώρα παριστάνουν ότι ενδιαφέρονται;

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά. Στο παρόν κείμενο θα προσπαθήσω να δώσω απάντηση σε μερικά από αυτά. Σημειώνω ότι τα παραδείγματα προέρχονται από την εκπαιδευτική εμπειρία που έχω σε δημοτικά σχολεία.

1. Τι εννοούν με τον όρο «σχολική βία»; 

Με τον όρο «σχολική βία» περιγράφουν «μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη απρόκλητη (αναίτια) συστηματική επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την

Σχολικός εκφοβισμός Πώς να νικήσεις τον Νταή Χωρίς να τον Αγγίξεις

Stop Bullying

Το όμορφο animation της ανάρτησης έχει ως θέμα του τον σχολικό εκφοβισμό. Αρχικά προσπαθεί να προσδιορίσει τι είναι ο εκφοβισμός και ποιες είναι οι συνέπειές του πάνω στα θύματα. Ακολούθως δίνει ορισμένες πρακτικές συμβουλές, χρησιμοποιώντας μάλιστα και αποσπάσματα από την Αγία Γραφή, για το πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε έναν Νταή χωρίς να τον αγγίξουμε.

Smartphones και Social Media: Προκαλούν κατάθλιψη, διευκολύνουν το μπούλινγκ και αυξάνουν τις αυτοκτονίες

Εξάρτηση από το διαδίκτυο

Δεν ξέρουμε πώς είναι η ζωή χωρίς iPad ή iPhones. Νομίζω ότι αγαπάμε τα τηλέφωνά μας περισσότερο από τους ίδιους τους ανθρώπους.

Αυτή τη συγκλονιστική απάντηση έδωσε στην καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο Jean M. Twenge, συγγραφέα του βιβλίου «Η γενιά Me και η γενιά iGen» (Generation Me and iGen), μια ανήλικη Αμερικανίδα. Η καθηγήτρια έχει γράψει ένα πολύ σημαντικό άρθρο στο αμερικανικό περιοδικό Atlantic για το θέμα της επίδρασης των έξυπνων τηλεφώνων και των κοινωνικών μέσων στα παιδιά και στους εφήβους. Η ίδια μελετά τις μεταβολές στη συμπεριφορά των γενεών από τη δεκαετία του 1930. Οι μεταβολές αυτές χαρακτηρίζονται, όπως σημειώνει, από τον σταδιακό, βαθμιαίο χαρακτήρα τους, ακόμα κι όταν συγκλονιστικά γεγονότα όπως ο πόλεμος επηρέασαν την κοινωνία. Αλλά το 2012, ακριβώς όταν οι Αμερικανοί που διέθεταν ένα έξυπνο τηλέφωνο (smartphone) ξεπέρασαν το μισό του πληθυσμού, σημειώθηκε μια εξαιρετικά απότομη, βίαιη μεταβολή στη συμπεριφορά και στη συναισθηματική κατάσταση των εφήβων, οι οποίοι άρχισαν να χάνουν την τόσο έντονη για την ηλικία τους και για την εποχή μας διάθεση ανεξαρτησίας τους. Οι μεταβολές αυτές επιβεβαιώθηκαν με σειρά μελετών επί σειρά ετών. Όλες ανεξαιρέτως επιβεβαίωσαν ότι, πιθανώς και ως αποτέλεσμα ριζικής αλλαγής στον τρόπο που οι νέοι περνάνε τον χρόνο τους, αλλάζει ριζικά και ο τρόπος που βλέπουν τον κόσμο.

Η ερευνήτρια βάφτισε αυτή τη γενιά, γεννηθέντες μεταξύ 1995 και 2012, ως την iGen και υποστηρίζει ότι έχει διαμορφωθεί από τα smartphones και τα κοινωνικά μέσα (social media). Τα παιδιά αυτής της ηλικίας μεγαλώνουν με smartphones, έχουν λογαριασμό Instagram πριν πάνε γυμνάσιο και δεν θυμούνται πώς ήταν ο κόσμος πριν από το internet. Το διαδίκτυο είναι διαρκώς παρόν στη ζωή τους, μέρα και νύχτα. Το 2017, μια έρευνα έδειξε ότι τρεις στους τέσσερις Αμερικανούς εφήβους έχουν iPhone.

Ο ερχομός των smartphones και των tablets δεν είχε ως μόνο αποτέλεσμα την αύξηση του χρόνου που περνάνε τα παιδιά μπροστά από την οθόνη και τα προβλήματα συγκέντρωσης που τη συνοδεύουν αλλά και μια ριζική μεταβολή όλου του τρόπου ζωής, από τη φύση των κοινωνικών τους σχέσεων, μέχρι τη διανοητική τους υγεία. Οι μεταβολές αυτές επιπλέον επήλθαν σε όλες ανεξαιρέτως τις κοινωνικές και εθνικές ομάδες του αμερικανικού πληθυσμού. Οι έφηβοι ζουν δια των συσκευών τους και νοιώθουν πιο

Σχολικός εκφοβισμός: Διάσημοι εξομολογούνται πως έπεσαν θύματα του σχολικού εκφοβισμού.

Stop Bulling

Στο παρόν βίντεο, διακεκριμένοι, ηθοποιοί, τραγουδιστές, δημοσιογράφοι και αθλητές μιλούν στην εκπομπή «Πρωταγωνιστές» και στον Σταυρό Θεοδωράκη για τον σχολικό εκφοβισμό που υπέστησαν κατά την παιδική τους ηλικία. Κάνουν λόγο για όσα αρνητικά βίωσαν στο σχολείο: ο ηθοποιός Αντίνοος Αλμπάνης, η δημοσιογράφος Κατερίνα Ζαρίφη, ο ηθοποιός Αλέξης Γεωργούλης, ο τραγουδιστής Ησαΐας Ματιάμπα, ο ολυμπιονίκης της ενόργανης γυμναστικής Βλάσης Μάρας και οι ηθοποιοί Μίνα Ορφανού και Μάκης Παπαδημητρίου. Το βίντεο αποτελείται από αποσπάσματα της εκπομπής Πρωταγωνιστές του Σταύρου Θεοδωράκη με τίτλο «Η τρομοκρατία της αθωότητας».

Διαφημιστικό σποτ για τον Σχολικό Εκφοβισμό

Stop bullying

Το διαφημιστικό σποτ είναι μια παραγωγή του Δικτύου για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση των Φαινομένων της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού και έχει ως κύριο στόχο την ενημέρωση των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας, αλλά και της ευρύτερης κοινωνίας, για τα περιστατικά  σχολικής βίας και εκφοβισμού τα οποία λαμβάνουν χώρα στο σχολικό περιβάλλον επηρεάζοντας τόσο την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών, όσο και τη διαδικασία της μάθησης. Απώτερος στόχος της δημιουργίας του συγκεκριμένου τηλεοπτικού σποτ είναι να ενημερωθεί και να ευαισθητοποιηθεί ο μαθητής σχετικά με τις αρνητικές προεκτάσεις της σχολικής βίας και να αναδειχθεί ο ρόλος του εκπαιδευτικού ως σημαντικού παράγοντα στην αντιμετώπιση του  στο σχολικό περιβάλλον.

Ένα μαθητικό βίντεο για τον σχολικό εκφοβισμό

Σχολικός εκφοβισμός -  bullying

Το βίντεο έχει ως θέμα του τον σχολικό εκφοβισμό και είναι μια δημιουργική προσπάθεια των παιδιών  της Πέμπτης Τάξης του 56ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών. Βλέποντας το βίντεο αυτό μπορούμε εύκολα να κατανοήσουμε τη διαφορά του σχολικού εκφοβισμού από τα περιστασιακά μαλώματα, τους καβγάδες και τις εντάσεις που υπάρχουν μέσα στον χώρο του σχολείου.

Σε ανάρτησή τους  στο διαδίκτυο, οι δημιουργοί του βίντεο, αναφέρουν: «Όλοι οι άνθρωποι έχουν μέσα τους το καλό και το κακό. Θέλει προσπάθεια για να διώξεις τον κακό σου εαυτό και να κρατήσεις τον καλό. Αξίζει όμως τον κόπο γιατί όλοι οι άνθρωποι σε όλα τα μέρη της γης θέλουν να ζήσουν σε ένα δίκαιο και όμορφο κόσμο. Αυτό που δε θέλεις να σου κάνουν, μην τον κάνεις εσύ στους άλλους. Εμείς, τα παιδιά της Πέμπτης Τάξης του 56ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών, φτιάξαμε ένα βιντεάκι για να μάθουμε τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός (μπούλινγκ) και θέλουμε να διαθέσεις λίγο από τον χρόνο σου για να το δεις. Διάβασε παρακάτω τι είναι το μπούλινγκ και μην το μπερδεύεις με τα μαλώματα, τους καυγάδες, τα χτυπήματα, τις εντάσεις που υπάρχουν στο σχολείο. 

Τι είναι το Μπούλινγκ; 

Είναι η επαναλαμβανόμενη επιθετική συμπεριφορά που εκδηλώνουν κάποια παιδιά εναντίον άλλων παιδιών που δεν τους έχουν βλάψει. Μπορεί να τους κοροϊδεύουν, να τους χτυπούν, να τους απειλούν, να διαδίδουν άσχημες φήμες γι΄ αυτούς, να κάνουν σεξουαλικά σχόλια, να καταστρέφουν τα πράγματα τους κ.α. Θέλουν να τους προκαλέσουν πόνο σωματικό ή ψυχολογικό. Το κάνουν συνέχεια και

Μορφές σχολικού εκφοβισμού - Bullying

Σχολικός εκφοβισμός

της Μαρίνας Μόσχα

Το φαινόμενο «bullying» μελετήθηκε στη Νορβηγία για πρώτη φορά το 1978. Το 1987, ο όρος άρχισε να αναφέρεται στα επιστημονικά περιοδικά. Στη χώρα μας αναφέρεται συνήθως με τον όρο «σχολικός εκφοβισμός» ή «ενδοσχολική βία», με πολλές μορφές που μπορούν να συνυπάρχουν ακόμα και συνδυαστικά.

Όλοι μας πλέον έχουμε ακούσει για τον σχολικό εκφοβισμό, για τις διαστάσεις που έχει πάρει ως φαινόμενο πλέον. Η σχολική βία ή school bullying όπως λέγεται, είναι ένα φαινόμενο που δεν εμφανίστηκε ξαφνικά σε όλο τον πλανήτη. Ανέκαθεν υπήρχε στα σχολεία, ανέκαθεν υπήρχαν οι νταήδες ή οι "εξωσχολικοί" που παρενοχλούσαν παιδιά και εφήβους. Τα τελευταία χρόνια όμως φαίνεται ότι υπάρχει αύξηση στην ενημέρωση, στην ευαισθητοποίηση και στην αποτροπή από τέτοιου είδους καταστάσεις, καθώς έχει δοθεί ιδιαίτερη σημασία στα δικαιώματα του παιδιού και του εφήβου, αλλά και στις επιδράσεις που αφήνουν στις διαπροσωπικές του σχέσεις και γενικότερα στον ψυχικό του κόσμο…

Αυτό που είναι νέο σχετικά με το bullying, είναι οι μορφές που έχουν προστεθεί με τη βοήθεια της τεχνολογίας. Όλοι σχεδόν οι έφηβοι είναι εφοδιασμένοι με κινητό τελευταίας τεχνολογίας, λες και είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να έχουν καλές σχολικές επιδόσεις (εδώ ίσως χρειάζεται να αναρωτηθούμε πως στην εποχή της κρίσης, μπορεί ο γονιός να χρωστάει για παράδειγμα στην εφορία, παρόλα αυτά όμως θα έχει αγοράσει κινητό των 800 ευρώ στο παιδί του!). Έτσι λοιπόν η νέα και σύγχρονη μορφή του εκφοβισμού περιλαμβάνει τον ηλεκτρονικό εκφοβισμό, με την χρήση της κάμερας του κινητού ή των υπολογιστών (που μπορεί να "γράφουν" στα κρυφά) και που ο σκοπός είναι η απειλή ή η ταπείνωση του "θύματος", καθώς οι φωτογραφίες ή το βίντεο θα αποσταλεί σε άλλους συμμαθητές, συνομηλίκους μέσω e-mail ή ακόμα χειρότερα θα ανέβει στο ίντερνετ, στο facebook…

Σχολικός εκφοβισμός

Μορφές bullying

Οι μορφές που μπορεί να πάρει το bullying είναι διάφορες και μπορούν να συνυπάρχουν ακόμα και συνδυαστικά.

• Λεκτική: γίνεται με την συστηματική χρήση υβριστικών εκφράσεων και φραστικών επιθέσεων, με προσβολές αλλά και απειλές, με ειρωνεία, με πειράγματα και ταπεινωτικούς χαρακτηρισμούς, χρήση παρατσουκλιών, με κοροϊδία ή καζούρα, με εκβιασμό για απόσπαση προσωπικών ειδών του θύματος
• Σωματική: γίνεται με φυσικό τραυματισμό ή ακόμα και με την απειλή τραυματισμού, μέσα από σπρωξίματα, χτυπήματα, σκουντήματα, αγκωνιές, γροθιές και κλοτσιές, τρικλοποδιές, χτυπήματα με αντικείμενα, τσιμπήματα και δαγκωνιές, φτυσίματα, μαλλιοτραβήγματα, καταστροφή προσωπικών ειδών του θύματος…
• Ηλεκτρονική: ο σύγχρονος τρόπος μέσα από την αποστολή υλικού με υβριστικό ή και απειλητικό ακόμα περιεχόμενο με μηνύματα ή και βίντεο στο κινητό, με e-mails, στο facebook, σε chat rooms, χρήση ή και παραποίηση των προσωπικών δεδομένων του θύματος, δημιουργία ιστοσελίδων ή και προφίλ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με παραποιημένα και ψεύτικα χαρακτηριστικά, παραποιημένες φωτογραφίες, βίντεο, αποκλεισμός του από δικτυακές ομάδες, απειλητικές κλήσεις στο κινητό του συνήθως από άγνωστα νούμερα...
• Κοινωνική: γίνεται με την προσπάθεια να απομονωθεί και να αποκλειστεί κοινωνικά το θύμα

Σχολικός εκφοβισμός - bullying (video)

Σχολικός εκφοβισμός - bullying

Το βίντεο  έχει ως θέμα του τον ενδοσχολικό εκφοβισμό. Στις μέρες μας η ενδοσχολική βία και η μαθητική επιθετικότητα αποτελούν μια θλιβερή πραγματικότητα που στιγματίζει το σύγχρονο σχολείο. Ο σχολικός εκφοβισμός είναι ένα φαινόμενο νεανικής παραβατικότητας, που εμφανίζεται σε πολλές χώρες του κόσμου και αναφέρεται στη χρήση βίας μεταξύ μαθητών ή συνομήλικων παιδιών. Το φαινόμενο αυτό, ιδιαίτερα στον χώρο του σχολείου, δεν είναι καινούργιο, είναι τόσο παλιό όσο είναι και το οργανωμένο εκπαιδευτικό σύστημα  και η διαδικασία της σχολικής μάθησης.

Ο σχολικός εκφοβισμός μεταξύ των μαθητών επηρεάζει ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών και εφήβων. Αν και το φαινόμενο αυτό υπήρχε πάντα, το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχει λάβει ανησυχητικές