Στέλιος Κερομύτης: Πώς από ένα «Κύριε ελέησον» δημιούργησε ένα ζεϊμπέκικο....

Στέλιος Κερομύτης
Πώς από ένα «Κύριε ελέησον» 
δημιούργησε ένα ζεϊμπέκικο… 

Τα ρεμπέτικα τραγούδια είναι εκκλησιαστικά – βυζαντινά 

Σήμερα παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα - ντοκουμέντο από τη συνέντευξη του γνωστού ρεμπέτη Στέλιου Κερομύτη που έδωσε στη Σοφία Μιχαλίτση το 1975(;). Εκτός των άλλων, ο Στέλιος Κερομύτης, τονίζει ότι τα ρεμπέτικα τραγούδια είναι εκκλησιαστικά τραγούδια. Στη συνέντευξη περιγράφει με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο, με πιο τρόπο εμπνεύστηκε από τις ιερατικές εκφωνήσεις για να δημιουργήσει ρεμπέτικες μελωδίες. Επιπρόσθετα ο Κερομύτης υποστηρίζει ότι όσοι κατηγορούν τα ρεμπέτικα τραγούδια το κάνουν από άγνοια, αφού παραβλέπουν ότι αυτά πηγάζουν από την Εκκλησία. 

Στη συνέχεια παραθέτουμε δύο απομαγνητοφωνημένα αποσπάσματα από τη συνομιλία του Στέλιου Κερομύτη με τη δημοσιογράφο Σοφία Μιχαλίτση, στα οποία περιγράφονται οι θέσεις του Στέλιου Κερομύτη για τη σχέση της βυζαντινής – εκκλησιαστικής μουσικής με τα ρεμπέτικα τραγούδια: 

Στέλιος Κερομύτης: Ενώ οι δικές μας οι μελωδίες και ιδίως τα τραγούδια επηρεάζονται δηλαδή από εκκλησιαστικά τραγούδια, από ψαλμωδίες. 
Δημοσιογράφος: Θυμάμαι κάποτε μου είχατε πει ότι ακούγατε κάποιον παπά; 
Στέλιος Κερομύτης: Ναι και από έναν παπά που έψελνε, από την ψαλμωδία που έκανε ξεσήκωσα και έφτιαξα ένα τραγούδι. 
Δημοσιογράφος: Ναι; 
Στέλιος Κερομύτης: Ναι όπως έλεγε ο παπάς Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, του Αγίου Ευαγγελίου το ανάγνωσμα…… εγώ έκανα ένα ζεϊμπέκικο. Εν περίληψη τα λέμε τώρα αυτά. Από αυτή τη μελωδία του

Μάρκος Βαμβακάρης: όλα μου τα τραγούδια είναι Βυζαντινά – Ηχητικό ντοκουμέντο

Μάρκος Βαμβακάρης
όλα μου τα τραγούδια είναι Βυζαντινά

Στο βίντεο παρουσιάζουμε ένα μικρό απόσπασμα - ντοκουμέντο από μια συνέντευξη του πατριάρχη των ρεμπετών Μάρκου Βαμβακάρη.  Από τα λεγόμενα του Βαμβακάρη διαπιστώνουμε την άρρηκτη σχέση της βυζαντινής μουσικής με τα ρεμπέτικα τραγούδια. Στο ηχητικό ντοκουμέντο ακούμε τον ίδιο τον Βαμβακάρη να υποστηρίζει ότι οι δρόμοι και οι μουσικές των ρεμπέτικων τραγουδιών προέρχονται από το Βυζάντιο και εξ αυτού του λόγου δεν πρέπει να χαθούνε ποτέ.  

Η ακριβής απομαγνητοφωνημένη συνομιλία είναι:  

Μάρκος Βαμβακάρης: Αυτά τα τραγούδια δεν πρέπει να χάνονται ποτές, πρέπει να υπάρχουνε, να λέγονται, να θυμούνται πολλοί, γιατί είναι βυζαντινά, οι δρόμοι τους οι μουσικές τους, όλα είναι βυζαντινά τα δικά μου τραγούδια. 
Δημοσιογράφος: Τι σημαίνει αυτό; 

Το ρεμπέτικο συναντά τα Πάθη της Μεγάλης Εβδομάδας

Latinitas Nostra | «...αφού σε λίγο θα πλαγιάζω μες στο χώμα...»

Latinitas Nostra | «...αφού σε λίγο θα πλαγιάζω μες στο χώμα...», στη Στέγη from Onassis Stegi on Vimeo.

(Η παράστασή δόθηκε τον Απρίλιο του 2015  στη Μουσική στη Στέγη)

Της Χρύσας Στρογγύλη

Ποιος θα το φανταζόταν ότι το χάσμα ανάμεσα στην αυλική μουσική της εποχής του Λουδοβίκου του 14ου και σε ένα ρεμπέτικο τραγούδι θα μπορούσε να γεφυρωθεί με έναν τόσο αριστοτεχνικό τρόπο; Πόσο πιθανό είναι να δει κανείς στο πρόγραμμα μιας και μόνο συναυλίας, μπαρόκ όργανα (μπαρόκ βιολοντσέλο, βιολόνε, μπαρόκ βιόλα, θεόρβη, τσέμπαλο, εκκλησιαστικό όργανο) να συνυπάρχουν με παραδοσιακά όργανα (κανονάκι, μπουζούκι, παραδοσιακό βιολί και γυαϊλί ταμπούρ); Ένα χρόνο μετά την παράσταση Ένας Άγγλος ταξιδευτής στο Λεβάντε, οι Latinitas Nostra, πιστοί στην αγάπη τους για τη μπαρόκ μουσική, διεισδύουν στα άδυτά της προσπαθώντας να εντοπίσουν κοινούς ήχους ή κοινά στοιχεία με άλλες μουσικές παραδόσεις. Από ό,τι φαίνεται το καταφέρνουν περίφημα, μιας και το κοινό ανταποκρίνεται στα καλέσματά τους και πιστεύει στο έργο τους.

Latinitas Nostra | «...αφού σε λίγο θα πλαγιάζω μες στο χώμα...», στη Στέγη from Onassis Stegi on Vimeo.

Ακούγοντας τη συναυλία που φέρει ως υπότιτλο ένα στίχο από τα απομνημονεύματα του Ιώβ («αφού σε λίγο θα πλαγιάζω μες στο χώμα…») αντιλαμβάνεται κανείς ότι στη μουσική των λαών και των εποχών δεν υπάρχουν στεγανά. Πρόκειται για ανθρώπινα δημιουργήματα που έτυχε να προκύψουν σε διαφορετικές εποχές. Ποια εποχή δεν έχει πόνο, απώλεια, θρήνο; Η διαφορά ίσως είναι ότι στη γαλλική μπαρόκ μουσική η έκφραση των παθών γίνεται μέσα από έναν αριστοκρατικό αλαζονικό τρόπο, ενώ στο ρεμπέτικο μέσα από έναν λαϊκό και λιγότερο αυστηρό.

Από τις Βερσαλλίες στην Πόλη

Οι Latinitas Nostra κατάφεραν να δώσουν μια ιδιαίτερα πειστική εξήγηση στο πώς συνδυάζεται η μπαρόκ μουσική με τους ανατολίτικους αμανέδες και το ρεμπέτικο, ως διαδοχή κομματιών που γράφτηκαν σε χρονική απόσταση δύο αιώνων αλλά συνδέονταν μεταξύ τους αβίαστα.

Οι Latinitas Nostra κατάφεραν να δώσουν μια ιδιαίτερα πειστική εξήγηση στο πώς συνδυάζεται η μπαρόκ μουσική με τους ανατολίτικους αμανέδες και το ρεμπέτικο, ως διαδοχή κομματιών που γράφτηκαν σε χρονική απόσταση δύο αιώνων περίπου αλλά συνδέονταν μεταξύ τους εντελώς αβίαστα. Μάλιστα, στο πρόγραμμα της ίδιας συναυλίας… δεν  υπήρχε πρόγραμμα, παρά μόνο τα ονόματα των συνθετών. Παρά την εύλογη έκπληξη της αρχής, η εξήγηση προέκυψε στην πορεία της συναυλίας η οποία κύλησε από την αρχή έως το τέλος χωρίς διάλειμμα, χωρίς ενδιάμεσα χειροκροτήματα και χωρίς κενά.

Η «ψυχή» του μουσικού συνόλου, ο τσεμπαλίστας Μάρκελλος Χρυσικόπουλος, έδωσε πνοή στο εγχείρημά του διευθύνοντας και παίζοντας ταυτόχρονα, είτε το τσέμπαλο είτε το εκκλησιαστικό όργανο. Το μαύρο φόντο της σκηνής και οι υποτονικοί προβολείς που αχνοφώτιζαν τα πρόσωπα των εκτελεστών δημιουργούσαν ατμόσφαιρα κατάνυξης, ενώ ιδιαίτερα ταιριαστό ήταν και το στήσιμο των οργάνων πάνω στη σκηνή: σε σχήμα Π πάνω σε βάθρο ήταν τοποθετημένα από τα αριστερά τα παραδοσιακά όργανα, από τη δεξιά τα μπαρόκ, στην πάνω μεριά οι τρεις τραγουδίστριες και στο κέντρο, κάτω από το βάθρο, το τσέμπαλο και το εκκλησιαστικό όργανο.

Η συναυλία ξεκίνησε με ένα απόσπασμα από τα Απομνημονεύματα του Σκότους όπου περιγράφεται η οδύνη της Παναγίας για τον θάνατο του Θεανθρώπου. Η εκφραστική φωνή της Θεοδώρας Μπάκα αποτύπωσε εντυπωσιακά το θρήνο και συνοδεύτηκε από το μπαρόκ βιολοντσέλο του Ιάσωνα Ιωάννου, τη μπάσο βιόλα του Ανδρέα Λινού, το βιολόνε του Δημήτρη Τίγκα και τη θεόρβη του Θοδωρή Κίτσου. Μέχρι αυτό το σημείο της συναυλίας, όλα έμοιαζαν προβλεπόμενα, μέχρι που η σοπράνο άρχισε να τραγουδάει το «Αμήν». Σε αυτό το σημείο, μπήκε ο Ευγένιος Βούλγαρης με το γυαϊλί ταμπούρ, ένα πολίτικο όργανο που δεν συναντάμε συχνά και το οποίο ο εξαιρετικός καλλιτέχνης κατάφερε να μετατρέψει σταδιακά το θρησκευτικό «Αμήν» σε «Αμάν» (αμανέ). Η Θεοδώρα Μπάκα έδωσε τη σκυτάλη στην Αυγερινή Γάτση, που ερμήνευσε τα περισσότερα παραδοσιακά τραγούδια της συναυλίας με την κρυστάλλινη, δωρική, ρεμπέτικη φωνή της. Τη συνόδευσαν το παραδοσιακό βιολί του Μιχάλη Κουλουμή, το κανονάκι του Βασίλη Ζιγκερίδη, το ούτι του Θύμιου Ατζακά και φυσικά το γυαϊλί ταμπούρ του Ευγένιου Βούλγαρη. Μάλιστα, εκτός από τις ηχοχρωματικές ομοιότητες, υπήρχαν ομοιότητες και στα κείμενα τόσο των μπαρόκ έργων όσο και των ρεμπέτικων, τα οποία μιλούσαν για δυστυχία, πόνο, απώλεια, απογοήτευση. Εκτός από τη Θεοδώρα Μπάκα και την Αυγερινή Γάτση, εντυπωσίασε με τη γλυκιά λυρική φωνή της και η Έλενα Κρασάκη, ενώ το ντουέτο των δύο σοπράνο που ακούστηκε λίγο αργότερα ήταν από πιο όμορφες στιγμές της συναυλίας.

Με μια μουσική μονομαχία ανάμεσα σε δυο εποχές, οι Latinitas Nostra αιφνιδίασαν με τη σύμπραξη μπουζουκιού και μπαρόκ οργάνων. Όσο αδιανόητο κι αν ακούγεται αυτό, έδεσε απόλυτα αρμονικά το ταξίμι του μπουζουκιού με το μπάσο κοντίνουο του βιολόνε, της βιόλας ντα γκάμπα και της θεόρβης. Σε πολλά σημεία συνέπραξαν τα δυο σύνολα, το μπαρόκ και το παραδοσιακό, με αποκορύφωμα έναν έντονο μουσικό διάλογο που παρέπεμπε πράγματι σε μουσική μονομαχία κι έδινε την ψευδαίσθηση της ταυτοχρονίας. Τα μπαρόκ όργανα δεν ήταν τίποτε άλλο από τα παραδοσιακά και ιδιαίτερα δημοφιλή και φιλολαϊκά όργανα της εποχής του 17ου αιώναμ ενώ το κανονάκι, το ούτι, το βιολί και το γυαϊλί ταμπούρ είναι τα παραδοσιακά όργανα της ρεμπέτικης και λαϊκής μουσικής του 19ο αιώνα στην Ελλάδα και τη Μικρά Ασία. Άρα, ταξικά τουλάχιστον, τα δύο σύνολα δεν διαφέρουν και πολύ και συμπράττουν με έναν τρόπο ιδιαίτερα ταιριαστό, ασυνήθιστο ίσως, αλλά καθόλου εξεζητημένο.

Σπάνια μουσική γέφυρα

Αναζητώντας το βαθύτερο νόημα της προσπάθειας ν’ αναδειχθούν οι «υπόγειες» διασυνδέσεις της μπαρόκ μουσικής και του ρεμπέτικου, αναλογίζεται κανείς την οικουμενικότητα της μουσικής, τον πανανθρώπινο χαρακτήρα της, τις άμεσες ή έμμεσες επιρροές στη διαμόρφωση της μουσικής δημιουργίας των λαών και την αδιαμφισβήτητη δύναμή της στο να ενώνει παραδόσεις, συνήθειες, ήθη. Στη συζήτηση που ακολούθησε έπειτα από τη συναυλία οι καλλιτέχνες μίλησαν για το «φλερτ» που αναπτύχθηκε ανάμεσα στο γυαϊλί ταμπούρ και τη βιόλα ντα γκάμπα κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μουσικών συναντήσεων στον Άγιο Λαυρέντιο του Πηλίου. Οι μουσικοί της παραδοσιακής και της κλασικής μουσικής, πάνω στους αυθόρμητους πειραματισμούς τους, ανακάλυψαν ότι μπορεί μεν τα όργανα να διαφέρουν ή να ανήκουν σε διαφορετικές εποχές, όμως τα χαρακτηρίζει μια αισθητική συνάφεια που δεν περνά απαρατήρητη. Η περιέργειά τους να δοκιμάσουν συνδυασμούς ηχοχρωμάτων, οι πειραματισμοί τους μέσα από την

Έχε γεια Πανάγια, Κωνσταντινούπολη 1929, κυρία Πιπίνα

Το τραγούδι «Έχε γεια Πανάγια» είναι πολίτικο χασάπικο και ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά στην Πόλη, το 1929. Το ερμηνεύει η Κυρία Πιπίνα. Οι στίχοι του τραγουδιού είναι εντελώς διαφορετικοί από αυτούς με τους οποίους έγινε αργότερα γνωστό και τραγουδιέται  σήμερα.

Τίτλος: " Έχε (Υ)'γεια, Παναγιά "
Πρώτος Στίχος: '' Για Μάγια, Μάγια Μ'(ου) Έκανες, 
Μαγιεμένο Μ'(ε) Έχεις ''
Σύνθεση: Άγνωστοι Δημιουργοί 
( Μικράς Ασίας Και Κωνσταντινούπολης )
Στίχοι: Άγνωστοι Δημιουργοί 
( Μικράς Ασίας Και Κωνσταντινούπολης )
Ερμηνεία: Κυρία Πιπίνα Ή Καλλιγέρη Δέσποινα Ή Νέγκρι Πίτσα
Τόπος / Έτος: Κωνσταντινούπολη / 1929

Δίσκος: Homocord Γερμανίας G - 4 - 32073.
Χορός / Ρυθμός: Πολίτικο Χασάπικο

Για Μάγια, Μάγια Μ'(ου) Έκανες, Μαγιεμένο Μ'(ε) Έχεις,
Στα Σγουρά Σου Τα Μαλλιά, Περιπλεγμένο, Μ'(ε) Έχεις,

{Έχε (Υ)'γεια Παναγιά, Τα Μιλήσαμε,
Όνειρο Ήταν(ε), Τα Λησμονήσαμε,} ( Δις )

Κασσιανή: Η πρώτη ρεμπέτισσα του ντουνιά…

Η πρώτη ρεμπέτισσα του ντουνιά…

Γιατί τι είναι η ζωή; Μια μαγκιά, ένα κέφι, να περπατάς με το κεφάλι ψηλά.  

Του Χρήστου Ξανθάκη

 
Θυμάμαι μια ιστορία του Ντίνου Χριστιανόπουλου, από το βιβλίο του «Οι ρεμπέτες του ντουνιά». Όπου έγραφε για έναν άρχοντα που τον λέγανε Κλεισθένη και ήθελε πριν από δυόμιση χιλιάδες χρόνια να παντρέψει την κόρη του. Και μαζεύτηκαν οι μνηστήρες στο παλάτι κι έγινε γλέντι κι ο πιο τσίφτης απ' όλους, ο Ιπποκλείδης, τα έδωσε όλα στο χορό και τα πήρε ο Κλεισθένης στο κρανίο και του είπε «μ' αυτά σου τα καμώματα έχασες και το θρόνο και τη νύφη». Κι ο Ιπποκλείδης του απάντησε κοφτά: «Σκασίλα μου!». Το σχόλιο του Χριστιανόπουλου: «Έτσι έχασε πλούτη και τιμές, για ένα κέφι, μα κέρδισε όλων της καρδιές ο Ιπποκλείδης. Και έμεινε αθάνατος στην ιστορία, πρώτος ρεμπέτης του ντουνιά».

Διαβάζω για τον Ιπποκλείδη και θυμάμαι, μέρες που 'ναι, την Κασσιανή. Είναι το τροπάριο στη μέση, το τροπάριο της Μεγάλης Τρίτης με την «εν πολλαίς αμαρτίες περιπεσούσα γυνή». Υπέροχο, δεν λέω, αλλά εκείνο που με συγκίνησε εμένα ακόμη πιο πολύ ήταν η μυθική συνάντησή της Κασσιανής με τον αυτοκράτορα Θεόφιλο. Που έψαχνε για σύζυγο ο ανώτατος άρχων του Βυζαντίου και έλαβε χώρα η σχετική τελετή και είδε την Κασσιανή και θαμπώθηκε και πήγε κοντά της και της είπε: «Ως άρα δια γυναικός ερρύη τα φαύλα». Ελληνικά μοντέρνα: «Από μια γυναίκα ήρθαν στον κόσμο τα κακά τα πράγματα», μια αναφορά εν ολίγοις στην αμαρτία της Εύας.

Για να τη βάλει στη θέση της την υποψήφια, για να μην νομίζει ότι μπορεί να του πάρει τον αέρα. Κι

Τα τραγούδια στη θεολογία του Νίκου Ματσούκα (Χρυσόστομος Α. Σταμούλης)

Ρεμπέτικη Μουσική

«Όλη τη νύχτα άκουγες τραγούδια στην ήσυχη πόλη, στους στενούς δρόμους και στα γραφικά σοκάκια…κι άκουγα ρεμπέτικα τραγούδια με τον κρυστάλλινο ήχο των μπουζουκιών…Τα ελαφρά τραγούδια, μολονότι μου ξυπνούσαν εκλεπτυσμένα αισθήματα του φωτεινού και ρομαντικού έρωτα, μπροστά στα ρεμπέτικα μου φαίνονταν νερόβραστα…τριγύριζα στα εξοχικά κέντρα και τα καφενεδάκια, πάντα απέξω βέβαια… Ζούσα έναν άλλον κόσμο και φιλοσοφούσα για τον έρωτα και τον Χάρο»

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το βιβλίο: «Γλυκόπικρες ρίζες. Μυθιστορηματική αυτοβιογραφία του Ν. Ματσούκα», ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους θεολόγους.

Παρακάτω παραθέτουμε ένα άρθρο του Χρυσόστομου Σταμούλη  το οποίο έχει ως θέμα:

  «Τα  τραγούδια στη θεολογία του Νίκου Ματσούκα»  

«Είχε μπει, θαρρώ, ένας γκρίζος και παγερός Νοέμβρης χιόνιζε κρυσταλλωμένο χιόνι. Μια βραδιά από δίπλα ακούσαμε ένα μονότονο τραγούδι με αργή και συρτή φωνή. Έπειτα ακούστηκαν ρυθμικοί χτύποι, σαν κάποιος να χτυπούσε με το χέρι ένα πιάτο ή ένα ταψί. Κι έπειτα ρυθμικά βήματα χορού. Τραγούδι, χτύποι και χορός μια άρχιζαν και μια σταματούσαν. Κι αυτό κράτησε ως τα βαθιά μεσάνυχτα. Ο ένας κοίταζε τον άλλο με ζωηρά απορημένα μάτια. Αλλά πρωί πρωί η χοντρούλα γειτόνισσα, που μας είχε ανακοινώσει τον πόλεμο των Γερμανών, μπήκε στην κουζίνα μας σαν αέρας. Μας είπε πνιχτά πως η Αννούλα πέθανε βαθιά χαράματα, κι οι δικοί της πριν πεθάνει τραγούδησαν και χόρεψαν, όπως το ’θελε η ίδια. Μετά είπε το ‘Θεός σχωρέστην’, κι έκανε ελαφρά δακρυσμένη το σταυρό της, λιγάκι ωστόσο χαμογελώντας θλιμμένα, και πρόσθεσε πως ο άνθρωπος δεν είναι τίποτα. Κανένας δεν έλεγε κουβέντα. Το δικό μου το μυαλό σφηνώθηκε στο τραγούδι και στο χορό της περασμένης νύχτας. Δεν μπορούσα να δώσω μια εξήγηση. Εντούτοις ήμουνα πάντοτε έτοιμος να δεχτώ πως στο θάνατο  συμβαίνουν ολότελα περίεργα πράγματα. (Αργότερα τι μπορούσαν να μου πουν οι κατοπινές σοφίες που διάβαζα για το μοιρολόγι;)».[1]

Κυρίες και κύριοι, έρχομαι σήμερα ενώπιόν σας, για να ταξιδέψουμε μαζί το ταξίδι της θεολογικής ποιητικής του Νίκου Ματσούκα. Πρόκειται για  ταξίδι ζώσας μνήμης, δηλαδή α-λήθειας, έρωτος και

Η Χιλιοτραγουδισμένη Παναγιά – από το Γκάτσο και τον Ελύτη στο ρεμπέτικο

Παναγία η μητέρα του Θεού

του Μποσκοΐτη  Αντώνη 

Έντεχνη και αντεργκράουντ. Πατροπαράδοτη, βυζαντινή και ρεμπέτισσα. Η Θεοτόκος έχει πάρει πολλά πρόσωπα στην ιστορία και τη διαδρομή της ελληνικής μουσικής. Έχει εμπνεύσει αμέτρητους στιχουργούς, ενώ την ύμνησαν η πένα του Γκάτσου, του Ελύτη, του Βάρναλη και την τραγούδησαν ο Μπιθικώτσης, η Μπέλλου, ο Ξυλούρης, η Δόμνα Σαμίου κ.ά.

Χιλιάδες είναι τα προσωνύμια που απέδωσε μέσα στους αιώνες ο ελληνικός λαός στην Παρθένο Μαρία, το ιερότερο ανθρώπι­νο πρόσωπο της Ορθοδοξίας. Από τον 3ο αι. μ. Χ. η προσωνυ­μία «Παναγία» καθιερώθηκε ως η συνηθέστερη επίκληση της Θεοτόκου και εν έτει 2013 δέχεται ακόμη τις προσευχές, αλλά και τις… εκρήξεις οργής των «δοκιμαζόμενων» Νεοελλήνων όταν θέλουν να σιχτιρίσουν. Ανά το πέρασμα των αιώνων, η τέχνη της μουσικής και του τραγουδιού δεν μπορούσε παρά να… υποκλιθεί παγκοσμίως στο πρόσωπό Της. 

Η Παναγία στη βυζαντινή μουσική 

Ο «Ακάθιστος Ύμνος», ένα αριστούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας, από πολύ νω­ρίς εξύμνησε τη θεϊκή ενανθρώπιση μέσω της Θεοτόκου, με γλώσσα σοβαρή και ποιη­τική και με μουσικούς δρόμους βασισμένους στην ομοτονία και στην ισοσυλλαβία. Στο μυαλό μας σεργιανίζει πάντα και το «Άσμα Ασμάτων» του Σολομώντος, το «πιο όμορφο τραγούδι» από τα Ποιητικά -Διδακτικά Βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης, στη μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη. Ένα απόσπασμά του μελοποίησε το 1972 ο Μάνος Χατζιδάκις στον «Μεγάλο Ερωτικό» («Κραταιά ως θάνατος αγάπη»), εξυμνώντας το υποβόσκον ερωτικό στοιχείο προς το αμφίσημο πρόσωπο της Παναγίας. Η βυζαντινή - εκκλησιαστική μουσική είναι γεμάτη από τραγούδια - ύμνους στην Πα­ναγία. Όταν η χριστιανική Θεά, και πάνω απ’ όλα Μητέρα, λέει «Ω, Γλυκύ μου Έαρ» (ένας χαρακτηρισμός που σχετίζεται με το κάλλος του Υιού), δεν απέχει από τις γυναίκες των αρχαίων χρόνων, οι οποίες θρηνούν το χαμένο κάλλος του Άδωνι. 

Παναγιά η πατροπαράδοτη 

Με ανάλογο τρόπο, καθώς οι αιώνες προχωρούν στο σταυροδρόμι αρχαιότητας, βυζαντινισμού και χριστιανοσύνης, μπλέκεται και η χειμαρρώδης δημοτική ελληνική παράδοση.

Το πασίγνωστο «Έχε γεια Παναγιά» μάς ήρθε από τα παράλια της Σμύρνης με την αντί­στιξη μιας

Το ρεμπέτικο τραγούδι και το μάθημα των θρησκευτικών στο Μουσικό Σχολείο Ηρακλείου

Διδακτική παρέμβαση: Το ρεμπέτικο τραγούδι 

και το μάθημα των θρησκευτικών

Διδακτική παρέμβαση: Το ρεμπέτικο τραγούδι 

και το μάθημα των θρησκευτικών

Στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού προγράμματος «Δημιουργικός εθελοντισμός: τρόπος ζωής και έκφρασης» του Μουσικού Σχολείου Ηρακλείου,(2013-2015) το ρεμπέτικο σύνολο της ομάδας μας πραγματοποίησε σε συνεργασία με το θεολόγο του σχολείου μας, σειρά διδακτικών παρεμβάσεων σε τάξεις του Γυμνασίου με θέμα: «Το ρεμπέτικο τραγούδι και το μάθημα των θρησκευτικών». Σε αυτές τις παρεμβάσεις διερευνήθηκε η σχέση της μουσικής και ειδικότερα του ρεμπέτικου τραγουδιού με το χριστιανικό πολιτισμό. 
Κ.Ε. 

Δημιουργικός εθελοντισμός: τρόπος ζωής και έκφρασης - Μουσικό Σχολείο Ηρακλείου (Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα)

 

Αφίσα

Δημιουργικός εθελοντισμός: τρόπος ζωής και έκφρασης

Μουσικό Σχολείο Ηρακλείου

Έχουμε κοινή πεποίθηση  ότι ο εθελοντισμός είναι μια   κορυφαία πανανθρώπινη αξία αλλά και μια μέγιστη ατομική αρετή.  Ο εθελοντισμός αποτελεί ένα άνοιγμα προς τον συνάνθρωπο, ένα αντίδοτο στην εσωστρέφεια, στην αποξένωση και στον εγωκεντρισμό. Είναι μια δραστηριότητα που γίνεται αυθόρμητα,  αβίαστα, ελεύθερα και δημιουργικά, χωρίς να στοχεύει στην άμεση υλική ανταμοιβή. Επιπλέον ο εθελοντισμός ως μια ελεύθερη προσωπική επιλογή, είναι ένας εναλλακτικός τρόπος συμμετοχής του πολίτη στα κοινά, ο οποίος μέσω αυτής της προσφοράς ολοκληρώνεται και ως προσωπικότητα.

Στο πλαίσιο αυτό από το διδακτικό έτος 2013 – 2014,  στο Μουσικό Σχολείο Ηρακλείου και στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, δημιουργήσαμε την εθελοντική ομάδα του σχολείου μας: «Δημιουργικός εθελοντισμός: τρόπος ζωής και έκφρασης» με κύριο σκοπό να μετατρέψουμε το συλλογικό και ατομικό εγώ σε εμείς. Η ομάδα αυτή λειτούργησε ανελλιπώς επί τρία σχολικά έτη και σε αυτή συμμετείχαν ανά έτος περίπου 50 μαθητές.

Τα παιδιά συμμετείχαν με μεγάλη προθυμία, ενθουσιασμό, αυταπάρνηση και μεράκι σε όλες τις δράσεις μας και τα ευχαριστούμε από καρδιάς για αυτό. Στο πλαίσιο του προγράμματος εκπαιδευτήκαμε από εθελοντικές οργανώσεις σε θέματα που σχετίζονται με τις πρώτες βοήθειες, την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και σε θέματα προστασίας από τους σεισμούς. Επίσης πραγματοποιήσαμε δράσεις εντός του χώρου του σχολείου μας με σκοπό τον εξωραϊσμό του και  δημιουργήσαμε και λειτουργήσαμε την αλληλοδανειστική βιβλιοθήκη του σχολείου μας. Επιπρόσθετα επισκεφτήκαμε άτομα με ειδικές ανάγκες, γηροκομεία και ορφανοτροφεία και συνεργαστήκαμε με κοινωνικούς φορείς όπως το ΚΕΘΕΑ και τον σύλλογο «Επιστροφή». 

Μουσικό Σχολείο Ηρακλείου

Μια από τις σημαντικότερες δράσεις μας ήταν και η δημιουργία της ομάδας «Φίλοι Ρεμπέτικου Τραγουδιού του Μουσικού Σχολείου Ηρακλείου» με σκοπό την ανάδειξη και διάδοση του ρεμπέτικου τραγουδιού στο Μουσικό Σχολείο Ηρακλείου.

Εσκεμμένα θελήσαμε να συνδέσουμε τη μουσική με τον εθελοντισμό και  την κοινωνική προσφορά. Γιατί έχουμε ακράδαντη την πίστη ότι δεν  αρκεί κάποιος να κάνει  κάτι καλά, αν αυτό που κάνει δε γίνεται προς όφελος του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Ένας μουσικός δεν μπορεί να είναι απλά ένας στυγνός επαγγελματίας. Ένας μουσικός ως καλλιτέχνης πρέπει να έχει σε αυξημένο ποσοστό την κοινωνική ευαισθησία και να χρησιμοποιεί ενίοτε το