Η ηθική της εργασίας - Από την ηθική της εργασίας στην ηθική της μηδενικής ανοχής. Σύντομη περιδιάβαση

Η ηθική της εργασία

Οι πρώτες φάσεις της ευρωπαϊκής εκβιομηχάνισης, σύμφωνα με τον Bauman1, χαρακτηρίστηκαν-μεταξύ άλλων-από μια ηθική σταυροφορία, η οποία στόχευε να επιβάλλει την εργασία στους ανθρώπους και ιδιαίτερα σε εκείνο το μεγάλο κομμάτι της νεωτερικής κοινωνίας που δεν διέθετε τίποτα άλλο παρά μόνο τα χέρια του, ήτοι τους φτωχούς. Εντούτοις, η επιβολή της εργασίας δεν αφορούσε οποιαδήποτε μορφή εργασίας γενικά, αλλά, εντελώς ειδικά και στοχευμένα, τη μισθωτή εργασία της οποίας η παραγωγή ήταν απαραίτητη για την λειτουργία των συνεχώς τότε αναδυόμενων εργοστασίων. Η ελευθερία, η δημιουργικότητα και η αυτονομία του προνεωτερικού φτωχού εργάτη-τεχνίτη, από τη μία, δεν μπορούσε να συνδυαστεί με τη ρουτινιάρικη, επαναληπτική, καταθλιπτική εργασία του εργοστασίου. Από την άλλη, η κοινωνική νοηματοδότηση της παραδοσιακής εργασίας επέτρεπε σε αυτούς που την ασκούσαν να είναι ικανοποιημένοι με αυτά που είχαν και απείχαν από το νεωτερικό διακύβευμα του «πλέον έχειν»-γεγονός που, επίσης, δεν συμβάδιζε με την ανακύπτουσα ιδεολογία της εποχής «ανάπτυξη για την ανάπτυξη». Ο φτωχός εργάτης ή ο άπορος της προνεωτερικής περιόδου έπρεπε να αναμορφωθεί με τέτοιο τρόπο από τους «πεφωτισμένους» μεταρρυθμιστές ώστε να υπακούσει στις εντολές του νέου βιομηχανικού καθεστώτος. Αυτός ακριβώς ήταν και ο κύριος στόχος της ηθικής της εργασίας: η πειθάρχηση των φτωχών διαμέσου μιας ηθικής υποχρέωσης άμεσα συνυφασμένης και ταυτισμένης με την εργασία. Η ηθική της εργασίας συνίστατο σε δύο εντολές. Πρώτον, ότι στη ζωή «δεν υπάρχουν δωρεάν γεύματα». Οι άνθρωποι έπρεπε να προσφέρουν την εργασία τους σε αντάλλαγμα με τα αγαθά που χρειάζονταν για να επιβιώσουν ή για να είναι ευτυχισμένοι. Ή με άλλα λόγια για να λάμβανες κάτι το οποίο είχες ανάγκη, ώστε να παραμείνεις ζωντανός, όφειλες να δώσεις κάτι που θεωρείται από τους άλλους άξιο προς πληρωμή. Διαφορετικά, είχες την απόλυτη ελευθερία να πεθάνεις. Τα «δωρεάν γεύματα» ήταν κάτι κακό, αναξιοπρεπές. Δεύτερον, ότι οι άνθρωποι δεν έπρεπε να είναι ποτέ ευχαριστημένοι με αυτά που είχαν και όφειλαν να αγωνίζονται μονίμως και αδιαλείπτως για περισσότερα. Ή με άλλα λόγια δεν ήταν ορθό-ήταν ηθικά επιβλαβές αλλά και ανόητο-να είσαι ευχαριστημένος με αυτά που είχες. Η ανάπαυση και η τεμπελιά ήταν καταστάσεις που ταίριαζαν σε αναξιοπρεπή όντα. Μέσω αυτών των δύο εντολών, που αποτελούσε και τον σκληρό πυρήνα του κυρίαρχου λόγου της βιομηχανικής περιόδου, η εργασία μεταπλάστηκε σε μία αξία από μόνη της, σε μία ευγενική και εξευγενίζουσα δραστηριότητα ανεξάρτητα από τις συνθήκες της, του επιπέδου του μισθού της, του είδους της. Όλοι μπορούσαν να είναι ηθικά ίσοι και απολύτως χρήσιμοι στην κοινωνία. Στην πραγματικότητα η σταυροφορία της ηθικής της εργασίας ήταν ένας αγώνας για έλεγχο και υποταγή της άπορης και φτωχής μερίδας του πληθυσμού. Η εργοστασιακή σταδιοδρομία αποτελούσε την μόνη δυνατή οδό δια της οποίας οι φτωχοί και οι καταφρονεμένοι μπορούσαν να συγκροτήσουν μια θετική για την κοινωνία και για τους ίδιους ταυτότητα. Η μισθωτή εργασία υποκειμενοποιούσε, χορηγούσε πιστοποιητικά ύπαρξης σε όποιον ακολουθούσε πειθήνια τους κανόνες της εργοστασιακής ζωής. Εντούτοις, όλο το πρόγραμμα της ηθικής της εργασίας προϋπέθετε ότι η προσφορά της εργασίας ήταν μεγαλύτερη από την ζήτηση ή τουλάχιστον ότι υπήρχαν διαθέσιμες θέσεις εργασίας για όλους. Καθώς, όμως, οι θέσεις καλύπτονταν και η ηθική της εργασίας βρισκόταν στο απόγειο της επιτυχίας, οι υποστηρικτές της τόνιζαν ότι ο κανόνας, ήτοι ότι όλα τα άτομα της κοινωνίας οφείλουν να εργάζονται, πόρρω απέχει από το να εφαρμοστεί καθολικά λόγω της έλλειψης μόνιμης απασχόλησης για όλους. Συνεπώς για την ρεαλιστική εφαρμογή των επιταγών της ηθικής της εργασίας έπρεπε να προσφερθεί υποστήριξη σε αυτούς που αποτυγχάνουν. Όπως χρειάζεται, επίσης, κατά την διάρκεια των δύσκολων περιόδων του οικονομικού κύκλου, η φροντίδα των προσωρινών ανέργων και η διατήρηση τους σε ετοιμότητα, ώστε «να συμπεριφερθούν ομαλά». Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, των πιέσεων της παραπαίουσας καπιταλιστικής οικονομίας από τη μία -η οποία ήταν ανίκανη να αναδημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επιβίωσή της χωρίς πολιτική βοήθεια-, και των πιέσεων της συνδικαλισμένης εργασίας που μόλις είχε αρχίσει να αποκτά πολιτικό βάρος από την άλλη, η εμφάνιση του κράτους πρόνοιας σε ένα συγκεκριμένο προχωρημένο στάδιο της σύγχρονης κοινωνίας(βιομηχανικής, καπιταλιστικής, δημοκρατικής κοινωνίας της οικονομίας της αγοράς) ήταν «επικαθορισμένη». Η σχέση της ιδέας που κόμιζε η έννοια του κράτους πρόνοιας- ότι είναι καθήκον και δέσμευση του κράτους να εγγυηθεί την πρόνοια όλων των υποκειμένων του- είχε και έχει μια διφορούμενη σχέση με την ηθική της εργασίας. Από τη μία, το κράτος πρόνοιας συμβάδιζε με το ηθικό πρόταγμα της εργασίας στο σημείο που διατηρούσε έναν εφεδρικό στρατό εργασίας σε πλήρη ετοιμότητα και ταυτόχρονα διασφάλιζε την κοινωνική υγεία. Από την άλλη, διακηρύσσοντας ότι ο αξιοπρεπής και έντιμος βίος θα πρέπει να διασφαλιστεί ως δικαίωμα για όλες τις περιόδους και για όλα τα μέλη της πολιτικής κοινωνίας, υπονόμευε την πιο ιερή αρχή της ηθικής της εργασίας. Καθιστούσε το δικαίωμα στη αξιοπρεπή ζωή ζήτημα της ιδιότητας του πολίτη και όχι ζήτημα οικονομικής απόδοσης. Αυτή μέχρι και σήμερα είναι η ρίζα των διαφωνιών των θεωρητικών της κοινωνικής πολιτικής γύρω από το κοινωνικό κράτος2. Παρά ταύτα η είσοδος του κράτους πρόνοιας στα προχωρημένα στάδια της νεωτερικότητας συνάντησε την καθολική επιδοκιμασία όλων των πολιτικών δυνάμεων και κυρίως των οπαδών της φιλελεύθερης οικονομίας και των σφοδρών κριτικών των σοσιαλδημοκρατικών πολιτικών, ιστορικό γεγονός που σήμερα ηχεί σαν ανέκδοτο. Ο φόβος που προκαλούσαν η ανεργία και η οκνηρία έκοβε τα φτερά όλων, παρέλυε την πρωτοβουλία τους και τους αποστερούσε το αναγκαίο κουράγιο για την αντιμετώπιση κινδύνων και, κυρίως, ένας τέτοιος φόβος εύκολα μπορούσε να μετατραπεί σε καθοριστικό παράγοντα «μη κανονικής συμπεριφοράς». Αυτό που δύο αιώνες πετύχαινε η ηθική της εργασίας κινδύνευε να μετασχηματιστεί σε εφιάλτη. Η επιθυμία των ανθρώπων για την μισθωτή εργασία ήταν, πλέον, κοινός τόπος. Το πρόβλημα ήταν τι γίνεται όταν αυτή η επιθυμία δεν μπορεί να ικανοποιηθεί ή όταν αρχίζει να διαφαίνεται αυτή η μη ικανοποίηση και αναδύεται ο φόβος της κοινωνικής ανασφάλειας. Οι θεωρητικοί και πολιτικοί του οικονομικού φιλελευθερισμού έπρεπε να ξεμπερδεύουν με αυτόν τον φόβο. Το κράτος πρόνοιας θα απελευθέρωνε τα άτομα από την ανάγκη της επιβίωσης, θα συνέβαλε στην επαναεμπορευματοποίηση της εργασίας, θα προστάτευε την αρχή της κοινωνικής ανισότητας μέσω του μετριασμού των περισσότερο εξοργιστικών και λιγότερο ανεκτών εκδηλώσεων της και παράλληλα θα προωθούσε αυτήν την αρχή με το να περιθωριοποιούνται εκείνοι που αποτύγχαναν να συμμετάσχουν στην αναπαραγωγή της. Την αυγή του εικοστού αιώνα το κράτος πρόνοιας συμπύκνωνε, στην οποιαδήποτε μορφή του, μια πολιτική και κοινωνική ομοφωνία υπέρ της αρχής της συλλογικής ευθύνης για την ατομική αποτυχία ή κακοτυχία. Οι φτωχοί, οι άποροι, οι καταφρονεμένοι, ήταν θύματα ενός ατελούς συστήματος ή δομικά παράγωγα ενός «ελαττωματικού» καπιταλισμού που το κράτος πρόνοιας ερχόταν να προστατεύσει ή να διορθώσει. Η ηθική της εργασίας επιβίωνε μέσα στα σπλάχνα του κοινωνικού κράτους (το οποίο και καθόριζε σε ένα μεγάλο βαθμό) διαμορφώνοντας έναν από τους κύριους ρόλους του: την διατήρηση των φτωχών σε πειθαρχική ετοιμότητα διακηρύσσοντας την (εν δυνάμει) κοινωνική χρησιμότητα τους με καπιταλιστικούς όρους. Η παραγωγή των παραγωγών που στόχευε η ηθική της εργασίας προστατευόταν και επαναπροωθείτο από το κράτος πρόνοιας. Ωστόσο, στη φάση της δεύτερης νεωτερικότητας την οποία διανύουμε (ή μετανεωτερικότητας ή ρευστής νεωτερικότητας κατά Bauman) ο κύριος τρόπος με τον οποίο η κοινωνία πλάθει τα μέλη της δεν καθορίζεται, πλέον, από την ανάγκη να εκπληρωθεί ο ρόλος του παραγωγού αλλά αυτός του καταναλωτή. Τα μέλη της μετανεωτερικής κοινωνίας συμπράττουν σε αυτήν, πρωτίστως, με την ικανότητα του καταναλωτή. Αυτή η μεταστροφή, όμως, έχει συνέπεια μια τρομακτική διαφορά στην νοηματοδότηση της εργασίας και συνακόλουθα στην ερμηνεία της φτώχειας. 

 
Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 

 
Η κατανάλωση τοποθετεί την ατομική επιλογή ως την κατεξοχήν αξία στην οποία η καταναλωτική κοινωνία οφείλει την διαστρωμάτωση της. Το «επιλέγειν» ανάγεται σε κοινωνικό τόπο στον οποίο τα

Ηθική στον χώρο εργασίας - animation

Ηθική στον χώρο εργασίας

Το σύντομο βίντεο που παρουσιάζουμε σε αυτή την ανάρτηση είναι μέρος  ενός μαθήματος για εργαζόμενους και παρουσιάζει ένα σενάριο το οποίο προσεγγίζει κοινές παραβιάσεις δεοντολογίας στον εργασιακό χώρο 

Η εργασία στην Ορθόδοξη Χριστιανική παράδοση

Η εργασία στην Ορθόδοξη Χριστιανική παράδοση

Κων/νος Παναγιώτης Κωστόπουλος - Συμβούλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού, υποψήφιος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών Κων/νος Παναγιώτης Κωστόπουλος  

Η Ορθόδοξη Εκκλησία εδώ και πολλούς αιώνες έχει αναπτύξει μία πλήρη θεολογία για την αξία της εργασίας και τον ρόλο της για την πνευματική, συναισθηματική, σωματική και ψυχολογική υγεία και ισορροπία του ατόμου. Τιμά δε και εξυψώνει την εργασία, ανάγοντάς την σε κοινωνικό λειτούργημα.
Η εργασία παραδοσιακά κατέχει κεντρική θέση στην ιεραρχία των οικονομικών και κοινωνικών αξιών ως μέσο απόκτησης αγαθών, αλλά και ως μέσο αξιοποίησης των ατόμων στην παραγωγική διαδικασία, ενώ επιπλέον συμβάλλει στην κοινωνική ένταξη και την καταξίωση αυτών και στην δημιουργία κλίματος ψυχολογικής ηρεμίας, αξιοπρέπειας και ασφάλειας, που συντελεί στον καθορισμό της ταυτότητας του κάθε ατόμου. Σε μία οικονομία μισθοσυντήρητων, όπως η ελληνική, το δικαίωμα της απολαβής των κοινωνικών και οικονομικών αγαθών συνδέεται με την παροχή εργασίας.
Η αμειβόμενη εργασία αποτελεί έναν άξονα γύρω από τον οποίο οργανώνεται ο τρόπος ζωής του εργαζομένου. Η Jahoda διατείνεται ότι η εργασία χρησιμεύει ως δεσμός μεταξύ του ανθρώπου και της κοινωνικής πραγματικότητας: «Κάτω από τις παρούσες συνθήκες, η πλειοψηφία των ανθρώπων επωφελείται από την εργασιακή σχέση στους εξής πέντε τομείς: στην οργάνωση του χρόνου, στις κοινωνικές επαφές, στην συμμετοχή σε κοινωνικούς σκοπούς, στην ανάπτυξη προσωπικού κύρους και ταυτότητας, όπως επίσης και σε ψυχαγωγικές και κοινωνικές δραστηριότητες» (Liebow E., 1976).
Με άλλα λόγια, η δουλειά μας προσφέρει πολύ περισσότερα από τον μισθό μας και διασφαλίζουμε το δικαίωμα για σύνταξη, διακοπές, υγειονομική ασφάλιση και την αναγνώριση ότι είμαστε παραγωγικά μέλη της κοινωνίας. Επιπλέον η εργασία μας καθορίζει σε μεγάλο βαθμό με ποιούς τρόπους και σε ποιές ομάδες ανήκουμε η δεν ανήκουμε μέσα στην ευρύτερη κοινωνία, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό σε τι τύπο σπιτιού ζούμε, ποιοί είναι οι φίλοι μας, σε ποιό σχολείο θα φοιτήσουν και τι εκπαίδευση θα πάρουν τα παιδιά μας (Σταθόπουλος Π., 1987).
Πέραν όμως από τους σύγχρονους μελετητές, η Ορθόδοξη Εκκλησία εδώ και πολλούς αιώνες έχει αναπτύξει μία πλήρη θεολογία για την αξία της εργασίας και τον ρόλο της για την πνευματική, συναισθηματική, σωματική και ψυχολογική υγεία και ισορροπία του ατόμου. Στην συνέχεια θα αναφέρουμε μερικές μόνο από τις πτυχές του τόσο σημαντικού αυτού θέματος, έτσι όπως αυτό καθορίζεται μέσα από αγιογραφικά χωρία, αλλά και πατερικά κείμενα, τα οποία βρίθουν σχετικών αναφορών και θεολογικής τεκμηρίωσης.

Η αντίληψη της εργασίας στην Παλαιά Διαθήκη

Στην Παλαιά Διαθήκη έχουμε αναφορές στην αξία της εργασίας από τα πρώτα ακόμη κεφάλαια. Παρακολουθούμε τον Θεό να καθαγιάζει την εργασία μέσα από την Δημιουργία του κόσμου.
Στο Α’ κεφάλαιο της «Γενέσεως» ο Θεός εμφανίζεται ως καλλιτέχνης εργάτης, να έχει μοχθήσει για να

Τεχνητή Νοημοσύνη: Τι πιστεύουν οι Έλληνες, ποια τα μελλοντικά οφέλη για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Τεχνητή Νοημοσύνη: τι πιστεύουν οι Έλληνες

Η Accenture, σε συνεργασία με τη Microsoft, εκπόνησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα μελέτη για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) με τίτλο «Greece: With an AI to the Future». 

Η μελέτη προσεγγίζει τέσσερις διακριτούς θεματικούς άξονες: πώς αντιλαμβάνεται η ελληνική κοινωνία την Τεχνητή Νοημοσύνη, πώς αντιλαμβάνονται οι διοικήσεις των επιχειρήσεων και οργανισμών την Τεχνητή Νοημοσύνη, ποιες είναι οι οικονομικές προοπτικές για την ελληνική οικονομία και ποιες είναι οι προτεινόμενες δράσεις που θα πρέπει να υλοποιήσουν οι φορείς χάραξης πολιτικής και οι επιχειρήσεις για την περαιτέρω αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. 

Η αντίληψη των Ελλήνων για την Τεχνητή Νοημοσύνη 

Σύμφωνα με την έρευνα, η προοπτική ενός μέλλοντος με κεντρικό άξονα το ΑΙ, συναρπάζει τους Έλληνες, ωστόσο προκαλεί ταυτόχρονα προβληματισμό. Οι πολίτες έχουν μια καλή αντίληψη για το AI, με ποσοστό 65% να συσχετίζει ως πρώτη σκέψη τον όρο με εφαρμογές, όπως chatbots, digital assistants και ρομπότ, ενώ μόλις 2% του πληθυσμού να δηλώνει άγνοια. 

Ένας στους δύο ερωτηθέντες (56%) ενστερνίζεται την άποψη ότι το ΑΙ θα επιφέρει σημαντικά οφέλη στην κοινωνία, ενώ μεγάλο ποσοστό αναγνωρίζει τα προφανή οφέλη, σε κλάδους όπως η ιατρική και οι επιστήμες. Παρόλα αυτά ο φόβος του αγνώστου, του νέου και η αβεβαιότητα που συνεπάγεται κάνουν τους Έλληνες να αισθάνονται μπερδεμένοι και προβληματισμένοι.

Ως αποτέλεσμα αυτού του παραδόξου, οι Έλληνες ενώ θα εμπιστευόντουσαν τις τεχνολογίες ΑΙ για εφαρμογές Οικιακής Κατανάλωσης Ενέργειας (84%), Οικιακής Ασφάλειας (84%) και Παρακολούθησης Υγείας (69%), είναι

Η πικρή πλευρά της σοκολάτας

Η πικρή πλευρά της σοκολάτας

Στις φυτείες κακάου της δυτικής Αφρικής εργάζονται πολλά παιδιά για να απολαμβάνουμε εμείς τη σοκολάτα. Αυτό πλήττει βέβαια το προφίλ των σοκολατοπαραγωγών. Εταιρείες, όπως η Nestlé, μάχονται κατά της παιδικής εργασίας.

Η Μοαχέ είναι εννέα χρόνων και ψεκάζει με ζιζανιοκτόνα τις καλλιέργειες κακάου του πατέρα της. Πρωί και βράδυ το μικρό κορίτσι κουβαλά νερό σε μεγάλα δοχεία από το πηγάδι του χωριού έως το σπίτι. Μέχρι πριν λίγο, η Μοαχέ ήταν ένα από τα δύο εκατομμύρια παιδιά που εργάζονταν στις φυτείες κακάο στην Ακτή του Ελεφαντοστού και στη Γκάνα, για να μπορούν οι Γερμανοί να απολαμβάνουν την σοκολάτα τους. «Δεν ήξερα ότι είναι κακό να δουλεύω. Για μένα ήταν φυσιολογικό», λέει η Μοαχέ με απολογητικό ύφος. ‘Όταν ξεκινά η παιδική εργασία, σταματά η παιδική ηλικία. Η άγνοια, η παράδοση, καθώς και η φτώχεια συμβάλλουν στην ανάπτυξη της παιδικής εργασίας στα χωριά της Δυτικής Αφρικής. Από εκεί έρχονται τα δύο τρίτα του κακάο της παγκόσμιας βιομηχανίας του κακάο που αγοράζουν εταιρείες όπως η Mars, η Hershey, η Nestlé, η Lindt, η Sprüngli, η Ferrero και άλλες.

Κατανάλωση σοκολάτας και παιδική εργασία

Στην Ελβετία και στην Γερμανία καταγράφεται η μεγαλύτερη κατανάλωση σοκολάτας. Κάθε χρόνο καταναλώνονται περίπου δέκα κιλά ανά κεφαλή. Φέτος, μόνο στη Γερμανία, καταναλώθηκαν περίπου

Η εργασία ως θεϊκή εντολή και ανθρώπινη ανάγκη

Η εργασία κατά το Χριστιανισμό

Του Π.  Α. Σινόπουλου

1. Η εργασία ως εντολή και μίμηση του Δημιουργού  

Πριν παρουσιασθεί ό άνθρωπος επάνω στη γη, αναμένεται ήδη, σύμ­φωνα με την Παλαιά Διαθήκη, ως φορέας εργασίας, με την οποία θα αρχίσει να επιδρά στον φυσικό χώρο (1). Και όταν παρουσιάσθηκε στο προσκήνιο της ζωής, έλαβε εντολή να υποτάξει τον φυσικό κόσμο: «...πληρώσατε τήν γῆν καί κατακυριεύσατε αὐτῆς καί ἄρχετε τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καί τῶν πετεινών τοῦ οὐρανοῦ καί πάντων τῶν κτηνῶών καί πάσης τῆς γῆς καί πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπί τῆς γῆς» (2).

Έτσι, ο αρχαίος Ισραηλίτης πληροφορείται πως ο άνθρωπος δεν είναι μόνο το μοναδικό δημιούργημα, για το οποίο ο Θεός χρησιμοποί­ησε και την πνοή του (3) αλλά και κύριος της υλικής Δημιουργίας. Επί πλέον, βλέπει ότι η σχέση του ανθρώπου με τον υλικό κόσμο δεν μπορεί να είναι στατική, αλλά δυναμική. Ο φυσικός κόσμος είναι στη διάθεση του ανθρώπου, ο οποίος πρέπει να τον δαμάσει. Έχει επομένως καθήκον, αλλά και δικαίωμα, να εργάζεται μέσα στον κόσμο, δεδομένου ότι η εργασία του αποτελεί μέρος των σχέσεών του με τη φύση (4) Πραγματικά, δεν μπορεί να υπάρξει «κατακυρίευσις» της γης χωρίς σκόπιμη δραστηριότητα του ανθρώπου, δηλαδή χωρίς εργασία (5). Το να είναι κανείς άνθρωπος και το να εργάζεται, παρουσιάζονται σαν δύο έννοιες αξεχώριστα περιπλεγμένες. Εργασία σημαίνει να τροπο­ποιείς τον κόσμο που υπάρχει γύρω σου. Μόνο με αυτή την τροποποί­ηση ο κόσμος μπορεί να γίνει χώρος για ανθρώπινη συμπεριφορά, ανθρώπινη διανόηση, ανθρώπινη κοινωνία και, γενικώς, ανθρώπινη ύπαρξη (6).

Η εντολή για εργασία συνοδεύει τον άνθρωπο τόσο κατά το χρόνο της υπέρτατης ευδαιμονίας, όσο και μετά την πτώση του. Μετά τη γενική εντολή περί εργασίας, που έλαβε ο άνθρωπος κατά την εμφάνιση του στη γη, τοποθετείται στην Παράδεισο, για να τον απο­λαμβάνει μέσω της εργασίας. Στις πρώτες σελίδες της Γενέσεως, ένα κεφαλαιώδες χωρίο προσδιορίζει την κατάσταση του άνθρωπου: «Καί ἔλαβεν κύριος ὁ θεός τόν ἄνθρωπον, ὅν ἔπλασεν, καί ἔθετο αὐτόν ἐν τῷ παραδείσῳ ἐργάζεσθαι αὐτόν καί φυλάσσειν» (7).

«Καθένα από τα δύο αυτά ρήματα έχει τη δική του σπουδαιό­τητα», γράφει ό Pierre Jaccard (8). Και

Λογισμικό βιομετρικής ανάλυσης - ηθικές και κοινωνικές επιπτώσεις

 Λογισμικό βιομετρικής ανάλυσης

Στην καινούργια μελέτη που παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine στις 7 Ιανουαρίου 2019, γίνετε ανάλυση των αποτελεσμάτων ενός καινούργιου λογισμικού που είναι ικανό να διαγνώσει γενετικές ασθένειες αναλύοντας τα βιομετρικά στοιχεία του προσώπου.

Αυτή η καινούργια τεχνολογία αναλύοντας το φαινότυπο ενός ατόμου, στην προκειμένη περίπτωση το πρόσωπο, μπορεί να διακρίνει την ύπαρξη γενετικών διαταραχών. Αυτό προκύπτει από την σύνδεση πολλών γενετικών διαταραχών με συγκεκριμένα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά. Για παράδειγμα, μια μικρότερη μύτη και ένα μεγαλύτερο μέτωπο χαρακτηριστικά που μπορούν να συνδέονται με το σύνδρομο Williams, ή στοιχεία που συνδέονται με το σύνδρομο Down, όπως μάτια στο σχήμα αμυγδάλου.

Για την πραγματοποίηση αυτής της μελέτης συγκεντρώθηκε ένα δείγμα 17.000 ασθενών που αντιπροσώπευσαν πάνω από 200 σύνδρομα γενετικής διαταραχής. Ο Dr. Karen Gripp που εργάστηκε στην συγκεκριμένη μελέτη αναφέρει ότι με το συγκεκριμένο σύστημα «μπορούμε να καταφέρουμε ποιο γρήγορες και έγκυρες διαγνώσεις, και έτσι να διευκολύνουμε την ποιότητα ζωής των ασθενών».

Το σημαντικό όμως που πρέπει να τηρηθεί στην περίπτωση που αυτό το σύστημα αρχίσει να χρησιμοποιείτε από νοσοκομεία ή από ιατρούς είναι ότι μια περαιτέρω διάγνωση είναι αναγκαία για την επιβεβαίωση της διάγνωσης από το συγκεκριμένο λογισμικό.

Επιπλέον κίνδυνοι θα μπορούσαν να παρουσιαστούν με την χρήση τέτοιων συστημάτων. Μάλιστα ειδικοί

Τεχνητή νοημοσύνη: Όταν οι άνθρωποι δε θα είναι απαραίτητοι - ντοκιμαντέρ

Όταν οι άνθρωποι δε θα είναι απαραίτητοι

Πέραν των άλλων βιοηθικών ζητημάτων που προκύπτουν από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, υπάρχει έντονος προβληματισμός ότι η ανάπτυξή της θα οδηγήσει εκτός της εργασίας το μεγαλύτερό μέρος του παγκοσμίου εργατικού δυναμικού. Βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας επανάστασης στον τομέα της ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης που θα βάλει εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε κίνδυνο και πολύ πιθανόν να απειλήσει τη συνολική οικονομική ευημερία μας. Μια μελέτη που έγινε στις Βρυξέλλες έδειξε ότι μεταξύ 50% και 60% των θέσεων εργασίας στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες μπορούν σύντομα να αντικατασταθούν από ρομπότ, αυτοματισμούς και αλγόριθμους. Εάν, λοιπόν, τα έξυπνα ρομπότ και η πλήρης αυτοματοποίηση των εργασιών είναι μη αναστρέψιμη, ίσως θα έπρεπε να σκεπτόμαστε από τώρα για το τι πρέπει να γίνει

Τεχνητή νοημοσύνη και θέσεις εργασίας

Τεχνητή νοημοσύνη και θέσεις εργασίας

Tα ρομπότ, οι κάθε είδους «έξυπνες» μηχανές και γενικότερα οι αλγόριθμοι της τεχνητής νοημοσύνης, που ολοένα περισσότερο εισδύουν στους χώρους εργασίας και αυτοματοποιούν την απασχόληση, μπορούν να δημιουργήσουν διεθνώς έως το 2025 σχεδόν διπλάσιο αριθμό νέων θέσεων εργασίας, σε σχέση με όσες αναμένεται να καταστρέψουν.

Αυτή είναι η -μάλλον αισιόδοξη- εκτίμηση μιας νέας έκθεσης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) με τίτλο «Το μέλλον των θέσεων εργασίας», σύμφωνα με την οποία έως τα μέσα της επόμενης δεκαετίας περίπου 133 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας μπορούν να έχουν δημιουργηθεί με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, έναντι 75 εκατομμυρίων που μπορεί να εξαφανισθούν εξαιτίας της.

Η έκθεση - η οποία βασίσθηκε σε μια μεγάλη δειγματοληπτική έρευνα μεταξύ εργοδοτών και διευθυντικών στελεχών που διοικούν 15 εκατομμύρια εργαζόμενους σε 20 χώρες- προβάλλει το σύνηθες επιχείρημα των τεχνο-αισιόδοξων ότι, όπως και στα προηγούμενα κύματα τεχνολογικών επαναστάσεων στην οικονομική ιστορία (ατμός, ηλεκτρισμός κ.α.), παρά τους διάχυτους φόβους, πάντοτε το ισοζύγιο υπήρξε τελικά θετικό για τις θέσεις απασχόλησης.  Κάτι ανάλογο συνεπώς θα πρέπει να αναμένεται και για την ευρισκόμενη σε εξέλιξη Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση.

Πάντως, ο Κλάους Σβαμπ, πρόεδρος του WEF, επεσήμανε ότι τα κέρδη από τη νέα «νοήμονα» οικονομία δεν πρέπει να θεωρηθούν δεδομένα, αν δεν γίνουν μεγαλύτερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να προσαρμοσθούν κατάλληλα στις νέες απαιτήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος. Στον πρόλογο της έκθεσης απευθύνει «έκκληση για δράση σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, εκπαιδευτικούς και εργαζόμενους, ώστε να εκμεταλλευθούν ένα παράθυρο ευκαιρίας, που όμως κλείνει

Έρευνα σχετικά με το ποιες χώρες προπορεύονται στο τομέα της τεχνητής νοημοσύνης

Η τεχνητή νοημοσύνη στον κόσμο μας

Οι ΗΠΑ και η Κίνα αποτελούν πρωτοπόρες δυνάμεις στην τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με την Ernst & Young.

Συγκεκριμένα, όπως προέκυψε από δημοσκόπηση της ΕΥ μεταξύ 126 επαγγελματιών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (Artificial Intelligence - AI), το 40% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να προηγούνται στον αγώνα για την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, με την Κίνα να ακολουθεί (32%).

Ωστόσο, καθώς η πρόσβαση στα δεδομένα γίνεται όλο και πιο εύκολη και οι κυβερνήσεις διεθνώς αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στις επενδύσεις στην καινοτομία, οι ΗΠΑ και η Κίνα αισθάνονται τον ανταγωνισμό και άλλων χωρών.

Ενώ τεχνολογίες, όπως το blockchain, θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται, η τεχνητή νοημοσύνη θα βρεθεί στο επίκεντρο των μετασχηματιστικών τεχνολογιών για τις επιχειρήσεις φέτος. Το 39% των επαγγελματιών τεχνητής νοημοσύνης που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση της ΕΥ πιστεύει ότι η μηχανική μάθηση (machine learning) θα σημειώσει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη μεταξύ των καινοτόμων τεχνολογιών το 2018.

Καθώς οι επικεφαλής των επιχειρήσεων συνεργάζονται όλο και πιο στενά με τους τεχνολόγους για να

Σύντομα τα ρομπότ θα κυκλοφορούν ανάμεσά μας

γράφει ο Κώστας Πλιάκος

Σύντομα τα ρομπότ θα κυκλοφορούν ανάμεσά μας

H ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη είναι από τα βασικά χαρακτηριστικά της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης. Ήδη πολλές ρομποτικές εφαρμογές έχουν μπει στην καθημερινότητά μας και στο κοντινό μέλλον θα γίνουν πολλές περισσότερες αντικαθιστώντας εργασίες που σήμερα πραγματοποιεί ο άνθρωπος. Στην Ελλάδα μάλιστα πολλά πανεπιστήμια ασχολούνται με την ρομποτική και τον προγραμματισμό των ρομπότ με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Όπως είπαν επιστήμονες, καλεσμένοι στο πρώτο συνέδριο τεχνητής νοημοσύνης που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, σε λίγα χρόνια θα βλέπουμε τα ρομπότ να κυκλοφορούν ανάμεσά μας.

Το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει πάντα διαχρονικά σε αυτές τις φάσεις της βιομηχανικής προσαρμογής είναι τι κόστος θα έχει όλη αυτή η τεχνολογική εξέλιξη για την ανθρώπινη εργασία και συγκεκριμένα για τις θέσεις εργασίας. Μάλιστα πρόσφατη μελέτη της PwC έδειξε ότι στις μεγάλες βιομηχανικές χώρες, Γερμανία, Βρετανία, ΗΠΑ και Ιαπωνία η απώλεια των σημερινών θέσεων εργασίας θα κυμανθεί από 21% έως 38%.

Σε τομείς όπως οι μεταφορές οι απώλειες των θέσεων εργασίας θα είναι μεγαλύτερες. Αυτό μπορεί να

Η σημασία της εργασίας από Χριστιανική άποψη

 Εργασία

του Παπαδόπουλου Παντελῆ

Θεολόγου 

     Σὲ ὅλες τὶς ἐποχές, ἡ ἐργασία ὑπῆρξε πάντοτε μία ἀνάγκη, ἀλλὰ καὶ ἕνα πρόβλημα. Ἀνάγκη πάντοτε, ὡς ὁ νόμιμος τρόπος νὰ κερδίζει κανεὶς «τὰ πρὸς τὸ ζῆν» καὶ νὰ δημιουργεῖ μικρὴ ἢ μεγάλη περιουσία. Κοινωνικὸ πρόβλημα, ὡς πρόβλημα τῆς ἰσοκατανομῆς τοῦ πλούτου. Αὐτὸ ἦταν πάντοτε συνδεδεμένο μὲ τὶς συνθῆκες ζωῆς, τὶς παραδόσεις καὶ τὰ ἤθη κάθε τόπου, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν ἐπικρατοῦσα ἠθική. 
Γιὰ αὐτό, εἶναι χρήσιμο νὰ ἐξετάσουμε πῶς ἀντιμετωπίζεται ἡ ἐργασία ἀπὸ ἄποψη χριστιανικῆς ἠθικῆς.

 Ἡ ἐργασία πρὶν καὶ μετὰ τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου 

 Ἡ ἐργασία ὑπῆρξε, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς Δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς ἔθεσε τοὺς πρωτόπλαστους στὸν Παράδεισο «τῆς τρυφῆς, ἐργάζε-σθαι αὐτὸν καὶ φυλάσσειν» (Γὲν β’15).  Ὁ Παράδεισος, σύμφωνα μὲ τὴν διήγηση τῆς Βίβλου, ἐξασφάλιζε στὸν ἄνθρωπο εὔκολη καὶ ἄνετη διαβίωση μὲ μία μόνο ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἐντολὴ ἦταν, νὰ ἐργάζεται ὁ ἄνθρωπος καὶ νὰ συντηρεῖ τὸν Παράδεισο.
 Μὲ δεδομένο ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶχε προικισθεῖ μὲ ἐξαίρετα πνευματικὰ χαρίσματα,-πράγμα ποὺ φαίνεται στὸ ὅτι ὁ Ἀδὰμ ἐξέτασε ἕνα πρὸς ἕνα τὰ ζῶα καὶ τοὺς ἔδωσε ὄνομα σύμφωνα μὲ τὰ χαρακτηριστικὰ ἑκάστου-, συμπεραίνουμε ὅτι ἡ ἐργασία ἀρχικὰ καὶ πρὶν τὴν πτώση, ὑπῆρξε γιὰ τὸν ἄνθρωπο μία εὐχάριστη καὶ δημιουργικὴ ἀπασχόληση.
 Ἡ φύση ὅμως τῆς ἐργασίας ἄλλαξε μετὰ τὴν πτώση, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχασε τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ