Mεταλλαγμένα: Να τα φοβόμαστε;

Mεταλλαγμένα: Να τα φοβόμαστε;

της Νίκη Ψάλτη 

Τι γυρεύει ένα γονίδιο καρότου μέσα στο ρύζι ή ένα γονίδιο από κοτόπουλο μέσα στις πατάτες; Τα «παιχνίδια» με το DNA των τροφίμων τελικά είναι για το καλό μας;

Ντομάτες που αργούν να χαλάσουν, ρύζι με αντιοξειδωτικά καροτενοειδή, φυτά-φάρμακα με αντικαρκινική δράση, καλαμπόκι που δεν κινδυνεύει από τα ζιζάνια... Με μια λέξη: γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα - μεταλλαγμένα, όπως συνηθίζουμε να τα αποκαλούμε. Από τότε που κυκλοφόρησαν στην αγορά οι πρώτοι γενετικά τροποποιημένοι σπόροι σόγιας στα μέσα της δεκαετίας του ’90, το ερώτημα του κατά πόσον τα μεταλλαγμένα τρόφιμα ωφελούν ή βλάπτουν την υγεία και το περιβάλλον εξακολουθεί να διχάζει τους ειδικούς.

Τι είναι τα μεταλλαγμένα; 

Είναι τρόφιμα και ζωοτροφές που προέρχονται από φυτά στο DNA των οποίων έχουν προστεθεί γονίδια που ανήκουν σε άλλα φυτά, ζώα, βακτήρια ή ιούς. Με τη βοήθεια της γενετικής μηχανικής, τα επιλεγμένα γονίδια μεταφέρονται από το ένα είδος στο άλλο, ακόμη και μεταξύ οργανισμών που δεν συγγενεύουν μεταξύ τους. Πρόκειται, δηλαδή, για διασταυρώσεις που δεν προκύπτουν στη φύση, αλλά καθίστανται εφικτές στο εργαστήριο, χάρη στην ανθρώπινη παρέμβαση.
Η πρώτη γενιά των γενετικά τροποποιημένων σπόρων -όπως η σόγια και το καλαμπόκι- δημιουργήθηκε στις ΗΠΑ με σκοπό το όφελος του καλλιεργητή. Με άλλα λόγια, η τροποποίηση στο DNA του φυτού γίνεται ώστε αυτό να είναι πιο ανθεκτικό σε παράγοντες όπως τα ζιζάνια, τα έντομα, ακόμη και οι καιρικές συνθήκες. Με αυτό τον τρόπο, θεωρείται ότι εξασφαλίζεται η αύξηση της παραγωγής, μειώνεται η ανάγκη των ψεκασμών και της χρήσης λιπασμάτων και τα φυτά γίνονται πιο ανθεκτικά. Σήμερα, οι κυριότερες κατηγορίες γενετικά τροποποιημένων φυτών που παράγονται περιλαμβάνουν εκείνα που έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε συγκεκριμένα ζιζανιοκτόνα (π.χ. βαμβάκι, καλαμπόκι, καπνός), οπότε και δεν κινδυνεύουν να καταστραφούν στη διάρκεια των ψεκασμών, καθώς και εκείνα με ανθεκτικότητα σε ιούς και έντομα (π.χ. ντομάτες, καλαμπόκι).

Μια ματιά στο μέλλον 

Η επόμενη γενιά των γενετικά τροποποιημένων φυτών θεωρείται ότι θα έχει ως σκοπό τη βελτίωση της υγείας των καταναλωτών. Σήμερα γίνονται πολλά πειράματα προς αυτή την κατεύθυνση, π.χ. γενετικά τροποποιημένες ντομάτες με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικό λυκοπένιο, διάφοροι τύποι φασολιών, καθώς και μπιζέλια ή ρύζι γενετικά τροποποιημένα ώστε να περιέχουν αντιοξειδωτικά καροτενοειδή, ακόμη και φυτά-φάρμακα για την καταπολέμηση ασθενειών, όπως οι διάφορες μορφές καρκίνου και ο διαβήτης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η προσπάθεια γενετικής τροποποίησης της ελαιοκράμβης, ώστε να παράγει ινσουλίνη.

Τι ανησυχεί τους σκεπτικιστές 

Οι αλλεργίες και η τοξικότητα Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα που διατίθενται στο εμπόριο έχουν περάσει όλες τις σχετικές αναλύσεις κινδύνου και θεωρούνται ασφαλή. Δεν θεωρείται ότι ενέχουν τον κίνδυνο πρόκλησης αλλεργίας ή τοξικότητας σε διαφορετικό βαθμό από τα συμβατικά τρόφιμα. Επιπλέον, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι οι βιομηχανίες τροφίμων αποφεύγουν να χρησιμοποιούν γονίδια από τρόφιμα που είναι γνωστό ότι έχουν αλλεργιογόνο δράση.
Ωστόσο, εκφράζεται η άποψη ότι οι έλεγχοι αυτοί δεν είναι πλήρεις. Πρέπει να σημειώσουμε ότι οι περισσότερες έρευνες είναι διάρκειας 12-16 μηνών, ενώ παραμένει αναπάντητο το ερώτημα του τι μπορεί να συμβεί μετά από 10, 20 ή 30 χρόνια κατανάλωσης των μεταλλαγμένων τροφίμων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, άλλωστε, ότι η φύση χρειάζεται πολύ περισσότερα χρόνια για να δημιουργήσει διασταυρώσεις μεταξύ των ειδών, τις οποίες οι επιστήμονες πραγματοποιούν σε ελάχιστο χρόνο στο εργαστήριο και μάλιστα μεταξύ ειδών που δεν συγγενεύουν μεταξύ τους. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι μειώνεται και το χρονικό διάστημα που έχει ο ανθρώπινος οργανισμός για να προσαρμοστεί σε αυτές τις αλλαγές. Γι’ αυτό και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι χρειάζονται έρευνες κατά περίπτωση για το καθένα από τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και τη μακροχρόνια επίδρασή τους στην υγεία.

Η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά Εκφράζεται η ανησυχία ότι τα γενετικά τροποποιημένα γονίδια των

Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα μωρά ίσως έχουν υποστεί ανεπιθύμητες μεταλλάξεις στο DNA τους

Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα μωρά ίσως έχουν

υποστεί ανεπιθύμητες μεταλλάξεις στο DNA τους

Δεν έχει γίνει σαφές αν πράγματι η μέθοδος πέτυχε το στόχο της.

 

Το 2018 γεννήθηκαν η Νάλα και η Λουλού, τα πρώτα δίδυμα στην ιστορία της ανθρωπότητας που υπέστησαν γονιδιακή επεξεργασία, ώστε να γεννηθούν με ανοσία στον ιό HIV. Ένα χρόνο μετά, οι επιστήμονες αναφέρουν πως η προσπάθειά τους ενδεχομένως απέτυχε, προκαλώνταςπαράλληλα ανεπιθύμητες μεταλλάξεις στο DNA των κοριτσιών.

Ο Χε Τζανκούι, ο γιατρός που θεωρούσε ότι όλο αυτό ήταν μια ιατρική επανάσταση που μπορούσε να «ελέγχει την επιδημία του HIV», δεν έχει γίνει σαφής αν πράγματι η μέθοδός του πέτυχε το στόχο της, να ανοσοποιήσει δηλαδή τα μωρά από τον ιό, καθώς η ομάδα του στην πραγματικότητα δεν αναπαρήγαγε τη γονιδιακή μετάλλαξη που προσδίδει αυτή την αντίσταση. 

 Ενώ η ομάδα στόχευσε το σωστό γονίδιο, δεν αναπαρήγαγε την απαιτούμενη παραλλαγή. Απεναντίας, δημιούργησε νέες παραλλαγές με ασαφή αποτελέσματα. Επιπλέον, η τεχνική CRISPR παραμένει ένα

Η γενετική μηχανική θα αλλάξει τα πάντα για πάντα – CRISPR (βίντεο) –

CRISPR: Το ψαλίδι της γενετικής

Στο εξαιρετικό βίντεο της παρούσας ανάρτησης, το οποίο διαθέτει και ελληνικούς υπότιτλους, μας παρουσιάζεται η επανάσταση της γενετικής μηχανικής η οποία  συντελείται τα τελευταία χρονιά, μετά την ανακάλυψη  του υπερόπλου της γενετικής του CRISPR (Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeat). Το νέο αυτό υπερόπλο της γενετικής μηχανικής είναι ακριβές, φθηνό και εύκολο στη χρήση του, υπόσχεται δε, όχι μόνο να εξαλείψει χιλιάδες ανίατες ασθένειες τα επόμενα χρόνια, αλλά και να αντιστρέψει ή τουλάχιστον να  σταματήσει τη διαδικασία της γήρανσης.

 Αν στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κάποιος  μας έλεγε ότι στα αμέσως επόμενα χρόνια θα συνέβαιναν τόσο ραγδαίες και συγκλονιστικές αλλαγές στη ζωή μας  από  την ανάπτυξη των εφαρμογών της πληροφορικής, οι περισσότεροι θα θεωρούσαμε την παραπάνω θέση ως υπερβολική. Σήμερα, είμαστε σε παρόμοιο σημείο με τη γενετική, η ανάπτυξη της οποίας σίγουρα θα αλλάξει, με τρόπο μάλιστα αμετάκλητο τον κόσμο μας. Πράγματα που τώρα μας φαίνονται εξωφρενικά και νομίζουμε ότι ανήκουν στο αποκλειστικά χώρο της επιστημονικής φαντασίας, τα επόμενα χρόνια  θα τα βλέπουμε  να εκτυλίγονται γύρω μας με γοργούς μάλιστα ρυθμούς.

 Μέχρι σήμερα η επεξεργασία των γονιδίων ήταν εξαιρετικά ακριβή, πολύπλοκη και απαιτούσε χρόνο.  Αυτό πλέον έχει αλλάξει με την επαναστατική τεχνολογία που έρχεται στο προσκήνιο, τη CRISPR. Μέσα σε μια νύκτα το κόστος, ο χρόνος και η δυσκολία των εφαρμογών της γενετικής μηχανικής συρρικνώθηκε θεαματικά. Η ανάπτυξη αυτής της εφαρμογής έχει τη δυνατότητα να αλλάξει για πάντα τον κόσμο που μας περιβάλει, αλλά και εμάς τους ίδιους.

Η νεοφανής αυτή μέθοδος, αναμένεται να θεραπεύσει ασθένειες τις οποίες μέχρι σήμερα θεωρούσαμε ως ανίατες. Με την  τεχνική αυτή θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε γενετικά τροποποιημένους ανθρώπους και μώρα με προεπιλεγμένα χαρακτηριστικά, κάτι το οποίο θα σημάνει, εκτός των άλλων, και

Γονιδιακή θεραπεία και Βιοηθική

Γονιδιακή θεραπεία και Βιοηθική

Συγγραφή: Βασίλης Στάμος, Κωνσταντίνος Φαρσαλινός φοιτ. ΠΜΣ Δημόσια Υγεία, Τμ. Ιατρικής, Παν/μιο Πατρών

Επιμέλεια: Απ. Βανταράκης, Αναπλ. Καθηγητής, Τμ. Ιατρικής, Παν/μιο Πατρών

Γονιδιακή θεραπεία είναι η μεταφορά ενός γονιδίου στα κύτταρα ενός ασθενή με σκοπό την πρόληψη ή τη θεραπεία μιας ασθένειας. Το χορηγούμενο γονίδιο παίζει τον ρόλο φαρμάκου ενάντια σε ασθένειες κυρίως κληρονομικές, προσδίδοντας στα ανθρώπινα κύτταρα νέες ιδιότητες.

Τα επιτεύγματα στη γενετική και τη βιοτεχνολογία τις δεκαετίες του 1970 και 1980, οδήγησαν στις πρώτες απόπειρες γονιδιακής θεραπείας στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Παρά τις επιτυχίες που σημειώθηκαν στην πάροδο των χρόνων, υπάρχουν ακόμα τεχνολογικές και ηθικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Η γονιδιακή θεραπεία αποτελεί ένα είδος γενετικής τροποποίησης. Με αυτήν επιχειρείται είτε η αντικατάσταση ενός ελλατωματικού γονιδίου, είτε η απενεργοποίησή του, είτε η μεταφορά, ενός νέου, "σωστού" γονιδίου στα κύτταρα του ασθενούς. Για τη μεταφορά συχνά χρησιμοποιούνται ιοί που στερούνται πια της παθογόνου δράσης τους.

Δεν είναι λίγες οι ασθένειες που αντιμετωπίστηκαν με τη γονιδιακή θεραπεία, εξ' ολοκλήρου ή σε κάποιο βαθμό. Μία από αυτές είναι η κυστική ίνωση ήδη από το 1993, διάφορες αιμοσφαιρινοπάθειες, εγκεφαλοπάθειες, είδη καρκίνων, παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, ενώ στα επόμενα χρόνια φαίνεται πως θα ξεκινήσουν οι πρώτες κλινικές μελέτες σε ανθρώπους για την αντιμετώπιση της νόσου Alzheimer's μέσω της γονιδιακής θεραπείας.

Κι αν η επέκταση των πρακτικών μοιάζει πολλά υποσχόμενη, υπάρχουν κίνδυνοι που παρουσιάστηκαν στο παρελθόν και απείλησαν ή τερμάτισαν τη ζωή των ασθενών. Το 1999, ο δεκαοκτάχρονος JesseGelsinger απεβίωσε σε μελέτη φάσης 1 του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια λόγω ισχυρούς απόκρισης του ανοσοποιητικού του συστήματος ενάντια στον ιό - μεταφορέα που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Για να διασφαλιστεί η ασφάλεια του ασθενούς η μόλυνση με το επιθυμητό γονίδιο πρέπει να γίνεται από τον κατάλληλο φορέα στα σωστά κύτταρα στόχους γιατί υπάρχει ο κίνδυνος η νέα κατάσταση να αποδειχθεί πιο επιβλαβής από αυτή που θέλουμε να διορθώσουμε. Το όφελος της θεραπείας πρέπει να ζυγίζεται με την επικινδυνότητα καθώς και να ερευνώνται εναλλακτικές οδοί θεραπείας. Οι ερευνητές σε κάθε περίπτωση οφείλουν να προστατέψουν το δικαιώμα του ασθενούς στο ωφελείν.

Η συζήτηση γύρω από τη γονιδιακή θεραπεία ανοίγει τεράστια ηθικά και βιοηθικά ερωτήματα. Ο σεβασμός της επιλογής του ασθενούς και του θεραπευτή στη θεραπεία του έχει ιδιαίτερο βάρος με

Γενετικά μεταλλαγμένα τρόφιμα: Τα υπέρ και τα κατά

Γενετικά μεταλλαγμένα τρόφιμα Τα γενετικά μεταλλαγμένα τρόφιμα εξαπλώνονται όλο και περισσότερο, χωρίς να φαίνεται ότι βλάπτουν την υγεία μας. Οι μέθοδοι της γενετικής μηχανικής επιτρέπουν σήμερα την τροποποίηση του γενετικού κώδικα ο οποίος βρίσκεται στο DNA των κυττάρων. Οι τροποποιήσεις αυτές  επιτυγχάνονται με τη μεταφορά γονιδίων και μπορούν να γίνουν σε φυτικούς και ζωικούς οργανισμούς, σε ψάρια και σε βακτηρίδια. Οι γενετικοί ανασυνδυασμοί από διαφορετικούς οργανισμούς, επιτρέπει τη δημιουργία νέων γενετικά τροποποιημένων (ΓΤ) οργανισμών. Οι ανασυνδυασμοί αυτοί έχουν οδηγήσει στην παραγωγή μιας σειράς από ΓΤ προϊόντα όπως εμβόλια, φάρμακα, τρόφιμα, συστατικά τροφίμων και τροφές ζώων. Αρχικά γίνεται η επιλογή των γονιδίων που προσδίδουν ιδιαίτερα και επιθυμητά χαρακτηριστικά σε ένα οργανισμό. Η μεταφορά των γονιδίων αυτών μπορεί να γίνει μεταξύ οργανισμών που ανήκουν σε διαφορετικά βιολογικά είδη. Για παράδειγμα μπορούν να αναγνωρισθούν γονίδια που δίνουν σε ένα συγκεκριμένο είδος ιδιαίτερη ανθεκτικότητα σε βλαβερά έντομα και στη συνέχεια να μεταφερθούν σε ένα άλλο είδος φυτού. Ή ακόμη είναι δυνατόν να μεταφερθούν γονίδια που επιτρέπουν σε ένα φυτό να παράγει καρπούς με επιλεγμένα θρεπτικά συστατικά. Η αναγνώριση ιδιαίτερων χρήσιμων χαρακτηριστικών σε διάφορους οργανισμούς, είναι ο πιο σημαντικός και καθοριστικός παράγοντας στη διαδικασία της γενετικής τροποποίησης των οργανισμών. Σήμερα η διαδικασία αυτή έχει επιταχυνθεί χάρις στις νέες μεθόδους μελέτης της αλληλουχίας του DNA και γίνεται σε εκατοντάδες διαφορετικούς οργανισμούς. Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα (ΓΤΤ) προκύπτουν από καλλιέργειες και φυτείες που γίνονται σήμερα σε περισσότερες από 40 χώρες. Πολλά εκατομμύρια στρεμμάτων καλλιεργούνται με ΓΤ φυτά. Τα κυριότερα είναι φυτά σόγιας,

Τί είναι το CRISPR και πώς δουλεύει;

Τί είναι το CRISPR και πώς δουλεύει;

Από την πρώτη χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος και μετά, το CRISPR αποτελεί την πιο εντυπωσιακή τομή στην ιστορία της γενετικής και παρ’ όλη τη σημαντικότητά του δεν έχει γίνει ευρύτερα γνωστό.

Στη βάση του το CRISPR (Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeat) είναι μία επαναστατική τεχνική ακριβούς κατάτμησης και τροποποίησης του DNA, είτε αυτό ανήκει σε άνθρωπο ή ζώο, είτε σε βακτήριο, που ανακαλύφθηκε όταν ερευνητές μελετούσαν το ανοσοποιητικό σύστημα κάποιων βακτηρίων. Το όνομα αυτό αναφέρεται στη μοναδική οργάνωση μικρών και επαναλαμβανόμενων αλληλουχιών του DNA που βρίσκονται μέσα στο γενετικό σύστημα των βακτηρίων και αποτελούν μέρος του ανοσοποιητικού τους συστήματος.

Όταν ένας ιός προσβάλει το βακτηριακό κύτταρο, το ανοσοποιητικό CRISPR σύστημα του βακτηρίου αιχμαλωτίζει ένα τμήμα του DNA του ιού και το ενσωματώνει μέσα στο δικό του DNA. Με τον τρόπο αυτό το ανοσοποιητικό σύστημα του βακτηρίου αναγνωρίζει τον ιό από τον οποίο προήλθε και εξουδετερώνει την επίθεση καταστρέφοντας το γονιδίωμα του ιού που είναι απαραίτητο για την αναπαραγωγή του.

Αυτό γίνεται σε 3 βασικά βήματα:

1. Προσαρμογή: Το DNA του επιτιθέμενου ιού τμηματοποιηείται σε μικρά κομμάτια τα οποία ενσωματώνονται στην αλληλουχία CRISPR του βακτηριακού DNA.
2. Παραγωγή του CRISPR RNA: Γίνεται μετάφραση (μετατροπή του DNA – διπλή έλικα – σε RNA – μονή έλικα) των αλληλουχιών CRISPR του βακτηριακού DNA. Το παραγόμενο RNA κόβεται σε μικρά τμήματα που ονομάζονται CRISPR RNAs.
3. Στοχοποίηση: Τα μικρά αυτά κομμάτια RNA (CRISPR RNA) καθοδηγούν το ανοσοποιητικό σύστημα του βακτηρίου ώστε να καταστρέψει το γονιδίωμα του ιού εξαιρετικά καλά διότι προέρχονται από το ίδιο το γονιδίωμα του ιού.

Σήμερα, οι επιστήμονες μπορούν να αντιγράψουν τον τρόπο που δουλεύει το CRISPR και να κόψουν,

CRISPR:Η γονιδιακή επεξεργασία

CRISPR:Η γονιδιακή επεξεργασία

Το animation της ανάρτησης παρουσιάζει το CRISPR, το οποίο είναι ένα εργαλείο της γενετικής τεχνολογίας με το οποίο μπορούμε να επεξεργαστούμε τα γονίδια αλλά και να κόψουμε στοχευμένα το DNA ενός οργανισμού. Οι εφαρμογές του της εν λόγω μεθόδου είναι αναρίθμητες, όπως αναρίθμητα είναι και τα ηθικά διλήμματα που ανακύπτουν από την ανάπτυξη αυτών των εφαρμογών. Εάν επιθυμείτε, έχετε τη δυνατότητα να προσθέσετε υποτίτλους (και στα ελληνικά) από τις ρυθμίσεις του video.

Monsanto: Η Εταιρεία που ελέγχει την παγκόσμια παραγωγή των τροφίμων

Η Εταιρεία που ελέγχει την παγκόσμια παραγωγή των τροφίμων

Στο βίντεο μπορούμε να παρακολουθήσουμε την ιστορία αλλά και αμφιλεγόμενο ρόλο που διαδραματίζει η Monsanto στην εποχή μας.[1]  Η εν λόγω εταιρία έχει κατηγορηθεί ότι παρασκευάζει δηλητηριώδη χημικά, ότι χτίζει μια μονοπωλιακή αγορά η οποία θέτει τους αγρότες εκτός παραγωγής οδηγώντας τους έτσι στην ανέχεια και στην απελπισία. Μάλιστα δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, που εξ αυτού του λόγου, έχουμε ακόμα και αυτοκτονίες μικροκαλλιεργητών. Επίσης, της ασκείται οξύτατη κριτική ότι καταστρέφει το περιβάλλον, ότι ελέγχει τα τρόφιμα, ιδιωτικοποιεί το νερό και ότι ασκεί πιέσεις  σε κυβερνήσεις ώστε να θεσπίζονται νόμοι που θα προστατεύουν τα συμφέροντά της.[2]

Η Monsanto Company είναι μια εισηγμένη αμερικανική πολυεθνική εταιρεία αγροχημικής και γεωργικής βιοτεχνολογίας με έδρα το Κριβ Κορ στο Μείζον Σεντ Λούις του Μιζούρι. Είναι ο κορυφαίος παραγωγός γενετικά τροποποιημένων (GM) σπόρων και Roundup ζιζανιοκτόνων με βάση τη γλυφοσάτη. Επίσης είναι μία από τις πρώτες εταιρείες που εφάρμοσαν το επιχειρηματικό μοντέλο της βιομηχανίας

Τι είναι το CRISPR;

Σε αυτό το βίντεο, ο Paul Andersen   μας παρουσιάζει  τι είναι σύστημα CRISPR πως δημιουργήθηκε και ποιες είναι οι εφαρμογές του. Εάν επιθυμείτε, έχετε τη δυνατότητα να προσθέσετε υποτίτλους (και στα

Γενετικά Τροποποιημένα Τρόφιμα

Γενετικά Τροποποιημένα Τρόφιμα

Όταν λέμε μεταλλαγμένα τρόφιμα ή γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, αναφερόμαστε σε τρόφιμα, τα οποία έχουν δημιουργηθεί χρησιμοποιώντας τις πρόσφατες τεχνικές της μοριακής βιολογίας. Τα τρόφιμα αυτά έχουν τροποποιηθεί μέσα στα εργαστήρια, όπου οι επιστήμονες απομονώνουν γονίδια, κολλώντας τα σε άλλους οργανισμούς, με σκοπό την ενίσχυση κάποιων επιθυμητών χαρακτηριστικών, όπως η αντοχή στο κρύο, στα εντομοκτόνα ή ακόμα επειδή όπως πιστεύουν τα τρόφιμα αυτά αποκτούν μεγαλύτερη θρεπτική αξία.

Η γενετική μηχανική είναι η επιστήμη που ασχολείται με την δημιουργία τέτοιων προϊόντων. Για παράδειγμα οι γενετιστές απομονώνουν ένα γονίδιο που είναι ανθεκτικό στις έντονα κρύες καιρικές συνθήκες και το "κολλάνε" στο DNA ενός φυτού. Το νέο, τροποποιημένο, φυτό θα αποκτήσει μεγαλύτερη αντοχή σε αυτό το χαρακτηριστικό. Δεν μεταφέρονται μόνο γονίδια από ένα φυτό στο άλλο, αλλά και από ένα ζωικό οργανισμό σε ένα φυτό. Για παράδειγμα οι γενετιστές επικόλλησαν το γονίδιο ενός βακίλου, το οποίο σκοτώνει ένα είδος προνύμφης που είναι υπεύθυνη για την καταστροφή σοδειών καλαμποκιού, στο καλαμπόκι. Το νέο αυτό γενετικά τροποποιημένο καλαμπόκι παράγει το δικό του εντομοκτόνο. Άλλα παραδείγματα είναι δημιουργία ντοματών με γονίδια ψαριού, ψάρια με ανθρώπινο γονίδιο, πατάτες με γονίδια από κοτόπουλο κλπ.

Η νέα αυτή τεχνολογία έχει φέρει αναστάτωση και ανησυχία στους κύκλους των οικολογικών οργανώσεων, μιας και αρκετοί επιστήμονες εφιστούν την προσοχή μας. Τονίζουν ότι παίζουμε με τους κανόνες της φύσης, τους οποίους ακόμα δεν γνωρίζουμε καλά. Όπως λένε, αποτελέσματα αυτών των καινοτομιών ήταν η νόσος των τρελών αγελάδων, η δημιουργία επικίνδυνων αλλεργιών κ.ά.

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΩΝ ΤΡΟΦΩΝ

Αντίσταση στα εντομοκτόνα και τα ζιζανιοκτόνα. Οι αγρότες χρησιμοποιούν τόνους εντομοκτόνων για να προστατεύσουν την σοδειά τους. Αυτό έχει επικίνδυνες συνέπειες τόσο στην υγεία μας, όσο και

Μεταλλαγμένα Τρόφιμα - Ντοκιμαντέρ

Μεταλλαγμένα Τρόφιμα

Στο βίντεο της παρούσας ανάρτησης μπορείτε να παρακολουθήσετε το ντοκιμαντέρ του τηλεοπτικού σταθμού του ΣΚΑΙ το οποίο πραγματεύεται το ζήτημα των μεταλλαγμένων τροφίμων. Το πρόβλημα των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών είναι ένα από τα πλέον σημαντικά βιοηθικά ζητήματα και εγείρει πλήθος ηθικών, βιοηθικών αλλά και θεολογικών ερωτημάτων.

Μεταλλαγμένα ή γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα (αγγλικά: GM foods και GMO foods) ονομάζονται τα τρόφιμα που παράγονται από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Οι τελευταίοι έχουν υποστεί συγκεκριμένες αλλαγές,  oι οποίες εισήλθαν στο γενετικό τους υλικό μέσω των μεθόδων της γενετικής μηχανικής. Άλλες τεχνικές μέσω των οποίων οι άνθρωποι τροποποιούν οργανισμούς που παράγουν τρόφιμα είναι η εκλεκτική αναπαραγωγή, οι γενετικές βελτιώσεις στη γεωργία και στην κτηνοτροφία, καθώς και η σωματοκλωνική παραλλαγή.

 Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα εισήλθαν στην αγορά για πρώτη φορά το 1996. Συνήθως τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα είναι προϊόντα διαγονιδιακών φυτών: σόγια, καλαμπόκι, ρύζι ντομάτα και βαμβακέλαιο. Ζωικά προϊόντα έχουν επίσης αναπτυχθεί, αν και κανένα από αυτά δεν κυκλοφορεί

Τα αρνητικά των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον - animation

Αρνητικά Γ.Τ.Ο

Στο βίντεο - animation της  παρούσας ανάρτησης[1] μπορείτε να δείτε σε ένα περίπου λεπτό όλα σχεδόν  τα αρνητικά επακόλουθα της εξάπλωσης των  γενετικά τροποποιημένων τροφίμων. Μέσα από το βίντεο μπορούμε να αντιληφθούμε  τόσο τις αρνητικές επιπτώσεις των μεταλλαγμένων  πάνω στην υγεία του ανθρώπου, όσο και τις δυσμενείς επιπτώσεις που αυτά προκαλούν στο φυσικό μας περιβάλλον. 

Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί και βιοηθική

Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί

Συγγραφή: ΓΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ, ΠΛΑΤΑΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, φοιτητές ΠΜΣ Δημόσια Υγεία, Τμ. Ιατρικής, Παν/μιο Πατρών 
Επιμέλεια: Α. Βανταράκης, Αναπλ. Καθηγητής Τμ. Ιατρικής, Παν/μιο Πατρών 

Η αλματώδης πρόοδος σε συνδυασμό με τις εκρηκτικές ανακαλύψεις και εφαρμογές των πλέον δυναμικών επιστημονικών κλάδων της βιολογίας, της ιατρικής, της Γενετικής, της Γενετικής Μηχανικής, της Βιοτεχνολογίας και της Βιοϊατρικής στους τομείς της υγείας, του περιβάλλοντος και της διατροφής συχνά συνοδεύεται από σοβαρά ηθικά ζητήματα που ανακύπτουν. Ήδη από τα τέλη του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου η διεθνής επιστημονική κοινότητα βρέθηκε αντιμέτωπη με τα αποκρουστικά πειράματα που πραγματοποίησαν ναζί γιατροί πάνω σε ανθρώπους, για τα οποία επιβαλλόταν να σημειωθεί μία ηχηρή αντίδραση και καταδίκη προκειμένου να διασφαλιστεί ότι κάτι παρόμοιο δε θα επαναλαμβανόταν ξανά στο μέλλον. 

Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί

Γενετικά τροποποιημένοι, ή διαγονιδιακοί οργανισμοί (GMO, Genetically modified organisms) είναι τα φυτά, ζώα ή μικροοργανισμοί που έχουν προκύψει μετά από ελεγχόμενη ανθρώπινη επέμβαση στο γενετικό τους υλικό (DNA) με προσθήκη ή αφαίρεση γονίδιων προερχόμενων από ένα ξένο οργανισμό δότη. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Πρωτόκολλου της Καρθαγένης για τη Βιοασφάλεια, γενετικά τροποποιημένος ονομάζεται ο οργανισμός που έχει παραχθεί με την εισαγωγή ξένου γενετικού υλικού στο γονιδίωμά του. Η τεχνολογία που χρησιμοποιείται ονομάζεται γενετική μηχανική, βιοτεχνολογία, γενετική βελτίωση, γενετική τροποποίηση ή ανασυνδυασμός DNA.

Οι κύριοι τρόποι με τους οποίους μπορεί να πραγματοποιηθεί η γενετική τροποποίηση ενός οργανισμού είναι οι παρακάτω:

1.Με προσθήκη ξένου γονιδίου. Στην περίπτωση αυτή ένα νέο ξένο γονίδιο που παράγει την πρωτεΐνη

O ισχυρισμός για τα πρώτα γονιδιακώς τροποποιημένα βρέφη στην Κίνα, πυροδοτεί έρευνα

Γονιδιακά τροποποιημένα βρέφη

Ο He Jiankui δηλώνει ότι χρησιμοποίησε το ένζυμο CRISPR-Cas9 για να “πειράξει” τα γονίδια δίδυμων, που γεννήθηκαν νωρίτερα αυτό τον μήνα. Ορισμένοι ανεξάρτητοι ειδικοί έχουν αμφιβολίες.

Το Southern University of Science and Technology της Κίνας έχει ξεκινήσει έρευνα, ακολουθώντας αναφορές, πως ένας από τους ερευνητές του, πραγματοποίησε μη εγκεκριμένη γονιδιακή τροποποίηση σε κύτταρα δίδυμων κοριτσιών, που γεννήθηκαν νωρίτερα αυτό τον μήνα. Τα νέα που ανακοίνωσε ο επικεφαλής επιστήμονας He Jiankui μέσω βίντεο που αναρτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου στο Youtube, έχουν προκαλέσει οργή μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας, που θεωρούν τη χρήση του CRISPR ως παράβαση των παγκόσμιων ηθικών στάνταρ, αλλά ταυτόχρονα αμφιβάλλουν για την αλήθεια του ισχυρισμού.

“Εάν η αναφορά αυτή είναι ψευδής, αποτελεί επιστημονικώς κακή συμπεριφορά και είναι βαθιά ανεύθυνη”, δηλώνει στο BBC News o Robert Winston, επίτιμος καθηγητής επιστημών της γονιμότητας και καθηγητής επιστήμης και κοινωνίας στο Imperial College London. “Εάν είναι αληθές, εξακολουθεί να συνιστά επιστημονικά κακή συμπεριφορά”.

Στα βίντεο ο He Jiankuiισχυρίζεται πως χρησιμοποίησε CRISPR - Cas9 όχι για να αποτρέψει τη μετάδοση μιας κληρονομικής ασθένειας στα δίδυμα, αλλά για να τους δώσει επιπλέον προστασία,

Δημιουργήθηκαν τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα μωρά στην Κίνα – Βίντεο

Τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα μωρά

Μια ακόμη είδηση έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι τα όρια της επιστημονικής φαντασίας και της πραγματικότητας γίνονται ολοένα και περισσότερο δυσδιάκριτα. Επιστήμονες από όλο τον κόσμο καταδίκασαν με το πλέον απερίφραστο τρόπο την προσπάθεια του Κινέζου επιστήμονα Χε Ζιανιούι, να δημιουργήσει  τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα μωρά στον κόσμο.[1] Η δημιουργία των γενετικά τροποποιημένων ανθρώπων παραβιάζει κάθε έννοια ηθικής δεοντολογίας και τις βασικές αρχές της βιοηθικής.

Την είδηση της δημιουργίας των γενετικά τροποποιημένων ανθρώπων την ανακοίνωσε ο ίδιος Χε Ζιανιούι, με ένα ασυνήθιστο τρόπο,  αναρτώντας ένα βίντεο στο YouTube. Ωστόσο η αλήθεια των ισχυρισμών του δεν έχει ακόμα επαληθευτεί από ανεξάρτητους επιστήμονες.[2]

Ένας πατέρας των δύο βρεφών, ο οποίος ήταν θετικός στον HIV, μαζί με τη σύζυγό του ήθελαν να εξαλείψουν τη μικρή πιθανότητα να περάσει ο ιός στους απογόνους τους. Έτσι ο Χε Ζιανιούι  χρησιμοποίησε την πρωτοποριακή μέθοδο CRISPR  ώστε  να απενεργοποιήσει ένα γονίδιο που επιτρέπει τη μόλυνση των ανθρώπινων κυττάρων με τον HIV. Ωστόσο διακεκριμένοι επιστήμονες από όλο τον κόσμο υποστήριξαν ότι δε συνέτρεχε σοβαρός λόγος υγείας για τη συγκεκριμένη περίπτωση και συνεπώς η ενέργεια αυτή ήταν  ιατρικώς αχρείαστη.  Τόνισαν επίσης ότι εν λόγω τεχνολογία είναι νέα και η ασφάλειά της για τον άνθρωπο δεν έχει ακόμα πλήρως αξιολογηθεί.[3]

Οι εν λόγω επιστήμονες  υπογράμμισαν και τα σοβαρά ηθικά ζητήματα που εγείρονται από αυτή την ενέργεια, μιας  και με αυτό τον τρόπο  οδεύουμε   με γοργούς ρυθμούς προς μια νέα γενιά μεταλλαγμένων

Η γενετική τροποποίηση και τα ρευστά ηθικά όρια

Γενετική Μηχανική

του Σέλντον Κρίμσκι
 

Σ​​τις 2 Αυγούστου, η επιθεώρηση Nature δημοσίευσε μία μελέτη-σταθμό για τη γενετική τροποποίηση εμβρύων. Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον Σουκχράτ Μιταλίποφ, χρησιμοποίησαν τα δημοφιλή εργαλεία γενετικής τροποποίησης CRISPR/Cas9 για να απαλείψουν και να αντικαταστήσουν μία γενετική μετάλλαξη που έχει συνδεθεί με τη σκλήρυνση των μυών της καρδιάς (μία πάθηση που ονομάζεται υπερτροφική καρδιομυοπάθεια). Η πάθηση αυτή συνδέεται με τον ξαφνικό θάνατο νέων αθλητών και εκτιμάται ότι απαντάται σε περίπου έναν στους 500 ενήλικες.

Η νέα μελέτη κατέγραψε υψηλή αποτελεσματικότητα, αποφεύγοντας να τροποποιήσει άσχετες μεταλλάξεις και δεν έδειξε σημάδια μωσαϊκισμού (την ύπαρξη κυττάρων γενετικά διαφορετικών τύπων). Τα ευρήματα αυτά προκάλεσαν τους διαχυτικούς επαίνους της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, που θεωρεί πλέον ότι μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο κλινικής εφαρμογής της τροποποίησης εμβρύων.

Ποια ηθικά και κοινωνικά ζητήματα ανακύπτουν; Στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο μεγαλύτερο μέρος του ανεπτυγμένου κόσμου, είχε γίνει αποδεκτή μία ηθική διάκριση μεταξύ σωματικών κυττάρων (φυσιολογικών κυττάρων του σώματος) και γεννητικών κυττάρων (αυτών που εμπλέκονται στην αναπαραγωγή, όπως τα ωάρια και το σπέρμα). H γενετική τροποποίηση σωματικών κυττάρων ήταν αποδεκτή αν γινόταν με ασφάλεια για θεραπευτικούς σκοπούς. Η τροποποίηση των γεννητικών κυττάρων, όπου οι αλλαγές θα επηρέαζαν τις επόμενες γενιές, θεωρείτο πέρα από τα όρια.

Η απαγόρευση αυτή αμφισβητήθηκε από ορισμένους επιστήμονες οι πιστεύουν ότι το ηθικό όριο πρέπει

Γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα & Δημόσια Υγεία

Γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα

Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί (ΓΤΟ) ή όπωςλανθασμένα αποκαλούνται «μεταλλαγμένοι» οργανισμοί, είναι φυτά, ζώα ή μικροοργανισμοί που έχουν προκύψει ύστερα από ελεγχόμενη ανθρώπινη επέμβαση στο γενετικό τους υλικό (DNA) με προσθήκη, αφαίρεση ή αποσιώπηση (silencing) γονιδίων (F.A.O., 2001). Οι ελεγχόμενες αυτές επεμβάσεις έγιναν δυνατές με την πρόοδο των τεχνικών της Γενετικής και Μοριακής Βιολογίας, που οδήγησε στην κατανόηση της φύσης, της λειτουργίας και των χειρισμών του DNA.

Γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα

Οι σχετικές τεχνικές που εφαρμόζονται για τη μοριακή γενετική τροποποίηση ζωντανών οργανισμών, αποδίδονται με τον όρο «Γενετική Μηχανική» και περιλαμβάνουν :

α) την απομόνωση και κλωνοποίηση των γονιδίων που προσδίδουν επιθυμητά χαρακτηριστικά

β) την εισαγωγή τους στο γονιδίωμα του οργανισμού που θέλουμε να τροποποιήσουμε

γ) την ταυτοποίηση και έκφραση αυτών των γονιδίων στη νέα τους θέση, ώστε να εκδηλωθεί το επιθυμητό χαρακτηριστικό.

Συγκεκριμένα και όσον αφορά τα τρόφιμα, ως γενετικά τροποποιημένα χαρακτηρίζονται εκείνα που περιέχουν, αποτελούνται ή παράγονται από ΓΤO.

Η πλέον διαδεδομένη κατηγορία ΓΤΟ αφορά ποικιλίες ορισμένων φυτών για την παραγωγή νεοφανών τροφίμων και ζωοτροφών, οι οποίες καλλιεργούνται σε αρκετές από τις ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου με εξαίρεση την Ευρώπη (δοκιμαστική χρήση ή και έγκριση εμπορίας περιορισμένων ποσοτήτων) (Εικόνα 1).

Εικόνα 1: Κατάταξη και κατανομή των χωρών που καλλιέργησαν συστηματικά ή σε μικρή κλίμακα  γενετικά τροποποιημένα φυτά (2006) καθώς και καλλιεργούμενες εκτάσεις ανά τον κόσμο.

Βασικοί στόχοι εφαρμογής της Γενετικής Μηχανικής σε αυτή την περίπτωση είναι :

α) η παραγωγή φυτών που εμφανίζουν ανθεκτικότητα σε εχθρούς και ασθένειες (έντομα, μύκητες, βακτήρια, ιούς, μικροοργανισμούς), καθώς και σε αντίξοες αβιοτικές καταπονήσεις β) η παραγωγή ΓΤ ποικιλιών φυτών με τροποποιημένα τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά (θρεπτική αξία, γεύση, μεταβολή συστατικών, χρόνου ωρίμανσης, κλπ.).

γ) ΓΤ ποικιλίες φυτών για την παραγωγή νέων εδώδιμων ή φαρμακευτικών προϊόντων (βιοσύνθεση χημικών ουσιών)

δ) Αλλαγή σύστασης ή υπέρ έκφραση βιοχημικών ουσιών (πρωτεΐνες, φαινόλες, υδατάνθρακες)

ε) η παραγωγή εμβολίων/ μονόκλωνων αντισωμάτων σε φυτά

στ) η παραγωγή φυτών με ικανότητες βιοαποικοδόμησης, απορρύπανσης ή παραγωγής βιοκαυσίμων.

Συμβατική Μεθοδολογία Γενετικής Βελτίωσης και Γενετικά τροποποιημένα φυτά (GMO) 

Η συμβατική γενετική βελτίωση φυτών και ζώων είναι μια μακροχρόνια διαδικασία διασταυρώσεων,

Γενετικά τροποποιημένα έμβρυα: Διανθρωπισμός, ο νέος εφιάλτης της ανθρωπότητας

Με την ανθρωπότητα να θανατώνεται μέρα με την ημέρα από τρόφιμα που περιέχουν ΓΤΟ, με τη μόλυνση του περιβάλλοντος, το αργό πετρέλαιο, τα πλαστικά, τα chemtrails, τα φάρμακα, τους εμβολιασμούς, την ραδιενέργεια και τις ένοπλες συρράξεις, οι δυνάμεις της νέας τάξης «οραματίζονται» μία νέα κατηγορία «ανθρώπων» ώστε να συνεχιστεί η ύπαρξη μας.
Είναι μία τεχνοκρατία του γονιδιώματος… και όχι απλά μωρά που «σχεδιάζονται» βάσει γενετικών προτιμήσεων των γονέων. Η νέα τεχνοκρατία ονομάζεται διανθρωπισμός και επιστήμονες στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Η.Π.Α έχουν ήδη υποβάλλει προτάσεις ώστε να δημιουργήσουν με απόλυτα νόμιμα μέσα γενετικά τροποποιημένα παιδιά.. Στην πραγματικότητα, έχουν ήδη δημιουργηθεί γενετικά τροποποιημένα ανθρώπινα έμβρυα.
Η εκλεπτυσμένη τεχνολογικά νέα μορφή ευγονικής θα εξυπηρετήσει απόλυτα τις επιδιώξεις των ελίτ. Αν και εξαρχής

Ην. Βασίλειο: Γονιδιακά-επεξεργασμένα σπαρτά καλλιεργούνται για πρώτη φορά

Γονιδιακά-επεξεργασμένα σπαρτά

Για πρώτη φορά στη Μ. Βρετανία, γονιδιακά-επεξεργασμένες (Gene-edited / GE) υπέρ-καλλιέργειες πρόκειται να καλλιεργηθούν, αφού οι επιστήμονες εκμεταλλεύτηκαν ένα νομικό “κενό”.

Η κυβέρνηση έδωσε την έγκρισή της στην καλλιέργεια των ελαιούχων σπόρων Camelina, οι οποίοι αποτελούν γονιδιακά-επεξεργασμένοι σπόροι, ως μέρος μια δοκιμής, με στόχο την επιπλέον “φόρτιση” των φυτών για την παραγωγή Ωμέγα 3 ιχθυελαίων, ενός από τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα διατροφής. Βέβαια, σε αντίθεση με τα γενετικά τροποποιημένα (GM) φυτά, οι καλλιέργειες των ελαιούχων σπόρων Camelina δεν περιέχουν ξένο DNA. Αντίθετα, έχει τροποποιηθεί ο γενετικός τους κώδικας, με τρόπο που θα μπορούσε να συμβεί και φυσικά.

Οι επιστήμονες λένε ότι η επεξεργασία αυτή των γονιδίων, μπορεί να μειώσει το χρόνο που χρειάζεται για να κατασκευαστεί ένα νέο φυτό, από δεκαετίες σε μήνες. Υποστηρίζουν ότι η υιοθέτηση της νέας