Χριστιανισμός και επιστήμη, μια πιο σύνθετη σχέση

Χριστιανισμός και επιστήμη, μια πιο σύνθετη σχέση

Γρίβας Κώστας

Σε προηγούμενο άρθρο στο SLpress, είχαμε αναφερθεί στον περιβόητο «διαχωρισμό Κράτους και Εκκλησίας» που επιδιώκεται εδώ και χρόνια από τις «εκσυγχρονιστικές» ελληνικές ελίτ, αποτελώντας ένα είδος ιερού δισκοπότηρου για τον «εξευρωπαϊσμό» της χώρας. Γενικότερα, υπάρχει μια τάση να αντιμετωπίζεται η θρησκεία ως ένα μεσαιωνικό απολίθωμα, το οποίο θα πρέπει να φύγει από τη μέση, για να αφήσει την «πρόοδο» να έλθει.

Η στερεοτυπική αυτή άποψη αγνοεί την πολιτισμική δυναμική του Χριστιανισμού και τον ρόλο που έπαιξε και συνεχίζει να παίζει, στη διαμόρφωση του σημερινού κόσμου. Μεταξύ των άλλων, ένας από τους μεγαλύτερους μύθους της σύγχρονης εποχής είναι ότι η θρησκεία γενικώς και ο Χριστιανισμός ειδικότερα αποτελεί αντιθετικό μέγεθος της επιστημονικής έρευνας, με την οποία βρίσκεται σε διαρκή διαμάχη. Υποτίθεται δε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος βρίσκεται ενώπιον ενός αδυσώπητου διλήμματος.

Ή θα επιλέξει τον «ορθό λόγο» της επιστήμης ή τις «μεταφυσικές δοξασίες» της θρησκείας. Όμως, σε αντίθεση με την άποψη αυτή, ο Χριστιανισμός αποτέλεσε και αποτελεί βάση έδρασης της επιστημονικής έρευνας, συνεισφέροντας σημαντικά στη διαμόρφωση δύο κρίσιμης σημασίας αντιλήψεων. Η μία είναι η αντίληψη της προόδου μέσα σε έναν εξελικτικό χρόνο και η άλλη των απεριόριστων δυνατοτήτων της ανθρώπινης διάνοιας να ερμηνεύσει και να ελέγξει τον φυσικό κόσμο.

Χριστιανισμός και γραμμικός χρόνος

 

Αναλυτικότερα, ο Χριστιανισμός εισήγαγε στον ανθρώπινο πολιτισμό την έννοια του βιβλικού χρόνου, δηλαδή του γραμμικού χρόνου (linear time). Μέχρι τότε, οι ανθρώπινοι πολιτισμοί, ακόμη και οι πιο προηγμένοι όπως ήταν αυτός των αρχαίων Ελλήνων, λειτουργούσαν μέσα σε μια αντίληψη κυκλικού χρόνου. Δηλαδή σε μια συνεχή επανάληψη των τεκταινομένων. Σε εκείνον τον κόσμο, το μέλλον γινόταν αντιληπτό ως μια επανάληψη του παρελθόντος και οι έννοιες της εξέλιξης και της προόδου απλά δεν υφίσταντο.

Συνακόλουθα, ο βιβλικός–γραμμικός χρόνος αποτέλεσε μια τεράστια πολιτισμική επανάσταση, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβανόταν τον κόσμο και τον εαυτό του μέσα σε

Ο Θεός στο χώρο των φυσικών επιστημών σήμερα

Ο Θεός στο χώρο των φυσικών επιστημών σήμερα

Ο άνθρωπος κατά την εποχή των νεωτέρων χρόνων, δηλ. κατά τα τελευταία 300 με 350 χρόνια, απέρριψε το θεό σαν τύραννο της ζωής του και σαν εμπόδιο στην πρόοδο του, και ζήτησε να φτιάξει μόνος του και χωρίς τη βοήθεια του θεού τη ζωή του. Με μόνη σχεδόν δύναμη τη λογική του και με αποκλειστικό μέσο την επιστήμη, και την πρακτική εφαρμογή της, την τεχνική, προχώρησε σε διάστημα ελαχίστων αιώνων σε μια μεγαλειώδη πορεία επιστημοτεχνικής εξελίξεως και προόδου, της οποίας τα επιτεύγματα ζούμε στις μέρες μας. Για τα δεινά του στο παρελθόν ο άνθρωπος των νεωτέρων χρόνων έρριξε το λίθο του αναθέματος σχεδόν αποκλειστικά στο θεό: ο θεός και η θρησκευτική πίστις υπήρξαν σε μεγάλο βαθμό η αιτία αναστολής και καθυστερήσεως της προόδου της ανθρωπότητος, η εκκλησία και το ιερατείο συνευθύνονται για την καταπίεσι και την εκμετάλλευσι των λαών από απολυταρχικά και τυραννικά καθεστώτα κλπ. Αθεΐα, επιστήμη και τεχνική συμβαδίζουν, εν πολλοίς, κατά την εποχή των νεωτέρων χρόνων. 

Αλλ' ήδη η εποχή μας, παρά την αδιαμφισβήτητη επιστημοτεχνική της πρόοδο, συγκλονίζεται από κρίσεις, και μάλιστα τέτοιας εντάσεως και εκτάσεως, ώστε συνταράσσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Τέτοιες κρίσεις είναι: ο ανταγωνισμός στους εξοπλισμούς, και μάλιστα στα πυρηνικά όπλα, που απορροφά τεράστιο μέρος της παγκοσμίου οικονομίας και ανθρώπινο δυναμικό το φάσμα της πείνας, που απλώνεται απειλητικό σ' ολόκληρη την ανθρωπότητα, εν συνδυασμώ και με το παρατηρούμενο φαινόμενο του υπερπληθυσμού· το φάσμα της ελλείψεως αγαθών και πηγών ενεργείας· η διαρκώς αυξανομένη μόλυνσις του περιβάλλοντος η βία και η τρομοκρατία, που κυριαρχούν σήμερα στις ανθρώπινες κοινωνίες η παγίωσις και η αναβίωσις απολυταρχικών καθεστώτων σ'ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο· η ηθική κατάπτωσις και η εγκληματικότης, που προχωρούν αντιστρόφως ανάλογα προς την επιστημοτεχνική πρόοδο· και τέλος, για να συντομεύσω τα φαινόμενα παγκοσμίων κρίσεων, η εκ της τεχνικής προερχομένη απειλή, της οποίας η δύναμις αυξάνεται ήδη πάνω απ' τα κεφάλια μας. Ο γνωστός σύγχρονος ψυχολόγος Erich Fromm κάνει λόγο για «κυβερνητική θρησκεία» του συγχρόνου ανθρώπου, ο οποίος ανύψωσε τη μηχανή σε θεό και πιστεύει ότι και ο ίδιος γίνεται θεός, με το να την κυβερνά· προ πολλού όμως έχει γίνει σκλάβος της. Ο άνθρωπος έχει παραδοθεί στην αυθεντία της επιστήμης, την οποία όμως δεν κατευθύνει, αλλά τον κατευθύνει. Επιστήμη και τεχνική δεν κινούνται πλέον προς τον άνθρωπο, άλλα προς τα Ρομπότ και επιζητούν να μεταβάλουν και τον ίδιο τον άνθρωπο σε Ρομπότ. 

Όλες αυτές οι παγκοσμίων διαστάσεων κρίσεις, -τις επί περιωρισμένου πεδίου κρίσεις, όπως τις περιπτώσεις τοπικών πολέμων, εμφυλίων διχασμών και σπαραγμών κλπ., ούτε καν τις μνημονεύω-, έχουν φέρει την ανθρωπότητα ενώπιον εσχατολογικών φόβων και προσδοκιών, πού είναι σχεδόν παρόμοιοι προς εκείνους των πρώτων χριστιανικών χρόνων. Ο μεγάλος φιλόσοφος του Υπαρξισμού Σάρτρ, εκφράζων το γενικό αίσθημα της εποχής μας, χαρακτήρισε τον αιώνα μας ως τον αιώνα του φόβου και της αγωνίας. 

Τα συμπτώματα αυτά παγκοσμίων κρίσεων ωδήγησαν σε κρίσι και την επιστήμη. Ο άνθρωπος πίστευε μέχρι και προ τίνος ότι η επιστήμη, με την τεχνική της πρόοδο, θα τον σώσει· τώρα όμως φοβάται ότι μπορεί και να τον καταστρέψει. Η επιστήμη φαίνεται ότι θα περάσει την ίδια κρίσι, που πέρασε και η θρησκεία κατά τους νεωτέρους χρόνους. Ιδίως η νεολαία, με το υγιές φυσικό της αισθητήριο, εκφράζει δυσπιστία σήμερα προς την επιστήμη, και αντιδρά μάλλον αντιεπιστημονικά στις διάφορες εκδηλώσεις της, οι οποίες συνοψίζονται στα ποικίλα κινήματα των χίππιδων, του αναρχισμού και των επαναστάσεων, στα ναρκωτικά, και στην αναβίωσι της θρησκευτικότητος, με έκδηλα τα συμπτώματα του εκστατισμού και του παραλόγου. Η επιστημοτεχνική πρόοδος φαίνεται ότι παίρνει και ιδεολογικό περιεχόμενο με την επιδίωξι του κατεστημένου να υποτάξει τον άνθρωπο στα νομικοτεχνικά του πλαίσια και να τον θέσει υπό τον έλεγχό του. Εντεύθεν και η μέχρι θεοποιήσεως εκτίμησις των τεχνοκρατουμένων εξουσιών προς τους τεχνοκράτες. Τον τελευταίο καιρό γίνεται, επίσης, συνειδητό ότι και η αθεΐα, που περπάτησε χέρι με χέρι με την επιστήμη και την τεχνική κατά τους νεωτέρους χρόνους, δεν αποτελούσε τάχα κάποιο επιστημονικό καταστάλαγμα του συγχρόνου, διαφωτισμένου, ανθρώπου, αλλά την ιδεολογία των τεχνοκρατουμένων κρατικών ολοκληρωτισμών. Αθεΐα σημαίνει βασικά μια ζωή χωρίς ελπίδα αλλαγής, ανανεώσεως και καλυτερεύσεως· μια ζωή, που αρκείται και ικανοποιείται μ' αυτά που δίνει το εκάστοτε κατεστημένο. Αντίθετα θρησκεία, και κατ' εξοχήν χριστιανική θρησκεία, σημαίνει «έξοδο»: δυναμική κίνησι αλλαγής προς κάτι το καλύτερο, το αλλοιώτικο, το πιο ανθρώπινο, κατά το πνεύμα τής Αγίας Γραφής: «δεν έχομε δική μας πατρίδα», δηλ. τώρα ζούμε σαν ξένοι στην αλλοτρίωση· «την ζητούμε όμως και θα την βρούμε στο μέλλον» (πρβλ. Εβρ. 13, 14). Το «λυτρωτικό» αυτό στοιχείο της θρησκείας, το οποίο εκφράζεται σαν κριτική κατά του εδώ και τώρα και σαν πόθος να φθάσομε κάποτε στην πατρίδα μας, δηλ. σαν πόθος ταυτότητος, αποτελεί την αιτία κοινωνικών αναταραχών, άλλα και προόδου· γι αυτό και έναντι της θρησκείας διάκεινται εχθρικώς ή δυσμενώς όλα τα κράτη, όχι μόνο τα ανατολικά, άλλα και τα δυτικά. 

Τέλος το φαινόμενο της παγκοσμίου κρίσεως θέτει εκ νέου επί τάπητος το περί ανθρωπισμού ερώτημα, ως τη μόνη δυνατότητα υπερβάσεως της παρούσης καταστάσεως της ανθρωπότητος προς μια

Η επιστήμη και η τέχνη ως πηγές θρησκευτικής εμπειρίας

Η επιστήμη και η τέχνη ως πηγές θρησκευτικής εμπειρίας

Του Θ. Ρηγινιώτη

Μερικοί άνθρωποι υποκαθιστούν την ανάγκη να θρησκεύουν, με υποκατάστατα τέχνης και επιστήμης. Όμως τα πάντα πρέπει να έχουν τη σωστή τους θέση, για να υπηρετήσουν σωστά τον άνθρωπο.

Η τέχνη και η επιστήμη είναι οι δύο άξονες γύρω από τους οποίους περιστρέφεται ο πολιτισμός μας. Αν και είναι δυνατόν να γίνουν βάρβαρες, κατά κανόνα είναι από τα πιο εκλεπτυσμένα δημιουργήματα του ανθρώπινου πνεύματος. Η τέχνη κάνει τον άνθρωπο δημιουργό κόσμων και πλασμάτων, που –έστω κι αν διανοητικά ξέρει ότι είναι πλαστά– ψυχολογικά και συναισθηματικά γι’ αυτόν είναι αληθινά. Και η επιστήμη τού προσφέρει το αίσθημα της κατάκτησης του παρόντος κόσμου, όλου του σύμπαντος, καθώς ανακαλύπτει και κατανοεί τους νόμους, τη δομή και τη λειτουργία του.

Και στις δύο περιπτώσεις ο άνθρωπος ζει ένα αίσθημα πληρότητας, που θα τη χαρακτήριζα ηδονή. Δημιουργεί κόσμους και πλάσματα – κατακτά τον ήδη δημιουργημένο κόσμο. Ο καλλιτέχνης και ο επιστήμονας, ο καθένας από την πλευρά του, υποσυνείδητα, ακόμη κι αν είναι άθεος, αισθάνεται θεός. Δε χρειάζεται λοιπόν το Θεό –μα υπάρχει άλλος Θεός εκτός από τον εαυτό του;

«Αν υπάρχει Θεός, πώς είναι δυνατόν να μην είμαι εγώ ο Θεός;» και «γιατί ο Ιησούς να είναι ο Υιός του Θεού και όχι εγώ;» ήταν ο πειρασμός του Ρώσου ζωγράφου του Παρισιού Σέργιου Σαχάρωφ (Μόσχα 1896 – Έσσεξ Αγγλίας 1993), που, μετά από περιπλανήσεις ανά τον κόσμο και μακρά θητεία στον υπερβατικό διαλογισμό (ινδικής προέλευσης μυστικιστική μέθοδος που διαδόθηκε στη δύση από τον Μαχαρίσι), ανακάλυψε την ορθοδοξία και έγινε, με αγωνία και δάκρυα, ο μεγάλος σύγχρονος άγιος Πατέρας της Εκκλησίας Σωφρόνιος του Έσσεξ. (Βλ. π. Σεραφείμ Ρόουζ, Η Ορθοδοξία και η θρησκεία του μέλλοντος, Μορφή εκδοθείτω 2006, σελ. 82-88).

Γι’ αυτό καλλιτέχνες και επιστήμονες είναι τόσο εύκολο να γίνουν άθεοι, δεϊστές ή αγνωστικιστές, μερικές φορές μάλιστα να κινηθούν προκλητικά ενάντια στην καθιερωμένη θρησκευτικότητα –γιατί, όσο κι αν νιώθουν θεοί, δε μπορούν να ξεπεράσουν το γεγονός ότι είναι θνητοί.

Αυτό το αίσθημα πληρότητας του επιστήμονα και του καλλιτέχνη ισχυρίζομαι ότι είναι ένα γήινο

Χριστιανισμός και Επιστήμη: αλληλοσυμπληρούμενα ή αλληλοαποκλειόμενα

Χριστιανισμός και Επιστήμη

Γράφει ο Δημήτριος Βερδελής*

Πρόσφατα κυκλοφόρησε η είδηση ότι ένας νέος επιστήμονας με διδακτορικό στη φυσική από το πανεπιστήμιο Stanford της Καλιφόρνια ο οποίος ασχολείται ενεργά με τις θετικές επιστήμες, αποφάσισε να γίνει ιερομόναχος σε μονή της γενέτειράς του, του Ηρακλείου. Ο μοναχός Αθηναγόρας σπούδασε σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο τη φυσική επιστήμη και έκανε τη διδακτορική του διατριβή στον τομέα της φυσικής συμπυκνωμένης ύλης, υπεραγωγιμότητας και κβαντικής θεωρίας μαγνητισμού.

Αναρωτιέται όμως ο καλόπιστος αναγνώστης αυτής της είδησης: «Μα είναι δυνατόν να ασχολείται με τις φυσικές επιστήμες και να πιστεύει στο Θεό, πόσο μάλλον να γίνει μοναχός;» Ο ίδιος αναφέρει πως «πρέπει να έχει κάποιος μεγάλη αγάπη και φλογερό έρωτα για το Χριστό για να αποφασίσει να αφήσει τα πάντα στην άκρη και να αφιερώσει την ψυχή του και όλη του την ύπαρξη σε Αυτόν. Δεν απορρίπτω την επιστήμη αλλά όσο περνά ο καιρός, συνειδητοποιώ ότι η πνευματική ζωή δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε.» Με αφορμή την τολμηρή και παράλογη κατά κόσμο απόφασή του αξίζει να ερευνήσουμε τις σχέσεις του Χριστιανισμού με την επιστήμη κατά τη διάρκεια της συνύπαρξής τους στον κόσμο και να εμπνευστούμε από τα παραδείγματα των αγίων και των πιστών που συνέβαλαν στην εξέλιξη και την πρόοδο αυτής.

Ο πρώτος χριστιανός επιστήμονας που ξέρουμε είναι ο ευαγγελιστής Λουκάς ο οποίος όντας γιατρός συνέγραψε το Ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων . Γιατροί υπήρξαν επίσης, οι άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός, Κύρος και Ιωάννης, Παντελεήμων και Ερμόλαος, Θαλλέλαιος και Τρύφων, Σαμψών και Διομήδης. Ο διασημότερος ιατρός της αρχαιότητος μετά τον Ιπποκράτη, ο Γαληνός, ήταν χριστιανός.

Ο Μέγας Βασίλειος επίσης γιατρός, στην Εξαήμερό του χρησιμοποιεί όλες τις επιστημονικές ανακαλύψεις

Οι επιστήμονες της πληροφορικής "αποδεικνύουν" ότι υπάρχει Θεός

Kurt Gödel

Ο Αυστριακός μαθηματικός Kurt Gödel κράτησε το μυστικό του για την ύπαρξη του Θεού για δεκαετίες. Τώρα δύο επιστήμονες αναφέρουν ότι έχουν αποδείξει την ύπαρξη του Θεού με μαθηματικό τρόπο χρησιμοποιώντας υπολογιστές.
Οι δύο επιστήμονες τυποποίησαν το θεώρημα του μαθηματικού Kurt Gödel περί υπάρξεως του Θεού ωστόσο αυτή η οπτική γωνία τίθεται κάπως υπό αμφισβήτηση. Το πραγματικό επίτευγμα είναι το παράδειγμα που δίνουν για το πώς οι υπολογιστές και η προηγμένη τεχνολογία μπορεί να απλοποιήσουν και να προωθήσουν την επιστημονική ανακάλυψη.
Όταν ο Gödel πέθανε το 1978, άφησε ως κληρονομιά μια ελκυστική θεωρία βασισμένη σε αρχές της λογικής με την οποία αποδείκνυε την ύπαρξη ενός ανωτέρου όντος. Οι λεπτομέρειες της μαθηματικής απόδειξης του Gödel είναι πολύπλοκες ωστόσο η ουσία της θεωρίας του ήταν ότι εξ ορισμού ο Θεός είναι κάποιο Όν του Οποίου δεν μπορεί να υπάρξει κάτι ανώτερο.
Αυτή η ιδέα δεν είναι καινούργια. Για πολλούς αιώνες οι διάφοροι φιλόσοφοι προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν την αφηρημένη λογική για να αποδείξουν την αναγκαιότητα της ύπαρξης του Θεού. Ωστόσο το μαθηματικό μοντέλο που επινόησε ο Gödel, εισηγήθηκε μια απόδειξη αυτής της ιδέας. Τα αξιώματα και τα θεωρήματα που την σχηματίζουν μπορεί να εκφραστούν με μαθηματικές εξισώσεις και επομένως να αποδειχτούν με μαθηματικό τρόπο.
Έτσι ο Christoph Benzmüller του Free University του Βερολίνου και ο Bruno Woltzenlogel Paleo του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Βιέννης χρησιμοποίησαν ένα συνηθισμένο ηλεκτρονικό υπολογιστή για να αποδείξουν ότι τουλάχιστον στο μαθηματικό επίπεδο η απόδειξη του Gödel ήταν ορθή, χρησιμοποιώντας ανώτερη λογική συνδυασμών.
Το γεγονός ότι η τυποποίηση τέτοιων πολύπλοκων θεωρημάτων μπορεί να αφεθεί στους ηλεκτρονικούς

Η σχέση επιστήμης και θεολογίας – Ντοκιμαντέρ

Η σχέση επιστήμης και θεολογίας

Το βίντεο της ανάρτηση  είναι από τη σειρά των ημίωρων ντοκιμαντέρ «Έτσι βλέπω τον κόσμο», της ΕΡΤ3, τα οποία διερευνούν θέματα  της σύγχρονης φυσικής, της αστροφυσικής,  της ιστορίας και της φιλοσοφίας.  Το παρόν ντοκιμαντέρ εξετάζει το ζήτημα της σχέσης της επιστήμης και της θεολογίας  και τη αφανή ή φανερή, δικαιολογημένη ή αδικαιολόγητη,  σύγκρουση μεταξύ του  Χριστιανισμού και της Επιστήμης. Ένα θέμα το οποίο έχει απασχολήσει ιδιαίτερα και την ελληνική κοινωνία και στο όποιο έχουμε στέρεη την πεποίθηση ότι από ημιμάθεια υπάρχουν εκατέρωθεν παρανοήσεις και παρεξηγήσεις.  

Προκειμένου να αποκαταστήσουμε την αλήθεια πάνω σε αυτό το θέμα πρέπει να τονίσουμε ότι η αναφερόμενη αντιπαλότητα μεταξύ Θεολογίας και Επιστήμης αφορά και αναφέρεται στις σχέσεις της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και όχι της Ορθοδοξίας με την Επιστήμη. Η σύγκρουση αυτή κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια της επιστημονικής επανάστασης του 17ου αιώνα, πολύ μετά το σχίσμα, και δεν είχε καμιά σχέση με την Ορθοδοξία, που τότε στέναζε κάτω από τον τουρκικό ζυγό. 

Το ενδιαφέρον όμως βρίσκεται στα αίτια που δημιούργησαν αυτή τη ρήξη. Το δυτικό πολιτισμικό ρεύμα την περίοδο συγκρότησής του, μετά από δραματικές εσωτερικές συγκρούσεις, υιοθέτησε ως

Αναζητώντας τα μεγαλεία της Δημιουργίας - του Σεβ. Μητροπολίτου κ. Νικολάου

Αναζητώντας τα μεγαλεία της Δημιουργίας

του Σεβ. Μητροπολίτου κ. Νικολάου 

Αναζητώντας τα μεγαλεία της Δημιουργίας

Ζούμε σε έναν πανέμορφο κόσμο που το μυστικό της ζωής το σηκώνουν μικροσκοπικές οντότητες που λέγονται γονίδια. Είναι δυσδιάκριτα, δεν φαίνονται. Όμως αυτά προσδιορίζουν τη ζωή και τα ιδιώματά της. Αυτά χαρακτηρίζουν το κάθε πρόσωπο, καθορίζουν την ταυτότητα. Με ακρίβεια και λεπτομέρειες.

Κολυμπάμε μέσα σε έναν ωκεανό άπειρων σωματιδίων, που ταυτοποιούνται με ποικίλα και παράξενα ονόματα: Quarks, γκλουόνια, μποζόνια, λεπτόνια, βαρυόνια, νετρίνα, φωτόνια και πλήθος άλλων. Και που δεν φαίνονται. Όμως αυτά τα μικρά στηρίζουν το μεγαλείο αυτού του κόσμου. Αυτά κρύβουν το μυστήριό του. Όλα έχουν την αποστολή και τη σημασία τους. Όσο μικρά κι αν είναι. Κάποια είναι υπεύθυνα για τη μάζα. Λέγονται μποζόνια. Ούτε καταλαβαίνουμε γιατί. Χωρίς όμως αυτά δεν θα ψηλαφούσαμε τον κόσμο μας. Άλλα πάλι βοηθούν στη διάδοση των δυνάμεων. Κάποια είναι γνωστά ως γκλουόνια. Κι αυτό κακόηχο. Και άλλα συγκροτούν το φως. Αυτά λέγονται φωτόνια. Πιο εύηχο όνομα.

Μάζα, δυνάμεις, φως.

Είναι σημαντικό να ερμηνεύεται η μάζα η να δικαιολογείται η διάδοση των δυνάμεων. Η ύλη ψηλαφείται, οι δυνάμεις συντηρούν την κίνηση και διατηρούν τις ισορροπίες. Έτσι κατανοούμε την ύλη και τη βαρύτητα.

Για κάποιον όμως λόγο, το φωτόνιο έχει ένα μοναδικό μεγαλείο. Είναι πολύ ευγενές, δεν έχει μάζα, αλλά όμως υπάρχει. Και μάλιστα μπορεί να γεννήσει μάζα. Κουβαλάει ενέργεια. Κυρίως όμως δείχνει και φανερώνει. Χάρις στα φωτόνια απολαμβάνουμε το αίσθημα της όρασης. Ο κόσμος φαίνεται. Και είναι τόσο όμορφος.

Πλήθος χρωμάτων, εντυπωσιακές συμμετρίες, εκπληκτικές ασυμμετρίες, αντιθέσεις, ανακλάσεις, αρμονία, βάθος, εναλλαγές. Χωρίς τα φωτόνια δεν θα ξέραμε τι θα πει κάλλος, ομορφιά, αισθητική, ποικιλία, οπτική αρμονία. Δεν θα μπορούσαμε να συγκρίνουμε. Σαν αυτά να δίνουν ζωή στην ύλη.

Τα φωτόνια επιβεβαιώνουν την ύπαρξη του κόσμου, κυρίως όμως αποκαλύπτουν την ομορφιά του. Αλλά για να την δεις, πρέπει να τα ανακαλύψεις.

Σ’ αυτό βοηθούν τα μάτια μας. Όταν αυτά χάνουν την ακρίβεια η την ευαισθησία τους, τότε

Οταν εκκλησία και επιστήμη γίνονται ένα: Οι σπουδαίοι επιστήμονες που πίστευαν βαθιά στον Θεό

Χριστιανισμός και Επιστήμη

Χριστιανισμός και Επιστήμη

Επιστήμη και θρησκεία θεωρούνται δύο αντικρουόμενα αντικείμενα. Πολλοί πιστεύουν πως ανάμεσα σε επιστήμονες και ανθρώπους της εκκλησίας, υπάρχει μια ατελείωτη κόντρα.
Στην πραγματικότητα όμως δεν υπάρχει αυτή η έντονη κόντρα. Αντιθέτως, μάλιστα, πάρα πολλοί επιστήμονες αφιερώθηκαν στις επιστήμες τους επειδή ήθελαν να... εξερευνήσουν παραπάνω αυτό που πιστεύουν. Να βρουν όση παραπάνω λογική μπορούν στην ανεξήγητη ύπαρξη του θεού, φτάνοντας έτσι λίγο πιο κοντά του.
Η αντιπαράθεση μεταξύ επιστήμης και θρησκείας, ήταν αποτέλεσμα της ανήσυχης φύσης των επιστημόνων αλλά και των ακραία συντηρητικών αντιλήψεων της εκκλησίας. Οι μεν ήθελαν να εξηγήσουν, κυρίως στους εαυτούς τους, τον λόγο που πιστεύουν σε κάτι ανώτερο, ενώ οι δε θεωρούσαν... έγκλημα να «σκαλίζει» και να αμφισβητεί, κανείς αυτά που η εκκλησία θεωρεί ιερά.
Πλέον η εκκλησία έχει αναγκαστεί να παραδεχτεί την εγκυρότητα αλλά και την χρησιμότητα της επιστήμης. Μετά από χιλιάδες ανακαλύψεις από ανθρώπους που σε καμία περίπτωση δεν θεωρούνταν άθεοι, ο χώρος της εκκλησίας κατάλαβε πως δεν μπορεί πια να στέκεται εμπόδιο.

Ποιοι σπουδαίοι επιστήμονες ήταν βαθειά θρησκευόμενοι;

 
Νικόλαος Κοπέρνικος (1473-1543):

 
Ο αστρονόμος που για πρώτη φορά παρουσίασε ένα μαθηματικά τεκμηριωμένο σύστημα που εξηγούσε πως οι πλανήτες γυρνούν γύρω από τον Ηλιο, διατηρούσε πολύ στενή επαφή με την εκκλησία. Μάλιστα από το 1497 και για λίγα χρόνια υπήρξε ιερέας σε καθολική εκκλησία. Οι δημοσιεύσεις του περί ηλιακού συστήματος παρουσιάστηκαν το 1533 στο Βατικανό, υπό την έγκριση του Πάπα.

Γαλιλαίος Γαλιλέι (1564-1642):

 
Η κόντρα του Γαλιλαίου με την καθολική εκκλησία είναι από τις πιο χαρακτηριστικές διαμάχες επιστήμης

Ο διάλογος του Άλμπερτ Αϊνστάιν με έναν άθεο καθηγητή σχετικά με τη δημιουργία του κόσμου και την ύπαρξη του κακού. Βίντεο

Στο βίντεο της παρούσας ανάρτησης μπορείτε να παρακολουθήσετε σε δραματοποιημένη μορφή,  το διάλογο του Albert Einstein με έναν άθεο καθηγητή σχετικά με το  ζήτημα   της δημιουργίας του κόσμου και την αιτία της ύπαρξης του κακού.

Ο άνθρωπος πού έσπασε το ανθρώπινο γονίδιο (Φ. Κόλλινς) μας εξιστορεί πως ανακάλυψε τον Θεό.

Η γλώσσα του Θεού
Φ. Κόλλινς

Επιμέλεια:πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου (χημικού)
 

Α. Το βιβλίο-Η γλώσσα του Θεού

Ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα στη διαχρονική πορεία των Ιατροβιολογικών Επιστημών θεωρείται η ολοκλήρωση της μελέτης του ανθρώπινου γονιδιώματος, γεγονός το οποίο, κατά γενική παραδοχή, θα επηρεάσει την πορεία του ανθρώπινου γένους σε όλες τις μελλοντικές γενιές. Ο Dr. Francis S. Collinsείναι ένας από τους εξέχοντες γενετιστές της Αμερικής, που για πολύ καιρό υπήρξε ο επικεφαλής του Σχεδίου Ανθρώπινου Γονιδιώματος.Στο βιβλίο του “The Language of God”, “Η γλώσσα του Θεού”, κατόρθωσε αφενός μεν να παρουσιάσει με εύληπτο τρόπο το δυσνόητο για τον μη διαθέτοντα ειδικές γνώσεις κεφάλαιο της γενετικής δομής του ανθρώπινου γονιδιώματος, αφετέρου δε να καταγράψει το γενικότερο μακροχρόνιο

επιστημονικό και φιλοσοφικό προβληματισμό του και να παρουσιάσει με απλότητα, με αφοπλιστική ειλικρίνεια, με συγκλονιστική περιγραφή τις ψυχικές του μεταπτώσεις, πριν την αναγνώριση και την ομολογία της υπάρξεως του Θεού και της πίστης του σε Αυτόν.Εξετάζει και απορρίπτει διάφορες απόψεις, από την αθεΐα ως τον Δημιουργισμό της νεαρής Γης, μαζί με τον αγνωστικισμό και αυτό που επικράτησε να ονομάζεται “Ευφυές Σχέδιο”.Προτείνει πίστη στην Επιστήμη και πίστη σε έναν ενεργό και στοργικό Θεό, που δημιούργησε το ανθρώπινο γένος με εξελικτικές διαδικασίες.

Β.Η  πίστη στον ζωντανό Θεό της Αγίας Γραφής και η Επιστήμη μπορούν να συνυπάρξουν

Ιδιαίτερα τελευταία, παρατηρείται ένταση μεταξύ της πίστης στον Θεό και της Επιστήμης. Έχουμε από τη μία πλευρά επιστήμονες σαν τον Ρίτσαρντ Ντόκινς  και τον Στήβεν Πίνκερ που βλέπουν τη θρησκεία σαν ένα απομεινάρι του προεπιστημονικού δεισιδαιμονικού παρελθόντος, που η ανθρωπότητα πρέπει να

Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας του Πάσχα

Ο υπολογισμός της ημερομηνίας του Πάσχα

Ποιες οι διαφορές ανάμεσα στο εβραϊκό και Χριστιανικό Πάσχα;

 
Γιατί δε συμπίπτουν οι ημερομηνίες εορτασμού στους Ορθόδοξους και Καθολικούς

Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη και πλουσιότερη σε λαογραφικές εκδηλώσεις γιορτή των Ορθοδόξων Χριστιανών.

Η λέξη Πάσχα προέρχεται από την εβραϊκή «pesah» που σημαίνει “διάβαση” :
* Οι Εβραίοι γιόρταζαν το Πάσχα σε ανάμνηση της απελευθέρωσής τους από τους Αιγυπτίους και της διάβασης της Ερυθράς θάλασσας
* οι Χριστιανοί γιορτάζουν την ανάσταση του Σωτήρα και τη διάβαση από το θάνατο στη ζωή

Η αντίστοιχη ελληνική λέξη για το Πάσχα είναι Λαμπρή, διότι η ημέρα της Ανάστασης του Χριστού είναι μέρα ευφρόσυνη.
Το Πάσχα είναι κινητή γιορτή και γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας (δηλ. Κυριακή μετά την πανσέληνο του Μαρτίου).
Πληθώρα εθίμων και παραδόσεων αναβιώνουν κατά τη διάρκεια της εβδομάδας που προηγείται του Πάσχα (Μεγάλη Εβδομάδα) σε όλες τις περιοχές του ελληνικού χώρου.

Οι προετοιμασίες για τον εορτασμό της Ανάστασης ξεκινούν από τη Μεγάλη Πέμπτη. Την ημέρα αυτή οι νοικοκυρές κατά παράδοση ετοιμάζουν τα τσουρέκια και βάφουν αβγά με ειδικές βαφές κόκκινου χρώματος. Το αυγό συμβολίζει από την αρχαιότητα την ανανέωση της ζωής και το κόκκινο χρώμα το αίμα του Χριστού. Παλιότερα συνήθιζαν να τοποθετούν το πρώτο κόκκινο αβγό στο εικονοστάσι του σπιτιού για να ξορκίζουν το κακό. Σε κάποια χωριά, πάλι, σημάδευαν το κεφάλι και την πλάτη των μικρών αρνιών με την κόκκινη μπογιά που είχε χρησιμοποιηθεί για το βάψιμο των αβγών. Συνήθιζαν επίσης να φυλάσσουν μία από τις κουλούρες της Μεγάλης Πέμπτης στο εικονοστάσι για να προστατεύονται τα μέλη της οικογένειας από τα μάγια.

Την πιο ιερή μέρα της Μεγάλης Εβδομάδας αποτελεί η Παρασκευή, μέρα κορύφωσης του θείου δράματος με την Αποκαθήλωση από το σταυρό και την Ταφή του Χριστού. Λόγω του πένθους της ημέρας οι νοικοκυρές δεν ασχολούνται με τις δουλειές του σπιτιού, αποφεύγοντας ακόμη και το μαγείρεμα. Με λουλούδια που μαζεύουν ή αγοράζουν, γυναίκες και παιδιά πηγαίνουν στις εκκλησίες για να στολίσουν τον Επιτάφιο. Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής γίνεται στις εκκλησίες αναπαράσταση της ταφής του Χριστού και το ίδιο απόγευμα η περιφορά του Επιταφίου.

Από το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου ξεκινούν οι ετοιμασίες για το γιορτινό τραπέζι της Ανάστασης και οι νοικοκυρές μαγειρεύουν τη μαγειρίτσα. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα οι πιστοί συγκεντρώνονται στις εκκλησίες

Η διήγηση της Παλαιάς Διαθήκης για τη δημιουργία και οι θετικές επιστήμες

π. Ιωάννης Ρωμανίδης

Οι θεούμενοι, όσοι μετέχουν της φωτιστικής και θεοποιού ενέργειας του Θεού, όπως οι Πατριάρχες και Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, προ του Μωυσέως, ο Προφήτης Μωυσής, αλλά και οι θεόπτες μετά τον Μωυσή, έχουν κοινή εμπειρία για το ότι ο Θεός επικοινωνεί με τον κόσμο με τις άκτιστες ενέργειές Του, και ότι ο κτιστός κόσμος προήλθε εκ του μη όντος, σε αντίθεση με τον άκτιστο Λόγο, που γεννήθηκε από τον Πατέρα προ πάντων των αιώνων. Αυτό είναι θέμα εμπειρίας και όχι στοχαστική και φανταστική διδασκαλία.

Όπως έχουμε τονίσει σε άλλη ενότητα, αυτή η αποκαλυπτική εμπειρία διατυπώνεται με κτιστά ρήματα και νοήματα, δηλαδή οι θεόπτες Προφήτες, Απόστολοι και Πατέρες χρησιμοποιούν τις αντιλήψεις των ανθρώπων της εποχής τους για να διατυπώσουν την εμπειρία τους. Η βασική διδασκαλία τους είναι ότι ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο και Αυτός τον διευθύνει, αλλά η διατύπωση της εμπειρίας προέρχεται από τις γνώσεις της εποχής. Το πρώτο είναι θεολογικό, το δεύτερο επικοινωνιακό. Η κοσμολογία της Παλαιάς Διαθήκης, ως προς την έκφραση, την διατύπωση, είναι επηρεασμένη από την βαβυλωνιακή κοσμολογία της εποχής εκείνης. Αυτό τονίζεται, για να μη γίνη καμιά σύγχυση μεταξύ της θεοπτικής θεολογίας των αγίων και της επιστημονικής γλώσσας κάθε εποχής.

Υπάρχει κοσμολογία της Παλαιάς Διαθήκης. Όταν η Παλαιά Διαθήκη μιλάη για το στερέωμα, αυτή είναι βαβυλωνιακή κοσμολογία. Εκείνα τα χρόνια, οι λαοί της Μέσης Ανατολής βλέπανε να ανοίγουν ένα πηγάδι και να βρίσκουν νερό κάτω, βλέπανε από τον ουρανό να πέφτη βροχή και να γίνωνται κατακλυσμοί πολλές φορές. Και άμα διαβάσης τους Ψαλμούς προσεκτικά, βλέπετε ότι υπάρχουν αποθήκες επάνω στον ουρανό και ανοίγεις την πόρτα σαν τον ντουζ, δηλαδή, και πέφτει νερό.

Οπότε, φαντάστηκαν την δημιουργία ότι στην αρχή ο Θεός εδημιούργησε το στερέωμα, και υπήρχε η γη εν μέσω των υδάτων κλπ., και μετά ανήρτησε το στερέωμα, ώστε να βαστάση τα νερά από πάνω και έχουμε τη γη να βαστάη κάτω το νερό, δηλαδή, και εμείς είμαστε στην μέση και ζούμε μεταξύ των υδάτων. Αυτή είναι η κοσμολογία της Παλαιάς Διαθήκης. Τι σχέση έχει αυτό με την πραγματικότητα;

Αυτό το συναντάμε και στο θέμα της χρονολογίας της υπάρξεως του κόσμου.

Η κοσμολογία της Γενέσεως, συγκρινομένη με την βαβυλωνιακή κοσμολογία, παρουσιάζει καταπληκτικές

Επιστήμη και θρησκεία

Άγιος Λουκάς ο Ιατρός

Επιστήμη και Θρησκεία

Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας και Συμφερουπόλεως

     «Όταν εξετάζουμε τη σύγχρονη επιστήμη όπως αυτή δημιουργήθηκε από επιστήμονες σαν τον Λαμάρκ και τον Δαρβίνο, βλέπουμε την αντίθεση και θα έλεγα την απόλυτη ασυμφωνία που υπάρχει μεταξύ επιστήμης και θρησκείας σε θέματα που αφορούν τα βασικότερα προβλήματα της ύπαρξης και της γνώσης. Γι' αυτό, νους φωτισμένος και λογικός δεν μπορεί να δέχεται ταυτόχρονα και το ένα και το άλλο και πρέπει να επιλέξει μεταξύ θρησκείας και επιστήμης».

    Τα λόγια αυτά τα έγραψε 65 χρόνια πριν ένας γνωστός Γερμανός ζωολόγος, θερμός οπαδός του Δαρβίνου, ο Γέκκελ στο βιβλίο του «Τα μυστικά του κόσμου» που γνώρισε μεγάλη επιτυχία και όπως φαινόταν απέδειξε ότι η πίστη είναι ένας παραλογισμός. Λέει, λοιπόν, ο Γέκκελ ότι κάθε άνθρωπος με φωτισμένη διάνοια πρέπει να διαλέξει μεταξύ επιστήμης και θρησκείας και να ακολουθήσει είτε το ένα είτε το άλλο. Και θεωρεί απαραίτητο να αρνηθούν αυτοί οι άνθρωποι την θρησκεία διότι ένας άνθρωπος λογικός δεν μπορεί να αρνηθεί την επιστήμη.

      Πραγματικά αυτό είναι απαραίτητο; Όχι, καθόλου, διότι γνωρίζουμε ότι πολλοί και μεγάλοι επιστήμονες ήταν ταυτόχρονα και πολύ πιστοί άνθρωποι. Τέτοιος ήταν για παράδειγμα ο Πολωνός αστρονόμος Κοπέρνικος που έθεσε το θεμέλιο όλης της σύγχρονης αστρονομίας. Ο Κοπέρνικος δεν ήταν μόνο πιστός αλλά ήταν και κληρικός. Ένας άλλος μεγάλος επιστήμονας, ο Νεύτων, πάντα όταν έλεγε τη λέξη Θεός έβγαζε το καπέλο του. Ήταν πολύ πιστός άνθρωπος. Ένας μεγάλος βακτηριολόγος της εποχής μας και σχεδόν σύγχρονός μας, ο Παστέρ, που έθεσε τις βάσεις της σύγχρονης βακτηριολογίας, όλα τα επιστημονικά του έργα άρχιζε με τη θερμή προσευχή στον Θεό. Πριν 10 χρόνια άφησε αυτή τη ζωή ένας μεγάλος επιστήμονας και συμπατριώτης μας, ο φυσιολόγος Παύλοβ, που ήταν δημιουργός της καινούριας φυσιολογίας του εγκεφάλου. Ήταν και αυτός πολύ πιστός άνθρωπος. Θα τολμούσε, λοιπόν, ο Γέκκελ να πει ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν φωτισμένη διάνοια επειδή πιστεύουν στον Θεό;

     Τι συμβαίνει λοιπόν; Γιατί και σήμερα υπάρχουν, και τους γνωρίζω προσωπικά, μερικοί επιστήμονες καθηγητές πανεπιστημίου που είναι πολύ πιστοί άνθρωποι; Γιατί την θρησκεία δεν την αρνούνται όλοι οι επιστήμονες αλλά μόνο ένα μέρος τους που έχουν τρόπο σκέψεως όμοιο μ' αυτόν που έχει ο Γέκκελ;

     Γιατί αυτοί οι άνθρωποι πιστεύουν μόνο στην ύλη και αρνούνται τον πνευματικό κόσμο, δεν πιστεύουν

Σε ένα δευτερόλεπτο…. - Ντοκιμαντέρ για τη δημιουργία του κόσμου.

Big Bang

Το εξαιρετικό αυτό ντοκιμαντέρ  προσπαθεί να μας περιγράψει τις σύγχρονες επιστημονικές απόψεις για τη δημιουργία του σύμπαντος.  Εξετάζει τη θεωρία της μεγάλης έκρηξης (Big Bang)  και  μας παρουσιάζει όλες τις σχετικές σύγχρονες επιστημονικές έρευνες που πραγματοποιούνται για το θέμα αυτό. Επιχειρεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πως δημιουργήθηκε το σύμπαν και τι  ακριβώς είχε συμβεί κατά το πρώτο δευτερόλεπτο της μεγάλης έκρηξης.

Η επιστήμη συνεχώς πλησιάζει πιο κοντά στην ανακάλυψη της απάντησης του πως δημιουργήθηκε ο κόσμος και το μυστικό αυτής της απάντησης βρίσκεται πιθανότατα στο πρώτο δευτερόλεπτο της μεγάλης έκρηξης. Αμέσως μετά τη μεγάλη έκρηξη, μόλις μετά από ένα κλάσμα του δευτερόλεπτου, η μοίρα του σύμπαντος είχε ήδη χαραχθεί. Το πρώτο δευτερόλεπτο του σύμπαντος ήταν μια πολύ σημαντική στιγμή. Τότε δημιουργήθηκε όλη η ύλη στο σύμπαν. Όλα τα νετρόνια και τα πρωτόνια. Όλα αυτά τα βασικά συστατικά που διαμόρφωσαν τον σημερινό κόσμο…

Στο ντοκιμαντέρ υποστηρίζεται ότι όλα αυτά τα βασικά συστατικά είχαν δημιουργηθεί ήδη στο πρώτο δευτερόλεπτο και έπειτα απλώς εξελίχτηκαν. Στα επόμενα λεπτά το σύμπαν ψύχεται αρκετά και τα πρωτόνια και τα νετρόνια σχηματίζουν ατομικούς πυρήνες. Τριακόσιες χιλιάδες χρονιά αργότερα εμφανίζεται το πρώτο άτομο. Σε εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια, μάζες της ύλης σχηματίζουν τους αστέρες. Σε ένα δισεκατομμύριο χρόνια σχηματίζονται οι γαλαξίες. Μετά από εννέα δισεκατομμύρια χρόνια  από τη  Μεγάλη Έκρηξη γεννιέται η Γη.

Αρκούσε ένα μόνο δευτερόλεπτο,  μια Μεγάλη Έκρηξη, για να γεννηθούν τα πάντα.  Όταν φτάνουμε στο

Μια επιστημονική προσέγγιση για την ύπαρξη του Θεού (video)

Η Μεγάλη Έκρηξη

Κανένας δεν αμφισβητεί, ότι όλα τα φυσικά γεγονότα έχουν μια αιτία, έναν τρόπο με το οποίο γεννήθηκαν και αυτή η αιτία έχει πίσω της μια άλλη αιτία. Βεβαίως, η γνώση του ανθρώπου πάνω στις αιτίες, που δημιουργούν τα πάντα  γύρω μας, φτάνει έως ενός ορίου.  Το άγνωστο, την αιτία που κρύβεται πίσω από τη γνωστή αιτία της δημιουργίας και της συντήρησης του σύμπαντος, την ονομάζουμε Θεό. Βιωματικά αισθανόμαστε την ανάγκη της ύπαρξης του αιτίου και αναγκαστικά αισθανόμαστε (και επιστημονικά) την ύπαρξη ενός πρωτογενούς αιτίου, αγνώστου ακόμα σε εμάς,  αγνώστου ακόμα στην επιστήμη, που είναι το ένα και μοναδικό αίτιο της δημιουργίας των πάντων. Αυτό το αίτιο ο καθένας μπορεί να το ονομάζει όπως θέλει, επειδή όμως είναι έξω από τα όρια της πραγματικής επιστήμης, όπως καταλαβαίνουμε όλοι, βρίσκεται στο επίπεδο της φιλοσοφίας, της βιωματικότητας ή στα όρια και μέσα στον χώρο του μεταφυσικού. Αυτό το πρωτογενές αίτιο το ονομάζουμε Θεό. 

Το βίντεο που παρουσιάζουμε στην παρούσα ανάρτηση, είναι αποσπάσματα από τη σειρά των  ημίωρων επιστημονικών ντοκιμαντέρ της  ΕΤ3: «Το σύμπαν που αγάπησα». Η θεματογραφία των εν λόγω ντοκιμαντέρ βασίζεται στα βιβλία «Το Σύμπαν που αγάπησα» και «Κοσμολογία της Νόησης» των Δρ. Μάνου Δανέζη και Δρ. Στράτου Θεοδοσίου, Αστροφυσικών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. 

Το βίντεο αποσκοπεί να δώσει σε αυτόν που ψάχνει επιστημονικά επιχειρήματα περί της ύπαρξης του Θεού, γνώσεις που θα τον κάνουν να αποκτήσει μια σφαιρικότερη εικόνα επί του θέματος. Οι δημιουργοί

Ορθόδοξη πίστη και φυσικές επιστήμες

Ορθόδοξη πίστη και φυσικές επιστήμες

Πρωτοπρεσβυτέρου ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ
Ομοτίμου Καθηγητού Πανεπιστημίου Αθηνών

1. Στην Ορθοδοξία η αντίθεση -και σύγκρουση- πίστεως (ή Θεολογίας) και επιστήμης δεν είναι αυτονόητη. Πρόκειται για ψευδοπρόβλημα διότι και η Ορθοδοξία στην αυθεντική της έκφραση και πραγμά­τωση είναι επιστήμη, με διαφορετικό όμως γνωστικό αντικείμενο.

Η Ορθόδοξη Θεολογία είναι επιστήμη και μάλι­στα θετική, διότι έχει γνωστικό αντικείμενο και χρη­σιμοποιεί επιστημονική μέθοδο. Στην ορθόδοξη πα­ράδοση διακρίνονται δύο γνώσεις ή σοφίες (Απόστο­λος Παύλος, Ιάκωβος Αδελφόθεος ως τον Γρηγόριο Παλαμά και τον Ευγένιο Βούλγαρη κ.λπ.). Υπάρχει η γνώση του ακτίστου (= Θεός) και η γνώση του κτι­στού (= ο κόσμος ως κτίση και δημιουργία). Η γνώ­ση του Θεού (θεογνωσία) είναι υπερφυσική και επιτυγχάνεται με την συνέργεια του  ανθρώπου με τον Θεό. Η γνώση του κόσμου είναι φυσική και αποκτά­ται με την επιστημονική έρευνα. Μέθοδος της θείας γνώσης είναι η νήψη - κάθαρση της καρδιάς (Ψαλμ. 50, 12 - Ματθ. 5, 8). Θεολογία λοιπόν είναι η γνωσιολογία και γνώση του ακτίστου. Επιστήμη η γνωσιο­λογία και γνώση του κτιστού. Η γνώση στην επιστήμη της πίστεως ονομάζεται θέωση και είναι ο μόνος σκοπός της Ορθοδοξίας. Όλα τα λοιπά είναι μέσα προς αυτό το τέλος.

Οι δύο γνωσιολογίες, κτιστού και ακτίστου, εργά­ζονται με διαφορετικά όργανα και γι' αυτό τα μεταξύ τους