Ανθρώπινα πειράματα: η σκοτεινή πλευρά της “ιατρικής εξέλιξης” και Διεθνές Δίκαιο

Σαββίνα Καλαϊτζίδου

 

Στη σύγχρονη εποχή, η ιατρική επιστήμη και έρευνα έχει επιτύχει τρομερές ανακαλύψεις, και έχει σημειώσει τρομακτική πρόοδο στη θεραπεία, πρόληψη και αντιμετώπιση ποικίλων ασθενειών και ιατρικών προβλημάτων. Έτσι, δεδομένης της ασφάλειας και της απάντησης που προσφέρει σήμερα η επιστήμη σε κάθε σχεδόν ερώτημα, σπάνια αναρωτιέται κανείς το παρασκήνιο που κρύβεται πίσω από όλα αυτά τα σπουδαία βήματα, και το “κόστος” αυτής της εντυπωσιακής εξέλιξης. Οι περισσότεροι ίσως αγνοούν ότι δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου η ιατρική επιστήμη δοκιμάστηκε και εξελίχθηκε πάνω στο ίδιο είδος το οποίο ήταν ταγμένη να υπηρετεί και να βοηθά – δηλαδή το ανθρώπινο είδος.

Ένα πρόσφατο παράδειγμα

 

Δεν έχει περάσει καιρός από όταν ξέσπασε το σκάνδαλο με τη χρηματοδότηση από τρεις κολοσσούς της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας πειραμάτων που πραγματοποίησε ινστιτούτο έρευνας σε ανθρώπους για την επίδραση των εκπεμπόμενων καυσαερίων στην υγεία τους. Πιο συγκεκριμένα, οι VW, Daimler, BMW, αλλά και η εταιρία Bosch, ανέθεσαν στο ινστιτούτο τη διεξαγωγή μιας δοκιμής αναφορικά με την εισπνοή από 25 υγιή άτομα, για μικρό χρονικό διάστημα, διοξειδίου του αζώτου, το οποίο και εμπεριέχεται στα εκπεμπόμενα από τα αυτοκίνητα καυσαέρια. Κατόπιν της εισπνοής του αερίου πραγματοποιήθηκαν ιατρικές μετρήσεις για να διαπιστωθεί η επίδραση της ουσίας στην ανθρώπινη υγεία.

Ιατρικά πειράματα του 20ου αιώνα σε ανθρώπους

 

Το παραπάνω συμβάν, ωστόσο, συνιστά μόνο ένα πολύ μικρό δείγμα των ιατρικών πειραμάτων και πράξεων που έχουν διεξαχθεί σε ανθρώπους – με ορισμένες από αυτές να ξεπερνούν τους φραγμούς που θέτουν η λογική, η σκληρότητα, η ιατρική δεοντολογία και η ηθική.

Ξεκινώντας από ένα -κατά κοινή ομολογία- ιδιαίτερα μελανό σημείο της ανθρώπινης ιστορίας σε όλους τους τομείς, αυτό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα “πειράματα” που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκειά του έχουν χαρακτηριστεί ιδιαίτερα βάναυσα, μέχρι και φρικιαστικά.

 

Πιο αναλυτικά, στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Auschwitz, στο κτίριο Block 10, αποκαλύφθηκε ότι πραγματοποιούνταν πειράματα στείρωσης αποκλειστικά σε Εβραίες νεαρές παντρεμένες γυναίκες, με την έγχυση μιας ιδιαίτερα καυστικής ουσίας στα γεννητικά τους όργανα, η οποία προκαλούσε φρικτούς πόνους, και άφησε όσες επέζησαν από αυτή τη μέθοδο ανίκανες για τεκνοποιία. Άλλες γυναίκες υποβάλλονταν σε πολύ υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας -σε σημείο εγκαυμάτων- για να διαπιστωθεί αν θα νοσούσαν από καρκίνο στη μήτρα και, μετέπειτα, υποβάλλονταν σε βιοψίες. Επιπλέον, επιστολές κάνουν γνωστό ότι από το ίδιο στρατόπεδο η γερμανική εταιρία παραγωγής φαρμάκων και χημικών ουσιών Bayer “προμηθευόταν”, κατόπιν συμφωνίας με τον διοικητή του στρατοπέδου και έναντι πληρωμής, “παρτίδες υποκειμένων” -όπως οι ίδιοι τις ονόμαζαν συνθηματικά- που δεν ήταν άλλα από γυναίκες κρατούμενες. Τα θύματα αυτά προορίζονταν για τη δοκιμή από την εταιρία ενός υπνωτικού φαρμάκου, κατά τη διάρκεια της οποίας πέθαιναν ορισμένες “παρτίδες” και, στη συνέχεια, ζητούνταν νέες.

 

Παιδιά που χρησιμοποίησε ο Josef Mengele στα πειράματά του. Πηγή: https://allthatsinteresting.com/josef-mengele-nazi-experiments

Εξίσου ανατριχιαστικά είναι τα γενετικά πειράματα που διενεργούνταν σε δίδυμα παιδιά από τον γνωστό γιατρό Josef Mengele, ώστε να εξακριβωθούν τα ιδιαίτερα γενετικά γνωρίσματά τους, καθώς εκείνος πίστευε πως ενδεχομένως θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη δημιουργία της Αρίας φυλής. Ακόμα,

Φοιτητές στην Ελλάδα, ιεραπόστολοι στην Αφρική - CNN Greece

Φοιτητές στην Ελλάδα, ιεραπόστολοι στην Αφρική 

Η πολιτική, τα οικονομικά συμφέροντα και ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός κρατούν δέσμια την Αφρική στη φτώχεια και διαιρούν τους ανθρώπους σε πατρίκιους και πληβείους.

Οι άνθρωποι που θα κληθούν να διδάξουν την ελευθερία, την ισότητα και θα χτίσουν σχολειά ακόμη και στα βάθη της ζούγκλας, σπουδάζουν στην Ελλάδα.

Ο Ιωάννης Φρέντ Κιμπούκα και η Ελένη Νακαζίμπουε είναι δύο νέοι από την Ουγκάντα, φοιτητές της Θεολογικής Σχολής Αθηνών. Οραματίζονται να δουν τους συμπολίτες τους να απολαμβάνουν τα

Άνθρωποι με αναπηρία ή κοινωνία με αναπηρία;

Άνθρωποι με αναπηρία ή κοινωνία με αναπηρία;

της Γλυκερίας Αποστολοπούλου

Ζούμε σε μία κοινωνία, η οποία έχει αποκλείσει τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες όχι επειδή οι ίδιοι δεν μπορούν να ενταχθούν σε αυτή αλλά επειδή η κοινωνία είναι έτσι διαμορφωμένη, ώστε είναι αδύνατο να τους εντάξει.

Είναι αδύνατο οι άνθρωποι αυτοί να χρησιμοποιήσουν τα πεζοδρόμια τα οποία δεν είναι χρηστικά ακόμα και για ανθρώπους χωρίς ειδικές ανάγκες, είναι αδύνατο οι άνθρωποι αυτοί να χρησιμοποιήσουν τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, να έχουν πρόσβαση σε κοινόχρηστους χώρους όπως οι παραλίες, χωρίς συνοδεία.

Η αυτονομία χάνεται διότι η κοινωνία είναι κατασκευασμένη χωρίς ευαισθησία για το διαφορετικό, ότι και αν ορίζουμε ως διαφορετικό. Για την ακρίβεια, δε βλέπουμε το διαφορετικό γιατί έχουμε την τάση να το κρύβουμε. Πώς να το δούμε όταν όλη μας η χώρα έχει κατασκευαστεί με τέτοιον τρόπο, ώστε το διαφορετικό να μένει στο περιθώριο, να κουκουλώνεται, να μη φαίνεται.  

Οτιδήποτε δεν μπορεί να ενσωματωθεί στα δικά μας βιώματα, οτιδήποτε διαφέρει από μία κατασκευασμένη «κανονικότητα» που εξυπηρετεί τη δική μας καθημερινότητα, δεν είναι άξιο προσοχής και ευαισθησίας.

Οι θέσεις parking για ανθρώπους με αναπηρία- φαντάσματα, τις οποίες κανείς δε βλέπει, οι θέσεις στα μέσα μεταφοράς οι οποίες επίσης είναι αόρατες, οι ράμπες τις οποίες χρειάζεται κανείς πολλή τύχη για να τις βρει, οι τρόποι μας, οι οποίοι κάπου στην πορεία έχασαν την ευγένεια και την ευαισθησία τους.

Ξεχνάμε ότι όλοι είμαστε άνθρωποι και συγκεκριμένα ότι όλοι είμαστε εν δυνάμει ανάπηροι άνθρωποι. Δε μας έχει εγγυηθεί κανείς τη σωματική μας ακεραιότητα ούτε έχουμε γεννηθεί όλοι με την

Ηλικιωμένοι, φοβούμενοι τον COVID-19 προβαίνουν σε αλλαγές της διαθήκης τους σχετικά με τη διασωλήνωσή τους

Ηλικιωμένοι, φοβούμενοι τον COVID-19

προβαίνουν σε αλλαγές της διαθήκης τους

σχετικά με τη διασωλήνωσή τους

Πρόσφατα, η ηλικιωμένη MinnaBuckπροέβη στην αναθεώρηση της διαθήκης της στην οποία δήλωνε κατηγορηματικά την άρνηση της απέναντι στη διασωλήνωσή της σε περίπτωση μόλυνσή της από τον COVID-19.

Σε παρόμοια ενέργεια έχουν προβεί αρκετοί ηλικιωμένοι. Η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα ανθρώπων, αναλογιζόμενη το τι μπορεί να της συμβεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αντιμετωπίζει τους αναπνευστήρες ως τρομακτικά σύμβολα της απώλειας του προσωπικού ελέγχου, καθώς και της φοβερής δύναμης της τεχνολογίας. Για ορισμένους ηλικιωμένους, η εξάρτησή τους από ένα μηχάνημα όντας αβοήθητοι, ενώ το τέλος της ζωής τους πλησιάζει, αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους φόβους τους. Ωστόσο, υπάρχει και εκείνη η ομάδα ηλικιωμένων που διακατέχεται από την ελπίδα ότι ένα τέτοιο μηχάνημα ίσως μπορεί να τους επαναφέρει προσφέροντάς τους μια ακόμα ευκαιρία στη ζωή.

Σε κάθε περίπτωση αξίζει να σημειωθεί ότι τα υπάρχοντα δεδομένα από χώρες όπως η Κίνα, η Ιταλία και η Αμερική σχετικά με το ποσοστό επιβίωσης μετά τη χρήση αναπνευστήρα είναι ανεπαρκή και αναξιόπιστα ώστε να αποτελέσουν καθοριστικό παράγοντα των σχετικών επιλογών των ηλικιωμένων, σύμφωνα με την ιατρό CarolynCalfee, καθηγήτρια αναισθησιολογίας του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Σαν Φρανσίσκο.

Επιπλέον, σημαντικός παράγοντας που θα πρέπει να διαμορφώσει τις σχετικές επιλογές των ηλικιωμένων αποτελεί ο χρόνος παραμονής τους σε αναπνευστήρα, καθώς και το

Το σκάνδαλο των θανάτων στα γηροκομεία εν μέσω πανδημίας

Το σκάνδαλο των θανάτων στα γηροκομεία

εν μέσω πανδημίας

Κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο έχουν ανατρέψει τις χώρες τους με κοινωνικές αποστάσεις, καταναγκαστική ανεργία και μαζικές δαπάνες πρόνοιας, - όλες για να σώσουν τους πιο ευάλωτους και ηλικιωμένους ανθρώπους στην πυραμίδα του πληθυσμού.

Οι αναφορές για τους θανάτους έχουν καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα: «οι θάνατοι συγκεντρώθηκαν σε μεγαλύτερες ηλικίες». Κατά μία έννοια, είναι μια εντυπωσιακή μαρτυρία για τη δέσμευση του 21ου αιώνα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια που η κυβέρνηση έχει μετακινηθεί τόσο γρήγορα και θυσιάστηκε τόσο πολύ για να σώσει τους ηλικιωμένους. Πιστεύεται ότι το ποσοστό θανάτου είναι σχεδόν 10 φορές υψηλότερο από το μέσο όρο για άτομα άνω των 80 ετών.

Ο κυβερνήτης της Νέας Υόρκης Andrew Cuomo το είπε καλύτερα σε μια συνέντευξη τύπου: «Η μητέρα μου δεν είναι δαπανηρή. Και η μητέρα σου δεν μπορεί να επεκταθεί… Δεν πρόκειται να δεχτούμε μια υπόθεση ότι η ανθρώπινη ζωή είναι μίας χρήσης. Δεν πρόκειται να βάλουμε ένα δολάριο στην ανθρώπινη ζωή. Θα πολεμήσουμε με κάθε τρόπο που μπορούμε για να σώσουμε κάθε ζωή που μπορούμε. Γιατί αυτό νομίζω ότι σημαίνει να είσαι Αμερικανός». Αυτό καθιστά ακόμη πιο αινιγματικό το γεγονός ότι τα άτομα σε γηροκομεία δεν έχουν καλή φροντίδα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, αυτό έχει γίνει ένα σημαντικό ζήτημα στα μέσα ενημέρωσης. Μια ανοιχτή επιστολή προς την κυβέρνηση που έστειλε η Care England και τέσσερις άλλοι κορυφαίοι οργανισμοί είναι εξοργισμένοι. «Βλέπουμε τους ανθρώπους στα [κέντρα φροντίδας] να εγκαταλείπονται στα χειρότερα που

Η γυναίκα και ο Χριστιανισμός

Η γυναίκα και ο Χριστιανισμός

Του Κωνσταντίνου Σουλιώτη, επ. λυκειάρχη 

 Στη ζωή της ανθρωπότητας συναντούμε διάφορες αντιλήψεις σχετικές με τη γυναίκα, τη θέση της στην κοινωνία, τη σχέση της προς τον άνδρα και προς την οικογένεια.

 Γενικά -εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις- θρησκεία, πολιτεία και κοινωνία θεωρούσαν τη γυναίκα κατώτερη από τον άνδρα. Ανάλογη προς την αντίληψη αυτή υπήρξε η συμπεριφορά και η νομοθεσία όλων των εποχών μέχρι του σημείου που η γυναίκα να θεωρείται πράγμα με δικαίωμα του άνδρα να τη μεταχειρίζεται κατά βούληση ακόμη δε και να την πουλάει στα σκλαβοπάζαρα σαν κοινό αντικείμενο ή ζώο. Χαρακτηριστικά είναι το όσα ο Γιάννης Κορδάτος γράφει στην εισαγωγή του στον Ευριπίδη. «... Ας μη ξεχνούμε πόσο ψηλά είχε ανέβει στα χρόνια εκείνα ο Αθηναϊκός πολιτισμός και ακόμα πως ενώ οι άντρες (οι ελεύθεροι πολίτες Αθηναίοι) είχαν απεριόριστα πολιτικά δικαιώματα (χωρίς να λαμβάνεται καθόλου υπόψη η κοινωνική και περιουσιακή θέση και κατάστασή τους), οι γυναίκες -ακόμα και οι αρχόντισσες- δεν είχαν κανένα δικαίωμα ισοτιμίας με τους άντρες. Ήταν καταδικασμένες να μένουν στο σπίτι και να κάνουν μαζί με τις σκλάβες τις δουλειές του σπιτιού. Στη δημόσια ζωή δεν έπαιρναν καθόλου μέρος και ακόμα και για ζητήματα της οικογενειακής ζωής δεν έπρεπε να ρωτούνται».

 Πρώτος ο Χριστιανισμός κήρυξε την ισότητα των δύο φύλων και έδωσε στη γυναίκα τη θέση που της ανήκει, γιατί αυτός ερμήνευσε σωστά την Αποκάλυψη του Θεού προς τον άνθρωπο. Στην Άγια Γραφή διαβάζουμε ότι ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο «άρρεν και θήλυ». Σύμφωνα με τη διδασκαλία αυτή ο άνδρας και η γυναίκα είναι πλάσματα του Τριαδικού Θεού, έχουν την ίδια φύση και ουσία και είναι πρόσωπα και οι δύο, αφού και στους δύο ο Θεός έδωσε τα ίδια προσόντα, δηλαδή λογικό, συνείδηση, βούληση, ελευθερία και τη δυνατότητα να κυριαρχούν πάνω σ’ όλα τα άλλα δημιουργήματα. Και το σπουδαιότερο έδωσε και στους δύο την δυνατότητα να πετύχουν το «καθ’ ομοίωσιν Θεού», να μοιάσουν δηλ. όσο είναι δυνατό με τον θεό, επιδίωξη που είναι και ο προορισμός και των δύο πάνω στη γη.

 Αυτή την ηγεμονική θέση πού είχαν και οι δύο μέσα στη δημιουργία την έχασαν με την είσοδο της αμαρτίας στη ζωή τους. Έχασαν την άξια της ύπαρξής τους και σαν συνέπεια αυτού του γεγονότος είναι ότι έχασαν και τη συναίσθηση της ισότητας ανάμεσά τους.

 Με την έλευση του Κυρίου και την αποκατάσταση του ανθρώπου στην προπτωτική του θέση αποκαταστάθηκε και η ισότητα των δύο φύλων. Η χριστιανική θέση, όπως διατυπώνεται στο κήρυγμα

Κορωνοϊός, Δημόσια Υγεία και Ανθρώπινα Δικαιώματα

Κορωνοϊός, Δημόσια Υγεία 
και Ανθρώπινα Δικαιώματα

  ΧΑΡΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Δικηγόρος ΑΠ, ΣτΕ, δρ. Ιατρικής Ε.Κ.Π.Α., Επισκέπτης Καθηγητής Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, Καθηγητής Μεταπτυχιακού-Διδακτορικού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. Νομικός Σύμβουλος Ηθικής, Δεοντολογίας  ΚΕΕΛΠΝΟ.

Ι. Εισαγωγή

Στις 11 Μαρτίου του 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε την ασθένεια από τον ιό COVID-19, κορωνοιό ως παγκόσμια πανδημία.

Η προστασία της δημόσιας υγείας είναι διαχρονικά συνυφασμένη με τον περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών, που θεωρούνται θεμελιώδη σε ένα κράτος δικαίου.

Η στάθμιση των εννόμων αγαθών είναι ιδιαίτερα σημαντική. Προστασία της δημόσιας υγείας σημαίνει προστασία δύο τουλάχιστον θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Της ζωής και της υγείας.

ΙΙ. Ανθρώπινα Δικαιώματα

Το Διεθνές Δίκαιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εγγυάται ότι καθένας έχει το δικαίωμα στο υψηλότερο εφικτό επίπεδο Υγείας και υποχρεώνει τις κυβερνήσεις να λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη απειλών για τη δημόσια υγεία και να παρέχουν ιατρική περίθαλψη σε εκείνους που την χρειάζονται. Εξαιτίας της έκτασης και της σοβαρότητας της πανδημίας του κορωνοιού, δικαιολογούνται μέτρα περιορισμού συγκεκριμένων δικαιωμάτων όπως της θέσης σε καραντίνα ή της απομόνωσης που περιορίζουν την ελευθερία κίνησης. Από την άλλη πλευρά θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στα ανθρώπινα δικαιώματα όπως της μη διάκρισης, της διαφάνειας, της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η Επιτροπή Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών διακήρυξε ότι το δικαίωμα στην υγεία συνδέεται στενά και εξαρτάται από την εφαρμογή στην πράξη άλλων ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως περιέχονται στο Διεθνή Χάρτη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (International Bill of Rights) που συμπεριλαμβάνουν τα δικαιώματα σε τροφή, στέγη, εργασία, εκπαίδευση, ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ζωή, μη εφαρμογή διακρίσεων, ισότητα, την προστασία κατά των βασανιστηρίων, της ιδιωτικής σφαίρας του απορρήτου (privacy), την πρόσβαση σε ενημέρωση και τις αρχές του συνεταιρίζεσται και της ελευθερίας κίνησης. Γίνεται διεθνώς παραδεκτό ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα ώστε η υγειονομική περίθαλψη να παρέχεται σε όλους χωρίς διάκριση, με σεβασμό στους κανόνες ηθικής και δεοντολογίας.

Σύμφωνα με τις συστάσεις της UNESCO πρέπει κατά την διάρκεια των περιορισμών να διασφαλίζεται το δικαίωμα στην εκπαίδευση με ποικιλία λύσεων υψηλής τεχνολογίας, όπου αυτό είναι εφικτό ή και με άλλες λύσεις λιγότερο υψηλής τεχνολογίας https://en.unesco.org/themes/education-emergencies/coronavirus-school-closures.

Θα πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια να αμβλύνεται το χάσμα γενεών. Θα πρέπει να εξαλειφθεί οποιαδήποτε διάκριση ή και στίγμα και να προστατεύεται το ιατρικό απόρρητο. Η πανδημία του κορωνοιού δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να συνοδεύεται από διακρίσεις, ρατσισμό, ξενοφοβία, βία. Η πρόσβαση στις Υπηρεσίες Υγείας θα πρέπει να επιτρέπεται με σεβασμό στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Αυτό άλλωστε είναι και το νόημα της προστασίας της δημόσιας υγείας, η προσέλκυση εκείνων που έχουν νοσήσει στις υγειονομικές δομές του κράτους, όταν αυτό είναι αναγκαίο. Το κριτήριο επομένως είναι η σοβαρότητα της νόσου και η αναγκαιότητα περίθαλψης και όχι οποιαδήποτε άλλα κριτήρια (https://www.hrw.org/news/2020/03/19/human-rights-dimensions-covid-19-response).

Η ελληνική Πολιτεία είναι πλήρως εναρμονισμένη με τις ανωτέρω αρχές.

ΙΙΙ. Το νομοθετικό πλαίσιο. Ο Ποινικός Κώδικας.

Ο νομοθέτης, ορθώς, στην τελευταία τροποίηση του ΠΚ, σε άρθρο 285, επέβαλε ιδιαίτερα αυστηρές

Πόλεμος ενάντια στον αδύναμο ή αλλιώς η Ευγονική στην Αμερική

Ιστορία της Ευγονικης

Στις αρχές του εικοστού αιώνα, το κίνημα της ανθρώπινης ευγονικής γνώρισε μεγάλη άνθηση  στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.  Στο ντοκιμαντέρ μπορούμε να δούμε την ευγονική νομοθεσία των Η.Π.Α η οποία μεταξύ των άλλων υποχρέωσε δεκάδες χιλιάδες Αμερικάνους πολίτες να υποστούν την υποχρεωτική στείρωση.  Το παρόν ντοκιμαντέρ με αφορμή τη γνωστή υπόθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ: «Buck εναντίον Bell» αναλύει το πλαίσιο της αρνητικής ευγονικής. Επίσης παρουσιάζεται η στενή σχέση αλλά και τις ομοιότητες που είχε η ευγονική πρακτική των Η.Π.Α με τις ευγονικές πρακτικές της ναζιστικής Γερμανίας πριν από το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.

Στο τέλος, το ντοκιμαντέρ  διαπραγματεύεται  επιγραμματικά και το ζήτημα της νέας ευγονικής κίνησης, η οποία εν πολλοίς  είναι η επιστήμη της γενετικής. Η νέα ευγονική από τη μία πλευρά μας δίνει το ελπιδοφόρο μήνυμα ότι θα βελτιωθεί θεαματικά η κατάσταση της υγείας των συνανθρώπων μας, από την

Τι είναι σχολικός ο εκφοβισμός; - animation

Τι είναι σχολικός ο εκφοβισμός;

Το παρόν βίντεο  δημιουργήθηκε στo πλαίσιο του πρότζεκτ της Γ' Δημοτικού για τον σχολικό εκφοβισμό των εκπαιδευτηρίων Γεωργίου Ζώη. Σκοπός του βίντεο είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τι σημαίνει σχολικός εκφοβισμός, ποιες είναι οι μορφές του αλλά και τους τρόπους αντιμετώπισης των προβληματικών αυτών καταστάσεων.  Το βίντεο  ενδείκνυται ιδιαίτερα για  τους μαθητές του δημοτικού. 

Άρθουρ: Το αναπηρικό καροτσάκι (παιδικό)

Ένα  παιδικό κινουμένων σχεδίων το οποίο έχει ως θέμα του τα άτομα με κινητικά προβλήματα.

H Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (video)

H  Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Πώς αντιμετωπίζουν την έκτρωση διάφορα έθνη του κόσμου

Πώς αντιμετωπίζουν την έκτρωση διάφορα έθνη του κόσμου

Ένα από τα πιο καυτά κοινωνικά θέματα παγκοσμίως και πώς το διαχειρίζονται χαρακτηριστικές περιπτώσεις

Μέσα στις σαρωτικές αλλαγές που έχει ανακοινώσει η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ για το σύστημα υγείας περιλαμβάνεται και η πρόθεσή της να επιφέρει ραγδαίες αλλαγές στο πρόγραμμα εγκυμοσύνης και μητρότητας.

Όλες τις παροχές που συνδέονται δηλαδή με τις ανεπιθύμητες κυήσεις, μιας και οι Ρεπουμπλικανοί έχουν καταφερθεί συχνά κατά της έκτρωσης. Αλλά και ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Τραμπ δήλωσε την πρόθεσή του να σταματήσει την επιχορήγηση του προγράμματος Οικογενειακού Προγραμματισμού «όσο συνεχίζει να κάνει εκτρώσεις».

Αν περάσει το όραμα του Τραμπ κατά της έκτρωσης, τότε ο μεγαλύτερος πάροχος εκτρώσεων των ΗΠΑ θα χάσει τουλάχιστον το 40% της χρηματοδότησής του, κάτι που έχει επισύρει τη μήνη των Δημοκρατικών.

Η πολιτική και κοινωνική διαμάχη αναφορικά με το δικαίωμα στην άμβλωση δεν περιορίζεται φυσικά στις ΗΠΑ, καθώς παντού στον κόσμο οι πολίτες χωρίζονται σε στρατόπεδα αναφορικά με το πότε ξεκινά η ανθρώπινη ζωή και τι περιθώρια ελευθερίας έχει ένα ζευγάρι ή μια μεμονωμένη γυναίκα να τερματίσουν την κύηση.

Το πώς αντιδρά ένας πολιτισμός απέναντι στην ανεπιθύμητη κύηση δεν είναι εξάλλου καινούριο θέμα και παρά το γεγονός ότι το 96% των χωρών (189 από τα 196 κράτη) συμφωνούν ότι μια γυναίκα πρέπει να μπορεί να κάνει άμβλωση αν κινδυνεύει η δική της ζωή, οι διαφοροποιήσεις στις νομοθεσίες των χωρών παραμένουν σημαντικές. Μόλις 58 χώρες επιτρέπουν τον τερματισμό της κύησης έπειτα από αίτημα της γυναίκας (για οποιαδήποτε αιτία), με τη ραγδαία αυτή πτώση του ποσοστού να είναι δηλωτική των κοινωνικών στάσεων…

Κίνα

 

Η Κίνα διαφέρει καθοριστικά από τις άλλες χώρες στο γεγονός ότι αντί να απαγορεύει στις γυναίκες να προβαίνουν σε έκτρωση, σε κάποιες περιπτώσεις το επιβάλλει κιόλας. Κι αυτό γιατί η χώρα εφάρμοζε για δεκαετίες την πολιτική του ενός παιδιού, επισήμως για να παλέψει τον υπερπληθυσμό στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Κι ενώ η Κίνα έστειλε στο χρονοντούλαπο την 35χρονη αυτή ρήτρα το 2015, το κράτος προέβαινε σε αναγκαστικές εκτρώσεις και στειρώσεις σε όσες γυναίκες δεν συμμορφώνονταν με τον νόμο για δεκαετίες. Όσες μάλιστα αναζητούσαν εθελοντικά την άμβλωση, αυτή παρεχόταν δωρεάν και υπήρχαν πολύ λίγοι, αν υπήρχαν, περιορισμοί…

Φινλανδία και Δανία

Όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, Φινλανδία και Δανία προσφέρουν άμβλωση κατά παραγγελία και

Πρόσβαση των ατόμων με κινητικά προβλήματα – animation

Πρόσβαση των ατόμων με κινητικά προβλήματα

Στο animation της ανάρτησης μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα εξαιρετικό βίντεο σχετικά με τι πρέπει να κάνουμε ώστε να διευκολύνουμε τα άτομα με κινητικά προβλήματα να έχουν ανεμπόδιστη πρόσβαση τόσο σε εκπαιδευτικούς χώρους όσο και σε κάθε άλλο κτήριο.  

Κ.Ε. 

Γονιδιακή θεραπεία και Βιοηθική

Γονιδιακή θεραπεία και Βιοηθική

Συγγραφή: Βασίλης Στάμος, Κωνσταντίνος Φαρσαλινός φοιτ. ΠΜΣ Δημόσια Υγεία, Τμ. Ιατρικής, Παν/μιο Πατρών

Επιμέλεια: Απ. Βανταράκης, Αναπλ. Καθηγητής, Τμ. Ιατρικής, Παν/μιο Πατρών

Γονιδιακή θεραπεία είναι η μεταφορά ενός γονιδίου στα κύτταρα ενός ασθενή με σκοπό την πρόληψη ή τη θεραπεία μιας ασθένειας. Το χορηγούμενο γονίδιο παίζει τον ρόλο φαρμάκου ενάντια σε ασθένειες κυρίως κληρονομικές, προσδίδοντας στα ανθρώπινα κύτταρα νέες ιδιότητες.

Τα επιτεύγματα στη γενετική και τη βιοτεχνολογία τις δεκαετίες του 1970 και 1980, οδήγησαν στις πρώτες απόπειρες γονιδιακής θεραπείας στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Παρά τις επιτυχίες που σημειώθηκαν στην πάροδο των χρόνων, υπάρχουν ακόμα τεχνολογικές και ηθικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

Η γονιδιακή θεραπεία αποτελεί ένα είδος γενετικής τροποποίησης. Με αυτήν επιχειρείται είτε η αντικατάσταση ενός ελλατωματικού γονιδίου, είτε η απενεργοποίησή του, είτε η μεταφορά, ενός νέου, "σωστού" γονιδίου στα κύτταρα του ασθενούς. Για τη μεταφορά συχνά χρησιμοποιούνται ιοί που στερούνται πια της παθογόνου δράσης τους.

Δεν είναι λίγες οι ασθένειες που αντιμετωπίστηκαν με τη γονιδιακή θεραπεία, εξ' ολοκλήρου ή σε κάποιο βαθμό. Μία από αυτές είναι η κυστική ίνωση ήδη από το 1993, διάφορες αιμοσφαιρινοπάθειες, εγκεφαλοπάθειες, είδη καρκίνων, παθήσεις του αμφιβληστροειδούς, ενώ στα επόμενα χρόνια φαίνεται πως θα ξεκινήσουν οι πρώτες κλινικές μελέτες σε ανθρώπους για την αντιμετώπιση της νόσου Alzheimer's μέσω της γονιδιακής θεραπείας.

Κι αν η επέκταση των πρακτικών μοιάζει πολλά υποσχόμενη, υπάρχουν κίνδυνοι που παρουσιάστηκαν στο παρελθόν και απείλησαν ή τερμάτισαν τη ζωή των ασθενών. Το 1999, ο δεκαοκτάχρονος JesseGelsinger απεβίωσε σε μελέτη φάσης 1 του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια λόγω ισχυρούς απόκρισης του ανοσοποιητικού του συστήματος ενάντια στον ιό - μεταφορέα που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Για να διασφαλιστεί η ασφάλεια του ασθενούς η μόλυνση με το επιθυμητό γονίδιο πρέπει να γίνεται από τον κατάλληλο φορέα στα σωστά κύτταρα στόχους γιατί υπάρχει ο κίνδυνος η νέα κατάσταση να αποδειχθεί πιο επιβλαβής από αυτή που θέλουμε να διορθώσουμε. Το όφελος της θεραπείας πρέπει να ζυγίζεται με την επικινδυνότητα καθώς και να ερευνώνται εναλλακτικές οδοί θεραπείας. Οι ερευνητές σε κάθε περίπτωση οφείλουν να προστατέψουν το δικαιώμα του ασθενούς στο ωφελείν.

Η συζήτηση γύρω από τη γονιδιακή θεραπεία ανοίγει τεράστια ηθικά και βιοηθικά ερωτήματα. Ο σεβασμός της επιλογής του ασθενούς και του θεραπευτή στη θεραπεία του έχει ιδιαίτερο βάρος με

Το φάντασμα του σχολικού εκφοβισμού αλήθειες, «ψέματα», σκοπιμότητες

Σχολικός εκφοβισμός,

Πολύς λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια για την ενδοσχολική βία και τα φαινόμενα εκφοβισμού στα σχολεία .Το τραγικό περιστατικό με την «αυτοκτονία» του Β. Γιακουμάκη έφερε στο προσκήνιο με ακόμα πιο έντονο τρόπο το πρόβλημα. Ο τρόπος προσέγγισης από τα ΜΜΕ και η στάση του Υπουργείου Παιδείας έκανε ακόμα μεγαλύτερη την σύγχυση για το τι είναι σχολικός εκφοβισμός , ενώ καμία ουσιαστική συζήτηση δεν έγινε για τα αιτία που οδηγούν μαθητές σε βίαιες συμπεριφορές .

Τι είναι σχολικός εκφοβισμός και τι έχει κάνει μέχρι τώρα το υπουργείο; 

Ο όρος «σχολικός εκφοβισμός» (ή θυματοποίηση) χρησιμοποιείται για να αποδώσει στα ελληνικά τον όρο bullying που παρουσιάστηκε πρώτη φορά από τον Oweus το 1994 προκειμένου να περιγράψει διαφόρων ειδών ταπεινώσεις ή απειλές που έχουν σαν στόχο την πρόκληση σωματικού ή ψυχικού πόνου που υφίστανται παιδιά ή ομάδες παιδιών από άλλα παιδιά ή άλλες ομάδες παιδιών.

Το Υπουργείο Παιδείας όρισε την 6η Μαρτίου ως «Πανελλήνια ημέρα κατά της βίας στα σχολεία», ενώ ολοκληρώνει το στήσιμο ενός ολόκληρου μηχανισμού παρατηρητηρίων που ξεκινούν από το Υπουργείο, Περιφέρεια, Νομό, Σχολική Μονάδα, και όλα αυτά συνδέονται με το «δίκτυο για την βία και τον εκφοβισμό» σε επίπεδο Ε.Ε.!!! Κάθε σχολείο καταγράφει τα φαινόμενα βίας και τα στέλνει στην Περιφερειακή διεύθυνση , ενώ καλείται να οργανώσει δραστηριότητες για την αντιμετώπιση της βίας.

Ένα πρώτο ερώτημα που πρέπει να απασχολήσει εκπαιδευτικούς και γονείς είναι πόσο αληθινό είναι το ενδιαφέρον Ε.Ε., Ο.Α.Σ.Α και των κυβερνήσεων που υλοποιούν την πολιτική τους, για την σωματική και ψυχική υγειά των μαθητών . Αυτοί δεν είναι που καταδίκασαν στην βία της φτώχειας εκατομμύρια οικογένειες, αυτοί δεν διέλυσαν κάθε κοινωνική δομή σε υγεία και πρόνοια, και τώρα παριστάνουν ότι ενδιαφέρονται;

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά. Στο παρόν κείμενο θα προσπαθήσω να δώσω απάντηση σε μερικά από αυτά. Σημειώνω ότι τα παραδείγματα προέρχονται από την εκπαιδευτική εμπειρία που έχω σε δημοτικά σχολεία.

1. Τι εννοούν με τον όρο «σχολική βία»; 

Με τον όρο «σχολική βία» περιγράφουν «μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη απρόκλητη (αναίτια) συστηματική επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την

Μάρτιν Λούθερ Κινγκ – Ένα εξαιρετικό Ντοκιμαντέρ

Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Το εξαίρετο ντοκιμαντέρ της παρούσας ανάρτησης έχει ως θέμα του, τους αγώνες του βραβευόμενου με νόμπελ για την ισότητα όλων των ανθρώπων και ιδιαιτέρα για τα πολιτικά δικαιώματα του μαύρου πληθυσμού στις ΗΠΑ ιερέα Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. 

Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ο νεώτερος (Martin Luther King Jr) γεννήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 1929 στην Ατλάντα της Τζόρτζια. Ο πατέρας και ο παππούς του ήταν βαπτιστές ιεροκήρυκες. Ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής του το οικογενειακό του περιβάλλον δεν κατόρθωσε να τον κρατήσει μακριά από τον ζόφο της λευκής μισαλλοδοξίας. Πολύ αργότερα θα μιλήσει εκτενώς για τις κουρτίνες που στοίχειωσαν τα παιδικά του χρόνια, εκείνες που χρησιμοποιούσαν στις τραπεζαρίες των τρένων για να χωρίσουν τους λευκούς από τους μαύρους. «Ήμουν πολύ μικρός όταν βίωσα την πρώτη μου εμπειρία πίσω από την κουρτίνα. Ένιωσα σαν να είχε πέσει μια κουρτίνα πάνω σε όλη μου τη ζωή».

Σε ηλικία 15 ετών, ο Μάρτιν Λούθερ άρχισε σπουδές στο Κολέγιο Μόρχαουζ της Ατλάντας, με βάση ειδικό πρόγραμμα για ταλαντούχους μαθητές. Στο τελευταίο έτος των σπουδών του εγκατέλειψε δια παντός το ενδιαφέρον του για την ιατρική και τη νομική και επέλεξε τη σταδιοδρομία του κληρικού, ύστερα από επιμονή του πατέρα του. Σπούδασε στο Θεολογικό Σεμινάριο του Κρόζερ στο Τσέοτερ της Πενσιλβανίας, απ’ όπου αποφοίτησε το 1951 με δίπλωμα θεολογίας.

Τεράστια επίδραση στην ήδη αφυπνισμένη σκέψη του άσκησε η φιλοσοφία της «πολιτικής ανυπακοής» και της «μη βίας» του Μαχάτμα Γκάντι, καθώς και οι θεωρίες των σύγχρονων προτεσταντών θεολόγων. Από το Κρόζερ βρέθηκε στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, όπου και γνώρισε τη μετέπειτα σύζυγό του Κορέτα Σκοτ. Εκεί εξάλλου εναγκαλίστηκε και μία στέρεη βάση για τις δικές του θεολογικές και ηθικές αρχές, πάνω στην οποία έχτισε και τη διδακτορική διατριβή του με τίτλο «Συγκριτική μελέτη των ιδεών περί Θεού στη σκέψη του Πάουλ Τίλιχ και του Χένρι Νέλσον Βίμαν». Ο Κινγκ αντιλαμβανόταν τον Θεό ως μία ενεργή, εμπρόσωπη οντότητα. Επομένως, γι’ αυτόν η σωτηρία του ανθρώπου δεν ήταν δυνατόν να βρεθεί ούτε στην επιδίωξη της κοινωνικής προόδου, ούτε στη δύναμη του λογικού, αλλά στην πίστη ότι ο άνθρωπος οδηγείται από τον Θεό.

Ήταν σχεδόν ένα χρόνο εφημέριος της εκκλησίας των Βαπτιστών της λεωφόρου Ντέξτερ στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα, όταν η ολιγομελής ομάδα οπαδών τού κινήματος για τα

Αποκάλυψη κυκλώματος διακίνησης ανθρώπινων οργάνων στην Αίγυπτο

Αποκάλυψη κυκλώματος διακίνησης ανθρώπινων οργάνων 

στην Αίγυπτο

Αποκαλύφθηκε στο Κάιρο μεγάλης κλίμακας κύκλωμα διακίνησης οργάνων που δρούσε από το 2014.

Στο κύκλωμα αυτό συμμετείχαν διάφορα ιδιωτικά και δημόσια νοσοκομεία της Αιγύπτου καθώς και αξιωματούχοι της πρεσβείας της Υεμένης στο Κάιρο, οι οποίοι έδιναν ψευδή έγγραφα για προσωπικό όφελος, προκειμένου να διευκολύνουν τη διακίνηση οργάνων.

Το κύκλωμα έπαιρνε τα όργανα από φτωχούς κατοίκους της Υεμένης που ήταν πρόθυμοι να ταξιδέψουν στην Αίγυπτο και να πουλήσουν κάποιο όργανο έτσι ώστε να αποκτήσουν μία οικονομική άνεση για κάποιο χρονικό διάστημα όπως επίσης και από πρόσφυγες που είχαν καταλήξει στην Αίγυπτο λόγω του πολέμου στην Υεμένη και έβρισκαν την πώληση κάποιου οργάνου ως ένα τρόπο να βγάλουν τα απαραίτητα χρήματα για την επιβίωσή τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός κατοίκου της Υεμένης που συμφώνησε στην πώληση ενός νεφρού για το ποσό των $ 5000 και μεταφέρθηκε με αεροπλάνο στο Κάιρο.

Το κύκλωμα διακίνησης οργάνων έβρισκε εμπόρους οργάνων στην Υεμένη και τους έφερνε σε επαφή με εμπόρους στην Αίγυπτο. Οι έμποροι οργάνων έπαιρναν περίπου $ 1000 προμήθεια για κάθε δότη που

Η πικρή πλευρά της σοκολάτας

Η πικρή πλευρά της σοκολάτας

Στις φυτείες κακάου της δυτικής Αφρικής εργάζονται πολλά παιδιά για να απολαμβάνουμε εμείς τη σοκολάτα. Αυτό πλήττει βέβαια το προφίλ των σοκολατοπαραγωγών. Εταιρείες, όπως η Nestlé, μάχονται κατά της παιδικής εργασίας.

Η Μοαχέ είναι εννέα χρόνων και ψεκάζει με ζιζανιοκτόνα τις καλλιέργειες κακάου του πατέρα της. Πρωί και βράδυ το μικρό κορίτσι κουβαλά νερό σε μεγάλα δοχεία από το πηγάδι του χωριού έως το σπίτι. Μέχρι πριν λίγο, η Μοαχέ ήταν ένα από τα δύο εκατομμύρια παιδιά που εργάζονταν στις φυτείες κακάο στην Ακτή του Ελεφαντοστού και στη Γκάνα, για να μπορούν οι Γερμανοί να απολαμβάνουν την σοκολάτα τους. «Δεν ήξερα ότι είναι κακό να δουλεύω. Για μένα ήταν φυσιολογικό», λέει η Μοαχέ με απολογητικό ύφος. ‘Όταν ξεκινά η παιδική εργασία, σταματά η παιδική ηλικία. Η άγνοια, η παράδοση, καθώς και η φτώχεια συμβάλλουν στην ανάπτυξη της παιδικής εργασίας στα χωριά της Δυτικής Αφρικής. Από εκεί έρχονται τα δύο τρίτα του κακάο της παγκόσμιας βιομηχανίας του κακάο που αγοράζουν εταιρείες όπως η Mars, η Hershey, η Nestlé, η Lindt, η Sprüngli, η Ferrero και άλλες.

Κατανάλωση σοκολάτας και παιδική εργασία

Στην Ελβετία και στην Γερμανία καταγράφεται η μεγαλύτερη κατανάλωση σοκολάτας. Κάθε χρόνο καταναλώνονται περίπου δέκα κιλά ανά κεφαλή. Φέτος, μόνο στη Γερμανία, καταναλώθηκαν περίπου

Η Οικουμενική Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου

Ανθρώπινα δικαιώματα

Στην παρούσα ανάρτηση, αρχικά πραγματοποιούμε μια ιστορική αναδρομή στην ιστορία της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και έπειτα παραθέτουμε το κείμενο της Διακήρυξης, το οποίο αποτελείται από 30 άρθρα. Επίσης παρουσιάζουμε ένα εξαιρετικό βίντεο  μέσα από το οποίο μπορούμε να δούμε τι είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ιστορία τους, αλλά και όλα τα άρθρα που εμπεριέχονται στην  Οικουμενική Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου.   Σε παλαιότερη ανάρτησή μας - Η Ιστορία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Video) - παρουσιάσαμε ένα μικρότερο τμήμα αυτού του βίντεο το οποίο αναφέρονταν κυρίως στην ιστορική εξέλιξη των ανθρώπινων δικαιωμάτων.  

Η ιστορία της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

 

Η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου του 1948, ήταν το αποτέλεσμα των συνεπειών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.  Με τη λήξη  του  πολέμου και τη δημιουργία των Ηνωμένων Εθνών, η διεθνής κοινότητα ορκίστηκε να μην ξανασυμβούν ποτέ στο μέλλον οι αγριότητες και η κτηνωδία  που προκάλεσε αυτός ο φονικός πόλεμος (60 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους  – 20 εκατ. στρατιώτες και 40 εκατ. άμαχοι).  Οι ηγέτες του κόσμου αποφάσισαν να συμπληρώσουν τον  Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών με ένα οδικό χάρτη που θα εγγυάτο τα δικαιώματα για όλους τους ανθρώπους παντού στον κόσμο.  Το κείμενο που είχαν κατά νου, και το οποίο αργότερα αποτέλεσε την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ήρθε στην πρώτη συνεδρίαση της Γενικής Συνέλευσης το 1946.  Η Γενική Συνέλευση επανεξέτασε το προσχέδιο και  το παρέπεμψε  στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο το οποίο εξουσιοδότησε την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να συντάξει και να επεξεργαστεί έναν κατάλογο δικαιωμάτων. Το κύριο μέλημα της επιτροπής ήταν να ξεκαθαρίσει ποια δικαιώματα θα αναφέρονταν και τη νομική φύση του εγγράφου που θα προέκυπτε.   Η Επιτροπή, στην πρώτη της συνεδρίαση στις αρχές του 1947, εξουσιοδότησε τα μέλη  της να συντάξουν «ένα προσχέδιο της Διεθνούς Λίστας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων». Αργότερα την εργασία ανέλαβε μια συντακτική επιτροπή που την απάρτιζαν μέλη της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων από 9 χώρες, που είχαν επιλεγεί με γεωγραφικά κριτήρια. Επικεφαλής της  Επιτροπής ήταν η Ελεάνορ Ρούζβελτ, χήρα του προέδρου των ΗΠΑ Φραγκλίνου Ρούζβελτ. Το τελικό κείμενο ολοκληρώθηκε σε λιγότερο από δύο χρόνια.  Στις 10 Δεκεμβρίου 1948 η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου υιοθετείται από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ,  με ψήφους 48 υπέρ, 0 κατά και 8 αποχές (όλο το σοβιετικό μπλοκ κρατών, η Νότια Αφρική και η Σαουδική Αραβία). Είναι σημαντικό ότι καμία από τις χώρες που αντιπροσωπεύονταν στη Γενική Συνέλευση δεν ψήφισε ενάντια στη Διακήρυξη και ότι ακόμη και αυτές που απείχαν από την τελική ψηφοφορία, είχαν συμμετάσχει και συνεργαστεί στις ενδιάμεσες διαδικασίες σύνταξης. Σε μια εποχή όπου κόσμος είχε χωριστεί στο Δυτικό και Ανατολικό μπλοκ, το να βρεθεί ένας κοινός τόπος επί της  ουσίας του κειμένου αποδεικνύει ότι ήταν ένα τεράστιο επίτευγμα.

Κείμενο Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου 

 

Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

 

Προοίμιο

 

Επειδή η αναγνώριση της σύμφυτης αξιοπρέπειας καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων όλων των μελών της ανθρώπινης οικογένειας αποτελεί το θεμέλιο της ελευθερίας, της

Βιοηθική και βιοτεχνολογία: Η ανάδυση μιας βιο-ταυτότητας

Βιοηθική και βιοτεχνολογία

του Κώστα Θεολόγου -  Επίκουρος Καθηγητής της Ιστορίας και Φιλοσοφίας του Πολιτισμού, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Από την εποχή του αλχημιστή δόκτορος Victor Frankenstein, του τραγικού ήρωα στο βιβλίο (που εκδόθηκε ανώνυμα το 1818 με τίτλο Frankenstein, or the Modern Prometheus και το 1823 με το όνομα της συγγραφέως) της Mary Shelley (1797-1851) έχουν παρέλθει δυο αιώνες, αλλά η εναγώνια περιέργεια της επιστημονικής έρευνας να κατακτήσει τα μυστικά της ζωής παραμένει ασίγαστη. Μας την εικονοποιεί δραματικά ο Βρετανός σκηνοθέτης Ridley Scott (1937-) από το cyberpunk/tech-noir φιλμ Blade Runner (1982) στην μελλοντική δυστοπία του Λος Άντζελες - προσαρμόζοντας το μυθιστόρημα του Αμερικανού συγγραφέα Philip K. Dick (1928-1982) Do Androids Dream of Electric Sheep? (1968) - μέχρι το επικό ταξίδι του Prometheus (2012) και την αναζήτηση της γενετικής απαρχής μας σε άλλον Γαλαξία.

Η τεχνολογία ενισχύει τη ρευστότητα της νεοτερικότητας, της μετανεοτερικότητας, της ύστερης νεοτερικότητας ή των στερνών της και των στερνών μας. Η τεχνολογία, απότοκο και σιαμαίο ον της ανεξέλεγκτης και αχαλίνωτης επιστημονικής έρευνας, όπως άλλωστε πρέπει να είναι η έρευνα, αυτή η τεχνολογία, λοιπόν, προάγει τις εναλλακτικές προτάσεις στην καθημερινότητα, στο lifestyle, στις προσεταιριζόμενες ταυτότητες των ατόμων ή ορισμένων συλλογικοτήτων τις οποίες επιλέγουν διαισθητικά, εφήμερα ή απλώς... αυθόρμητα.

Η επιστημονική έρευνα είναι χωρίς όρια, μα η τεχνολογική εφαρμογή δεν είναι αποδεκτή ασμένως χωρίς όρια, εξ ου και η διαμόρφωση του πεδίου της ηθικής αναφορικά με τα κριτήρια και την χρήση των προϊόντων της επιστημονικής έρευνας, όπως ορθώς πρέπει να τίθενται. Όταν η έρευνα διεξάγεται στην γενετική και στη βιοϊατρική παράγοντας βιοτεχνολογικά προϊόντα και συνάμα διαμορφώνοντας κοινωνικές, νομικές και πολιτιστικές ασκήσεις συλλογικής προσαρμογής μας σε αυτά, η βιοηθική τελεί σε διαρκή εγρήγορση, ώστε να εφιστά την προσοχή μας και να τροποποιεί το θεσμικό, δηλαδή το νομικό, πλέγμα. Αυτά είναι περίπου αυτονόητα για την υποψιασμένη κοινωνία και ακόμη περισσότερο για την επιστημονική και φιλοσοφική πρωτοπορία.

Υπάρχουν μη ανθρώπινα όντα που πληρούν τα κατάλληλα κριτήρια του νομικού προσώπου, ώστε να τους αναγνωρίζονται δικαιώματα και προστασία;

Υπάρχει όμως μια συγκεκριμένη περιοχή της έρευνας, της βιοϊατρικής και της βιοτεχνολογίας που αφορά στην επέμβαση στην ανθρώπινη γενετική. Πρόσφατα «Κινέζοι προχώρησαν σε