Ανθρώπινα πειράματα: η σκοτεινή πλευρά της “ιατρικής εξέλιξης” και Διεθνές Δίκαιο

Σαββίνα Καλαϊτζίδου

 

Στη σύγχρονη εποχή, η ιατρική επιστήμη και έρευνα έχει επιτύχει τρομερές ανακαλύψεις, και έχει σημειώσει τρομακτική πρόοδο στη θεραπεία, πρόληψη και αντιμετώπιση ποικίλων ασθενειών και ιατρικών προβλημάτων. Έτσι, δεδομένης της ασφάλειας και της απάντησης που προσφέρει σήμερα η επιστήμη σε κάθε σχεδόν ερώτημα, σπάνια αναρωτιέται κανείς το παρασκήνιο που κρύβεται πίσω από όλα αυτά τα σπουδαία βήματα, και το “κόστος” αυτής της εντυπωσιακής εξέλιξης. Οι περισσότεροι ίσως αγνοούν ότι δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου η ιατρική επιστήμη δοκιμάστηκε και εξελίχθηκε πάνω στο ίδιο είδος το οποίο ήταν ταγμένη να υπηρετεί και να βοηθά – δηλαδή το ανθρώπινο είδος.

Ένα πρόσφατο παράδειγμα

 

Δεν έχει περάσει καιρός από όταν ξέσπασε το σκάνδαλο με τη χρηματοδότηση από τρεις κολοσσούς της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας πειραμάτων που πραγματοποίησε ινστιτούτο έρευνας σε ανθρώπους για την επίδραση των εκπεμπόμενων καυσαερίων στην υγεία τους. Πιο συγκεκριμένα, οι VW, Daimler, BMW, αλλά και η εταιρία Bosch, ανέθεσαν στο ινστιτούτο τη διεξαγωγή μιας δοκιμής αναφορικά με την εισπνοή από 25 υγιή άτομα, για μικρό χρονικό διάστημα, διοξειδίου του αζώτου, το οποίο και εμπεριέχεται στα εκπεμπόμενα από τα αυτοκίνητα καυσαέρια. Κατόπιν της εισπνοής του αερίου πραγματοποιήθηκαν ιατρικές μετρήσεις για να διαπιστωθεί η επίδραση της ουσίας στην ανθρώπινη υγεία.

Ιατρικά πειράματα του 20ου αιώνα σε ανθρώπους

 

Το παραπάνω συμβάν, ωστόσο, συνιστά μόνο ένα πολύ μικρό δείγμα των ιατρικών πειραμάτων και πράξεων που έχουν διεξαχθεί σε ανθρώπους – με ορισμένες από αυτές να ξεπερνούν τους φραγμούς που θέτουν η λογική, η σκληρότητα, η ιατρική δεοντολογία και η ηθική.

Ξεκινώντας από ένα -κατά κοινή ομολογία- ιδιαίτερα μελανό σημείο της ανθρώπινης ιστορίας σε όλους τους τομείς, αυτό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα “πειράματα” που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκειά του έχουν χαρακτηριστεί ιδιαίτερα βάναυσα, μέχρι και φρικιαστικά.

 

Πιο αναλυτικά, στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Auschwitz, στο κτίριο Block 10, αποκαλύφθηκε ότι πραγματοποιούνταν πειράματα στείρωσης αποκλειστικά σε Εβραίες νεαρές παντρεμένες γυναίκες, με την έγχυση μιας ιδιαίτερα καυστικής ουσίας στα γεννητικά τους όργανα, η οποία προκαλούσε φρικτούς πόνους, και άφησε όσες επέζησαν από αυτή τη μέθοδο ανίκανες για τεκνοποιία. Άλλες γυναίκες υποβάλλονταν σε πολύ υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας -σε σημείο εγκαυμάτων- για να διαπιστωθεί αν θα νοσούσαν από καρκίνο στη μήτρα και, μετέπειτα, υποβάλλονταν σε βιοψίες. Επιπλέον, επιστολές κάνουν γνωστό ότι από το ίδιο στρατόπεδο η γερμανική εταιρία παραγωγής φαρμάκων και χημικών ουσιών Bayer “προμηθευόταν”, κατόπιν συμφωνίας με τον διοικητή του στρατοπέδου και έναντι πληρωμής, “παρτίδες υποκειμένων” -όπως οι ίδιοι τις ονόμαζαν συνθηματικά- που δεν ήταν άλλα από γυναίκες κρατούμενες. Τα θύματα αυτά προορίζονταν για τη δοκιμή από την εταιρία ενός υπνωτικού φαρμάκου, κατά τη διάρκεια της οποίας πέθαιναν ορισμένες “παρτίδες” και, στη συνέχεια, ζητούνταν νέες.

 

Παιδιά που χρησιμοποίησε ο Josef Mengele στα πειράματά του. Πηγή: https://allthatsinteresting.com/josef-mengele-nazi-experiments

Εξίσου ανατριχιαστικά είναι τα γενετικά πειράματα που διενεργούνταν σε δίδυμα παιδιά από τον γνωστό γιατρό Josef Mengele, ώστε να εξακριβωθούν τα ιδιαίτερα γενετικά γνωρίσματά τους, καθώς εκείνος πίστευε πως ενδεχομένως θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη δημιουργία της Αρίας φυλής. Ακόμα,

Ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος (ΑΜΑ), η μεγαλύτερη ομάδα ιατρών των ΗΠΑ, θεωρεί το ρατσισμό ως «απειλή για τη δημόσια υγεία»

Ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος  θεωρεί το

ρατσισμό ως «απειλή για τη δημόσια υγεία»

Καθώς η πανδημία του κορονοϊού συνεχίζει να απειλεί τις μειονοτικές ομάδες που έχουν πληγεί σοβαρά, ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος έχει υιοθετήσει μία πολιτική που αναγνωρίζει το ρατσισμό ως «απειλή για τη δημόσια υγεία».

Η νέα πολιτική αναγνωρίζει το ρατσισμό ως κοινωνικό καθοριστικό παράγοντα της υγείας επισημαίνει τις ανισότητες στην υγεία και την έλλειψη πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη που εμπόδισαν σημαντικά την καλή υγεία των Μαύρων και άλλων ιστορικά περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στις ΗΠΑ.

Οι εκπρόσωποι του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου δημοσίευσαν μία δήλωση διευκρινίζοντας τα τρία επίπεδα ρατσισμού που περιγράφονται λεπτομερώς και στην πολιτική του Συλλόγου: συστημικό, πολιτιστικό και διαπροσωπικό επίπεδο. Το κάθε επίπεδο θέτει συγκεκριμένα εμπόδια στην ιατρική περίθαλψη και στην καλή υγεία, εμποδίζοντας την πρόοδο της ιατρικής, αναφέρουν οι εκπρόσωποι του Συλλόγου. Ο Σύλλογος (ΑΜΑ) ζητά από τους ιατρούς να εντοπίσουν στρατηγικές για τον μετριασμό των επιπτώσεων του ρατσισμού στην υγεία, να διδάξουν στους μελλοντικούς ιατρούς για τον ρατσισμό στα προγράμματα σπουδών των ιατρικών σχολών και να υποστηρίξουν την ανάπτυξη πολιτικής για την έρευνα του ζητήματος. Ο ρατσισμός ανακηρύχθηκε ως θέμα δημόσιας υγείας σε 145 πόλεις και κομητείες σε 27 κοινοπολιτείες. 

Οι κοινότητες του χρώματος πεθαίνουν σε υψηλότερα ποσοστά από τον κορονοϊό από τους λευκούς Αμερικανούς. Η Δρ. Edwards, παθολόγος, αναφέρει ότι «οι ανισότητες ήταν τόσο εμφανείς, καθώς

Φράνσις Γκάλτον – Η στατιστική στη Ψυχολογία κι η θεωρία περί ευγονικής

Φράνσις Γκάλτον και Ευγονική

Σαν σήμερα, 16 Φεβρουαρίου 1822, γεννήθηκε ο βιολόγος και στατιστικός Φράνσις Γκάλτον, Ήταν αυτός που εισήγαγε τη στατιστική σκέψη στη βιολογία. Πρωτοπόρος σε πολλούς τομείς και, αν και κάποιες πλευρές του έργου του είναι παραπάνω από αμφιλεγόμενες, η γενικότερη συμβολή του στην επιστήμη δεν είναι αμελητέα.

Αυτός που εισήγαγε τη στατιστική σκέψη στη βιολογία ήταν ο πρώτος ξάδελφος του Κάρολου Δαρβίνου. Άνθρωπος με αρκετή οικονομική άνεση, ο Φράνσις Γκάλτον είχε γραφτεί στο Κολέγιο Τρίνιτυ του Καίμπριτζ το 1840.

Αρχικά σπούδασε ιατρική, αλλά στη συνέχεια ακολουθώντας τη συμβουλή του Δαρβίνου στράφηκε στα μαθηματικά. Ήταν είκοσι δύο ετών όταν ο πατέρας του πέθανε κληροδοτώντας του ένα αξιοπρεπές ποσό. Χωρίς να χρειαστεί ποτέ του να εργαστεί για να ζήσει, ο Γκάλτον έγινε ερασιτέχνης επιστήμονας.

Η εμμονή του ήταν οι μετρήσεις: μετρούσε τα κεφάλια των ανθρώπων, τις μύτες τους, τα άκρα τους, πόσες νευρικές κινήσεις έκαναν αυτοί που παρακολουθούσαν μια διάλεξη και πόσο ελκυστικές ήταν οι κοπέλες που συναντούσε στον δρόμο (τα κορίτσια του Λονδίνου πέτυχαν την ψηλότερη βαθμολογία, ενώ του Αμπερντήν τη χαμηλότερη). Μετρούσε τα χαρακτηριστικά των δακτυλικών αποτυπωμάτων, πρακτική που οδήγησε στην υιοθέτηση της αναγνώρισης μέσω δακτυλικών αποτυπωμάτων από τη Σκότλαντ Γιαρντ το 1901. Μετρούσε ακόμα και τη διάρκεια ζωής των ηγεμόνων και των ιερωμένων, η οποία όπως διαπίστωσε ήταν παραπλήσια με τη διάρκεια ζωής ανθρώπων από άλλους επαγγελματικούς κλάδους, γεγονός που τον οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η προσευχή δεν ωφελεί σε τίποτα.

Η στατιστική στη Ψυχολογία κι η θεωρία περί ευγονικής

Στο βιβλίο του Hereditary Genius («Κληρονομική ιδιοφυία»), που εκδόθηκε το 1869, ο Γκάλτον έγραψε ότι το ποσοστό του πληθυσμού που έχει ύψος εντός οποιουδήποτε συγκεκριμένου διαστήματος υψών θα πρέπει να είναι σχεδόν σταθερό με την πάροδο του χρόνου, και ότι η κανονική κατανομή διέπει τόσο το ύψος όσο και οποιοδήποτε άλλο φυσικό χαρακτηριστικό: την περίμετρο του κεφαλιού, το μέγεθος του εγκεφάλου, το βάρος της φαιάς ουσίας, το πλήθος των εγκεφαλικών ινών κ.ο.κ.

Όμως ο Γκάλτον δεν σταμάτησε εκεί. Πίστευε ότι και ο χαρακτήρας των ανθρώπων καθορίζεται από την κληρονομικότητα και ότι, όπως και τα φυσικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων, ακολουθεί με κάποιο τρόπο την κανονική κατανομή. Έτσι, σύμφωνα με τον Γκάλτον, οι άνδρες δεν είναι όλοι «ίσης αξίας, ως κοινωνικές μονάδες, εξίσου ικανοί να ψηφίζουν και τα παρόμοια». Αντίθετα,

Σώπα μη μιλάς....

Σώπα μη μιλάς....

Ένα συγκλονιστικό όσο και διαχρονικό ποίημα.
Απαγγέλλει η Μαριέτα Ριάλδη

Σώπα μη μιλάς…

Σώπα, μη μιλάς , είναι ντροπή
κόψ’ τη φωνή σου
σώπασε επιτέλους
κι αν ο λόγος είναι αργυρός
η σιωπή είναι χρυσός.
Τα πρώτα λόγια που άκουσα από παιδί
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα μου λέγανε:
“σώπα”.

Στο σχολείο μου κρύψαν την αλήθεια τη μισή,
μου λέγανε :”εσένα τι σε νοιάζει ; Σώπα!”
Με φιλούσε το πρώτο κορίτσι που ερωτεύτηκα και μου λέγανε:
“κοίτα μην πεις τίποτα, σσσσ….σώπα!”
Κόψε τη φωνή σου και μη μιλάς, σώπαινε.

Και αυτό βάσταξε μέχρι τα είκοσι μου χρόνια.
Ο λόγος του μεγάλου
η σιωπή του μικρού.
Έβλεπα αίματα στο πεζοδρόμιο,
“Τι σε νοιάζει εσένα;”, μου λέγανε,
“θα βρεις το μπελά σου, σώπα”.

Αργότερα φωνάζανε οι προϊστάμενοι
“Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις ,σώπα”
Παντρεύτηκα , έκανα παιδιά ,
η γυναίκα μου ήταν τίμια κι εργατική και
ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή , που της έλεγε “Σώπα”.

Σε χρόνια δίσεκτα οι γονείς, οι γείτονες με συμβουλεύανε :
“Μην ανακατεύεσαι, κάνε πως δεν είδες τίποτα. Σώπα”
Μπορεί να μην είχαμε με δ’ αύτους γνωριμίες ζηλευτές,
με τους γείτονες, μας ένωνε , όμως, το Σώπα.

Σώπα ο ένας, σώπα ο άλλος σώπα οι επάνω, σώπα η κάτω,
σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι και οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσα μας.

Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του “Σώπα”.
και μαζευτήκαμε πολλοί
μία πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη ,αλλά μουγκή!

Πετύχαμε πολλά, φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε παράσημα,
τα πάντα κι όλα πολύ.
Εύκολα , μόνο με το Σώπα.
Μεγάλη τέχνη αυτό το “Σώπα”.

Μάθε το στη γυναίκα σου, στο παιδί σου, στην πεθερά σου
κι όταν νιώσεις ανάγκη να μιλήσεις ξερίζωσε τη γλώσσά σου
και κάν’τη να σωπάσει.
Κόψ’τη σύρριζα.
Πέτα την στα σκυλιά.

Το μόνο άχρηστο όργανο από τη στιγμή που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.
Δε θα έχεις έτσι εφιάλτες , τύψεις κι αμφιβολίες.
Δε θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου και θα γλιτώσεις από το βραχνά να μιλάς ,
χωρίς να μιλάς να λές “έχετε δίκιο, είμαι σαν κι εσάς”
Αχ! Πόσο θα ‘θελα να μιλήσω ο κερατάς.
και δε θα μιλάς ,
θα γίνεις φαφλατάς ,
θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς.

Κόψε τη γλώσσα σου, κόψ’ την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια.
Γίνε μουγγός.
Αφού δε θα μιλήσεις , καλύτερα να το τολμήσεις.  Κόψε τη γλώσσα σου.

Για να είμαι τουλάχιστον σωστός στα σχέδια και στα όνειρά μου
ανάμεσα σε λυγμούς και σε παροξυσμούς κρατώ τη γλώσσα μου,
γιατί νομίζω πως θα’ ρθει η στιγμή που δε θα αντέξω
και θα ξεσπάσω και δε θα φοβηθώ και θα ελπίζω
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο ,
με έναν ψίθυρο , με ένα τραύλισμα , με μια κραυγή που θα μου λεει:
ΜΙΛΑ!…

ΑΖΙΖ ΝΕΣΙΝ (1915-1995)

Αζίζ Νεσίν (1915-1995)

Τούρκος σατιρικός συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής. Ένας από τους πιο γνωστούς λογοτέχνες της Τουρκίας διεθνώς κι ένα από τα πιο φωτεινά μυαλά της γειτονικής χώρας.

Γεννήθηκε ως Μαχμούτ Νουσρέτ Νεσίν στη νήσο Χάλκη της Κωνσταντινούπολης στις 20 Δεκεμβρίου 1915. Αζίζ ήταν το όνομα του πατέρα του, που τον έχασε σε μικρή ηλικία. Μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο και στα 19 του αποφάσισε να ακολουθήσει στρατιωτική καριέρα. Εισήλθε στη Σχολή Ευελπίδων της Τουρκίας και το 1939 ονομάσθηκε ανθυπολοχαγός πεζικού. Στα γράμματα εμφανίστηκε το 1944, δημοσιεύοντας ποιήματα και διηγήματα στη λογοτεχνική σελίδα της εφημερίδας «Μιλιέτ». Ένα χρόνο αργότερα αποτάχθηκε από το

Ο αθλητισμός στα χέρια των ναζί: αλάθητο εργαλείο προπαγάνδας

Νίκος Γιαννόπουλος

Ο Αδόλφος Χίτλερ και το ναζιστικό καθεστώς στη Γερμανία δεν αδιαφόρησε διόλου για τον αθλητισμό. Αντιθέτως, οι χιτλερικοί, όπως κάθε ολιγαρχία που....σέβεται τον εαυτό της, χρησιμοποίησαν τα σπορ για την προπαγάνδα τους δίνοντας μάλιστα ιδιαίτερα βάση σε αυτού του είδους την προβολή. Διαβάστε την ιστορική αναδρομή που ακολουθεί.

 

 

Χίτλερ και ποδόσφαιρο

 

Η άνοδος του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία το 1933 στη Γερμανία συνέπεσε ιστορικά με την αύξηση της δημοφιλίας του ποδοσφαίρου ως κοινωνικό φαινόμενο που επηρεάζε τις μάζες. Ο δικτάτορας το αντιλήφθηκε έγκαιρα γι αυτό και φρόντισε να θέσει τα σπορ στη Γερμανία, και κυρίως το εξαιρετικά δημοφιλές ποδόσφαιρο, στην υπηρεσία του καθεστώτος που εγκαθίδρυσε. Αρχικά, με την αμέριστη στήριξη της διοίκησης της γερμανικής ομοσπονδίας, σχεδόν εξαφάνισε από τους γερμανικούς συλλόγους τους Εβραίους που μέχρι τότε έπαιζαν πρωταγωνιστικό ρόλο στο γερμανικό ποδόσφαιρο.

Ακολούθως, φρόντισε, μέσω των σπορ, να καθιστά γνωστά τα πιστεύω του στην υπόλοιπη Ευρώπη και να κάνει επίδειξη δύναμης. Σε ποδοσφαιρικό αγώνα λίγο πριν τον πόλεμο μεταξύ της Γερμανίας και της Αγγλίας επί γερμανικού εδάφους, οι Αγγλοι διεθνείς υποχρεώθηκαν πριν από τη σέντρα να χαιρετίσουν ναζιστικά σε μία προφανή προσπάθεια του καθεστώτος να προειδοποιήσει για την ισχύ του.

Επίσης, ο Χίτλερ, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας στη Γερμανία, έδωσε εντολή οι καλύτεροι Αυστριακοί αθλητές να αγωνίζονται για τα γερμανικά χρώματα. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του Αυστριακού ποδοσφαιριστή Ματίας Σίντελαρ. Μεγάλο όνομα της εποχής, αρνήθηκε να παίξει για τη Γερμανία και ένα χρόνο μετά την άρνησή του, βρέθηκε νεκρός. Στα αρχεία της Γκεστάπο, που ανοίχθηκαν μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, ο Σίντελαρ περιγράφηκε ως φίλος των Εβραίων και σοσιαλδημοκράτης. Αρα, έπρεπε να πεθάνει.

Αλλαγή της δομής του γερμανικού πρωταθλήματος

 

Από το 1933 και μετά ο τρόπος διοργάνωσης του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος στη Γερμανία άλλαξε ριζικά. Οι vαζί προχώρησαν σε συγχωνεύσεις συλλόγων για να αυξήσουν το επίπεδο ανταγωνισμού και η χώρα χωρίστηκε σε 17 περιφέρειες (η 17η ήταν η Αυστρία).

Οσο η Γερμανία εξουσιαζόταν από τον Χίτλερ και τους συν αυτώ στο γερμανικό ποδόσφαιρο κυριάρχησε η Σάλκε. Tο καθεστώς χρησιμοποίησε την, προερχόμενη από τη βιομηχανική κοιλάδα του Ρουρ ομάδα ως ένα λαμπρό παράδειγμα για το τι μπορεί να κάνει ο εργατικός πληθυσμός. Η Σάλκε βέβαια είχε ρίζες στο αριστερό, εργατικό κίνημα στη Γερμανίας αλλά οι προπαγανδιστές φρόντισαν να διαγράψουν γρήγορα αυτό το κομμάτι της ιστορίας της ομάδας.

Στο διάστημα από το 1933 έως το 1945 η Σάλκε κέρδισε έξι πρωταθλήματα Γερμανίας. Ενα ακόμα πανηγύρισε η... Ραπίντ Βιέννης, το 1941 αφού, όπως τονίσαμε και πιο πάνω, οι αυστριακές ομάδες έπαιζαν στο γερμανικό πρωτάθλημα. Αλλωστε η Αυστρία δεν ήταν παρά μία επαρχία της Γερμανίας στα χρόνια του πολέμου. Κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών με τους συμμάχους από το 1939 έως το 1945 το ναζιστικό καθεστώς εξακολουθούσε να δίνει μεγάλη σημασία στο ποδόσφαιρο ως μέσο εξύψωσης του ηθικού των μαζών. Τα πρωταθλήματα διεξήχθησαν κανονικά αλλά οι περιορισμοί στις μετακινήσεις λόγω της έλλειψης καυσίμων άλλαξε και πάλι τη δομή του πρωταθλήματος. Καμία ομάδα δεν μπορούσε να διανύσει περισσότερα από 50 χιλιόμετρα.

Το τελευταίο παιχνίδι πριν την παράδοση της Γερμανίας στους συμμάχους έγινε στο Μόναχο το 1945. Στο τοπικό ντέρμπι της πόλης η Μπάγερν νίκησε τη Μόναχο 1860 με 3-2. Tρεις εβδομάδες αργότερα ο ναζισμός νικήθηκε οριστικά.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην υπηρεσία του ναζισμού

 

Το καθεστώς του Χίτλερ επένδυσε πολλά για τη διεθνή επιρροή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες που

Ψυχική νόσος: γιατί αποτελεί στίγμα για την κοινωνία;

Ψυχική νόσος:

γιατί αποτελεί στίγμα για την κοινωνία;

Γράφει ο Σπύρος Καλημέρης – Ψυχίατρος

Το στίγμα της ψυχικής νόσου έχει ηλικία αιώνων στη συλλογική συνείδηση της ανθρωπότητας. Ίσως και μόνο αυτό το γεγονός να είναι μια αιτία της διαχρονικής επίμονης παρουσίας του σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής συναναστροφής. Μιλώντας ειδικότερα για την Ελλάδα, είναι γενικώς παραδεκτό ότι το στίγμα βρίσκεται ακόμη και σήμερα σε υψηλά επίπεδα και τουλάχιστον σε υψηλότερα από αυτά των «δυτικών» χωρών.

Ως στίγμα ορίζεται το σύνολο των ανεπιθύμητων, απαξιωτικών και δυσφημιστικών χαρακτηρισμών που αποδίδονται σε ένα άτομο και του στερούν το δικαίωμα της κοινωνικής αποδοχής,ενώ παράλληλα το αναγκάζουν να προβαίνει συνεχώς σε συμπεριφορές απόκρυψης των αιτίων που προκαλούν αυτή την αντιμετώπιση.

Ένα βασικό ερώτημα είναι γιατί υπάρχει το στίγμα.Ο κύριος λόγος είναι δυο απλές λέξεις με τεράστιο όμως βάρος η κάθε μία : Προκαταλήψεις και στερεότυπα. Τα στερεότυπα είναι αντιλήψεις που κανείς θεωρεί αυτονόητες και συχνές, χωρίς όμως να κάνει καμία κριτική επεξεργασία μέσα του με αποτέλεσμα αυτές να οδηγούν σε στάσεις. Οι προκαταλήψεις είναι οι γνωσιακές και συναισθηματικές αντιδράσεις που αναπτύσσονται όταν ένα άτομο ή μια ομάδα ενστερνίζεται τα αρνητικά στερεότυπα. Ακούει ο καθένας κάτι και αβασάνιστα το αναπαράγει χωρίς να ξέρει εάν στέκει, χωρίς να τον ενδιαφέρει εάν στέκει και χωρίς να έχει συναίσθηση των συνεπειών του να μην ξέρει! Μεροληπτικές κρίσεις, υπεργενικευμένες απόψεις, αυθαίρετα συμπεράσματα, ετικετοποίηση, τρόπος σκέψης «άσπρο ή μαύρο». Αναμετάδοση αρνητικών απόψεων, συναισθημάτων, φημών, φόβων από γενιά σε γενιά. Ένα ποσοστό συνανθρώπων μας μάλιστα βρίσκεται ακόμη τόσο πίσω σε νοητική πρόοδο που διατηρεί την πεποίθηση ότι η ψυχική νόσος είναι τιμωρία από το Θεό. Άλλοι συνδέουν τη ψυχική νόσο με τη νοημοσύνη χαρακτηρίζοντας με ευκολία ως «βλάκες» κάποιους χρόνιους ψυχικά ασθενείς.

Παράδειγμα : Γεγονός : «Σχιζοφρενής σκότωσε τη μάνα του και τον πατέρα του». Συμπέρασμα που προκύπτει στην ευρύτερη πλειοψηφία χωρίς πολλή σκέψη : «Όλοι οι σχιζοφρενείς είναι επικίνδυνοι».

Υψηλότερο ποσοστό σε στιγματιστικές συμπεριφορές παρουσιάζουν οι παλιότερες γενιές. Ο λόγος είναι ότι η συντριπτική πλειοψηφία των νέων σήμερα έχει αυξημένη πρόσβαση σε γιγάντιο όγκο πληροφοριών στο διαδίκτυο σχετικών με επιστημονικές ανακαλύψεις και επομένως έχει τη δυνατότητα που δεν είχαν οι παλιότεροι να αποκτά γνώση περί διαφόρων θεμάτων πριν διαμορφώσει απόψεις.Αυτό αποτελεί μια θετική επίδραση της τεχνολογικής εξέλιξης της εποχής μας. Βέβαια η επίδραση αυτή δεν έχει την εξάπλωση που θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά (λιγότερο στις δυτικές χώρες και περισσότερο στην Ελλάδα) και τα βήματα βελτίωσης είναι αργά. Ένας λόγος γι’αυτό είναι ο τρόπος παρουσίασης της ψυχικής ασθένειας από τα περισσότερα ευρείας απήχησης ΜΜΕ μέσω του οποίου συχνά συσχετίζεται η ψυχική ασθένεια με τη βία και την επικινδυνότητα, εμπορικοποιείται η ανθρώπινη δυστυχία και διαιωνίζεται η αναπαραγωγή στερεοτύπων αφού αυτά ως ειδήσεις έχουν μεγαλύτερη απήχηση στην κοινωνία.

Φυσικά αυτό δε σημαίνει ότι και νεότεροι άνθρωποι δεν υιοθετούν συνειδητά ή μη στιγματιστικές συμπεριφορές. Εδώ είναι πιο διαδεδομένη η ειρωνική αντιμετώπιση, ο χαβαλές. Για παράδειγμα οι περισσότεροι από μας έχουμε γίνει μάρτυρες σε κουβέντες του στυλ «Τι κάνεις ρε φίλε ξέχασες τα χάπια σου σήμερα!» «Δεν πας σε κανά ψυχίατρο λεω γω?» Η υποτιμητική θεώρηση για το επάγγελμα του ψυχιάτρου όσο και τις ψυχιατρικές φαρμακευτικές αγωγές που υποδηλώνει το χιουμοράκι αυτό είναι φανερή, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κακή πρόθεση. Επίσης το στίγμα είναι μεγαλύτερο σε επαρχιακές πόλεις και χωριά και αυξάνεται όσο πιο απομονωμένα είναι αυτά. Ο λόγος είναι και πάλι η μειωμένη τεχνολογική διείσδυση και ενημέρωση στις κοινωνίες αυτές.Το αποτέλεσμα είναι η ανελέητη διαπόμπευση του ψυχικά ασθενή!

Χαρακτηριστικά που προκαλούν την εκδήλωση στιγματιστικής συμπεριφοράς είναι:

• Η παραμελημένη ή άλλοτε παράξενη/εκκεντρική εμφάνιση των ασθενών

Οι πρακτικές της ευγονικής στις ΗΠΑ και τη Ναζιστική Γερμανία

Οι πρακτικές της ευγονικής

στις ΗΠΑ και τη Ναζιστική Γερμανία

Tην «ευγονική» ως επιστημονικό όρο συνέλαβε το 1883 ο Sir Francis Galton, ετεροθαλής εξάδελφος του Δαρβίνου, και την παρουσίασε δημοσίως ως τη «μελέτη των κοινωνικά ελέγξιµων παραγόντων που µπορούν να βελτιώσουν ή να µειώσουν τα φυλετικά προσόντα των µελλοντικών γενεών, τόσο σωµατικά όσο και νοητικά».

Αντικείμενο αφενός της θετικής ευγονικής ήταν η «βελτίωση» των χαρακτηριστικών ενός οργανισμού ή ενός είδους μέσω της επιλεκτικής διασταύρωσης, αφετέρου δε η αρνητική ευγονική αποσκοπούσε στη συστηματική εξάλειψη των αποκαλούμενων ανεπιθύμητων γενετικών χαρακτηριστικών.

Βέβαια, o όρος «ευγονική» έχει χρησιµοποιηθεί µε ποικίλες σηµασίες. Έχει συλληφθεί ως ιδανικό, ως δόγµα, ως επιστήµη αλλά και ως κοινωνικό κίνηµα. Η ευγονική στόχευσε στη δηµιουργία καλύτερων απογόνων και στη βελτίωση της γενετικής δεξαµενής της ανθρωπότητας.

Οι ΗΠΑ πρωτοπορούν στην ευγονική

 

Οι πρώτες πρακτικές εφαρμογής της ευγονικής ανιχνεύονται ήδη από τη δεκαετία του 1890 και κορυφώνονται μέχρι το 1930 στις ΗΠΑ, ενώ από το 1933 με την άνοδο του Χίτλερ στη Γερμανία, η ευγονική έμελλε να επηρεάσει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων μέχρι το 1945.

Τα κινήµατα της ευγονικής έχαιραν της αποδοχής αλλά και του ενθουσιασµού µεγάλου µέρους επιστηµόνων οι οποίοι δραστηριοποιούνταν στο χώρο της γενετικής. Αποτέλεσαν κίνητρο για έρευνα, και στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής χρηµατοδοτήθηκαν από µεγάλες και πλούσιες οικογένειες, όπως οι Rockfellers.

Η έρευνα του Galton για την ευγονική

 

Η έρευνά του έδειξε ότι κάποιες οικογένειες είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να αφήσουν προικισµένους απογόνους από άλλες, γι’ αυτό και ο ίδιος πίστευε πως για να βελτιωθεί η διανοητική κατάσταση µιας κοινωνίας, η πολιτεία θα έπρεπε: α) να επιβάλει στα µέλη της κοινωνικής και πνευµατικής ελίτ να παντρεύονται νωρίς και να κάνουν όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά και β) να λάβει µέτρα για τον περιορισµό των γεννήσεων στα κατώτερα κοινωνικά στρώµατα, µε στόχο να αποφευχθεί η αναπαραγωγή ατόµων που υστερούν διανοητικά.

Με λίγα λόγια, θεωρούσε ότι ο έλεγχος των γεννήσεων δεν ήταν απλά εφικτό αλλά και απόλυτα επιθυµητό. Πρότεινε, ακόµα, τη στείρωση των ηλιθίων, των εγκληµατιών και των φτωχών που δεν µπορούσαν να ικανοποιήσουν τις επιτακτικές τους ανάγκες από µόνοι τους. Η πρόθεσή του ήταν να αναδείξει την ευγονική όσο το δυνατόν περισσότερο, καθώς πίστευε πως θα αποτελούσε τη θρησκεία του µέλλοντος. Έτσι, ίδρυσε το 1907 στο Λονδίνο το «Εργαστήριο Εθνικής Ευγονικής» µε στόχο τη µελέτη της σχέσης κληρονοµικότητας και κοινωνικού περιβάλλοντος, και το 1908 την «Εταιρία Ευγονικής Εκπαίδευσης».

Στην Αγγλία, αλλά και στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, η δουλειά του Galton έγινε ιδιαίτερα δηµοφιλής και συνεχίστηκε από τον συνεργάτη του Karl Pearson (1857–1936). Η ευγονική εκτός από ένα ερευνητικό πρόγραµµα έλαβε τις διαστάσεις ενός δηµοφιλούς κινήµατος. Επιστηµονικές οµάδες ερευνούσαν τα γενεαλογικά δέντρα και διασταύρωναν πληροφορίες, ενώ µαθήµατα ευγονικής εντάσσονταν στα εκπαιδευτικά προγράµµατα πολλών πανεπιστηµίων.

Με λίγα λόγια, το συµπέρασµα του Galton αλλά και του Pearson, ήταν το εξής: για να είναι λαµπρό το µέλλον της ανθρωπότητας, θα πρέπει κάποιες συγκεκριµένες τάξεις και φυλές ανθρώπων να µην έρχονται σε επαφή και να µην αναπαράγονται µε το «κατώτερο απόθεµα» ανθρώπων.

Στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, ειδικότερα, οι ευγονιστές υποστήριξαν τον περιορισµό της µετανάστευσης, ισχυριζόµενοι πως οι µετανάστες που έφταναν στις ακτές της στις αρχές του 20ου αιώνα από την νοτιοανατολική Ευρώπη ήταν υποδεέστεροι σε σύγκριση µε το «αµερικανικό απόθεµα» σε ό,τι αφορά την ευφυΐα αλλά και άλλες αρετές.

Εξαναγκαστικά μέσα στις επιταγές της ευγονικής και στην Ευρώπη

 

Ενεργώντας, µάλιστα, σύµφωνα µε τις επιταγές της θετικής ευγονικής, πολλοί στοχαστές δεν

Ο νέγρος ο ζωγράφος

Ο νέγρος ο ζωγράφο

Ερμηνεία: Φαραντούρη Μαρία
Συνθέτης: Λοΐζος Μάνος
Στιχουργός: Νεγρεπόντης Γιάννης
Έτος Κυκλοφορίας: 1975

Στίχοι

Νέγρο Χριστό, ζωγράφισε ο Τζακ
ο Νέγρος ο ζωγράφος με τη χρυσή καρδιά
ο Τζακ που είναι γνωστός σε όλο το Καρτιέ Λατέν.

Τι ξέρουν οι λευκοί απ’ το Χριστό
τι ξέρουν απ’ τα πάθη του, τι ξέρουν;

Η επιβίωση του ισχυρότερου - video

Ευγονική:Η επιβίωση του ισχυρότερου

Το παρόν βίντεο  μας παρουσιάζει με συνοπτικό τρόπο τις απαρχές και  την ιστορία της εξέλιξης του ευγονικού κινήματος κατά το 19^ον  και 20^ον αιώνια. Μας διευκρινίζει πως η θεωρία της εξέλιξης  του Δαρβίνου διαστρεβλώθηκε και παρερμηνεύτηκε από ορισμένους  για πολιτικούς και κοινωνικούς λόγους, δημιουργώντας έτσι το κίνημα της ανθρωπινής ευγονικής, το οποίο γνώρισε την  υψίστη ακμή του με τις ναζιστικές θηριωδίες του Αδόλφου Χίτλερ. 

Πέντε ιστορίες διαφορετικότητας (Ταινία Μικρού Μήκους)

Στο μόλις εννέα λεπτών φιλμ της παρούσας ανάρτησης έχετε τη δυνατότητα να παρακολουθήσετε πέντε διαφορετικές ιστορίες. Πέντε ιστορίες οι οποίες έχουν να κάνουν με την αναπηρία, τα ψυχολογικά προβλήματα που βιώνουν οι σύγχρονοι άνθρωποι και τη φτώχεια. 

Η αποδοχή του «Άλλου» (project)

Η αποδοχή του «Άλλου»

Παπανικολάου Μαριγώ, Δασκάλα 5ου Δ. Σ. Κομοτηνής

Ζητήματα Διδακτικής των Θρησκευτικών eISSN 2585-3791 Τομ. 1 – Πρακτικά του Πανελληνίου Συνεδρίου Θεολόγων 

Περίληψη 

Η παρούσα εργασία αφορά στην οργάνωση μίας διαθεματικής διδασκαλίας με τη μέθοδο project στα μαθήματα των Θρησκευτικών και της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής η οποία αναπτύσσεται στο διδακτικό δίωρο που επιτρέπει το Ωρολόγιο Πρόγραμμα για την έκτη Δημοτικού, αλλά και στις δύο συνολικά διδακτικές ώρες των μαθημάτων της Πληροφορικής και των Εικαστικών. Στόχος της διδασκαλίας είναι να αναγνωρίσουν οι μαθητές/τριες, οι οποίοι/ες ανήκουν αμιγώς στην χριστιανική κοινότητα, πως χριστιανοί και μουσουλμάνοι, μέσα από τη θρησκεία τους, οφείλουν να ευεργετούν τον συνάνθρωπό τους και η κατανόηση του «άλλου» είναι προϋπόθεση για τον πραγματικό σεβασμό και τη συνύπαρξη μαζί του. Οι μαθητές μέσα από δραστηριότητες δραματοποίησης, κόμικ, επεξεργασίας κειμένων από το Ευαγγέλιο και το Κοράνι κ.ά, οι οποίες ενεργοποιούν την ενσυναίσθηση, μαθαίνουν να αποδέχονται τον «άλλον» και αντιλαμβάνονται πως η παραβίαση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των συνανθρώπων μας που οδηγούν σε εκδηλώσεις ρατσισμού και ξενοφοβίας, εκφράζει μία καθημερινή πραγματικότητα την οποία μπορούν αυτοί να αλλάξουν.

Λέξεις κλειδιά: ο «άλλος», ο συνάνθρωπος, συνύπαρξη

Εισαγωγή

Ένα από τα παιδαγωγικά ιδεώδη που διαμορφώθηκαν στην ευρωπαϊκή ιστορία είναι και το ανθρωπιστικό ιδεώδες. Σύμφωνα με αυτό, ο άνθρωπος πρέπει μέσω της αγωγής, δηλαδή με την αφομοίωση των πολιτιστικών αξιών, να διαμορφωθεί σε αυτοδύναμη προσωπικότητα, όπως συνέβη στην αρχαία Ελλάδα (Βρεττός & Καψάλης, 1999: 70). Το σχολείο, ως ένας από τους βασικούς πυλώνες της κοινωνικοποίησης του παιδιού, μέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του ηθικού χαρακτήρα και της ηθικής αντίληψης των μαθητών. Η ηθική εκπαίδευση (moraleducation), με την ευρεία έννοια, μπορούμε να πούμε ότι περιλαμβάνει οτιδήποτε μεταδίδεται στο σχολείο εκτός από την ακαδημαϊκή γνώση, ιδιαίτερα δε ό,τι αποσκοπεί στο να γίνουν τα παιδιά «καλοί άνθρωποι» (Kohn, 1997: 150-166). Τα σχολικά βιβλία, ως μέσα κοινωνικοποίησης και ως φορείς του κρυφού αναλυτικού προγράμματος, περιέχουν ιδεολογικά μηνύματα, τα οποία δηλώνονται άμεσα ή έμμεσα, έχουν ως στόχο να κοινωνικοποιήσουν αναλόγως τους αποδέκτες, και αναπτύσσονται στο σχολείο (Apple, 1993: 41), αποτυπώνοντας στα παιδιά όλων των κοινωνικών τάξεων αρχές και τρόπους συμπεριφοράς(Αλτουσέρ, 1983: 85). Οι αξίες που μεταβιβάζονται είναι σχετικές και μπορεί ακόμη και να αντικατασταθούν από άλλες, έχοντας ολοκληρώσει μία αποστολή (Martian,2010: 150-166). Η επίτευξη αξιακών στόχων αποτελεί και στοχοθεσία του μαθήματος των Θρησκευτικών (Γούλας, Δεληκωσταντής, Κομνηνού, 2006: 6). Η πρόσληψη των ιδεολογικών μηνυμάτων από τους μαθητές, σύμφωνα με τον Άχλη, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο ο εκπαιδευτικός προγραμματίζει και μεθοδεύει τη διδακτική προσέγγιση των κειμένων (Άχλης, 1996: 502). Η αξιοποίηση των αξιολογικών μηνυμάτων απαιτεί ιδιαίτερο χειρισμό. Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να αποτελούν αφορμή ηθικοδιδακτισμού και κατήχησης. Μία αξιέπαινη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση έχει ασφαλώς γίνει τα τελευταία χρόνια από τους επιφορτισμένους με την ευθύνη της σχολικής θρησκευτικής αγωγής. Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας φαίνεται να έχει συνειδοποιηθεί από τους αρμόδιους φορείς της θρησκευτικής αγωγής η ανάγκη υπέρβασης του βιβλιοκεντρισμού και του δογματισμού κατά τη σύνταξη των Αναλυτικών Προγραμμάτων και τη συγγραφή των διδακτικών εγχειριδίων (Περσελής, 2007: 35), αν και το εγχειρίδιο είναι το κυριότερο μέσο για την πραγμάτωση των προθέσεων του Προγράμματος Σπουδών και της άτυπης εμφάνισης του αναλυτικού προγράμματος στην τάξη (Δημάση, 2004: 8). Έτσι, σύμφωνα με τα παραπάνω, το Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού – Γυμνασίου χαρακτηρίζεται ως Πρόγραμμα Διαδικασίας, επειδή ο ίδιος ο εκπαιδευτικός διαμορφώνει το διδακτικό του έργο κάνοντας επιλογές από το Πρόγραμμα Σπουδών ανάλογα με το μαθητικό δυναμικό και τις ανάγκες του(Οδηγός Εκπαιδευτικού στα Θρησκευτικά Δημοτικού – Γυμνασίου, 2016: 43 – 48).

Η μακρόχρονη συμβίωση χριστιανών και μουσουλμάνων στη Θράκη, αλλά και οι εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών σχετικά με τη σύνθεση του μαθητικού δυναμικού της Ελλάδας, οδήγησαν τους πολίτες να

Ηθική, ευγονική και αναπηρία

Ηθική, ευγονική και αναπηρία

του Ηλία Παυλόπουλου

Στις 16 Φεβρουαρίου, ο Ρίτσαρντ Ντώκινς ξύπνησε ανήσυχος. Είχε βαρεθεί να ακούει ότι η ευγονική δε δουλεύει στους ανθρώπους και τι νόημα έχει να συζητάμε για το αν είναι ηθικό ή όχι, και είπε να ανοίξει μια κουβέντα. Μια κουβέντα που προκάλεσε για άλλη μια φορά θύελλα (twitter-storm) όταν κάποιος κατεβαίνει με αμφιλεγόμενη θέση σε θέματα υψηλής έντασης και επικινδυνότητας όπως οι αμβλώσεις, η ευγονική κλπ. Άσχετα από το προβοκατόρικο της άποψης του Ντώκινς που τελειώνει με το πιασάρικο «τα γεγονότα αγνοούν τις ιδεολογίες», η άποψη του είναι εκ πρώτης όψεως λογική: «αφού λειτουργεί η ευγονική στα ζώα γιατί να μη λειτουργεί στους ανθρώπους». Στην τουιτεροκαταιγίδα, πολλοί ευγενείς επιστήμονες καταθέσαν ότι δε λειτουργεί ακριβώς όπως το λέει στα ζώα μαζί με τους λοιπούς που τον στόλιζαν με διάφορα ωραία κοσμητικά. Αλλά νομίζω ότι το ανωτέρω αντεπιχείρημα είναι λάθος και δεν αποδομεί καθόλου τη θέση του Ντώκινς.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, για να καταλάβουμε λίγο για τι πράγμα μιλάμε. Ευγονική είναι ένας όρος με έντονες ιστορικές αρνητικές καταβολές. Κυριολεκτικά προέρχεται από τη λέξη ευγονία που σημαίνει «υγιείς απόγονοι» αλλά ιστορικά συνδέθηκε με προγράμματα στείρωσης, με τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, με ιατρικά πειράματα και με τακτικές μαζικής εξολόθρευσης της ναζιστικής Γερμανίας και όχι μόνο. Η ευγονική σαν έννοια τέθηκε πρώτη φορά από τον Φράνσις Γκάλτον, ξάδελφο του Δαρβίνου, το 1883, ο οποίος ήθελε να «βελτιώσει το ανθρώπινο απόθεμα». Προγράμματα όπως αυτό στη Σουηδία που απαγόρευε το γάμο ανάμεσα σε επιληπτικούς υπήρχαν ήδη από τον περασμένο αιώνα. Οι ευγονιστές γενικά είχαν δύο στόχους έναν θετικό και έναν αρνητικό. Ο θετικός είχε να κάνει με την ενθάρρυνση των ατόμων με καλή υγεία να αναπαράγονται μεταξύ τους για να έχουν υγιείς απογόνους και ο αρνητικός με το να αποθαρρύνονται άτομα με συγκεκριμένες παθήσεις και αναπηρίες από το να αναπαράγονται έτσι ώστε να εκλείψουν αυτές οι παθήσεις. Ρατσιστικές, σεξιστικές και ταξικές θέσεις σιγά σιγά κυριάρχησαν στο διάλογο (γιατί οι λευκοί Αμερικανοί προτεστάντες έχουν χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων σε σχέση με το μεγάλο αριθμό Καθολικών Ιταλών και Ιρλανδών μεταναστών;). Γερμανοί επιστήμονες μελέτησαν τις αμερικάνικες μεθόδους και στη συνέχεια όταν οι Ναζί πήραν την εξουσία οργάνωσαν τη δική τους ευγονική (υποχρεωτική ευθανασία ατόμων σε ψυχιατρικά ιδρύματα, επιλεκτική αναπαραγωγή Άρειων χαρακτηριστικών, υποχρεωτικές στειρώσεις, απαγόρευση γάμων μεταξύ ατόμων από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και στρατόπεδα συγκέντρωσης για άτομα που ανήκουν σε «κατώτερες» ομάδες).

Αναμφίβολα είμαστε υποχρεωμένοι σήμερα να μην επιτρέψουμε την επανάληψη αυτής της φρίκης. Από

Η επιστολή του Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού στους Γερμανούς για τους Εβραίους

          Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός προς Γερμανούς…

          Μην πειράξετε τους Αδελφούς μας Εβραίους !

Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός προς Γερμανούς…

          Μην πειράξετε τους Αδελφούς μας Εβραίους ! 

Μοναδική στα Παγκόσμια Χρονικά, που δε συναντήθηκε σε καμία άλλη χώρα της Ευρώπης, ήταν η επιστολή διαμαρτυρίας του Αρχιεπίσκοπου Δαμασκηνού προς τις Γερμανικές Κατοχικές δυνάμεις.  Η Επιστολή αυτή στάλθηκε στο Αρχηγείο των Γερμανικών Δυνάμεων Κατοχής στην Ελλάδα το 1943 υπό τη Διοίκηση του Στρατηγού Στρόπ Με την επιστολή αυτή ο Αρχιεπίσκοπος  Δαμασκηνός προσπάθησε να διασώσει τους Ιουδαίους στο θρήσκευμα Έλληνες πολίτες ( Εβραίους ) και τους αθίγγανους, οι οποίοι από το 1943 άρχισαν μαζικά να οδηγούνται σε στρατόπεδα εξολόθρευσης.  Επίσης με εντολή του Δαμάσκηνου εκδίδονταν πιστοποιητικά βαπτίσεως για τους Εβραίους ώστε να εμφανίζονται ως Χριστιανοί και να αποφεύγεται η σύλληψη και απέλασή τους. Για τη παραπάνω δράση του τιμήθηκε αργότερα από την Ισραηλιτική κοινότητα.

Όταν ο Γερμανός Στρατηγός Στροπ έλαβε το έγγραφο, απείλησε τον Αρχιεπίσκοπο ότι θα τον τουφεκίσει. 

Τότε ό Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός έδωσε την παρακάτω απάντηση: 

«Οι Ιεράρχες της Ελλάδος, στρατηγέ Στρόπ, δέν τουφεκίζονται, απαγχονίζονται. Σας παρακαλώ να σεβασθείτε αυτήν την παράδοσιν»

Το κείμενο της Επιστολής είχε ως εξής :

Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία και ο ακαδημαϊκός κόσμος του Ελληνικού Λαού Διαμαρτύρεται κατά της δίωξης των Εβραίων. Ο ελληνικός λαός είναι βαθιά λυπημένος όταν έμαθε πως οι γερμανικές αρχές Κατοχής έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα σταδιακής απέλασης των Ελλήνων της εβραϊκής κοινότητας και ότι οι πρώτες ομάδες των εκτοπισμένων βρίσκονται ήδη καθ ‘οδόν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Πολωνίας …

Σύμφωνα με τους όρους της ανακωχής, όλοι οι Έλληνες πολίτες, χωρίς διακρίσεις , φυλής ή θρησκείας, θα έπρεπε να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης από τις κατοχικές αρχές. Οι Έλληνες Εβραίοι έχουν αποδείξει

Μάρτιν Λούθερ Κινγκ – Ένα εξαιρετικό Ντοκιμαντέρ

Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Το εξαίρετο ντοκιμαντέρ της παρούσας ανάρτησης έχει ως θέμα του, τους αγώνες του βραβευόμενου με νόμπελ για την ισότητα όλων των ανθρώπων και ιδιαιτέρα για τα πολιτικά δικαιώματα του μαύρου πληθυσμού στις ΗΠΑ ιερέα Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. 

Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ο νεώτερος (Martin Luther King Jr) γεννήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 1929 στην Ατλάντα της Τζόρτζια. Ο πατέρας και ο παππούς του ήταν βαπτιστές ιεροκήρυκες. Ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής του το οικογενειακό του περιβάλλον δεν κατόρθωσε να τον κρατήσει μακριά από τον ζόφο της λευκής μισαλλοδοξίας. Πολύ αργότερα θα μιλήσει εκτενώς για τις κουρτίνες που στοίχειωσαν τα παιδικά του χρόνια, εκείνες που χρησιμοποιούσαν στις τραπεζαρίες των τρένων για να χωρίσουν τους λευκούς από τους μαύρους. «Ήμουν πολύ μικρός όταν βίωσα την πρώτη μου εμπειρία πίσω από την κουρτίνα. Ένιωσα σαν να είχε πέσει μια κουρτίνα πάνω σε όλη μου τη ζωή».

Σε ηλικία 15 ετών, ο Μάρτιν Λούθερ άρχισε σπουδές στο Κολέγιο Μόρχαουζ της Ατλάντας, με βάση ειδικό πρόγραμμα για ταλαντούχους μαθητές. Στο τελευταίο έτος των σπουδών του εγκατέλειψε δια παντός το ενδιαφέρον του για την ιατρική και τη νομική και επέλεξε τη σταδιοδρομία του κληρικού, ύστερα από επιμονή του πατέρα του. Σπούδασε στο Θεολογικό Σεμινάριο του Κρόζερ στο Τσέοτερ της Πενσιλβανίας, απ’ όπου αποφοίτησε το 1951 με δίπλωμα θεολογίας.

Τεράστια επίδραση στην ήδη αφυπνισμένη σκέψη του άσκησε η φιλοσοφία της «πολιτικής ανυπακοής» και της «μη βίας» του Μαχάτμα Γκάντι, καθώς και οι θεωρίες των σύγχρονων προτεσταντών θεολόγων. Από το Κρόζερ βρέθηκε στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, όπου και γνώρισε τη μετέπειτα σύζυγό του Κορέτα Σκοτ. Εκεί εξάλλου εναγκαλίστηκε και μία στέρεη βάση για τις δικές του θεολογικές και ηθικές αρχές, πάνω στην οποία έχτισε και τη διδακτορική διατριβή του με τίτλο «Συγκριτική μελέτη των ιδεών περί Θεού στη σκέψη του Πάουλ Τίλιχ και του Χένρι Νέλσον Βίμαν». Ο Κινγκ αντιλαμβανόταν τον Θεό ως μία ενεργή, εμπρόσωπη οντότητα. Επομένως, γι’ αυτόν η σωτηρία του ανθρώπου δεν ήταν δυνατόν να βρεθεί ούτε στην επιδίωξη της κοινωνικής προόδου, ούτε στη δύναμη του λογικού, αλλά στην πίστη ότι ο άνθρωπος οδηγείται από τον Θεό.

Ήταν σχεδόν ένα χρόνο εφημέριος της εκκλησίας των Βαπτιστών της λεωφόρου Ντέξτερ στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα, όταν η ολιγομελής ομάδα οπαδών τού κινήματος για τα

Η Ευγονική Εγκληματολογία: μια δυσάρεστη παρένθεση

Η Ευγονική Εγκληματολογία

του Χρήστου Τσουραμάνη, Ομότιμος Καθηγητής 

Ο όρος "ευγονική" (ευ + γένεση) χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Άγγλο στατιστικολόγο και ανθρωπολόγο, Sir Francis Galton (1822 - 1911) στο έργο του  "Hereditary Genius"  που εκδόθηκε το 1883. Tην προσδιόρισε δε ως τη "μελέτη των συνθηκών κάτω από τις οποίες οι άνθρωποι επιζητούν να αναπαραχθούν" (Galton, 1909). Στο ιατρικό λεξικό προσδιορίζεται ως "Η μελέτη για τη βελτίωση ενός πληθυσμού μέσω επιλεγμένης αναπαραγωγής με την πεποίθηση ότι τα επιθυμητά χαρακτηριστικά θα επικρατήσουν και τα ανεπιθύμητα θα εξαλειφθούν".

Από τους  Έλληνες συγγραφείς, ο Σαρειδάκης χρησιμοποιεί τον όρο "ευγονισμός" με τον οποίο "...μπορεί να ορισθεί κάθε προσπάθεια, μέθοδος ή επιστήμη, που έχει ως στόχο την απόκτηση απογόνων με ΄καλά΄  - σωματικά, διανοητικά, ψυχικά ή και ηθικά - χαρακτηριστικά..." (Σαρειδάκης, 2005 : 171). Τέλος, πιο πρόσφατη άποψη αναφέρει πως "Ευγονική είναι η επιστήμη της βελτίωσης του ανθρώπινου είδους μέσα από επιλεγμένες διασταυρώσεις, προκειμένου να επιτευχθούν τα επιθυμητά χαρακτηριστικά ή να αντιμετωπιστούν κάποια άλλα." (Παπαδοπούλου, 2015 : 45).

Με βάση και τα σχετικά σημερινά επιστημονικά δεδομένα γνωρίζουμε πως η ευγονική  αποτελεί κλάδο της Βιολογίας που συνεργάζεται με τη Γενετική και μελετά τις μεθόδους βελτίωσης του ανθρώπινου είδους. Οι οπαδοί της υποστηρίζουν την απαγόρευση του πολλαπλασιασμού ανθρώπων που παρουσιάζουν βασικές νοητικές και ψυχικές ανωμαλίες καθώς και την εν γένει βελτίωση του ανθρώπινου είδους, με την παραγωγή υγιών απογόνων.

Πού αποσκοπεί η ευγονική

Οι παραδοσιακά εξάλλου εκφρασθέντες σκοποί της ευγονικής ήσαν οι εξής δύο: Πρώτον, η απομόνωση ή η παρεμπόδιση της αναπαραγωγής (με στείρωση) γενετικά ελαττωματικών ατόμων και  η ενθάρρυνση της αναπαραγωγής σωματικά και διανοητικά άρτιων ατόμων.

Ο πρώτος σκοπός έχει χαρακτηρισθεί ως αρνητική ευγονική, αλλά είναι βασικά η επικρατούσα άποψη στις περισσότερες, αν όχι σε όλες τις ευγονικές κινήσεις. Ένα παράδειγμα ευγονικής από την ελληνική