Οι θεολόγοι ως "φουσκωτοί" του Θεού

Οι θεολόγοι ως "φουσκωτοί" του Θεού

Ανδρέας Αργυρόπουλος

Ορισμένοι θεολόγοι, ευτυχώς λίγοι, δεν έχουν ακόμα καταλάβει ότι ο Θεός μας είναι Θεός της Αγάπης και της Ελευθερίας. Μας θέλει απόλυτα ελεύθερους, τόσο πολύ ,που μας επιτρέπει να τον αρνηθούμε. Δεν έχει ανάγκη από "φουσκωτούς" που θα τον "υπερασπιστούν". Μας θέλει ελεύθερα πρόσωπα που θα τον αγαπήσουμε και Αυτόν και όλους γύρω μας και πιο πολύ τους "αρνητές" του, ειδικά όταν αυτοί είναι νέα παιδιά, μαθητές Λυκείου....Έτσι συνεχίζουν να τον "υπερασπίζονται" σκοτώνοντας τις ψυχές

Η αποδοχή του «Άλλου» (project)

Η αποδοχή του «Άλλου»

Παπανικολάου Μαριγώ, Δασκάλα 5ου Δ. Σ. Κομοτηνής

Ζητήματα Διδακτικής των Θρησκευτικών eISSN 2585-3791 Τομ. 1 – Πρακτικά του Πανελληνίου Συνεδρίου Θεολόγων 

Περίληψη 

Η παρούσα εργασία αφορά στην οργάνωση μίας διαθεματικής διδασκαλίας με τη μέθοδο project στα μαθήματα των Θρησκευτικών και της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής η οποία αναπτύσσεται στο διδακτικό δίωρο που επιτρέπει το Ωρολόγιο Πρόγραμμα για την έκτη Δημοτικού, αλλά και στις δύο συνολικά διδακτικές ώρες των μαθημάτων της Πληροφορικής και των Εικαστικών. Στόχος της διδασκαλίας είναι να αναγνωρίσουν οι μαθητές/τριες, οι οποίοι/ες ανήκουν αμιγώς στην χριστιανική κοινότητα, πως χριστιανοί και μουσουλμάνοι, μέσα από τη θρησκεία τους, οφείλουν να ευεργετούν τον συνάνθρωπό τους και η κατανόηση του «άλλου» είναι προϋπόθεση για τον πραγματικό σεβασμό και τη συνύπαρξη μαζί του. Οι μαθητές μέσα από δραστηριότητες δραματοποίησης, κόμικ, επεξεργασίας κειμένων από το Ευαγγέλιο και το Κοράνι κ.ά, οι οποίες ενεργοποιούν την ενσυναίσθηση, μαθαίνουν να αποδέχονται τον «άλλον» και αντιλαμβάνονται πως η παραβίαση των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των συνανθρώπων μας που οδηγούν σε εκδηλώσεις ρατσισμού και ξενοφοβίας, εκφράζει μία καθημερινή πραγματικότητα την οποία μπορούν αυτοί να αλλάξουν.

Λέξεις κλειδιά: ο «άλλος», ο συνάνθρωπος, συνύπαρξη

Εισαγωγή

Ένα από τα παιδαγωγικά ιδεώδη που διαμορφώθηκαν στην ευρωπαϊκή ιστορία είναι και το ανθρωπιστικό ιδεώδες. Σύμφωνα με αυτό, ο άνθρωπος πρέπει μέσω της αγωγής, δηλαδή με την αφομοίωση των πολιτιστικών αξιών, να διαμορφωθεί σε αυτοδύναμη προσωπικότητα, όπως συνέβη στην αρχαία Ελλάδα (Βρεττός & Καψάλης, 1999: 70). Το σχολείο, ως ένας από τους βασικούς πυλώνες της κοινωνικοποίησης του παιδιού, μέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του ηθικού χαρακτήρα και της ηθικής αντίληψης των μαθητών. Η ηθική εκπαίδευση (moraleducation), με την ευρεία έννοια, μπορούμε να πούμε ότι περιλαμβάνει οτιδήποτε μεταδίδεται στο σχολείο εκτός από την ακαδημαϊκή γνώση, ιδιαίτερα δε ό,τι αποσκοπεί στο να γίνουν τα παιδιά «καλοί άνθρωποι» (Kohn, 1997: 150-166). Τα σχολικά βιβλία, ως μέσα κοινωνικοποίησης και ως φορείς του κρυφού αναλυτικού προγράμματος, περιέχουν ιδεολογικά μηνύματα, τα οποία δηλώνονται άμεσα ή έμμεσα, έχουν ως στόχο να κοινωνικοποιήσουν αναλόγως τους αποδέκτες, και αναπτύσσονται στο σχολείο (Apple, 1993: 41), αποτυπώνοντας στα παιδιά όλων των κοινωνικών τάξεων αρχές και τρόπους συμπεριφοράς(Αλτουσέρ, 1983: 85). Οι αξίες που μεταβιβάζονται είναι σχετικές και μπορεί ακόμη και να αντικατασταθούν από άλλες, έχοντας ολοκληρώσει μία αποστολή (Martian,2010: 150-166). Η επίτευξη αξιακών στόχων αποτελεί και στοχοθεσία του μαθήματος των Θρησκευτικών (Γούλας, Δεληκωσταντής, Κομνηνού, 2006: 6). Η πρόσληψη των ιδεολογικών μηνυμάτων από τους μαθητές, σύμφωνα με τον Άχλη, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο ο εκπαιδευτικός προγραμματίζει και μεθοδεύει τη διδακτική προσέγγιση των κειμένων (Άχλης, 1996: 502). Η αξιοποίηση των αξιολογικών μηνυμάτων απαιτεί ιδιαίτερο χειρισμό. Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να αποτελούν αφορμή ηθικοδιδακτισμού και κατήχησης. Μία αξιέπαινη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση έχει ασφαλώς γίνει τα τελευταία χρόνια από τους επιφορτισμένους με την ευθύνη της σχολικής θρησκευτικής αγωγής. Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας φαίνεται να έχει συνειδοποιηθεί από τους αρμόδιους φορείς της θρησκευτικής αγωγής η ανάγκη υπέρβασης του βιβλιοκεντρισμού και του δογματισμού κατά τη σύνταξη των Αναλυτικών Προγραμμάτων και τη συγγραφή των διδακτικών εγχειριδίων (Περσελής, 2007: 35), αν και το εγχειρίδιο είναι το κυριότερο μέσο για την πραγμάτωση των προθέσεων του Προγράμματος Σπουδών και της άτυπης εμφάνισης του αναλυτικού προγράμματος στην τάξη (Δημάση, 2004: 8). Έτσι, σύμφωνα με τα παραπάνω, το Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού – Γυμνασίου χαρακτηρίζεται ως Πρόγραμμα Διαδικασίας, επειδή ο ίδιος ο εκπαιδευτικός διαμορφώνει το διδακτικό του έργο κάνοντας επιλογές από το Πρόγραμμα Σπουδών ανάλογα με το μαθητικό δυναμικό και τις ανάγκες του(Οδηγός Εκπαιδευτικού στα Θρησκευτικά Δημοτικού – Γυμνασίου, 2016: 43 – 48).

Η μακρόχρονη συμβίωση χριστιανών και μουσουλμάνων στη Θράκη, αλλά και οι εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών σχετικά με τη σύνθεση του μαθητικού δυναμικού της Ελλάδας, οδήγησαν τους πολίτες να

Η ηθική διάπλαση ως στοιχείο των Θρησκευτικών

Η ηθική διάπλαση ως στοιχείο των Θρησκευτικών

Του Βασιλείου Μακρυπούλια*

Δεν ωφελεί να συζητούμε για το μάθημα των θρησκευτικών  θεωρώντας ότι το όλο θέμα έχει να κάνει με το σχολικό περιβάλλον και το σχολικό  πρόγραμμα και μόνο. Είναι ανώφελο εδώ και τόσα χρόνια να επαναλαμβάνουμε τα ίδια και τα ίδια, αρνούμενοι –οι κυβερνώντες – το Σύνταγμα της Ελλάδος το οποίο ξεκάθαρα καθορίζει ως επίσημη θρησκεία την Ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία, αλλά επίσης επισημαίνει τον ηθικό και εθνικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης, κομμάτι της οποίας είναι η θρησκευτική ωρίμανση των νέων με βάση τη θρησκεία αυτή. Ο Αριστοτέλης σωστά αναφέρει:«Η κάθε κοινωνία αποσκοπεί στο αγαθό της ευδαιμονίας, το κράτος που είναι η υπέρτατη και καθολικότερη μορφή κοινωνίας πρέπει να αποσκοπεί στο υπέρτατο αυτό αγαθό». Θα πρέπει να ερευνήσουμε ποια είναι η κατάσταση της επιδιωκόμενης ευδαιμονίας σύμφωνα με τους κυβερνώντες αυτή τη χώρα τις τελευταίες μεταπολιτευτικές δεκαετίες. Ας θυμηθούμε και μόνο ότι τα προηγούμενα χρόνια το περίφημο θέμα του μαθήματος των θρησκευτικών ηγέρθη και από δεξιές και από αριστερές κυβερνήσεις. Είτε υπό τη μορφή της απαλλαγής είτε υπό τη μορφή της κατάργησης.

Οι κυβερνώντες το Ελληνικό κράτος σε κάθε περίπτωση θεωρούν ως ευδαιμονία την επιδιωκομένη αμνησία των Ελλήνων. Ίσως τελικά είναι άχθος αρούρης (υπερβολικό βάρος) η ανάμνηση. Ο Πλάτων ήταν σαφής όταν έλεγε ότι η ανάμνηση είναι βασική πηγή γνώσης και ηθικής. Οι Έλληνες σε  λίγα χρόνια

Ο κίνδυνος του θρησκευτικού αναλφαβητισμού

Ο κίνδυνος του θρησκευτικού αναλφαβητισμού

Κιτρομηλίδης Πασχάλης  - Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (18/10/2015)

Η συζήτηση που ανέκυψε σε σχέση με το μάθημα των Θρησκευτικών και τη θέση του στο αναλυτικό πρόγραμμα των ελληνικών σχολείων δεν μπορεί να αφήσει αδιάφορους όσους κήδονται πραγματικά της Παιδείας της χώρας. Όπως είναι σε όλους γνωστό, τα φλέγοντα και τα επείγοντα προβλήματα στον χώρο της Παιδείας είναι άλλα και όχι το μάθημα των Θρησκευτικών και η διδασκαλία του. Η σκέψη πάντως που έχει ακουστεί για μεταβολή του μαθήματος σε προαιρετικό, διά της εισαγωγής της δυνατότητας αναιτιολόγητης επιλογής για απαλλαγή από αυτό, συνεπάγεται την κατάργησή του. Ποιος μαθητής ή μαθήτρια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν θα θελήσει να απαλλαγεί από τον φόρτο ενός ακόμη μαθήματος που απαιτεί μελέτη και εκμάθηση πληροφοριών; Έτσι με την άσκηση της ελεύθερης επιλογής μαθητών και γονέων για την «ελάφρυνση του φόρτου εργασίας των παιδιών» - αυτό είναι το ακαταμάχητο παιδαγωγικό επιχείρημα - θα μπορέσει να επέλθει, επιτέλους, η απαλλαγή του αναλυτικού προγράμματος από το «φοβερό» μάθημα των Θρησκευτικών.

Και όμως πρόκειται για ένα μάθημα εντελώς παρεξηγημένο, με ευθύνη βέβαια των βιβλίων, πλείστων από τους διδάσκοντες αλλά και λόγω της γενικότερης προκατάληψης που έχει καλλιεργηθεί στην κοινωνία μας εναντίον κάθε εκδοχής της πνευματικής ζωής που θα μπορούσε να εκληφθεί ως συντηρητική. Μαζί με το εξίσου πολύπαθο μάθημα της Ιστορίας, η διδασκαλία των Θρησκευτικών, αν δεν μεταβάλλεται σε ιδεολογικό πειθαναγκασμό, μπορεί να συμβάλει με ουσιώδη τρόπο στη γενικότερη παιδεία των παιδιών, παρέχοντας πληροφορίες και ενημέρωση για μία από τις θεμελιώδεις εκδηλώσεις του πνευματικού βίου της ανθρωπότητας, συντελώντας συγχρόνως και στην καλλιέργεια της ανεκτικότητας και του σεβασμού της ετερότητας. Ας υπενθυμίσουμε και το αυτονόητο ότι παιδεία σημαίνει κυρίως την καλλιέργεια της γλωσσικής ικανότητας, δηλαδή την επαρκή γνώση της ελληνικής γλώσσας, και την εγκυκλοπαιδική μόρφωση των παιδιών, όχι την απόκτηση τεχνικών δεξιοτήτων τις οποίες τα παιδιά διαθέτουν ούτως ή άλλως από μικρά, ζώντας σε κοινωνίες που συνθλίβονται πλέον από τις ψηφιακές τεχνολογίες. Αυτό βέβαια είναι μια άλλη, μάλλον σοβαρότερη συζήτηση, αλλά το πρόβλημα αντιμετωπίζεται δυστυχώς με έναν πραγματικά απίστευτο στρουθοκαμηλισμό.

Τους λόγους για τους οποίους δεν πρέπει να καταργηθεί το μάθημα των Θρησκευτικών τούς έχουν

Μια πρόταση Ερευνητικής εργασίας με θέμα τη Βιοηθική

Βιοηθική και εκπαίδευση

Η Βιοηθική βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στην επικαιρότητα. Μετά τη γενετική επανάσταση και ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη ολοκλήρωση της χαρτογράφησης του ανθρώπινου γωνιώματος και τις ασύλληπτες εφαρμογές της γενετικής μηχανικής στο νέο αυτό μικρόκοσμο του γονιδίου και τελευταία μετά τις δυνατότητες ελέγχου του εγκεφάλου από τη νευρο-τεχνολογία και κυρίως πάντα μπροστά στο φάσμα της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης του ανθρώπου, η βιοηθική συχνά εισβάλλει ακάθεκτη στο προσκήνιο είτε θετικά, είτε αρνητικά. Η διδακτική πρόταση της ερευνητικής εργασίας που παρουσιάζουμε είναι από την πλατφόρμα ανάπτυξης και σχεδίασης ψηφιακών διδακτικών σεναρίων «Αίσωπος» με δημιουργό την εκπαιδευτικό Φωτεινή Καπούτση.[1]

Η εν λόγω πρόταση της Ερευνητικής Εργασίας καταμερίζεται σε τέσσερα υπο-θέματα και κάθε υπο-θέμα εξετάζεται αυτοτελώς από κάθε ομάδα. Η διάρκεια της Ερευνητικής εργασίας είναι ένα τετράμηνο. Τα υπο-θέματα στα οποία μπορούν να εργαστούν οι ομάδες καθορίζονται πάντα από τα ερευνητικά ενδιαφέροντα των μαθητών/τριών. Ενδεικτικά προτείνονται τα παρακάτω θέματα:

1η ομάδα: Ιατρικώς Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή

2η ομάδα: Καθορισμός Φύλου.

3η ομάδα: Κλωνοποίηση,

4η ομάδα: Πειράματα σε ζώα

Η κάθε ομάδα μπορεί να αποτελείται από 4 μαθητές. Ο εκπαιδευτικός μέσω της φθίνουσας καθοδήγησης, διδάσκει, παρωθεί και εμψυχώνει. Στη διάρκεια εκπόνησης της ερευνητικής εργασίας οι μαθητές καλούνται να διερευνήσουν ερωτήματα όπως είναι:

1. Πώς οι επιστημονικές ανακαλύψεις επηρεάζουν τον τρόπο που αξιολογούμε τα προβλήματα της

Ανακαλύπτω τις θρησκείες του Κόσμου - Διαδραστικό Βίντεο

Το  διαδραστικό βίντεο  της ανάρτησης έχει ως στόχο να  ανακαλύψουν οι μαθητές μας τις βασικότερες θρησκείες του κόσμου με βάση τις εικόνες... 

Οι απαντήσεις είναι:

1)Χριστιανισμός
2)Μωαμεθανισμός - Ισλαμισμός
3)Βουδισμός
4) Κομφουκιανισμός
5) Ιουδαϊσμός. 

Το Μάθημα των Θρησκευτικών στο σχολείου του 21ου αιώνα

Διδασκαλία Μαθήματος Θρησκευτικών

του Χρήστου Νικ. Ζήκου, επίτιμου Σχολικού Συμβούλου Θεολόγων

Στο κείμενο που ακολουθεί αφού περιγράψουμε εν συντομία μία κρίσιμη όψη της υπάρχουσας κατάστασης του μαθήματος των θρησκευτικών, συνεχίζουμε με την θεολογική-παιδαγωγική τεκμηρίωση ενός μαθήματος που να ανταποκρίνεται στα χαρακτηριστικά του σύγχρονου σχολείου, τέτοιου που να το αγαπάνε όλα τα παιδιά της τάξης μας και να μη χρειάζεται να ζητάνε απαλλαγή από αυτό και κλείνουμε με συγκεκριμένη πρόταση για το μάθημα.

Είναι γνωστό πως η εδώ και τρία χρόνια ισχύουσα νομοθεσία που διέπει το μάθημα των θρησκευτικών στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ως προς το σκέλος της υποχρεωτικότητάς του, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην ομαλή λειτουργία του σχολείου εξαιτίας της ασάφειας που τη διακρίνει. Είναι ανάγκη κατά συνέπειαν να διευθετηθεί το όλο ζήτημα και μάλιστα το συντομότερο δυνατόν, διότι αν αφήνεται να «σέρνεται» όπως γίνεται τώρα χωρίς να επιλύεται, υποσκάπτεται  το κύρος του ίδιου του σχολείου. Τη λύση θα τη δώσει η Πολιτεία με τα εντεταλμένα της θεσμικά όργανα. Πιστεύουμε ότι το αρμόδιο Υπουργείο γνωρίζει καλά το όλο ζήτημα και έχει συγκεκριμένες εισηγήσεις και προτάσεις για τη διευθέτησή του. Πιστεύουμε  επίσης πως γνωρίζει και τις αντίθετες με αυτές προτάσεις με δεδομένο το πολυσύνθετον του όλου ζητήματος. Σε κάθε περίπτωση κρίνουμε πως μπορούμε να πάμε σε γόνιμες συζητήσεις και συνθέσεις που θα τις εκφράσει με την πολιτική της βούληση η Πολιτεία. Προς την κατεύθυνση αυτή διατυπώνουμε τους προβληματισμούς μας με την βασική παραδοχή πως το υποχρεωτικόν ή μη του μαθήματος των θρησκευτικών είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το χαρακτήρα του μαθήματος. Δηλαδή με το τι μάθημα τελικά θέλουμε.

Βάση των προβληματισμών μας  είναι: ο θεολογικός-παιδαγωγικός χαρακτήρας του μαθήματος με το βαθύ ανθρωπιστικό του περιεχόμενο και συνεπώς η υποχρεωτικότητά του χωρίς δικαίωμα απαλλαγής

Οι αλλαγές στα βιβλία των Θρησκευτικών του Δημοτικού

Στο ΔΙΟΦΑΝΤΟ για επανεκτύπωση στάλθηκαν,με όλες τις αλλαγές,  με απόφαση που υπέγραψε ο υπουργός Παιδείας Κ. Γαβρόγλου, τα βιβλία των Θρησκευτικών που θα δοθούν στους μαθητές την επόμενη σχολική χρονιά 2019-20.

Ειδικότερα πρόκειται για τις εξής αλλαγές: 
 

Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών της E΄ τάξης του Γυμνασίου σε pdf.

Κατήχησις και Λειτουργική
της Oορθοδόξου Aνατοϊκής Eεκκλησίας 
δια την Ε΄ τάξιν των Γυμνασίων
παλαιού τύπου[1940]
Βασίλειος Χ. Ιωαννίδης

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε το αντίστοιχο βιβλίο σε μορφή pdf. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν 18 παλιά βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου.

Τα περισσότερα βιβλία των θρησκευτικών της  E΄ τάξης του Γυμνασίου έως και τη δεκαετία του 1970 είχαν ως κεντρικό τους θέμα την χριστιανική κατήχηση. Αξιοσημείωτο ενδιαφέρον από τα βιβλία που παρουσιάζουμε έχει η: «Ορθόδοξος Χριστιανική Κατήχησις δια τους μαθητάς της Ε΄ τάξεως των Εξαταξίων Γυμνασίων και των αντίστοιχων σχολείων της Μέσης Εκπαιδεύσεως», η οποία εκδόθηκε το 1938 με συγγραφέα τον  Β. Σκουτέρη. Επίσης, ιδιαίτερο ενδιαφέρον  παρουσιάζει και το βιβλίο  των θρησκευτικών της Ε΄ Γυμνασίου με τίτλο: «Τι πιστεύω: συνοπτική και αναλυτική έκθεση της δογματικής - λειτουργικής – ηθικής διδασκαλίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας», το οποίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1975 με συγγραφέα το Βασίλειο Μπιλάλη. Αξιο ιδιαίτερης μνείας είναι και  το βιβλίο της Χριστιανική ηθικής του 1931 με τίτλο: «Χριστιανική ηθική προς χρήσιν των μαθητών Ε΄ Γυμνασίου και αντιστοίχου τάξεως λοιπών σχολείων Μέσης Εκπαιδεύσεως» του Α.  Σακελλαρίου.

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (τα οποία  σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών). Τα βιβλία αυτά  χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και  είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών (έως το 2016) 

Επιπρόσθετα, πατώντας στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών: (τα οποία ήταν σε ισχύ έως το διδακτικό έτος 2015 – 2016)

Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου.
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου. 
Κ.Ε. 

Ορθόδοξος Χριστιανική Κατήχησις 
δια τους μαθητάς της Ε΄ τάξεως 
των Εξαταξίων Γυμνασίων
και των αντίστοιχων σχολείων 
της Μέσης Εκπαιδεύσεως[1938]  
Β . Κ. Σκουτέρης

Τι πιστεύω: 
συνοπτική και αναλυτική έκθεση 
της δογματικής - λειτουργικής –
ηθικής διδασκαλίας 
 της Ορθοδόξου Εκκλησίας
[1975, 1η Έκδοση] -   
Βασίλειος Μπιλάλης 

Κατήχησις και Λειτουργική 
της Ορθόδοξου Ανατολικής Εκκλησίας 
Ε΄ Γυμνασίου[1969, 6η Έκδοση] –
Βασίλειος Ιωαννίδης,
 Βασίλειος Σκουτέρης

Κατήχησις της Oορθοδόξου
Aνατοϊκής Eεκκλησίας δια τους μαθητάς 
της Ε΄ τάξεως των Γυμνασίων
[1938] - Βασίλειος Ε. Πετρούνιας,
Πάνος Πάτρας

                   

Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Γ΄ τάξης του Γυμνασίου σε pdf

Εκλογαί ιερών ύμνων της ελληνικής εκκλησίας
κατά το επίσημον πρόγραμμα των 
εν τοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις
του κράτους διδακτέων μαθημάτων 
από του σχολικού έτους 1914 - 1915
[1915] Γεώργιος Σωτηριάδης

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε το αντίστοιχο  βιβλίο σε μορφή pdf. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν 26 παλιά βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών της Γ΄ Γυμνασίου.

Τα περισσότερα βιβλία των θρησκευτικών της  Γ΄ τάξης του Γυμνασίου έχουν ως θέμα τους την Εκκλησιαστική Ιστορία, την ερμηνεία περικοπών από την Αγία Γραφή, τη Λειτουργική και τη Χριστιανική Ηθική. Από τα βιβλία της Β΄ τάξης  του Γυμνασίου που παρουσιάζουμε εδώ, ιδιαίτερο ενδιαφέρον  παρουσιάζει  η «Χριστιανική ηθική προς χρήσιν των μαθητών Γ΄ Γυμνασίου και αντιστοίχου τάξεως λοιπών σχολείων Μέσης Εκπαιδεύσεως», η οποία γράφτηκε από τον Αργύρη Σακελλαρίου το 1928.  Ξεχωρίζει επίσης το σχολικό εγχειρίδιο  του 1915 με τίτλο:  «Εκλογαί ιερών ύμνων της ελληνικής εκκλησίας κατά το επίσημον πρόγραμμα των  εν τοις Ελληνικοίς Σχολείοις και Γυμνασίοις του κράτους», με συγγραφέα τον Γεώργιο Σωτηριάδη, όπως επίσης και οι Εκκλησιαστικές Ιστορίες των ετών 1932 και 1933 με συγγραφείς τον Αντώνιο Παππαδάτο  και Χρήστο  Ενισλείδη αντίστοιχα.

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (τα οποία  σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών). Τα βιβλία αυτά  χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και  είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών (έως το 2016) 

Επιπρόσθετα, πατώντας στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών: (τα οποία ήταν σε ισχύ έως το διδακτικό έτος 2015 – 2016)

Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου.
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου. 

Κ.Ε.

Η Χριστιανική Αλήθεια-
Η Πίστη και τα Μυστήρια 
της Εκκλησίας Γ' Γυμνασίου
[1975, 1η Έκδοση] 
Κωνστ. Σ. Γρηγοριάδης,
Χρ. Γ. Γκότσης

Κοντάκια και κανόνες της εκκλησιαστικής ποιήσεως προς χρήσιν των μαθητών  της Γ΄ τάξεωςτων Γυμνασίων     [1919] Εμμανουήλ Γ. Παντελάκης

Κοντάκια και κανόνες

της εκκλησιαστικής ποιήσεως

προς χρήσιν των μαθητών

 της Γ΄ τάξεωςτων Γυμνασίων    

[1919] Εμμανουήλ Γ. Παντελάκης

Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Β΄ τάξης του Γυμνασίου σε pdf.

Η Καινούργια Διδαχή
και η Κιβωτός η διδασκαλία 
του Ιησού Χριστού
- εκκλησιαστική ιστορία Β΄ Γυμνασίο
 [1965, 1η Έκδοση] 
Κ. Σ. Γρηγοριάδης, Χ. Γ. Γκότσης

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου ή του συνδέσμου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να κατεβάσετε το αντίστοιχο σχολικό βιβλίο σε μορφή pdf. Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν 22 παλιά βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών της Β΄ Γυμνασίου. 
 

Διαχρονικά τα περισσότερα βιβλία των θρησκευτικών της  Β΄ τάξης του Γυμνασίου έχουν ως θέμα τους την Καινή Διαθήκη. Από τα βιβλία της Β΄ τάξης  του Γυμνασίου που παρουσιάζουμε εδώ, ιδιαίτερο ενδιαφέρον  παρουσιάζει  η «Ερμηνεία περικοπών των επιστολών και των πράξεων των Αποστόλων» την οποία έγραψε  ο  Γεώργιος Δέρβος  το 1909.  Ξεχωρίζει επίσης το βιβλίο του Αργύριου Σακελλαρίου  το οποίο εκδόθηκε το 1915 και τιτλοφορείται : «Ύμνοι εκκλησιαστικοί διά την Α΄ και Β΄ τάξιν των Γυμνασίων», καθώς επίσης και η «Στοιχειώδης Εκκλησιαστική ιστορία» του 1913 με συγγραφέα τον Διομήδη Κυριακό.

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία (τα οποία  σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών), του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου. Τα βιβλία αυτά  χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και  είναι από την ιστορική συλλογή   του ΙΕΠ.

Τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών (έως το 2016) 

Επιπρόσθετα, πατώντας στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών: (τα οποία ήταν σε ισχύ έως το διδακτικό έτος 2015 – 2016)

Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου.
Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου. 

Περικοπαί εκ των πράξεων
και των επιστολών των αποστόλων
προς χρήσιν της
Β΄ τάξεως των Γυμνασίων 
[1917] Δημ. Ι. Κουϊμουτσόπουλος

Ιερά Ιστορία της Καινής Διαθήκης 
δια την Β΄ τάξιν των 
Γυμνασίων [1939]
Βασ. Ε. Πετρούνιας

Διδακτικές Οδηγίες για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών στο Γενικό Λύκειο (2018-2019)

Διδακτικές Οδηγίες για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών

στο Γενικό Λύκειο

Το ΥΠΠΕΘ έστειλε στα σχολεία τη με αριθμ. 175345/Δ2/18-10-2018  εγκύκλιο, με θέμα «Οδηγίες για τη διδασκαλία μαθημάτων Κοινωνικών Επιστημών και Φυσικής Αγωγής ημερησίου και εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2018-2019», όπου περιλαμβάνονται και οι Οδηγίες για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών του Ημερήσιου και του Εσπερινού Γενικού Λυκείου.

Σύμφωνα με τις Οδηγίες, κατά το σχολικό έτος 2018-19, στα Θρησκευτικά θα διδαχθούν: 

Θρησκευτικά των Α΄, Β΄, Γ΄ τάξεων του ημερήσιου Γενικού Λυκείου

Για το μάθημα των Θρησκευτικών των Α΄, Β΄, Γ΄ τάξεων του ημερήσιου Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2018-2019 ισχύουν η ύλη και οι οδηγίες διδασκαλίας, όπως έχουν οριστεί για το σχολικό έτος 2017-2018, σύμφωνα με το υπ’ αριθμ. 168781/Δ2/09-10-2017 έγγραφο του ΥΠ.Π.Ε.Θ. («Οδηγίες για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών στα ημερήσια και εσπερινά Λύκεια για το σχολικό έτος 2017-2018»).

Θρησκευτικά των Α΄, Γ΄ και Δ΄ τάξεων του εσπερινού Γενικού Λυκείου

Για το μάθημα των Θρησκευτικών των Α΄, Γ΄ και Δ΄ τάξεων του εσπερινού Γενικού Λυκείου για το

Καταργούνται οι γραπτές προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις για το μάθημα των Θρησκευτικών στο Λύκειο.

Κατάργηση των τελικών γραπτών εξετάσεων

στο μάθημα των Θρησκευτικών

Σύμφωνα με το νέο Προεδρικό Διάταγμα για την αξιολόγηση των μαθητών/-τριών του Γενικού Λυκείου, το οποίο αναμένεται να εκδοθεί από το Υπουργείο Παιδείας, προβλέπεται η  μείωση του αριθμού των εξεταζόμενων μαθημάτων και αλλαγές στον τρόπο εξέτασης των μαθητών του Γενικού Λυκείου. Στο πλαίσιο αυτό αναμένεται να καταργηθούν οι τελικές γραπτές εξετάσεις του Μαΐου και του Ιουνίου για το μάθημα των θρησκευτικών. Ειδικότερα σύμφωνα με το νέο Προεδρικό Διάταγμα και την ενημερωτική εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας (Αρ. Πρωτ. 169626/Δ2/11-10-2018)[1] το μάθημα των θρησκευτικών εντάσσεται στη Β΄ ομάδα μαθημάτων και  προβλέπονται τα παρακάτω όσον αφορά τον χωρισμό των μαθημάτων σε ομάδες, τις ωριαίες γραπτές δοκιμασίες και την εξαγωγή του βαθμού προαγωγής ή απόλυσης των μαθητων:

Χαρακτηρισμός των διδασκόμενων μαθημάτων

1. Τα μαθήματα της Α ́ τάξης του Ημερήσιου Γενικού Λυκείου και της Α ́ τάξης του Εσπερινού Γενικού Λυκείου κατανέμονται σε δύο (2) ομάδες:

α) Η ομάδα Α’ περιλαμβάνει τα μαθήματα Γενικής Παιδείας που εξετάζονται γραπτώς στις προαγωγικές

Το μάθημα των θρησκευτικών στις ευρωπαϊκές χώρες

Το μάθημα των θρησκευτικών στις ευρωπαϊκές χώρες

Πλήρη εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στην Ευρώπη σχετικά με το μάθημα των θρησκευτικών μας παρέχει η βοήθεια του διαδικτύου και η ειδική μελέτη του κ. Γ. Κρίππα, Δρ. Συνταγματικού Δικαίου, με τίτλο «H συνταγματική κατοχύρωσις του μαθήματος των Θρησκευτικών παρ' ημιν και εν τη αλλοδαπή», Αθήναι 2001.

 Η εικόνα αυτή είναι εντελώς αντίθετη με ό,τι παρουσιάζουν οι «προοδευτικοί» στην Ελλάδα. Όπως αναφέρει ο ίδιος ο κ. Κρίππας: «ως αποδεικνύουμε εκεί, δι' αναφοράς και αναλύσεως των σχετικών διατάξεων του νόμου και του Συντάγματος των ! ευρωπαϊκών χωρών, σε όλες τις χώρες το μάθημα διδάσκεται κανονικά σε όλα τα σχολεία (δημόσια και ιδιωτικά) και μάλιστα υπό μορφήν κατηχητικήν (δηλ. διδασκαλία της χριστιανικής πίστεως και όχι γενική θρησκειολογία όλων των θρησκειών), διδάσκεται δε τουλάχιστον επί δίωρον κάθε εβδομάδα. Το μάθημα αυτό θεωρείται ισότιμο προς τα λοιπά, ό βαθμός του αναγράφεται στο απολυτήριο και λαμβάνεται υπ' όψιν για την εξαγωγή του μέσου όρου βαθμολογίας κάθε έτος. Σε πολλές μάλιστα χώρες ή ύλη του μαθήματος καθορίζεται από την εκκλησία. Oλόκληρη ή εκπαιδευτική ύλη των σχολείων πρέπει να διέπεται από τις χριστιανικές αρχές και αξίες (Αγγλία), τέλος, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι, βάσει της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, άρθρο 2, ή κατάργηση του μαθήματος των Θρησκευτικών στις ευρωπαϊκές χώρες δεν είναι επιτρεπτή. Την σύμβασιν αυτήν έχει κυρώσει και η Ελλάδα διά του νόμου 53/1974. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, οι υποστηρίζοντες τα αντίθετα δεν αποδεικνύουν παρά μόνον την παχυλήν άγνοια τους ή την πρόθεση τους να παραπλανήσουν εκείνους προς τους οποίους απευθύνονται».  

Θα παρουσιάσουμε με συντομία το καθεστώς που ισχύει σήμερα στην Ευρώπη 

1. Αυστρία (Καθολικοί 85% , Προτεστάντες 9%)

Το μάθημα είναι υποχρεωτικό - ομολογιακό. Διδάσκεται σε όλα τα σχολεία της στοιχειώδους και της μέσης εκπαίδευσης και η διδασκαλία του τελεί υπό την εποπτεία των εκκλησιών. Η πλειοψηφία των μαθητών παρακολουθεί μάθημα βασισμένο στο ρωμαιοκαθολικό δόγμα. Οι καθηγητές πληρώνονται από το κράτος. Η απαλλαγή από το μάθημα γίνεται με αίτηση των γονέων, δεν προβλέπεται απαλλαγή για κανέναν που ανήκει σε μια από τις «νόμιμα αναγνωρισμένες» θρησκείες. 

2. Βέλγιο (Καθολικοί 75%)

Το μάθημα είναι υποχρεωτικό - ομολογιακό και γίνεται στα σχολεία από την καθολική εκκλησία. Υπάρχει και η επιλογή εναλλακτικού μαθήματος ομολογιακών θρησκευτικών, με περιεχόμενο τη διδασκαλία

Μια πρόταση διδασκαλίας της Βιοηθικής και της Ηθικής της Β΄ Λυκείου μέσα από το μάθημα των Θρησκευτικών

5.1 Βιοηθική - Θ.Ε. 5 Ηθική (Β΄ Λυκείου 2017-18)

"Ας φτιάξουμε τον άνθρωπο [...]  Αυτό επιτέλους είναι κόκαλο από τα κόκαλά μου και σάρκα από τη σάρκα μου" 

(Γεν. 1, 26 και 2, 23)

του Νίκου Τσιρέβελου 

Εισαγωγή

 

Με την ανάρτηση αυτή εισερχόμαστε στην τελευταία μας θεματική ενότητα για φέτος, η οποία έχει τον τίτλο "Ηθική". Ζητήματα βιοηθικής, σεξουαλικότητας και έρωτα, αλλά και ευρύτερα θέματα σχετικά με τη ζωή και τη δύναμη της συγχώρεσης είναι αυτά που θα μας απασχολήσουν.

Η πρώτη έννοια που θα διερευνήσουμε, είναι εκείνη της βιοηθικής.

Πρώτα από όλα τι σημαίνει αυτή η λέξη;

Υπάρχει κάποια σχέση της βιοηθικής με τη θρησκεία; Αν ναι, ποια μπορεί να είναι αυτή και ποιες δύναται να είναι οι ποικίλες θρησκευτικές προσεγγίσεις;

Η Χριστιανική και ειδικά η Ορθόδοξη Εκκλησία αναφέρεται στις επιτυχίες και τις προκλήσεις της βιοηθικής;

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν το θρησκευτικό μας ταξίδι στα ζητήματα της βιοηθικής.

 

1. Βιοηθικά διλήμματα από την επικαιρότητα.

Θα ξεκινήσουμε τις σημερινές αναζητήσεις με το παρακάτω βίντεο ( από την αρχή μέχρι το 1.10). Αφού το παρακολουθήσουμε, προσπαθούμε να περιγράψουμε τι είναι "βιοηθική", σε ποια ζητήματα αναφέρεται και ποια μπορεί να είναι τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν.

2. Η πολυπλοκότητα των βιοηθικών ζητημάτων.

Τα βιοηθικά ζητήματα δεν είναι απλά. Υπάρχουν τα θετικά και τα αρνητικά και μια ευρύτερη πολυπλοκότητα (ή όπως εσείς λέτε: "είναι πολύπλοκο). Θα αναλάβουμε τον ρόλο να διερευνήσουμε ένα