Από τις 17 Απριλίου 2022 ως και
τις 23 Απριλίου 2022 πέφτει φέτος η Μεγάλη Εβδομάδα που συμπίπτει με το διάσημα
μεταξύ Κυριακής των Βαΐων και Μεγάλου Σαββάτου.
Η Μεγάλη Εβδομάδα αρχίζει από την
Κυριακή των Βαΐων το βράδυ, οπότε τελείται η Ακολουθία του Νυμφίου, δηλαδή του
όρθρου της Μεγάλης Δευτέρας, και τελειώνει το Μεγάλο Σάββατο. Είναι αφιερωμένη
στα Άγια Πάθη του Ιησού Χριστού. Ονομάζεται Μεγάλη από την ανάμνηση των
γεγονότων που διαδραματίζονται καθ' εκάστη των ημερών αυτής, τα οποία
θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά για τη χριστιανική θρησκεία.
Η Μεγάλη Εβδομάδα λέγεται επίσης
και «Αγία Εβδομάδα». Σε διάκριση της «Καθαρής Εβδομάδας», που είναι η πρώτη
εβδομάδα των νηστειών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, αλλά και όλων των άλλων
εβδομάδων του έτους, καθώς επίσης και «Εβδομάδα ξηροφαγίας», επειδή
ακολουθείται αυστηρή νηστεία, ως και ακόμη παλαιότερα «άπρακτος εβδομάς» επειδή
παράλληλα με την αυστηρή νηστεία συνηθίζονταν και η πλήρης αποχή από κάθε
εργασία.
Από τις καθημερινές Ακολουθίες
της Μεγάλης Εβδομάδος και ιδίως από την Ακολουθία του Μυστικού Δείπνου (Όρθρος
Μεγάλης Πέμπτης) και την Τελετή της Ανάστασης (Μεσάνυχτα Μεγάλου Σαββάτου),
προήλθε το Λειτουργικό Δράμα.
Τι γιορτάζεται την Μεγάλη
Εβδομάδα
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, σύμφωνα
με το τηρούμενο Τριώδιο, καθεμιά από τις μέρες της Μεγάλης Εβδομάδας είναι
αφιερωμένη και σε κάποιο ή κάποια επιμέρους περιστατικά των Παθών:
Η Μεγάλη Δευτέρα είναι αφιερωμένη
στη μνήμη του Ιωσήφ του Παγκάλου (γιου του Ιακώβ), που αναφέρεται στη Παλαιά
Διαθήκη και στην άκαρπη συκιά, που την καταράστηκε ο Χριστός και ξεράθηκε με
έναν Του λόγο.
Η Μεγάλη Τρίτη είναι αφιερωμένη στην
παραβολή των Δέκα Παρθένων. Η παραβολή αυτή συμβολίζει την πίστη και την
προνοητικότητα. Ψάλλεται το τροπάριο που έγραψε η μοναχή Κασσιανή.
Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη
στη μνήμη της αμαρτωλής γυναίκας, που μετανόησε, πίστεψε στον Χριστό και άλειψε
τα πόδια Του με μύρο.
Η Μεγάλη Πέμπτη είναι αφιερωμένη
στον Μυστικό Δείπνο, στην προσευχή στην Γεσθημανή, στην προδοσία του Ιούδα, στη
σύλληψη του Ιησού, στην ανάκριση από τον Άννα, στην Άρνηση του Πέτρου και στην
καταδίκη του Χριστού από τον Καϊάφα.
Η Μεγάλη Παρασκευή είναι αφιερωμένη
στα Άγια Πάθη και στη Σταύρωση. Γίνεται η περιφορά του Επιταφίου.
Το Μεγάλο Σάββατο είναι αφιερωμένο
στην Ταφή του Χριστού και στην Εις Άδου Κάθοδο.
Ιερές ακολουθίες και τροπάρια
Το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων,
της Μεγάλης Δευτέρας και της Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται η Ακολουθία
Ο μοναχισμός αποτελεί έναν από
τους πανάρχαιους εκκλησιαστικούς θεσμούς ο οποίος γνώρισε στο διάβα των αιώνων
εξελίξεις και σχηματικές αλλαγές στην οργάνωσή του, αλλά εν τη ουσία του
παραμένει αμετάτρεπτος και αναλλοίωτος, με σαφή προσανατολισμό και σκοπό.
Κατά τους τρείς πρώτους αιώνες
της Εκκλησίας, αρκετά πρίν την κατάπαυση των διωγμών επί Μ. Κων/νου,
ενεφανίσθησαν ευσεβείς Χριστιανοί, οι οποίοι έφευγαν από τον κόσμο για να
επιδοθούν, απερίσπαστοι από βιοτικές μέριμνες και κοσμικούς θορύβους, στην
άσκηση και την προσευχή. Ενώ άλλοι αναχωρούσαν στην έρημο για να αναζητήσουν
εκεί όχι απλώς μία ασφάλεια από τους κινδύνους ενός διεφθαρμένου πολιτισμού,
αλλά την πλήρη εκείνη προσφορά της ζωής τους στο Θεό. Έτσι έχουμε την ανάπτυξη
του πρώιμου ερημιτικού μοναχισμού.
Τον 4ο αιώνα όμως ο Χριστιανισμός
εισέρχεται σε μια νέα περίοδο της ιστορικής του πορείας. Ο διωγμός παύει, η
Κωνσταντίνιος ειρήνη επικρατεί, η Εκκλησία πλέον τιμάται και προστατεύεται από
το κράτος, αποκτά πλούτη, προνόμια. Αυτό έχει ως συνέπεια την εμφανή
εκκοσμίκευσή της. Τότε ακριβώς το παράδειγμα των ολίγων μεμονωμένων αναχωρητών
των τριών πρώτων αιώνων βρίσκει μυριάδες μιμητών. Ιδρύονται Σκήτες, Λαύρες,
Κοινόβια μεγάλα και πάμπολλα. Ο μοναχισμός πλέον μεγαλύνεται, οι άγιοι πατέρες
της ερήμου λάμπουν στον εκκλησιαστικό ουρανό διότι «χειρ Κυρίου ην μετ’ αυτών»,
και απλώνεται από την Αίγυπτο και τη Λυβίη, στο Σινά, στην Παλαιστίνη, στη
Συρία, στον Όλυμπο της Βιθυνίας, στο Άγιον Όρος και σε όλον τον τότε γνωστό
κόσμο. Οι μοναχοί υπενθυμίζουν το σκοπό της ζωής.
Οι μοναχοί λοιπόν θα αποτελέσουν
επί αιώνες το αντίβαρο μιας εκκλησίας ευτυχισμένης και μακαρίας, και την απτή
μαρτυρία και διαρκή υπόμνηση του αληθινού προορισμού του ανθρώπου: να γίνει
«τέλειος»
Γονιδιακή θεραπεία στη μάχη για την απεξάρτηση από την κοκαΐνη
Έχετε ποτέ παραστρατήσει όταν προσπαθείτε να
αποφύγετε τη ζάχαρη, να σταματήσετε το κάπνισμα ή να σπάσετε μια άλλη συνήθεια
ή εθισμό;
Συνήθως ένα κομμάτι κέικ ή ένα τσιγάρο δεν θα
καταστρέψει ολόκληρο το σχέδιό σας, αλλά για τους ανθρώπους που αγωνίζονται με
τον εθισμό στην κοκαΐνη, ένα παραστράτημα μπορεί να αναιρέσει μήνες σκληρής
δουλειάς.
Η κατανάλωση κοκαΐνης αυξάνεται, ενώ 2,2
εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ αναφέρουν πρόσφατη χρήση κοκαΐνης το 2017. Το
2014, η Εθνική Έρευνα για τη Χρήση και την Υγεία των Ναρκωτικών εκτιμά ότι
σχεδόν 1 εκατομμύριο Αμερικανοί είναι εθισμένοι στην κοκαΐνη. Η επίδραση της
κοκαΐνης στον εγκέφαλο και στο σώμα είναι τόσο ισχυρή που, ακόμα και μετά από
υπερσύγχρονες θεραπείες, πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να σταματήσουν την υποτροπή
της κοκαΐνης εντός ενός έτους.
Τι θα συμβεί αν η κοκαΐνη μπορεί να γίνει
λιγότερο ευφορική, έτσι ώστε μια μόνο χρήση από έναν απεξαρτώμενο να μην έχει
ως αποτέλεσμα πλήρη υποτροπή; Οι επιστήμονες της Mayo Clinic δημοσίευσαν
πρόσφατα την πρόοδο προς την υλοποίηση αυτής της ιδέας - μια γονιδιακή θεραπεία
που θα θεραπεύει τον εθισμό στην κοκαΐνη, καθιστώντας την κοκαΐνη λιγότερο
ευχάριστη.
Ξεκινώντας από περισσότερα από 20 χρόνια, οι
επιστήμονες εργάστηκαν για να σχεδιάσουν μια νέα έκδοση μιας ανθρώπινης
πρωτεΐνης που θα μπορούσε να διασπάσει την κοκαΐνη τόσο γρήγορα ώστε να μην
προάγει υπερβολικό εθιστικό δυναμικό. Όλοι έχουμε την κανονική ανθρώπινη
πρωτεΐνη BChE που βοηθά στη ρύθμιση των νευροδιαβιβαστών και η οποία μπορεί
αργά να καταστρέψει την κοκαΐνη. Οι στοχευμένες μεταλλάξεις στο BChE μπορούν να
την μετατρέψουν σε μια Super-CocH - μια πρωτεΐνη που μπορεί να διασπάσει
γρήγορα την κοκαΐνη. Όταν αυτή εγχυθεί στην κυκλοφορία του αίματος, καταστρέφει
την κοκαΐνη πολύ γρήγορα - πριν ο χρήστης μπορεί να βιώσει τα ευχάριστα
αποτελέσματα - έτσι μια δόση κοκαΐνης είναι λιγότερο ευχάριστη.
Προηγούμενες έρευνες έδειξαν ότι οι ενέσεις της
πρωτεΐνης Super-CocH μειώνουν δραστικά την εθιστική συμπεριφορά σε αρουραίους
εθισμένους στην κοκαΐνη. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι οι καθημερινές
Μια έγκυος γυναίκα δεν είναι μόνη
της, αλλά φέρει μέσα της μια καινούργια ζωή. Ακόμα και αν δεν καπνίζει η ίδια
το έμβρυό της κινδυνεύει από το παθητικό κάπνισμα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε
ότι όποιος βλάπτει μια έγκυο γυναίκα
είναι σαν να επιτίθεται στο ανυπεράσπιστο έμβρυό της. Το πολύ σύντομο, αλλά
εξαιρετικό βίντεο της ανάρτησης πραγματεύεται το κρίσιμο ζήτημα του καπνίσματος
κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Στις
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, μια μυστηριώδης μόλυνση φαίνεται να χτυπά εδώ και
μερικούς μήνες τους οπαδούς των ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Ενώ οι αρχές
προειδοποιούν τώρα, οι ερευνητές προσπαθούν να εντοπίσουν τα αίτια της νόσου.
Και ίσως βρήκαν μια κρυφή πτυχή στους πνεύμονες των άρρωστων.
Το
ηλεκτρονικό τσιγάρο παρουσιάζεται από καιρό ως μια υγιεινή εναλλακτική λύση από
το συμβατικό τσιγάρο. Στη συνέχεια, άρχισαν να σπείρονται αμφιβολίες. Μέχρι
που, τις τελευταίες εβδομάδες, πολλοί άνθρωποι που είναι γεμάτοι ενέργεια και
ενθουσιώδεις δηλώνουν σοβαρές πνευμονικές διαταραχές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες,
ένα πρώτο θύμα απετράπη τον περασμένο Αύγουστο. Από τις 6 Σεπτεμβρίου, οι αρχές
αριθμούσαν τουλάχιστον 450 ασθενείς και, δυστυχώς, 5 θάνατοι που σχετίζονται με
το πρόβλημα.
Μετά την
ανάλυση των υγρών από τους πνεύμονες των ασθενών, φαίνεται ότι υπάρχει ένας
κοινός παρονομαστής: τα προϊόντα περιέχουν THC, μια δραστική ουσία κάνναβης,
και δείγματα ενός ελαίου βιταμίνης Ε που εξατμίζεται σε υψηλή θερμοκρασία και
εισπνεόμενη, μπορεί να είναι η αιτία βλάβης στους πνεύμονες των ασθενών. Αλλά πιο
ακριβείς αναλύσεις δεν έχουν ακόμη επιβεβαιώσει αυτή την υπόθεση.
Πρόκειται
για το «Σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας». Αυτή είναι η αιτία που
πάσχουν αυτοί οι
Το υπό παρουσίαση βίντεο είναι
μια συρραφή αντικαπνιστικών σποτ, ενημερωτικών εκπομπών και τραγουδιών με θέμα
τις επιπτώσεις του καπνίσματος στον ανθρώπινο οργανισμό. Είναι μια δημιουργική προσπάθεια των μαθητών
και των εκπαιδευτικών του 10ου
Γενικού Λυκείου Ηρακλείου Κρήτης
με σκοπό να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές για τις συνέπειες
της βλαβερής αυτής συνήθειας.
Εάν δεν ζεις μέσα στο φως της αγάπης, αν πέσεις στην
παγίδα να θεωρείς σημαντικά τα ασήμαντα, τότε γεύεσαι από τώρα τον χρόνο, σαν
τον δυνάστη που σε οδηγεί σε ένα άχαρο τέλος.
Η χριστιανική ζωή, είναι μία ζωή χαράς και ελπίδος.
Είναι μία ζωή θεμελιωμένη στην αγάπη. Διότι χωρίς αγάπη, δεν νοείται
χριστιανική ζωή. Μόνο η αγάπη κατατρώει την φθορά του χρόνου και μας εισάγει
στον κήπο της αφθαρσίας.
Αυτοί που χάθηκαν μέσα στην ησυχία της θυσίας, αυτοί
που ναυάγησαν εκούσια σε λιμάνια επίγειας επιτυχίας, αυτοί που ένιωσαν το
άγγιγμα της ελπίδος, έζησαν. Έζησαν και ζουν ακόμα, κι ας πέθαναν. Έζησαν μέσα
σε νύχτες μετανοίας, μέσα από τροφές άυλες και απόκοσμες, μέσα σε δωμάτια πόνου
και προσευχής, μέσα στα μάτια των συνανθρώπων τους.
Ο κόσμος δύσκολα αντιλαμβάνεται την Αλήθεια. Διότι η
Αλήθεια σου αποκαλύπτεται την στιγμή που κενώνεσαι από τον εγωισμό σου. Και αν
συμβεί αυτό, και πάλι μπορεί να την χάσεις καθώς σκοντάφτεις απρόσεκτα στην
χλιαρότητα της καθημερινότητάς σου.
Η κοινωνία της μόδας και της τεχνολογίας έχει αποτύχει
να μεταδώσει στον άνθρωπο την ευτυχία και την ειρήνη. Έχει αποτύχει να δει την
Αλήθεια κατάματα και να την αναγνωρίσει, διότι είναι ανάπηρη πνευματικά, είναι
τυφλή, κουφή, ανόητη, ανυποψίαστη για την απλότητα της ζωής.
Ο μεγαλύτερος φόβος του ανθρώπου είναι ο θάνατος. Και
όμως, για τον χριστιανό η μελέτη του θανάτου είναι μελέτη ζωής. Ο κόσμος
αποφεύγει να ομιλεί για τον θάνατο, γιατί δεν βλέπει κάτι μετά απ’αυτόν ή εάν
βλέπει, τρομάζει μ’ αυτό που αντικρίζει.
Ο θάνατος είναι ζωή για τον άνθρωπο που βαπτίζεται
καθημερινώς στην ταπείνωση και στην προσευχή. Ο θάνατος παραμένει εχθρός, όμως
όχι αιώνιος, όχι ανίκητος, όχι φοβερός και τρομακτικός.
Κάθομαι και παρατηρώ τους ανθρώπους. Οικογενειάρχες,
επαγγελματίες, φοιτητές, μαθητές, συνταξιούχοι, επιτυχημένοι οικονομικά ή όχι,
καταξιωμένοι κοινωνικά ή περιθωριακοί τύποι-
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) εκτιμά
ότι το ένα τρίτο του παγκόσμιου ενήλικου πληθυσμού, δηλ. 1,1 δισεκατομμύρια
άνθρωποι, είναι καπνιστές και ότι ο καπνός προκαλεί 3,5 εκατομμύρια θανάτους
ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ποσοστό που ισοδυναμεί με 10.000 θανάτους την ημέρα από ασθένειες που
σχετίζονται με το κάπνισμα, ενώ οι οφειλόμενοι στο κάπνισμα θάνατοι είναι
περισσότεροι από το άθροισμα των θανάτων από τα πυροβόλα όπλα, τα ναρκωτικά,
τις αυτοκτονίες, το AIDS και τα αυτοκινητιστικά ατυχήματα.
Με τον τρέχοντα ρυθμό εξέλιξης, μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 2020, οι
θάνατοι θα έχουν αυξηθεί σε περίπου 10 εκατομμύρια ετησίως.
Το κάπνισμα προκαλεί τουλάχιστον 25 απειλητικές για τη ζωή ασθένειες ή ομάδες
ασθενειών και αποτελεί μείζονα παράγοντα κινδύνου σε οκτώ από τις 16 κύριες αιτίες
θανάτου ανθρώπων ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών.
Επίσης, το άμεσο και το έμμεσο κόστος της θεραπείας των νοσημάτων που
σχετίζονται με το κάπνισμα αποτελεί τεράστια επιβάρυνση για τον προϋπολογισμό
της υγείας, παγκοσμίως ( WHO 2007). Η βλαπτική επίδραση του καπνίσματος
οφείλεται σε ένα μεγάλο αριθμό τοξικών ουσιών που βρίσκονται στον καπνό.
Ορισμένες από αυτές υπάρχουν ήδη από τη φυτική κατάσταση του καπνού, αλλά οι
περισσότερες παράγονται κατά την καύση του τσιγάρου, στη ζώνη πυρόλυσης, όπου
επικρατεί θερμοκρασία 950 βαθμών Κελσίου. Στον καπνό του τσιγάρου έχουν
ανιχνευθεί, είτε ως αέρια είτε ως μικροσκοπικά σωματίδια, περισσότερες από
4.000 διαφορετικές ουσίες, μεταξύ των οποίων και η νικοτίνη, καθώς και
περισσότερες από 250 γνωστές καρκινογόνες ουσίες.
Η νικοτίνη είναι εθιστική, αλλά όχι καρκινογόνος, ενώ το κάπνισμα τσιγάρων με
χαμηλότερα επίπεδα πίσσας και νικοτίνης δεν παρέχει κανένα όφελος για την
υγεία. Οι κύριες βλαπτικές επιπτώσεις του καπνίσματος εντοπίζονται στην αύξηση
της συχνότητας εμφάνισης και στην αύξηση της θνησιμότητας των παρακάτω
νοσημάτων:
στεφανιαία
νόσο,
καρκίνο
του πνεύμονα, του φάρυγγα, του λάρυγγα, της ουροδόχου κύστης κ.λπ.,
χρόνιες
αποφρακτικές πνευμονοπάθειες,
αγγειακές
παθήσεις του εγκεφάλου.
ενώ σημαντικές είναι οι επιπτώσεις στη βρεφική θνησιμότητα και στις εμβρυϊκές
επιπλοκές κατά την
Στο σύντομο βίντεο
μπορούμε να παρακολουθήσουμε ορισμένες
εξαιρετικά ενδιαφέρουσες μαρτυρίες ανθρώπων οι οποίοι είχαν πρόβλημα με τον
αλκοολισμό και προσπάθησαν με επιτυχία να αποτοξινωθούν. Το βίντεο δημιουργήθηκε από την Ελληνική Εταιρεία
Μελέτης του Ήπατος.
Ομιλία του Πρωτοσύγκελου π. Ειρηναίου Λαφτσή, στο
Πνευματικό Κέντρο στην Ημερίδα της ΧΙΙ Μ/Κ ΜΠ στις 25-01-2018
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της κοινωνίας είναι η
εξάπλωση των ναρκωτικών ουσιών και, κυρίως, η ανικανότητα για επίλυση
αυτού του προβλήματος. Ο αριθμός των εξαρτημένων από ναρκωτικές ουσίες,
των τοξικομανών στη χώρα μας, άρχισε να παρουσιάζει σημαντική αύξηση από
το τέλος της δεκαετίας του ‘70, με παράλληλη αύξηση της κατανάλωσης
οπιούχων, που η χρήση τους γίνεται κυρίως ενδοφλεβίως.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας
(EMCDDA) που έχει έδρα τη Λισσαβόνα, στην έκθεσή του για την κατάσταση των
ναρκωτικών στην Ευρώπη κατά το έτος 2017 κρούει τον κώδωνα του κινδύνου
της συνεχιζόμενης αύξησης κατά 8% χρήσης ουσιών στις ηλικίες 15 και 16
ετών στην Ευρώπη τα τελευταία 10 χρόνια, με πρώτη ευρύτερα διαδεδομένη
ουσία την κοκαΐνη.
Και για να μην πάμε μακριά, θυμόμαστε όλοι το καλοκαίρι του 2016 τα τοπικά
και εθνικά ΜΜΕ μιλούσαν για 40 συλλήψεις εμπόρων και χρηστών ναρκωτικών
στην πόλη μας με πρωτοσέλιδα του στυλ «Στον Έβρο μπορείς να βρεις
παντού ναρκωτικά».
Υπάρχουν ποικίλες ενδείξεις για συνεχή αύξηση των χρηστών. Ο πληθυσμός
αυτός των τοξικομανών αποτελεί σημαντική πηγή διασποράς του ιού της
ηπατίτιδας Β και του AIDS. Εξάλλου κάθε τρίτη ημέρα περίπου πεθαίνει ένας
τοξικομανής που, συνήθως είναι νέος.
Η αντίληψη ότι είναι ένα πρόβλημα κάποιων περιθωριακών ατόμων είναι
τελείως λαθεμένη. Σκοπός μας είναι να θεωρήσουμε το πρόβλημα από την
ιατρική και τη χριστιανική του πλευρά. Να κάνουμε κάποιες διαπιστώσεις και
επισημάνσεις. Να ομολογήσουμε το ποσοστά ευθύνης που βαραίνει όλους μας.
Να τονίσουμε τον μεγάλο κίνδυνο που παραμονεύει δίπλα μας και απειλεί
ιδιαίτερα τα παιδιά μας.
Αλλά και να τονίσουμε τις ανάγκες που υπάρχουν. Να ενεργοποιήσουμε όσο
γίνεται πιο πολλούς σε μία εκστρατείας πρόληψης. Η πρόληψη είναι
αναμφισβήτητα πολύ καλύτερη από οποιαδήποτε μέθοδο
από τις
«Πατρικές Νουθεσίες» του Γέροντος Εφραίμ, Καθηγουμένου Ιεράς Μονής Φιλοθέου
Να αγαπάτε ο
ένας τον άλλο και να μην πικραίνεσθε λόγω εγωισμού. Η ταπείνωση είναι ασφαλής
οδηγός · δεν αφήνει αυτόν που την έχει να προσκρούσει σε υφάλους απροσεξίας και
να συντριβεί · αλλά ως οδηγός φωτεινός οδηγεί άπταιστα επί του ασφαλούς.
Ο εγωισμός
είναι το κάκιστο των κακών · αυτός μας δημιουργεί όλα τα σφάλματα, με τους
ανυπότακτους λογισμούς. Φοβηθείτε τον και προσπαθείτε να απαλλαγείτε απ’ αυτόν,
καθώς όσο μένει μέσα μας αχτύπητος, τόσο θα μας πληγώνει με ανάλογους πόνους.
Παρακαλώ μην
κατακρίνετε ο ένας τον άλλο, διότι είναι πέρα για πέρα εγωισμός · ας
δικαιολογεί ο αδελφός του αδελφού το σφάλμα, κι αυτό είναι μαρτυρία ταπεινώσεως
και αγάπης. Αυτός ο αδελφός που το κάνει αυτό θα βρει πολλή τη χάρη του Θεού ·
εκείνος όμως που κρίνει και σκανδαλίζει τον πλησίον του, πρέπει να γνωρίζει ότι
όχι χάρη δε θα βρει, αλλά και αν κάτι έχει θα το χάσει, για να μάθει το μάθημα
της ταπείνωσης διά του παθήματος.
Φοβηθείτε
περισσότερο την εσωτερική κατάκριση, αυτή που γίνεται με τους λογισμούς · κι
αυτό, γιατί δεν έρχεται στο φως με τον προφορικό λόγο, που ενδέχεται να
διορθωθεί απ’ αυτόν που την ακούει. Προσέξτε, λέω, την ένδοθεν κατάκριση, που
ανεπαίσθητα μας ενοχοποιεί θανάσιμα και μας στερεί τη ζωή της θείας χάριτος και
μας προσφέρει ως ποτό πικρότατο, την ψυχική νέκρωση.
Πόσα και
πόσα δε μας λένε το ιερό Ευαγγέλιο και οι Πατέρες περί κατακρίσεως. Καλύτερα να
πέσει από
Αποσπάσματα από το βιβλίο «Πάθη και Αρετές»,
του Aγίου
Παϊσίου
ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ
Η υπερηφάνεια είναι η μεγαλύτερη πνευματική
αρρώστια. Σαν την βδέλλα που, αν κολλήσει επάνω σου, σου ρουφάει το αίμα, έτσι
και η υπερηφάνεια ρουφάει όλο το εσωτερικό του ανθρώπου. Φέρνει και πνευματική
ασφυξία, γιατί καταναλώνει όλο το πνευματικό οξυγόνο της ψυχής. Κοίταξε να
πετάξεις τον εαυτό σου, γιατί αν δεν πετάξεις τον εαυτό σου, θα σε πετάξει
ο εαυτός σου. Αν πετάξεις τον εαυτό σου, μετά θα πετάς. Τι τον κρατάς τον
εαυτό σου για τον εαυτό σου; Το κομμάτι της αγάπης που κρατάς για τον εαυτό
σου, το αφαιρείς από την ολοκληρωτική αγάπη που πρέπει να έχεις για τους
άλλους.
Αν γνωρίσεις τον εαυτό σου, θα δεις ότι δεν έχεις
τίποτα δικό σου και τίποτε δεν μπορείς να κάνεις χωρίς τη βοήθεια του Θεού. Αν
λοιπόν καταλάβεις πως ότι καλό κάνεις είναι από τον Θεό και όσες χαζομάρες
κάνεις είναι δικές σου, τότε θα πάψεις να έχεις εμπιστοσύνη στον εαυτό σου και
θα απαλλαγείς από την αυτοπεποίθηση.
Λίγο αν μας εγκαταλείψει η Χάρις του Θεού, τίποτε
δεν θα μπορούσαμε να κάνουμε. Είναι απλά τα πράγματα. Έχει, ας υποθέσουμε,
κάποιος μερικές ικανότητες και υπερηφανεύεται γι’ αυτές. Πρέπει να σκεφθεί: Που
τις βρήκε; Του τις έδωσε ο Θεός. Αυτός τι έκανε; Τίποτε. Δίνει λ.χ. ο Θεός σε
κάποιον λίγο
Είναι
αλήθεια ότι η επιστήμη της βιολογίας παρέχει συχνά αρκετές προκλήσεις στην
ορθόδοξη θεολογία, πράγμα που μεταξύ άλλων ισχύει και για τον ισχυρισμό μερικών
(γενετιστών αλλά και μη), ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά καθορίζεται πλήρως από το
γονιδιακό υπόστρωμα του κάθε ατόμου – η ανακάλυψη του γενετικού κώδικα και η
βαθμιαία αποκρυπτογράφηση του γονιδιώματος θεωρήθηκε μέγιστο επιστημονικό
επίτευγμα του 20ου αιώνα. Είναι όμως όντως έτσι; Καθορίζουν πράγματι τα γονίδια
τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε και ενεργούμε, όπως διατείνονται κάποιοι
βιολόγοι, πολέμιοι ενίοτε της χριστιανικής, αλλά και ανθρωπιστικής παράδοσης
περι ελευθερίας και αυτοκαθορισμού του ανθρώπου; Τι έχει να πει σήμερα η
ορθόδοξη θεολογία για αυτό το ζήτημα;
Θα
ξεκινήσουμε λέγοντας ότι, κατά μερικούς σπουδαίους θεολόγους, πράγματι, τα γονίδια
δημιουργούν στον άνθρωπο την τάση να συμπεριφέρεται έτσι ή αλλιώς. Δεν υπάρχει
κανείς λόγος να το αρνηθούμε αυτό. Και ως γνωστόν, τα γονίδια δεν αλλάζουν.
«Ότι είναι, είναι. Άμα έχεις γονίδια εγωιστικά, θα είσαι εγωιστής. Αν έχεις
γονίδια που σε κάνουν να έχεις την τάση να θυμώνεις, θα θυμώνεις. Αν έχεις
γονίδια που σε κάνουν να μελαγχολείς, να στενοχωριέσαι, να φαντάζεσαι, να
υποθέτεις, να υποψιάζεσαι, εκεί θα καίγεσαι κ.ο.κ», λέγει κάπου ένας θεολόγος
που ασχολήθηκε πολύ με αυτό το ζήτημα, ο π. Συμεών Κραγιόπουλος.
Τι σημαίνουν
αυτά τα λόγια; Πολύ απλά, όπως μας λένε οι επιστήμονες, τα διάφορα γονίδια,
συνδυαζόμενα μεταξύ τους, δημιουργούν εν τέλει αυτό που ονομάζουμε, εν πολλοίς,
«χαρακτήρα», οπότε τελικά έχουμε να κάνουμε με μια «χαρακτηρολογική τυπολογία»,
γνωστή βέβαια από πολύ παλιά. Ο μελαγχολικός έχει την τάση διαρκώς να
μελαγχολεί, ο οξύθυμος να θυμώνει, ο πολύ ενεργητικός ίσως εύκολα φτάνει στο
σημείο να θέλει να γίνεται το επίκεντρο όλων, ενώ άλλος έχει προδιάθεση και για
κάποια ψυχοπαθολογία (πχ μανία καταδιώξεως, και συναφής καχυποψία προς όλους,
απομόνωση) κλπ. Όλα αυτά είναι γεγονός, και η επιστήμη τα μελετά,
μολονότι η σχετική έρευνα βρίσκεται ακόμη πολύ πίσω.
Τι πρέπει
λοιπόν να γίνει; «Θα αφεθούμε στα γονίδια;», ρωτά ο πατήρ. Ασφαλώς και όχι. Από
δω και
Η ηθικότητα και η υπευθυνότητα συναντώνται μόνο στους
ελεύθερους ανθρώπους.
του Νικολάου Π. Βασιλειάδη
Με το κείμενο αυτό ολοκληρώνω το περί ελευθερίας
ερώτημα, υπογραμμίζοντας μια σπουδαία και σημαντικότατη παράμετρο του θέματος
αυτού. Την παράμετρο που συνήθως την αγνοούμε, ή την ξεχνούμε και η οποία λέει:
Ο ελεύθερος άνθρωπος είναι και υπεύθυνος.
Γράφει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: Ο Θεός που έπλασε
τον άνθρωπο, εξαρχής τον άφησε ελεύθερο και αυτεξούσιο. Τον τίμησε με τον
αυτεξούσιο, για να ανήκει το αγαθό σ’ εκείνον που θα το επιλέξει όχι λιγότερο
από όσο σ’ εκείνον που του έδωσε τα σπέρματα του αγαθού. Ώστε με το αυτεξούσιο,
δηλαδή με την ελευθερία, ο άνθρωπος ολοκληρώνεται, και οι πράξεις μας δεν είναι
ανεύθυνες. Κάθε κίνηση και ενέργειά μας αποκτά ηθική αξία, διότι το ακούσιο
είναι ασταθές, τυραννικό και ξένο προς το πνεύμα του Χριστού.
Συνεπώς δεν υπάρχει ελευθερία χωρίς ηθική ευθύνη. Κάθε
μέρα δεχόμαστε ποικίλες επιδράσεις και επιρροές. Όμως χάρη στα προσόντα με τα
οποία μας προίκισε ο Θεός έχουμε την ικανότητα και τη δυνατότητα ν’
αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας και να γινόμαστε υπεύθυνοι ρυθμιστές των
αποφάσεών μας. Διδάσκει ο ιερός Χρυσόστομος: «Γι’ αυτό άνθρωπε, ο Θεός σε
έκανε αυτεξούσιο, για να μην κατηγορείς κατόπιν τον Θεό, ότι δήθεν σε
εξανάγκασε».
Επίσης δεν υπάρχει ούτε νοείται ηθική ευθύνη χωρίς
ελευθερία. Όποιος
αρνείται την ελευθερία, αρνείται την ηθική. Η ελευθερία είναι βασική προϋπόθεση
της ενάρετης, της ακέραιης, της έντιμης ζωής, με μία λέξη της ηθικότητος, όπως
ακριβώς το πνεύμα, η πνευματική φύση μας, είναι προϋπόθεση της
Τα τελευταία χρόνια γνώρισαν μεγάλη πρόοδο οι
επιστήμες υγείας, λύθηκαν χρόνια ιατρικά προβλήματα, ανακαλύφθηκαν νέα φάρμακα,
εφαρμόσθηκαν νέες θεραπευτικές μέθοδοι, αναπτύχθηκε η ιατρική τεχνολογία,
δόθηκε μεγάλη βαρύτητα στην εξειδίκευση και έγινε πιο αποτελεσματικό το έργο
των ιατρών. Η έρευνα βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη, ενώ «η επιστήμη διακατέχεται
από αβέβαιη πίστη, ποτέ από απατηλή βεβαιότητα».*1
Παράλληλα ανεφύησαν πρωτόγνωρα ηθικά διλήμματα, τα οποία είναι δύσκολο να
ξεπεραστούν μόνο από τους ιατρούς. Για την αντιμετώπισή τους ζητήθηκε η
συνδρομή πολιτικών, φιλοσόφων, νομικών, θεολόγων, θρησκευτικών λειτουργών,
κοινωνιολόγων, γενετιστών, βιολόγων κ.ά. Αυτό φαίνεται και από τον τρόπο
συγκρότησης των επιτροπών βιοηθικής σε παγκόσμια κλίμακα.
Το άρθρο μας αυτό θα εστιάσει την προβληματική
της στα παρακάτω ερωτήματα: Πώς βλέπει τον άνθρωπο και πώς ορίζει την υγεία του
η ιατρική και πώς η θεολογία; Ενδείκνυται, κι αν ενδείκνυται, μπορούν να τεθούν
όρια στην έρευνα και την άσκηση της ιατρικής; Πώς διαμορφώνεται και ποιο ρόλο
παίζει η προσωπικότητα του ιατρού στην εν λόγω οριοθέτηση; Μήπως επειδή η
κοινωνία έχει απεριόριστες προσδοκίες από την ιατρική και απόλυτη εμπιστοσύνη
στην επιστήμη, ασκεί κάποια ιδιότυπη πίεση στους ιατρούς για θεραπεία με
οποιοδήποτε ηθικό ή άλλο κόστος; ΄Εχουν όλοι οι ασθενείς δυνατότητα πρόσβασης
στις νέες ιατρικές μεθόδους για την αποκατάσταση της υγείας τους; Ποιες
προτάσεις θα μπορούσαν να διατυπωθούν, προκειμένου να διαμορφωθούν κριτήρια
δεοντολογίας στο χώρο της ιατρικής;
2. Υγεία και ασθένεια
Αρχίζοντας από το πρώτο ερώτημα να σημειωθεί ότι
η υγεία είναι πολύτιμο αγαθό. Γι’ αυτό και η Εκκλησία δέεται «υπέρ ελέους,
ζωής, ειρήνης, υγείας και σωτηρίας»*2
όλων των ανθρώπων. Όμως, η
Άλλο είναι να διδάξει κανείς
ηθικολογικά τα θέματα και άλλο να προσφέρει κανείς την θεραπεία
τού π. Ι. Ρωμανίδη
Σε αντίθεση με τον δυτικό
Χριστιανισμό, στους Πατέρες της Εκκλησίας δεν γίνεται λόγος για μία αυτόνομη
ηθική, για μια ηθικολογία, που συνδέεται με μια εξωτερική βελτίωση της ζωής,
αλλά κυρίως για ασκητική. Κατ' αρχάς, όπως
προαναφέρθηκε, η λεγόμενη ηθική συνδέεται με την δογματική, δεν στηρίζεται
δηλαδή σε φιλοσοφικές και μεταφυσικές ιδέες, αλλά στις αποκαλυφθείσες αλήθειες. «Εδώ
φαίνεται σαφώς, ότι εξ επόψεως ανθρωπολογικής δομής ότι υπάρχει μια ειδική
αντίληψη της λειτουργίας της ανθρώπινης προσωπικότητας που βέβαια έχει έναν
χαρακτήρα που ομοιάζει με την ηθική, αλλά δεν είναι καθόλου ηθική, διότι είναι
ασκητική». Διαβάζοντας τα πατερικά
κείμενα, διακρίνουμε καθαρά ότι οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν δέχονταν την
ηθική, όπως νοείται σήμερα. Όταν χρησιμοποιούσαν αυτόν τον όρο στα συγγράμματα
τους, τα λεγόμενα ηθικά, στην πραγματικότητα εννοούσαν την ασκητική. Έδιναν
μεγάλη σημασία στον νου του ανθρώπου, που διαφοροποιείται από την λογική και
είναι ο οφθαλμός της ψυχής. «Οι
Πατέρες δεν δέχονται ηθική, δεν υπάρχει ηθική στους Πατέρες της Εκκλησίας. Δεν
εννοώ ότι οι Πατέρες διδάσκουν την ανηθικότητα, αλλά αυτό που σήμερα λέμε
ηθική, στους Πατέρες λέγεται ασκητική. Λοιπόν, για
τους Πατέρες της Εκκλησίας υπάρχουν δύο ειδών άνθρωποι: Είναι άνθρωποι που
έχουν εσκοτισμένον τον νουν και, επειδή έχουν εσκοτισμένον τον νουν, έχουν την
όψη ανήθικων ανθρώπων, αυτό που λέμε σήμερα είναι κακοί άνθρωποι, ανήθικοι
άνθρωποι· αλλά οι Πατέρες το εννοούν ως σκοτασμό του νοός. Και είναι οι
άνθρωποι που έχουν φωτισμό νοός». Επομένως, το κέντρο της
ασκητικής είναι ο φωτισμένος η εσκοτισμένος νους και όχι απλώς μια εξωτερική
συμπεριφορά του ανθρώπου. «Και
ποιος είναι ο σκοπός της ασκητικής; Ο σκοπός της ασκητικής είναι απλούστατος.
Διαβάστε όλα τα
Ο Θεός βρίσκεται επάνω από τη διάκριση αγαθού και κακού. Όπως παρατηρεί
ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, δεν υπάρχει το «εναντίον» στην αγαθότητα του Θεού,
όπως δεν υπάρχει το «εναντίον» και στη φύση του. Η αγαθότητα του Θεού δεν
υφίσταται ως αντίθεση προς τη κακία αλλά καθεαυτήν. Όταν ονομάζουμε τον Θεό
αγαθό, έχουμε πάντοτε υπόψη τη διόρθωση της αποφατικής θεολογίας, που τοποθετεί
τον Θεό υπεροχικά επάνω από κάθε ανθρώπινη έννοια.
Η φύση του κακού
Το κακό δεν υπάρχει ως οντολογική αρχή, αλλά εμφανίζεται δευτερογενώς
με την εγκατάλειψη του αγαθού. Η εγκατάλειψη όμως του αγαθού προϋποθέτει
αυτεξούσια προαίρεση. Κι επειδή υπάρχουν όντα με αυτεξούσια προαίρεση, γίνεται
δυνατή η εγκατάλειψη του αγαθού και η φανέρωση του κακού, «κακόν γάρ έξω
προαιρέσεως εφ’ εαυτού κείμενον ούκ έστι». Το κακό λοιπόν, ενώ είναι ανύπαρκτο
καθεαυτό, αποκτά ύπαρξη στα αυτεξούσια όντα που εγκαταλείπουν το αγαθό. Ούτε ο
διάβολος ήταν κακός εξαρχής, αλλά έγινε με την αυτεξούσια μάκρυνση από το Θεό.
Έτσι δεν μπορεί να υπάρξει απόλυτα κακό. Αυτό δηλώνει και η φράση «ουδέν κακόν
αμιγές καλού». Απόλυτο είναι μόνο το καλό. Γι’ αυτό και η φράση «ουδέν καλόν
αμιγές κακού» δεν αληθεύει. Τέλος η κακία δεν είναι κάποια ιδιαίτερη ουσία ή ιδίωμα
ουσία αλλά εναντίωση στην αρετή και εκτροπή στο παρά φύση.
Το κακό και ο άνθρωπος
Ο άνθρωπος δεν είναι ο εισηγητής του κακού, δηλαδή ο αρχέκακος, αλλά
θύμα του αρχέκακου, που είναι ο διάβολος. Αυτό διδάσκει η Αγία Γραφή και
επιβεβαιώνει η καθημερινή ζωή. Κανένας δεν επιλέγει το κακό ως κακό. Το
επιλέγει, επειδή παρασύρεται ή εξαπατάται από το αγαθό στοιχείο που αναπόφευκτα
παρουσιάζει. Παρόλα αυτά ο καθένας οφείλει να θεωρεί τον εαυτό του «αρχηγό» της
κακίας που υπάρχει μέσα του. Και καταπολεμώντας την κακία που διαπιστώνει μέσα
του, καταπολεμά την κακία στη ρίζα της.
Κοινωνικό κακό
Αλλά και το λεγόμενο κοινωνικό κακό στηρίζεται στο ανθρώπινο πρόσωπο.
Δεν υπάρχει υγιής κοινωνία με αρρωστημένα πρόσωπα. Ούτε θεραπεύεται η κοινωνία,
όταν παραμένουν άρρωστα τα πρόσωπα που την απαρτίζουν. Η φιλαυτία, που γεννάει
όλα τα ανθρώπινα κακά, δημιουργεί το κοινωνικό κακό. Εξαιτίας της γίνονται
Το αλκοόλ είναι μια ναρκωτική
ουσία που μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση και
δίνει μια προσωρινή επίπλαστη αίσθηση
ευθυμίας και ευφορίας. Ο άνθρωπος
που κάνει υπερβολική χρήση του αλκοόλ, πέραν των άλλων, εμπλέκεται σε έντονες
ψυχικές καταστάσεις, όπως είναι η επιθετικότητα, η κυκλοθυμία, η αίσθηση της
περιθωριοποίησης, η κατάθλιψη και τελικά οδηγείται στην αλλοίωση της
προσωπικότητάς του. Τι συμβαίνει όμως όταν τα ζώα κάνουν υπερβολική χρήση
αλκοόλ; Στο παραπάνω βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε τις συνέπειες της
υπερβολικής κατανάλωσης του αλκοόλ και στα ζώα…