Γενετική και επιστημονική φαντασία στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο

Θαυμαστός καινούργιος κόσμος

Aldous Huxley

Της Αντωνίας Κατσαβού*

Στο σημαντικό και προφητικό του δοκίμιο Daedalus (1924) ο J.B.S. Haldane εξέφρασε την αισιόδοξη προοπτική της μέρας που οι βιολόγοι θα έχουν εφεύρει ένα νέο είδος από φύκια για να λύσουν το πρόβλημα των τροφίμων του κόσμου

Ο Aldous Huxley ήταν ένας ακόμα συγγραφέας που στο έργο του The Brave New World (1932) κάνει δυσοίωνες προβλέψεις για την έλευση μιας κοινωνίας που θ’ αρχίσει να μεγαλώνει τα παιδιά της σε δοκιμαστικούς σωλήνες

Γενετική. Μια λέξη που στο μυαλό των πολλών δημιουργεί εικόνες παρανοϊκών επιστημόνων, σκυμμένων πάνω από δοκιμαστικούς σωλήνες σε υπόγεια μυστικά εργαστήρια, να πειραματίζονται με την ένωση γονιδίων διαφόρων ειδών. Τι είναι όμως στην πραγματικότητα η γενετική; Είναι η μελέτη και η χειραγώγηση των γονιδίων και του γενετικού κώδικα. Κι αυτή η διεργασία μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Από την προσαρμογή των φυτών (The Day of the Triffids, του John Wydham, 1951), με σκοπό μια πιο πετυχημένη συγκομιδή και όχι μόνο, μέχρι και το πλήρες ξαναγράψιμο του γενετικού κώδικα ή DNA ενός είδους, που θα του επιτρέψει να επιβιώσει σ’ ένα εχθρικό περιβάλλον ή και την ανάμιξη ακόμα δύο διαφορετικών ειδών (Τhe Mutations, 1974).

Οι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας (ΕΦ) ήταν αδύνατον να μην επηρεαστούν από τον νέο αυτό τομέα της επιστήμης, ιδιαίτερα από τους κλάδους της γενετικής μηχανικής και της ευγονικής. Κάποια δε «φωτισμένα» μυαλά ανάμεσά τους προέβλεψαν από πολύ νωρίς αυτήν ειδικά την επιστήμη και φαντάστηκαν / προέβλεψαν τις εφαρμογές, αλλά και τις συνέπειές της.

Από τους πρώτους συγγραφείς ΕΦ που ασχολήθηκαν μ’ αυτό το πεδίο ήταν ο H. G. Wells στο έργο του The Island of Dr. Moreau (1896), στο οποίο περιγράφει μια κοινωνία ζώων που τροποποιήθηκαν χειρουργικά σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η νοημοσύνη τους. Αν και η ιστορία δεν αφορά καθαρά τη γενετική, ασχολείται από πολλές απόψεις με το θέμα, καταφέρνοντας να θέσει με πολλούς τρόπους το ηθικό πρότυπο για πολλά από τα έργα επόμενων συγγραφέων. Όταν όλα θα πάνε στραβά και τα ζώα θ’ αρχίσουν να επιστρέφουν στην πρωτόγονη συμπεριφορά, ο συγγραφέας θα επισημάνει ότι έχουμε πολλά να μάθουμε ακόμα πάνω στον συγκεκριμένο τομέα.

Στο σημαντικό και προφητικό του δοκίμιο Daedalus (1924), ο J.B.S. Haldane εξέφρασε την αισιόδοξη

Η Παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου

Η Παραβολή του Τελώνη

και του Φαρισαίου

Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε Σεραφείμ Κυκκώτη

Η παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου μας διδάσκει ότι μόνο μέσα από μια μεγάλη απόφαση μετάνοιας και ταπείνωσης, θα μπορέσει ο άνθρωπος να υψωθεί αληθινά, να δικαιωθεί από τον Θεό για να ζήσει τη λύτρωση του από την αμαρτία και τη σωτηρία του.

Η μετάνοια είναι συνειδητοποίηση της ανεπάρκειας της ανθρώπινης αυτοτέλειας. Εκεί που ο άνθρωπος νομίζει ότι τα ξέρει όλα το αποτέλεσμα είναι να σφάλλει, τα κάνει δηλαδή «θάλασσα», αδικεί τον εαυτό του και τους άλλους, αμαρτάνει, υποφέρει.

Η μετάνοια είναι η προσπάθεια μας να ζήσουμε κοντά στο Θεό, με το Θείο Του θέλημα. Η πραγματική μετάνοια είναι η προσπάθεια μας να ζούμε σύμφωνα με τις Θείες Εντολές, να έχουμε έτσι μια προσωπική επικοινωνία με το Θεό και με τους ανθρώπους που συναντούμε στον καθημερινό βίο της ζωής.

Τελικά η υπόθεση της μετάνοιας μας είναι η αλλαγή του τρόπου της υπάρξεως μας, είναι δηλαδή ένας νέος τρόπος ζωής.

Είναι η χριστιανική ζωή, όπως το φωτισμένο παράδειγμα των αγίων μας, όπως το παράδειγμα του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, όπως το παράδειγμα της άγιας ζωής των αγίων που φέρουμε το όνομα τους.

Η ταπείνωση και η απλότητα του χαρακτήρα της ζωής των αγίων μας είναι τα άγια χαρίσματα τους που τους κινούν να αγαπούν και να βοηθούν όλους τους ανθρώπους.

Στους ανθρώπους όμως που κυριαρχεί η έπαρση και ο εγωϊσμός, όχι μόνο δεν έχουν διάθεση να βοηθούν τους διπλανούς τους, αλλά αρχίζουν να κατηγορούν και να συκοφαντούν όσους με ταπείνωση και απλότητα προσπαθούν να βοηθούν τους συνανθρώπους τους.

Για να κατανοήσουμε όμως τους Φαρισαίους της εποχής μας πρέπει να δούμε από κοντά τον Φαρισαίον της Παραβολής της σημερινής Ευαγγελικής Περικοπής.

Ο Φαρισαίος λοιπόν της Ευαγγελικής Περικοπής, με τον τρόπο που εισέρχεται στο Ναό για να προσευχηθεί, μας αποκαλύπτει ολόκληρο τον εσωτερικό ψυχικό του κόσμο.

Τον βλέπουμε με υπεροψία να έχει απόλυτη εμπιστοσύνη στον εαυτό του και στις δήθεν καλές του πράξεις. Γι' αυτό θεωρεί τον εαυτό του ως τον μεγαλύτερο άγιον.

Έφθασε δηλαδή σε μια αυτοδικαίωση του εαυτού του. Θεωρεί τον εαυτό του εντελώς διαφορετικό από τους άλλους. Για τον Φαρισαίον όλοι οι άνθρωποι είναι αμαρτωλοί που πρέπει να τιμωρηθούν από τον

Συσχετισμός ανάμεσα στα κατεψυγμένα έμβρυα και στον κίνδυνο εμφάνισης παιδικού καρκίνου

Κατεψυγμένα έμβρυα και  κίνδυνος εμφάνισης του παιδικού καρκίνου

Τα παιδιά που γεννιούνται με τεχνητή γονιμοποίηση (IVF) με τη χρήση κατεψυγμένων εμβρύων ίσως να έχουν ελαφρώς μεγαλύτερη πιθανότητα ανάπτυξης παιδικού καρκίνου, αν και ο κίνδυνος παραμένει χαμηλός.

Ερευνητές ανέλυσαν τα ποσοστά των παιδικών καρκίνων σε μία κοόρτη άνω του ενός εκατομμυρίου παιδιών που γεννήθηκαν στη Δανία μεταξύ του 1996 και του 2012. Από αυτά, η σύλληψη των 3356 έγινε με τη χρήση κατεψυγμένων εμβρύων, δηλαδή τα έμβρυα καταψύχθηκαν μετά τη γονιμοποίηση και αργότερα αποψύχθηκαν πριν τη μεταφορά στη μήτρα της γυναίκας. Σε όλες τις γεννήσεις διαπίστωσαν ότι ο παιδικός καρκίνος ήταν πολύ σπάνιος, με 2217 στο σύνολο παιδιά να έχουν διαγνωστεί με καρκίνο- ποσοστό περίπου 1 στα 500. Ο ρυθμός αυτός σχεδόν διπλασιάστηκε για τα παιδιά που γεννήθηκαν με τη μεταφορά κατεψυγμένων εμβρύων, από τα οποία τα 14 ανέπτυξαν καρκίνο.

Οι πιο συχνά αναπτυγμένοι καρκίνοι ήταν η λευχαιμία και οι όγκοι του συμπαθητικού νευρικού συστήματος που συγκαταλέγονται στους πιο κοινούς τύπους καρκίνους της παιδικής  ηλικίας. Οι

Αλκοολισμός: Τα 9 βασικά συμπτώματα της εξάρτησης

Αλκοολισμός: Τα 9 βασικά συμπτώματα της εξάρτησης

Γράφει ο Επίκουρος Καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Πέτρος Σκαπινάκης.

 Πότε κάποιος θεωρείται ότι είναι εξαρτημένος από το αλκοόλ; Για να μπορέσεις να προσδιορίσεις εάν κάποιος είναι εξαρτημένος ή εθισμένος στο αλκοόλ αυτό το άτομο πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια το οποία έχουν καθοριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), μεταξύ άλλων. 

Τα κριτήρια για εθισμό στο αλκοόλ (δεν χρειάζεται να πληροί κανείς όλα τα κριτήρια) είναι: 

1.Ανοχή

2.Ψυχολογική εξάρτηση (να έχεις επιθυμία για αλκοόλ, που ποικίλει από πολύ μικρή μέχρι πολύ μεγάλη)
3.Στερητικά συμπτώματα (να εκδηλώνονται σωματικές αντιδράσεις μετά τη διακοπή)
–4.Χρήση αλκοόλ για τον περιορισμό των στερητικών συμπτωμάτων.
–5.Αποτυχημένες προσπάθειες να ελέγξει τη χρήση του αλκοόλ.
6.Σπατάλη πολύ χρόνου που απαιτείται για τη λήψη αλκοόλ ή για την απαλλαγή από τη επήρειά του
7.Καταστροφικές συνέπειες από τη χρήση τόσο στο ίδιο το άτομο όσο και στο περιβάλλον του (προβλήματα στη δουλειά ή το σχολείο, διαφωνίες με τα άτομα του στενού περιβάλλοντος, αφιερώνει λιγότερο χρόνο σε χόμπι, ασθένειες)
8.Λήψη αλκοόλ πιο συχνά και σε μεγαλύτερες δόσεις απ’ ότι σχεδίαζε.
9.Συνεχίζει να πίνει αλκοόλ ακόμα κι αν γνωρίζει ότι του προκαλεί ζημιά

Όταν οι πελάτες πάνε σε ένα θεραπευτικό κέντρο, το πρώτο πράγμα που θα ανακαλύψουν είναι η σοβαρότητα της εξάρτησης. Το EuropASI (Δείκτης Βαθμού Εξάρτησης) είναι ένα τεστ που χρησιμοποιείται από πολλά ιδρύματα για τον εντοπισμό προβλημάτων που σχετίζονται με την χρήση αλκοόλ.

Πως μπορείς να αντιμετωπίσεις καλύτερα τα στερητικά συμπτώματα όταν διακόπτεις την χρήση αλκοόλ;

Όταν σταματάς να πίνεις αλκοόλ μπορεί να εκδηλώσεις όλα τα είδη των στερητικών συμπτωμάτων. Αυτά μπορούν να ποικίλουν από πολύ ελαφρά μέχρι πολύ σοβαρά. Μπορεί να υποφέρεις από εφίδρωση, να αντιμετωπίζεις προβλήματα ύπνου, να έχεις πόνους στο στομάχι, να είσαι αγχωμένος, να αισθάνεσαι ένταση και νευρικότητα. Στις χειρότερες περιπτώσεις μπορεί επίσης να αρχίσεις να τρέμεις και να εκδηλώνεις επιληπτική κρίση ή ντελίριο (αποπληξία). 24 ώρες μετά τη διακοπή λήψης αλκοόλ τα στερητικά συμπτώματα βρίσκονται στο αποκορύφωμά τους και μετά από 3 ημέρες το χειρότερο μέρος έχει φυσιολογικά περάσει. Μετά από 7 με 10 μέρες τα περισσότερα συμπτώματα έχουν εξαφανιστεί.

Εάν επιθυμείς να διακόψεις το ποτό, είναι καλύτερο να το συζητήσεις με το γιατρό σου. Αυτός

Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα

Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα

Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, έπαιζε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν, γιατί η κριτική που ασκούταν στους άγαμους ήταν έντονη και πολλές φορές χλευαστική. Η δημιουργία οικογένειας εξυπηρετούσε δύο βασικούς σκοπούς.

Την απόκτηση απογόνων και την κληροδότηση της περιουσίας και δεύτερον την περίθαλψη των γονέων από τα παιδιά τους.Στην αρχαία Ελλάδα επικρατούσε το μονογαμικό σύστημα.

Οι γυναίκες ήταν πολίτισσες και προστατευόταν από τους νόμους. Οι άνδρες μπορούσαν να έχουν εξωσυζυγικές σχέσεις, αλλά μόνο τα παιδιά της νόμιμης συζύγου κληρονομούσαν όνομα και περιουσία.

Οι άνδρες παντρευόταν κυρίως στην ηλικία των 24-30 ετών, ενώ η ηλικία της γυναίκας ήταν τα 12-16 χρόνια. Στις γαμήλιες τελετές, δεν ήταν υποχρεωτικό να παραβρίσκεται ιερέας ή εκπρόσωπος του κράτους και έτσι η παρουσία μαρτύρων στα συμβόλαια, όπου καθοριζόταν η προίκα, ήταν απαραίτητη.

Οι γάμοι γίνονταν τις μέρες που ήταν πανσέληνος και συνήθως το χειμώνα, το μήνα Γαμηλιώνα (δηλαδή από τα μέσα Ιανουαρίου έως τα μέσα Φεβρουαρίου), που ήταν αφιερωμένος στη θεά Ήρα.

Η τελετή του γάμου περιλάμβανε τρεις ξεχωριστές φάσεις: τα Προτέλεια ή Προαύλια ή Προγάμια, τον κυρίως γάμο και τα Επαύλια.

Η πρώτη, που ήταν ο αρραβώνας, η παρουσία της νύφης δεν ήταν υποχρεωτική. Εκεί γινόταν συμφωνία για την προίκα, η οποία συνήθως περιελάμβανε ρευστό, ρουχισμό, πολύτιμα αντικείμενα και δούλους, και έφτανε το λιγότερο στο ένα δέκατο της περιουσίας του πατέρα της νύφης. Άλλες φορές δινόταν σαν προίκα κι ένας κλήρος γης με τη μορφή πλασματικής ενοικίασης.

Ο γάμος στην αρχαία Αθήνα

Στην Αθήνα τα κορίτσια δεν επιτρεπόταν να έχουν καμία επαφή πριν παντρευτούν. Ο μοναδικός τρόπος για να επιλέξει σύζυγο μια κοπέλα ήταν το συνοικέσιο, το οποίο γινόταν από τις προξενήτρες. Ο πατέρας της νύφης και του γαμπρού συμφωνούσαν ενώπιον μαρτύρων να παντρευτούν τα παιδιά. Η συμφωνία αυτή ονομαζόταν εγγύη και επρόκειτο για μια πολύ σημαντική νομική πράξη παρά το γεγονός ότι ήταν προφορική. Η εγγύη αποτελούσε ένα είδος αρραβώνα. Στην Αθήνα υπήρχε νόμος που απαγόρευε σε έναν άνδρα να παντρευτεί μια γυναίκα που δεν ανήκε σε οικογένεια Αθηναίων πολιτών αν και πολλές φορές ο συγκεκριμένος νόμος δεν εφαρμοζόταν. Απαγορευόταν στους αθηναίους να παντρευτούν με μια ξένη.

Κατά την πρώτη μέρα του γάμου, που κι εδώ διαρκούσε τρεις μέρες, ο πατέρας της νύφης έκανε τις

Θεραπεία αλκοολισμού & αποτοξίνωση

Θεραπεία αλκοολισμού & αποτοξίνωση

H συχνή χρήση αλκοόλ προκαλεί ανοχή και εξάρτηση, σωματική και ψυχική. Η εξάρτηση από αυτή την ουσία είναι γενικά ύπουλη και μακροχρόνια.

Αφού εγκατασταθεί η σωματική εξάρτηση, με τη διακοπή της χρήσης εμφανίζονται συμπτώματα στέρησης, όπως τρεμούλιασμα των χεριών, της γλώσσας και των βλεφάρων, ταχυκαρδία, εφίδρωση, άγχος, πονοκέφαλος, αϋπνία κ.α.

Το σύνδρομο στέρησης μπορεί να εξελιχθεί σε Delirium Tremens, που εκδηλώνεται με ταχυκαρδία, εφίδρωση, οπτικές ή ακουστικές παραισθήσεις. Παρατηρείται επίσης συχνά παραλήρημα και ψυχοκινητική διέγερση.

Συνήθως εμφανίζεται σε άτομα που πάσχουν από κάποια ταυτόχρονη σωματική ασθένεια, είναι δε δυνατόν να καταλήξει και στο θάνατο.

Η χρόνια χρήση αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει επίσης σε βρογχίτιδα, πνευμονία, φυματίωση και καρδιοπάθεια. Η εξασθένηση των διανοητικών λειτουργιών δεν είναι σπάνια.

Οι περισσότεροι θάνατοι από χρόνια κατάχρηση αλκοόλ οφείλονται στην καταστροφή του ήπατος, εφόσον εκεί μεταβολίζεται η μεγαλύτερη ποσότητα αλκοόλ (κίρρωση ήπατος).

Η θεραπεία ξεκινάει από τον ίδιο τον ασθενή. Η αποδοχή του προβλήματος είναι το σημαντικότερο βήμα. Είναι μια προσπάθεια επίπονη, μακροχρόνια και με πολλές στιγμές αδυναμίας. Η θεραπεία αποτοξίνωσης των αλκοολικών γίνεται με ψυχοθεραπεία και με φάρμακα σε ψυχιατρικές κλινικές.

Παρουσιάζει δυστυχώς τεράστιες δυσκολίες. Οι αλκοολικοί συνήθως αρνούνται ότι έχουν πρόβλημα εθισμού στο αλκοόλ και δεν ζητούν βοήθεια από ειδικούς, πιστεύοντας ότι έτσι οι υπόλοιποι τους λυπούνται. Υπάρχουν βεβαίως κρατικά και δημόσια ιδρύματα όπου άτομα που πάσχουν από αλκοολισμό μπορούν να μιλήσουν για τα προβλήματά τους και να βοηθηθούν από ειδήμονες. 

Οι άνθρωποι αυτοί χρήζουν βοήθειας εξειδικευμένου ιατρικού προσωπικού. Οι βασικές παράμετροι που θα μπορούσαν να συμβάλουν θετικά σε οποιοδήποτε θεραπευτικό πρόγραμμα είναι οι εξής :

• Αναγνώριση και αξιολόγηση του προβλήματος. Μεγάλη σημασία έχει η στάση στη πρώτη επαφή με τον προβληματικό πότη. Χρειάζεται επίμονη προσπάθεια για τη λεπτομερή αξιολόγηση κάθε πτυχής της γενικότερης υγείας και των δραστηριοτήτων του ατόμου.
• Κατάρτιση θεραπευτικού προγράμματος. Με βάση το δεδομένο ότι όλοι οι αλκοολικοί ΔΕΝ

Το ντόπινγκ του μέλλοντος

Το ντόπινγκ του μέλλοντος

Του Θανάση Τσιγγάνα

. Το ντόπινγκ στον αθλητισμό με την μορφή που το ξέρουμε ώς σήμερα και το «γνωρίσαμε» στους αγώνες και στην Ολυμπιάδα σε λίγα χρόνια ίσως να είναι παρελθόν. Κι αυτό γιατί θα αντικατασταθεί από το γονιδιακό ντόπινγκ που θα δημιουργεί σούπερ-αθλητές. Ηδη στα εργαστήρια οι επιστήμονες έχουν δημιουργήσει σούπερ-ποντίκια οι επιδόσεις των οποίων… τρομάζουν.

Ακόμη και οι βιοηθικοί πιστεύουν ότι σε 20 χρόνια το γενετικό ντόπινγκ θα έχει ευρεία χρήση και ίσως θα είναι ευρύτατα αποδεκτό και από την κοινωνία που διψά για πανηγυρισμούς..

Σε μια τέτοια περίπτωση οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα διεξάγονται «εις τριπλούν»: Κλασικοί Ολυμπιακοί, Παραολυμπιακοί και Ολυμπιακοί με τους «γενετικά τροποποιημένους» αθλητές.

DΝΑ και επιδόσεις

Ο καθηγητής Γενετικής και Γενετικής του Ανθρώπου στο ΑΠΘ κ. Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης -στον οποίο ανήκει η παραπάνω διατύπωση- μιλώντας χθες βράδυ σε επιστημονικό συμπόσιο στη Θεσσαλονίκη με θέμα «Ιατρικές επιπτώσεις του Doping» στον αθλητισμό ανέφερε ότι «σήμερα η γενετική με τις σύγχρονες μεθοδολογίες ανάλυσης του DNA, «εισβάλλει» πολλαπλά στον αθλητισμό παρέχοντας τη δυνατότητα να διερευνηθεί αν οι επιδόσεις των πρωταθλητών είναι «γραμμένες» στο DNA τους». (Αυστραλοί και Ρώσοι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι ορισμένες παραλλαγές του DNA υπάρχουν σε διακεκριμένους αθλητές, αλλά όχι στους αθλητές μέτριου επιπέδου απόδοσης ή στο γενικό πληθυσμό). Μπορεί να διερευνήσει επίσης την παραγωγή και χορήγηση φυσιολογικών ανθρώπινων ουσιών (δηλαδή τα συνθετικά βιοτεχνολογικά προϊόντα που έχουν ίδια η παρόμοια δομή με φυσικές ανθρώπινες ορμόνες ή άλλες ουσίες όπως η τεστοστερόνη, η αυξητική ορμόνη, η ερυθροποιητίνη κ. ά.) και λαμβάνονται από αθλητές για να συμβάλλουν στην απόδοσή τους, δεν ανιχνεύονται εύκολα αλλά εγκυμονούν πολλές ανεπιθύμητες και σοβαρές επιπλοκές.

Εναλλακτικά, η δυνατότητα ρύθμισης της λειτουργίας των γονιδίων παρέχει απεριόριστες δυνατότητες

Η δικαιοσύνη της Εκκλησίας και το κοινωνικό πρόβλημα

Η δικαιοσύνη της Εκκλησίας και το κοινωνικό πρόβλημα

του Μιχαήλ Χούλη, Θεολόγου

Η αδικία δεν έλειψε δυστυχώς ποτέ από καμία ανθρώπινη κοινωνία σ’ όλες τις ιστορικές εποχές. Αιτίες της αδικίας είναι η απληστία, ο ατομοκεντρισμός και η έλλειψη αλληλεγγύης. Συνέπειες αυτών είναι η φτώχεια, η ανέχεια και οι οικονομικές διακρίσεις ανάμεσα στους ανθρώπους. Το φαινόμενο βιώνεται έντονα και από τον λεγόμενο ‘τέταρτο κόσμο’, δηλαδή από εκείνες τις ομάδες πληθυσμού που υφίστανται μεγάλη φτώχια, ανεργία, έλλειψη στέγης και διάγουν στο περιθώριο, μέσα στις ήδη αναπτυγμένες χώρες της Αμερικής και Ευρώπης. Έντονο υπήρξε το πρόβλημα από τα χρόνια ήδη της Παλαιάς αλλά και της Καινής Διαθήκης. Προφήτες όπως ο Μιχαίας, ο Ησαΐας, ο Αμώς, ο Αβακούμ και ο Ωσηέ μίλησαν για την δικαιοσύνη, ειρήνη και αγάπη του Θεού, στηλίτευσαν τους φταίχτες κατ’ εντολήν του Θεού και υπερασπίστηκαν τους κατατρεγμένους. Ο Θεός μέσω του Ησαΐα ελέγχει π.χ. τους άδικους κριτές όταν λέγει: «Αλίμονο σ’ αυτούς που δικαιώνουν τον ένοχο εξαιτίας της δωροδοκίας και αφαιρούν το δίκιο από τον δίκαιο» (5,23). Ο Μιχαίας βροντοφωνάζει: «Εκμεταλλεύονται τον άνθρωπο και τα υπάρχοντά του… Τρώνε τις σάρκες του λαού μου, του βγάζουν το δέρμα, του σπάζουν τα κόκκαλα» (2,2/ 3,3).

Στην πρωτοχριστιανική κοινότητα, οι χριστιανοί είχαν τα υπάρχοντά τους κοινά και κανείς μεταξύ τους δεν υπέφερε από στέρηση των απαραίτητων αναγκών. Στα Ιεροσόλυμα εφάρμοσαν κοινοχρησία

Η ηθική διάπλαση ως στοιχείο των Θρησκευτικών

Η ηθική διάπλαση ως στοιχείο των Θρησκευτικών

Του Βασιλείου Μακρυπούλια*

Δεν ωφελεί να συζητούμε για το μάθημα των θρησκευτικών  θεωρώντας ότι το όλο θέμα έχει να κάνει με το σχολικό περιβάλλον και το σχολικό  πρόγραμμα και μόνο. Είναι ανώφελο εδώ και τόσα χρόνια να επαναλαμβάνουμε τα ίδια και τα ίδια, αρνούμενοι –οι κυβερνώντες – το Σύνταγμα της Ελλάδος το οποίο ξεκάθαρα καθορίζει ως επίσημη θρησκεία την Ορθόδοξη χριστιανική θρησκεία, αλλά επίσης επισημαίνει τον ηθικό και εθνικό χαρακτήρα της εκπαίδευσης, κομμάτι της οποίας είναι η θρησκευτική ωρίμανση των νέων με βάση τη θρησκεία αυτή. Ο Αριστοτέλης σωστά αναφέρει:«Η κάθε κοινωνία αποσκοπεί στο αγαθό της ευδαιμονίας, το κράτος που είναι η υπέρτατη και καθολικότερη μορφή κοινωνίας πρέπει να αποσκοπεί στο υπέρτατο αυτό αγαθό». Θα πρέπει να ερευνήσουμε ποια είναι η κατάσταση της επιδιωκόμενης ευδαιμονίας σύμφωνα με τους κυβερνώντες αυτή τη χώρα τις τελευταίες μεταπολιτευτικές δεκαετίες. Ας θυμηθούμε και μόνο ότι τα προηγούμενα χρόνια το περίφημο θέμα του μαθήματος των θρησκευτικών ηγέρθη και από δεξιές και από αριστερές κυβερνήσεις. Είτε υπό τη μορφή της απαλλαγής είτε υπό τη μορφή της κατάργησης.

Οι κυβερνώντες το Ελληνικό κράτος σε κάθε περίπτωση θεωρούν ως ευδαιμονία την επιδιωκομένη αμνησία των Ελλήνων. Ίσως τελικά είναι άχθος αρούρης (υπερβολικό βάρος) η ανάμνηση. Ο Πλάτων ήταν σαφής όταν έλεγε ότι η ανάμνηση είναι βασική πηγή γνώσης και ηθικής. Οι Έλληνες σε  λίγα χρόνια

Η Αρχαία Ελληνική Θρησκεία

Η Αρχαία Ελληνική Θρησκεία

της   Φανή Σοκόλη – Τζήκα

Εξετάζοντας το θέμα μας καθαρά από φιλολογική άποψη και όχι από ιδεολογική, χωρίς συμβολισμούς και συγκρίσεις, θα πρέπει καταρχάς να διευκρινίσουμε πως χρησιμοποιούμε τον οικείο σε εμάς όρο θρησκεία για να μπορούμε να συνεννοούμαστε. Αυτό που ονομάζουμε αρχαία ελληνική θρησκεία είναι ένα πολύπλοκο φαινόμενο με πολλές ιδιαιτερότητες. Και τούτο διότι καθ’ όλη τη διάρκεια της αρχαιότητας δεν υπήρχε ένα ενιαίο δόγμα στο οποίο πίστευαν οι Έλληνες. Υπήρχαν διαφορετικές δοξασίες και εμπειρίες. Υπήρχαν οι Ολύμπιες και οι Χθόνιες λατρείες δηλ. οι λατρείες του καθαρού αέρα στις κορυφές του ιερού βουνού, του Ολύμπου, με τα χαρακτηριστικά της νηφαλιότητας, της ξεγνοιασιάς και της αμεσότητας, αλλά και οι λατρείες της γης με το χαρακτηριστικό της έκστασης. Υπήρχαν ακόμη οι λατρείες των περιοχών που βρίσκονται κάτω από αυτήν, που συχνά χαρακτηρίζονται από το σκοτάδι, την υποβλητικότητα και τη μυστικιστική λαχτάρα για  ένωση του ανθρώπου με το θεό.

Η Αρχαία Ελληνική Θρησκεία

   Επίσης πρέπει να προσέξουμε και το εξής: σήμερα όταν μιλούμε για θρησκείες εννοούμε πως οι πιστοί της καθεμιάς έχουν συνείδηση ότι ανήκουν σε διαφορετικούς θρησκευτικούς κόσμους, ότι η μια θρησκεία αποκλείει την άλλη, πχ ένας χριστιανός δεν είναι δυνατόν να αυτοαποκαλείται μωαμεθανός ή και το αντίστροφο. Δε συμβαίνει όμως το ίδιο με τις θρησκείες της αρχαίας Ελλάδας και του ελληνορωμαϊκού παγανισμού. Ένας αρχαίος Έλληνας μπορούσε κάλλιστα να συμμετέχει με ευλάβεια και στη λατρεία του ολύμπιου Δία και στα μυστήρια της Δήμητρας και της κόρης της, της Περσεφόνης, προς τιμή των οποίων τελούνταν αυτά τα μυστήρια. Άλλωστε  είχε πατέρα τον Δία ο οποίος μπορούσε να προσφωνείται και χθόνιος και ολύμπιος, όπως και άλλοι θεοί. Επίσης, για τον Έλληνα οι θεοί ήταν κάτι τόσο φυσικό και αυτονόητο ώστε ποτέ του δεν αναρωτήθηκε αν άλλοι λαοί θα μπορούσαν να έχουν διαφορετική πίστη ή διαφορετικούς θεούς. Ήταν οι ίδιοι θεοί με διαφορετικά ονόματα, και μπορούσαν, οι περισσότεροι, να αντιστοιχούν σε ελληνικές αντιλήψεις. Δεν ήταν θέμα ανεξιθρησκίας αλλά η έλλειψη συνείδησης στο νου του πιστού ότι υπήρχαν διαφορές.

   Προτού αναφερθούμε στο θρησκευτικό αίσθημα των Ελλήνων και στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες που το διαμόρφωσαν έτσι όπως το συναντούμε στην ομηρική ποίηση, στην αρχαϊκή, στην κλασική και στην ελληνιστική εποχή, ας κάνουμε μια γενική περιγραφή των εξωτερικών χαρακτηριστικών της αρχαίας ελληνικής θρησκείας στην πιο καθολική τους μορφή.

 

ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 

     Οι θεοί του Ομήρου αποτελούν έναν καλά ταξινομημένο και έλλογο κόσμο, είναι «οι ρεία ζώοντες», ζουν άνετα με μια κινητικότητα, ζωντάνια, απαλλαγμένοι από τη ζοφερότητα του θανάτου αλλά σύμφωνα με μία τάξη την οποία δεν μπορούν να αλλάξουν, όπως πχ το θάνατο των ανθρώπων.

Η πολιτεία τους είχε επικεφαλής το Δία, τον πρώτο θεό, κατά το πρότυπο του μυκηναϊκού δεσπότη. Είναι βασιλιάς, οι άλλοι θεοί και ένα πλήθος θεοτήτων, όλοι με καθορισμένες σφαίρες επιρροής, είναι υποτελείς

Σκέψεις για τις Μεταμοσχεύσεις

Σκέψεις για τις Μεταμοσχεύσεις 

“Τη γνώμη των ισχυρών ποιος θα μπορέσει να τη γυρίσει;

Ποιος θα μπορέσει ν’ ακουστεί;”

Γ. Σεφέρης: Σαλαμίνα της Κύπρος

Με αφορμή τις λήψεις οργάνων που έχουν πραγματοποιηθεί στο Νοσοκομείο μας το τελευταίο διάστημα επιτρέψτε μου να μοιρασθώ απευθείας μαζί σας ορισμένες γενικότερες σκέψεις για τις μεταμοσχεύσεις. Σκοπός μου είναι να ξεκινήσει μια συζήτηση πριν να είναι πολύ αργά. Αφού ολοκληρωθεί από πλευράς μας μια ανεπίσημη πρόταση πρέπει να γίνει και ζήτημα θεσμικό.

Κανένα όργανο δεν έμεινε στην Πάτρα για μεταμόσχευση! Εάν συνεχιστεί το καθεστώς μεταμοσχεύσεων όπως έχει αυτή τη στιγμή σε λίγο καιρό δε θα υπάρχει μεταμοσχευτικό κέντρο πουθενά στην περιφέρεια παρά μόνο στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στο Λαϊκό, Ωνάσειο και Ιπποκράτειο Θεσ/κης. Το να κλείσουν όλα τα άλλα μεταμοσχευτικά κέντρα της περιφέρειας είναι θέμα χρόνου και καθαρά τυπικό.

Για να αλλάξει αυτή η πορεία θα πρέπει να αλλάξει η λογική που υπάρχει. Η νέα λογική που πρέπει να επικρατήσει είναι αυτή που απλά συνοψίζεται στη φράση: ΑΝΤΙ ΤΟ ΜΟΣΧΕΥΜΑ ΝΑ “ΚΥΝΗΓΑΕΙ” ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ, Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΝΑ “ΚΥΝΗΓΑΕΙ ΤΟ ΜΟΣΧΕΥΜΑ”. Δηλαδή, όταν αφαιρούνται 2 νεφροί στην Πάτρα να μένουν εδώ και οι 2. Ο ΕΟΜ να ψάχνει για τους συμβατούς λήπτες από μία ενιαία ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΣΤΑ, οι οποίοι να έρχονται εδώ και να μεταμοσχεύονται. Αυτή τη στιγμή κάθε κέντρο έχει τη λίστα του.

Η λογική της πρότασης είναι η ακόλουθη:

• Περισσότερος χρόνος χρειάζεται το μόσχευμα να φθάσει από την Πάτρα στη Θεσσαλονίκη ή στην Αθήνα για παράδειγμα, από ότι να έλθει ο ασθενής από την Θεσ/κη ή την Αθήνα. Θα

Άγιοι Τρεις Ιεράρχες: Μεγάλη γιορτή της ορθοδοξίας

Οι Τρεις Ιεράρχες

.Άγιοι Τρεις Ιεράρχες: Μεγάλη γιορτή της ορθοδοξίας στις 30 Ιανουαρίου

Κατά τους χρόνους της βασιλείας του Αλεξίου του Κομνηνού (1081 – 1118 μ.Χ.), ο οποίος διαδέχθηκε στη βασιλική εξουσία τον Νικηφόρο Γ’ τον Βοτενειάτη (1078 – 1081 μ.Χ.), έγινε στην Κωνσταντινούπολη φιλονικία ανάμεσα σε λόγιους και ενάρετους άνδρες. Άλλοι θεωρούσαν ανώτερο τον Μέγα Βασίλειο (1 Ιανουαρίου), χαρακτηρίζοντάς τον μεγαλοφυΐα και υπέροχη φυσιογνωμία. Άλλοι τοποθετούσαν ψηλά τον ιερό Χρυσόστομο (13 Νοεμβρίου) και τον θεωρούσαν ανώτερο από τον Μέγα Βασίλειο και τον Γρηγόριο και, τέλος, άλλοι, προσκείμενοι στον Γρηγόριο τον Θεολόγο (25 Ιανουαρίου), θεωρούσαν αυτόν ανώτερο από τους δύο άλλους, δηλαδή από τον Βασίλειο και τον Χρυσόστομο. Η φιλονικία αυτή είχε σαν αποτέλεσμα να διαιρεθούν τα πλήθη των Χριστιανών και άλλοι ονομάζονταν «Ιωαννίτες», άλλοι «Βασιλείτες» και άλλοι «Γρηγορίτες».

Η οπτασία με τους τρεις Ιεράρχες

 

Στην έριδα αυτή έθεσε τέλος ο Μητροπολίτης Ευχαΐτων, Ιωάννης ο Μαυρόπους. Αυτός, κατά την διήγηση του Συναξαριστή, είδε σε οπτασία τους μέγιστους αυτούς Ιεράρχες, πρώτα καθένα χωριστά και στη

Πότε δεν επιτρέπεται να αιμοδοτήσω

Πότε  δεν  επιτρέπεται  να  αιμοδοτήσω

Παρά τις καλύτερες προθέσεις που μπορείς να έχεις, δυστυχώς υπάρχουν καταστάσεις που δεν σου επιτρέπουν να δώσεις αίμα για κάποιο χρονικό διάστημα. Διάβασε για αυτές πριν επισκεφτείς κάποια αιμοδοσία και βεβαιώσου ότι δεν ισχύει τίποτε από αυτά.

Δεν θα μπορείς να δώσεις αίμα εάν:

• δεν πληροίς τα βασικά κριτήρια για αιμοδοσία
• δεν έχεις φάει κάτι τρείς –τέσσερεις ώρες πριν αιμοδοτήσεις
• έχεις κάποια λοίμωξη (έστω και απλό κρυολόγημα !) – χρειάζεται να είσαι ελεύθερος συμπτωμάτων- τουλάχιστον για 7 ημέρες
• εάν παίρνεις κάποια αντιβιοτικά- πρέπει να περιμένεις τουλάχιστον για μία εβδομάδα αφού τελειώσεις τη θεραπεία
• είχες κάποιο μεγάλο χειρουργείο τους τελευταίους έξι μήνες
• έχεις προγραμματίσει κάποια χειρουργική επέμβαση μέσα στις επόμενες έξι εβδομάδες
• είσαι έγκυος ή έχεις γεννήσεις τους προηγούμενους τρείς μήνες
• θηλάζεις το μωρό σου

Πόλεμος ενάντια στον αδύναμο ή αλλιώς η Ευγονική στην Αμερική

Ιστορία της Ευγονικης

Στις αρχές του εικοστού αιώνα, το κίνημα της ανθρώπινης ευγονικής γνώρισε μεγάλη άνθηση  στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.  Στο ντοκιμαντέρ μπορούμε να δούμε την ευγονική νομοθεσία των Η.Π.Α η οποία μεταξύ των άλλων υποχρέωσε δεκάδες χιλιάδες Αμερικάνους πολίτες να υποστούν την υποχρεωτική στείρωση.  Το παρόν ντοκιμαντέρ με αφορμή τη γνωστή υπόθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ: «Buck εναντίον Bell» αναλύει το πλαίσιο της αρνητικής ευγονικής. Επίσης παρουσιάζεται η στενή σχέση αλλά και τις ομοιότητες που είχε η ευγονική πρακτική των Η.Π.Α με τις ευγονικές πρακτικές της ναζιστικής Γερμανίας πριν από το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.

Στο τέλος, το ντοκιμαντέρ  διαπραγματεύεται  επιγραμματικά και το ζήτημα της νέας ευγονικής κίνησης, η οποία εν πολλοίς  είναι η επιστήμη της γενετικής. Η νέα ευγονική από τη μία πλευρά μας δίνει το ελπιδοφόρο μήνυμα ότι θα βελτιωθεί θεαματικά η κατάσταση της υγείας των συνανθρώπων μας, από την