Ανώριμη και Ώριμη Θρησκεία, από τον Gordon Allport

Ο Gordon Allport ήταν από τους πρώτους ψυχολόγους που εστίασε τη θεωρία του στη μελέτη της προσωπικότητας και για αυτό αναφέρεται στην ιστορία της ψυχολογίας ως ένας από τους κυριότερους εκφραστές της ψυχολογίας της προσωπικότητας.

Ο Allport μπορεί να μην αναφέρθηκε στη θεωρία του στα ανθρώπινα εξελικτικά στάδια, όμως προχώρησε στη διάκριση μεταξύ ώριμης και ανώριμης θρησκείας, στο σύγγραμμά του “The Individual and His Religion: A Psychological Interpretation”, που εκδόθηκε το 1950 στην Αμερική.

Η Ανώριμη Θρησκεία, σύμφωνα με τον Gordon Allport

Στην ανώριμη θρησκεία, σύμφωνα με τον Gordon Allport μπορούμε να βρούμε τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

1. Μαγική σκέψη π.χ. «Αν κάνω κάτι λάθος, ο Θεός θα με τιμωρήσει», αυτο-κριτική από ένα ανώτερο πλάσμα που έχει φτιάξει τον κόσμο.

2. Εκπλήρωση επιθυμίας π.χ. «Αν προσεύχομαι πολύ σκληρά, θα πάρω άριστα στο διαγώνισμα αύριο», μη ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας.

3. Φανατισμού π.χ. «Όλοι οι μη πιστοί πρέπει είτε να προσηλυτιστούν ή να πεθάνουν».

4. Κυριολεκτική σκέψη π.χ. «Ο Θεός είναι ένας γενειοφόρο, αρσενικό ανθρώπινο ον, βρίσκεται στον ουρανό, έχει ανθρώπινα χαρακτηριστικά, όπως η ζήλια και ο θυμός, κρίνει κάθε λέξη μου και θα με επιβραβεύσει ή θα με τιμωρήσει αναλόγως».

5. ‘Μεταχειρισμένη’ πίστη π.χ. «Πιστεύω και εφαρμόζω όλα όσα διδάχθηκα στο Κατηχητικό Σχολείο».

6. Μη αντανάκλαση της πραγματικότητας π.χ. «Το γράφει στην Αγία Γραφή».

Το μεγαλύτερο μέρος της κριτικής της θρησκείας κατευθύνεται προς τις ανώριμες μορφές της.

H Ώριμη Θρησκεία, σύμφωνα με τον Gordon Allport

Καθώς ο διαχωρισμός δεν είναι απόλυτος, σε αντίθεση με την ανώριμη θρησκεία, ο Gordon Allport αναφέρει ότι η ώριμη θρησκεία πρέπει να έχει τουλάχιστον μερικά από τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται παρακάτω.

1. Να είναι σωστά διαφοροποιημένη

Ένας άνθρωπος που δεν είχε ποτέ οποιαδήποτε απορία σχετικά με τη θρησκεία του, δέχεται κάθε δόγμα και κάθε κανόνα, που αισθάνεται πάντα ότι αυτό που γνωρίζει είναι το τέλειο, ότι κατέχει ένα δώρο που δόθηκε στον ίδιο από μία ύψιστη αρχή, είναι ένα παράδειγμα ενός αδιαφοροποίητου συναίσθηματος.

Δεν είναι ρεαλιστικό.

Αντίθετα, κάποιος που θα πει «η εκκλησία μου έχει κάποια καλά χαρακτηριστικά, αλλά εγώ, για παράδειγμα, δεν συμφωνώ με την απαγόρευση της έκτρωσης», θα ήταν μια πιο ρεαλιστική και διαφοροποιημένη στάση. Όχι ότι το συγκεκριμένο παράδειγμα είναι το θέμα. Η εκκλησία μπορεί να είναι ή να μην είναι σωστή σχετικά με την έκτρωση. Αλλά το θέμα είναι ότι η απολύτη αποδοχή των όσων λέει η θρησκεία, χωρίς καμία κριτική ανάλυση δεν είναι ούτε ρεαλιστική, ούτε διαφοροποιημένη, ούτε ώριμη.

2. Έχει δυναμικό χαρακτήρα, παρά την επαγωγική της φύση

Το ώριμο θρησκευτικό συναίσθημα δεν καθοδηγείται από τις επιθυμίες, τους φόβους και τις ορέξεις του εαυτού. Το ώριμο θρησκευτικό συναίσθημα θα δώσει τη δική του κινητήρια δύναμη, ένα έμφυτο

Νομική και ηθική θεώρηση της Προεμφυτευτικής Γενετικής Διάγνωσης – Διλήμματα και προβληματισμοί

Νομική και ηθική θεώρηση της
Προεμφυτευτικής Γενετικής Διάγνωσης

Ελένη Απ. Παράσχου
Δικηγόρος-Μέλος Δ.Σ. Βέροιας
Μ.Δ.Ε. Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

1. Ο 21^ος αιώνας που διανύουμε χαρακτηρίζεται από την αλματώδη πρόοδο της γενετικής, η οποία σε συνδυασμό με την χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, έχει επιφέρει πλήρη επανάσταση στην ιατρική επιστήμη. Πλέον, στο πλαίσιο της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, μέθοδοι και τεχνικές εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς και προσφέρουν τη δυνατότητα να διενεργούνται διαγνωστικές εξετάσεις στο έμβρυο από τα πρώτα στάδια της ανάπτυξής του.

2.  Τεχνική συναφής προς τις μεθόδους της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής^[1] είναι η Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση (Pre-implantation Genetic Diagnosis – PGD). Αξίζει να αναφερθεί ότι η ιδέα της προεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης αναπτύχθηκε για πρώτη φορά από τους Edwards και Gardner το 1968. Η μέθοδος  αυτή άρχισε να εφαρμόζεται στις αρχές τις δεκαετίας του 1990, Το 1990 γεννήθηκαν τα πρώτα δίδυμα θήλεα παιδιά, αφού είχε προηγηθεί η διενέργεια της προεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης, προκειμένου να πιστοποιηθεί το φύλο των εμβρύων και να αποφευχθεί η μετάδοση φυλοσύνδετου νοσήματος. Την τελευταία δεκαετία παρατηρείται ότι η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση είναι μια συνεχώς εξελισσόμενη μέθοδος στο χώρο της εξωσωματικής γονιμοποίησης και της μοριακής βιολογίας.

3.  Η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση περιλαμβάνει το γενετικό έλεγχο των εμβρύων in vitro (ήτοι εμβρύων που έχουν δημιουργηθεί με εξωσωματική γονιμοποίηση) και επιτρέπει την ανίχνευση γενετικών νοσημάτων^[2] και χρωμοσωματικών ανωμαλιών^[3] στα έμβρυα in vitro, πριν την εμφύτευσή τους στη μήτρα. Δηλαδή, αφού γίνει η λήψη του γενετικού υλικού με βιοψία στα έμβρυα in vitro, αυτό υποβάλλεται σε γενετικές εξετάσεις (µε μεθόδους PCR/polymerase chain reaction ή FISH/fluorescence in situ hybridization ή CGH/comparative genome hybridization) για τον εντοπισμό χρωµοσωµατικών ανωμαλιών και μονογονιδιακών γενετικών νοσημάτων[4]. Μετά το γενετικό έλεγχο, επιλέγονται και μεταφέρονται στη μήτρα μόνο τα έμβρυα εκείνα που δε φέρουν τη γενετική ανωμαλία. Με αυτόν τον τρόπο, αποφεύγεται η μετάδοση του γενετικού νοσήματος στους απογόνους.

Είναι δυνατόν να λεχθεί ότι η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση είναι μια μορφή πολύ πρώιμης προγεννητικής διάγνωσης[5]. Με άλλα λόγια, δεν αποτελεί θεραπευτική μέθοδο. Εφαρμόζεται σε ζευγάρια με πρόβλημα γονιμότητας, τα οποία υποβάλλονται για το λόγο αυτό σε εξωσωματική γονιμοποίηση, και σε γόνιμα ζευγάρια υψηλού κινδύνου για μετάδοση κάποιου γενετικού νοσήματος ή χρωμοσωματικής ανωμαλίας, προκειμένου να αποφευχθεί η μετάδοση του νοσήματος ή της ανωμαλίας στους απογόνους τους.

Αναμφίβολα, μια μέθοδος όπως η προεμφυτευτική γενετική διάγνωση, με τις δυνατότητες που παρέχει, δεν μπορεί παρά να εγείρει δυσεπίλυτα ηθικά και νομικά προβλήματα.

Β. ΝΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ

Ι. Βασικά βιοηθικά διλήμματα ως προς τη μέθοδο της προεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης          

1. Η απόρριψη παθογόνων εμβρύων

4.  Καταρχάς, ένα από τα καίριας σημασίας ερωτήματα που ανακύπτουν  κατά την εφαρμογή της μεθόδου της προεμφυτευτικής γενετικής διάγνωσης είναι κατά πόσο δικαιολογείται η απόρριψη παθογόνων εμβρύων. Δικαιούμαστε να «προλάβουμε» τη γέννηση παιδιών με σοβαρές ασθένειες, αποκλείοντας τη μεταφορά παθολογικών εμβρύων στη μήτρα στην περίπτωση εξωσωματικής

Ανθρώπινα πειράματα: η σκοτεινή πλευρά της “ιατρικής εξέλιξης” και Διεθνές Δίκαιο

Σαββίνα Καλαϊτζίδου

 

Στη σύγχρονη εποχή, η ιατρική επιστήμη και έρευνα έχει επιτύχει τρομερές ανακαλύψεις, και έχει σημειώσει τρομακτική πρόοδο στη θεραπεία, πρόληψη και αντιμετώπιση ποικίλων ασθενειών και ιατρικών προβλημάτων. Έτσι, δεδομένης της ασφάλειας και της απάντησης που προσφέρει σήμερα η επιστήμη σε κάθε σχεδόν ερώτημα, σπάνια αναρωτιέται κανείς το παρασκήνιο που κρύβεται πίσω από όλα αυτά τα σπουδαία βήματα, και το “κόστος” αυτής της εντυπωσιακής εξέλιξης. Οι περισσότεροι ίσως αγνοούν ότι δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου η ιατρική επιστήμη δοκιμάστηκε και εξελίχθηκε πάνω στο ίδιο είδος το οποίο ήταν ταγμένη να υπηρετεί και να βοηθά – δηλαδή το ανθρώπινο είδος.

Ένα πρόσφατο παράδειγμα

 

Δεν έχει περάσει καιρός από όταν ξέσπασε το σκάνδαλο με τη χρηματοδότηση από τρεις κολοσσούς της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας πειραμάτων που πραγματοποίησε ινστιτούτο έρευνας σε ανθρώπους για την επίδραση των εκπεμπόμενων καυσαερίων στην υγεία τους. Πιο συγκεκριμένα, οι VW, Daimler, BMW, αλλά και η εταιρία Bosch, ανέθεσαν στο ινστιτούτο τη διεξαγωγή μιας δοκιμής αναφορικά με την εισπνοή από 25 υγιή άτομα, για μικρό χρονικό διάστημα, διοξειδίου του αζώτου, το οποίο και εμπεριέχεται στα εκπεμπόμενα από τα αυτοκίνητα καυσαέρια. Κατόπιν της εισπνοής του αερίου πραγματοποιήθηκαν ιατρικές μετρήσεις για να διαπιστωθεί η επίδραση της ουσίας στην ανθρώπινη υγεία.

Ιατρικά πειράματα του 20ου αιώνα σε ανθρώπους

 

Το παραπάνω συμβάν, ωστόσο, συνιστά μόνο ένα πολύ μικρό δείγμα των ιατρικών πειραμάτων και πράξεων που έχουν διεξαχθεί σε ανθρώπους – με ορισμένες από αυτές να ξεπερνούν τους φραγμούς που θέτουν η λογική, η σκληρότητα, η ιατρική δεοντολογία και η ηθική.

Ξεκινώντας από ένα -κατά κοινή ομολογία- ιδιαίτερα μελανό σημείο της ανθρώπινης ιστορίας σε όλους τους τομείς, αυτό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα “πειράματα” που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκειά του έχουν χαρακτηριστεί ιδιαίτερα βάναυσα, μέχρι και φρικιαστικά.

 

Πιο αναλυτικά, στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Auschwitz, στο κτίριο Block 10, αποκαλύφθηκε ότι πραγματοποιούνταν πειράματα στείρωσης αποκλειστικά σε Εβραίες νεαρές παντρεμένες γυναίκες, με την έγχυση μιας ιδιαίτερα καυστικής ουσίας στα γεννητικά τους όργανα, η οποία προκαλούσε φρικτούς πόνους, και άφησε όσες επέζησαν από αυτή τη μέθοδο ανίκανες για τεκνοποιία. Άλλες γυναίκες υποβάλλονταν σε πολύ υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας -σε σημείο εγκαυμάτων- για να διαπιστωθεί αν θα νοσούσαν από καρκίνο στη μήτρα και, μετέπειτα, υποβάλλονταν σε βιοψίες. Επιπλέον, επιστολές κάνουν γνωστό ότι από το ίδιο στρατόπεδο η γερμανική εταιρία παραγωγής φαρμάκων και χημικών ουσιών Bayer “προμηθευόταν”, κατόπιν συμφωνίας με τον διοικητή του στρατοπέδου και έναντι πληρωμής, “παρτίδες υποκειμένων” -όπως οι ίδιοι τις ονόμαζαν συνθηματικά- που δεν ήταν άλλα από γυναίκες κρατούμενες. Τα θύματα αυτά προορίζονταν για τη δοκιμή από την εταιρία ενός υπνωτικού φαρμάκου, κατά τη διάρκεια της οποίας πέθαιναν ορισμένες “παρτίδες” και, στη συνέχεια, ζητούνταν νέες.

 

Παιδιά που χρησιμοποίησε ο Josef Mengele στα πειράματά του. Πηγή: https://allthatsinteresting.com/josef-mengele-nazi-experiments

Εξίσου ανατριχιαστικά είναι τα γενετικά πειράματα που διενεργούνταν σε δίδυμα παιδιά από τον γνωστό γιατρό Josef Mengele, ώστε να εξακριβωθούν τα ιδιαίτερα γενετικά γνωρίσματά τους, καθώς εκείνος πίστευε πως ενδεχομένως θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη δημιουργία της Αρίας φυλής. Ακόμα,

Αγαπάω τη ζωή: Ένα αντικαπνιστικό τραγούδι

Αγαπάω τη ζωή: Ένα αντικαπνιστικό τραγούδι

Το τραγούδι «Αγαπάω τη ζωή» είναι ένα εκπαιδευτικό τραγούδι κατά του καπνίσματος που απευθύνεται κυρίως σε μαθητές δημοτικού και γυμνασίου.

Στίχοι & ερμηνεία: Αλέξανδρος Φωτεινός / Ειρήνη Ζέρβα
Μουσική: Αλέξανδρος Φωτεινός
Παραγωγή: NoSmoke.gr M.K.O.
Ενορχήστρωση: Δημήτρης Βαϊνανίδης

Στίχοι:

Θέλω να ζήσω μια ζωή
γεμάτη ενέργεια και χαρά
σχολείο, παιγνίδι
παρέα μ’ όλα τ’ άλλα τα παιδιά

Σα μεγαλώσω θα ’χω εγώ
σώμα και πνεύμα δυνατό
μ’ ανθρώπους που αγαπάω
ευχάριστα το χρόνο θα περνώ

Στη δικιά μου ζωή
το τσιγάρο δε χωρεί

Το κάπνισμα ανήκε

Τεχνητή Νοημοσύνη: Τι θα συμβεί όταν οι μηχανές γίνουν εξυπνότερες από εμάς; (Nick Bostrom)

Η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται όλο και εξυπνότερη. Κάποια στιγμή θα μας φτάσει και ίσως  θα μας ξεπεράσει. Ο φιλόσοφος και τεχνολόγος Nick Bostrom στην ομιλία του υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι η τελευταία εφεύρεση του ανθρώπου...

Η χριστιανική ελευθερία

Η χριστιανική ελευθερία

Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ 

Η χριστιανική ελευθερία θεμελιώνεται στην νέα οντολογία, που φανερώθηκε με τον Χριστό και παρέχεται με την χάρη του Αγίου Πνεύματος μέσα στο σώμα του, την Εκκλησία. Αυτή είναι ο τόπος αναπτύξεως της αληθινής ελευθερίας. Έξω από την Εκκλησία δεν υπάρχει πραγματική ελευθερία, όπως δεν υπάρχει και πραγματική σωτηρία. Η Εκκλησία ως θεανθρώπινη κοινωνία υπάρχει για ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι και η ελευθερία που προσφέρει είναι για όλους τους ανθρώπους και ολόκληρη την κτίση (πρβλ. Ρωμ. 8:21). Η ελευθερία αυτή βρίσκεται στην ένωση του κτιστού ανθρώπινου θελήματος με το άκτιστο θείο θέλημα.

Η ανθρώπινη ελευθερία σταματά εκεί όπου αρχίζει η ελευθερία των άλλων. Η ελευθερία όμως του Χριστού δεν σταματά πουθενά. Δεν αντιπαρατίθεται προς τους άλλους, αλλά «συγχωρεί» τους άλλους και ανήκει ταυτόχρονα σε όλους και στον καθένα. Οι άλλοι δεν εμποδίζουν, αλλά βεβαιώνουν την ελευθερία του καθενός. Οι άλλοι είναι η ελευθερία του καθενός. Και η ελευθερία του καθενός συνυπάρχει και συναναπτύσσεται με την αγάπη του προς τους άλλους.

Η βίωση της αγάπης είναι βίωση ελευθερίας. Και η τελείωση της ελευθερίας βρίσκεται στην τελείωση της αγάπης. Όποιος αγαπά αληθινά είναι ελεύθερος να κάνει ό,τι θέλει. Αυτός ζει για τους άλλους και βρίσκει στους άλλους τον αληθινό εαυτό του. Αισθανόμενος την καθολική ενότητα «πλατύνεται» απεριόριστα, γίνεται παγκόσμιος και ζει στην πληρότητα της αγάπης και της ελευθερίας. Έτσι η ελευθερία δεν μετατρέπεται ποτέ σε αυθαιρεσία, αλλά υπάρχει πάντοτε ως αγάπη και ζωή. Υπάρχει ως απεριόριστη κοινωνία αγάπης του ανθρώπου με τον Θεό και τον πλησίον· ως κοινωνία του Αγίου Πνεύματος. Όταν το Πνεύμα του Θεού σκηνώνει στον άνθρωπο και τον φωτίζει με την άκτιστη χάρη του, ο άνθρωπος γίνεται κοινωνός «θείας φύσεως» (Β’ Πέτρ. 1:4) και μέτοχος της αληθινής ελευθερίας· της ελευθερίας που ενοποιεί και καινοποιεί τον σύμπαντα κόσμο.

Ενώ όμως η ελευθερία αυτή είναι για όλον τον κόσμο, δεν γίνεται συνήθως δεκτή από τον κόσμο, αλλά ούτε ολοκληρώνεται μέσα σε αυτόν. Ακόμα η ελευθερία αυτή, ενώ προσφέρεται από την Εκκλησία, δεν

Τα βλαστοκύτταρα ενηλίκων λύση για πολλές ασθένειες

Τα βλαστοκύτταρα ενηλίκων λύση

για πολλές ασθένειες

Η αναγεννητική ιατρική έχει ως βασικό της στόχο τη θεραπεία παθήσεων, μέσω της μεγιστοποίησης της ικανότητας του ίδιου του ασθενούς να θεραπεύεται από μόνος του. Σε αντίθεση με τη συμβατική ιατρική, η αναγεννητική ιατρική προσπαθεί να αντιστρέψει την εξέλιξη ασθενειών, επεμβαίνοντας στους ελαττωματικούς ιστούς και τα προβληματικά όργανα. 

Το βασικό εργαλείο που διαθέτει σ' αυτή την προσπάθεια είναι τα βλαστοκύτταρα, που αποτελούν το βασικό πυλώνα της. Η έρευνα με τα βλαστοκύτταρα ενηλίκων έχει ήδη οδηγήσει σε μια συγκεκριμένη εναλλακτική θεραπεία για αρκετές ασθένειες. «Αναπτύσσουμε προϊόντα που βασίζονται στα βλαστοκύτταρα ενηλίκων. Εισέρχονται στο σώμα με μια ενδοφλέβια ένεση και στοχεύουν στον κατεστραμμένο ιστό, τον οποίο προσπαθούν να διορθώσουν. Για παράδειγμα σε μια άρθρωση με φλεγμονή σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα, τα βλαστοκύτταρα θα βρουν το προβληματικό σημείο και θα θεραπεύσουν το πρόβλημα. Σε μια άλλη περίπτωση, μπορούμε να διορθώσουμε μια πνευμονική ασθένεια. Σε μερικές λοιπόν ασθένειες του πνεύμονα, τα βλαστοκύτταρα μέσω μιας απλής ενδοφλέβιας ένεσης κατευθύνονται αμέσως στον προβληματικό πνεύμονα και τον θεραπεύουν. Μάλιστα δεν ασχολούνται καθόλου με τους υγιείς ιστούς» επισημαίνει ο καθηγητής αναγεννητικής ιατρικής, Σίλβιου Ιτσέκου. 

Η αναγεννητική ιατρική θα είναι η κυρίαρχη τάση στην ιατρική του μέλλοντος; Πολύ πιθανό, αλλά το μόνο

Ασκητική: κι αν δεν υπήρχε θα έπρεπε να την εφεύρουμε

π. Βασίλειος Θερμός Ψυχίατρος,  Δρ. Θεολογικής Σχολής του Παν/μιου Αθηνών. Αναπληρωτής καθηγητής στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών 

Η υπερβολή της απόλαυσης οδηγεί σε δυσκολία να αγαπήσεις.

Ξεκίνημα της Μεγάλης Σαρακοστής. Επιβάλλεται ένας στοχασμός: γιατί άραγε χρειάζεται ή άσκηση; Γιατί νηστεία; Γιατί πιο έντονη καταπολέμηση παθών; Γιατί μετάνοια;

Μήπως ταλαιπωρούμε τον εαυτό μας χωρίς λόγο; Μήπως η Εκκλησία χαρακτηρίζεται από κάποια διάθεση να παιδεύει τους ανθρώπους; Μήπως όλα αυτά υποκρύπτουν μαζοχισμό; Μήπως αντιμάχονται τη χαρά της ζωής;

Ασκητικές ενέργειες, με άλλα κίνητρα, πιο ”κοσμικά”, γίνονται πολλές. Παιδιά και νέοι που ασχολούνται με τον αθλητισμό δεν μπορούν να ζουν όπως θέλουν. Υπάρχουν αυστηροί κανόνες τους οποίους τηρούν, δεν έχουν τη ζωή που έχουν οι συνομήλικοι τους. Δεν μπορούν να φάνε οτιδήποτε, δεν μπορούν να κοιμηθούν οποιαδήποτε ώρα, δηλαδή δεν μπορούν να παραδοθούν στην άνεση και στην ευμάρεια. Το κάνουν με τη θέλησή τους, δεν τους υποχρεώνει κανείς, επειδή έχουν ένα στόχο.

Ο Λακάν διέκρινε μεταξύ ορμής και επιθυμίας. Η πρώτη ικανοποιείται με τις αισθήσεις και με τον ναρκισσισμό. Η δεύτερη δεν ικανοποιείται με τίποτε. Αυτή η εκκρεμότητα είναι που μας εξανθρωπίζει.

Στην κουλτούρα που μας περιβάλλει σήμερα η επιθυμία έρχεται να συμπέσει με την ορμή. Στην κοινωνία της κατανάλωσης η ευμάρεια ικανοποιεί πλουσιοπάροχα τις ορμές και τείνει να βάζει μια

Η ελπίδα του κόσμου

Η ελπίδα του κόσμου

Πρωτοπρ. Βασίλειος Ι. Καλλιακμάνης, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

α) Στις πέντε Κυριακές της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής διαβάζονται κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας αποσπάσματα από την προς Εβραίους Επιστολή. Σε αυτήν αναφέρονται κυρίως γεγονότα και πρόσωπα της Παλαιάς Διαθήκης, τα οποία προτυπώνουν και προεικονίζουν την ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού, την επί γης πορεία του, τον σταυρό και την Ανάστασή του. Αλλά και στις λατρευτικές συνάξεις των άλλων ημερών του Τριωδίου κυριαρχούν μεσσιανικά κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης. Με τον τρόπο αυτόν συμβολικά και εμπειρικά η Εκκλησία μυσταγωγεί στο μυστήριο της πίστεως και προετοιμάζει για τη μεγάλη “διάβαση”, το Πάσχα των χριστιανών.

β) Όπως ακριβώς ο Θεός τήρησε τις υποσχέσεις του προς τον πατριάρχη Αβραάμ και παρουσιάσθηκε αξιόπιστος στους παλαιούς χρόνους, έτσι και ο Χριστός αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς και βέβαιη ελπίδα του κόσμου σε κάθε εποχή. Κι όπως ο γενάρχης Αβραάμ έμεινε ακλόνητος στην πίστη του, παρότι αντιμετώπισε μεγάλες προκλήσεις, έτσι και οι χριστιανοί καλούνται να μείνουν εδραίοι και αμετακίνητοι στη πίστη τους. Ο Αβραάμ υπερέβη τον εαυτό του κάνοντας απόλυτη υπακοή στο θέλημα του Θεού, αφού αποφάσισε να οδηγήσει τον γιο του τον Ισαάκ προς τη θυσία. Αλλά και ο Θεός, βλέποντας την άδολη πίστη του πιστού δούλου του, παρενέβη με θαυμαστό τρόπο και την απέτρεψε.

γ) Η ελπίδα των χριστιανών συμβολίζεται με άγκυρα. Κι όπως το πλοίο σταθεροποιείται με αυτήν και αποφεύγει τον κίνδυνο των κυμάτων, έτσι και ο χριστιανός που έχει την ελπίδα του στον Θεό διατηρεί σταθερό σημείο αναφοράς. Η ελπίδα αυτή, όπως διδάσκει ο όσιος Ισαάκ ο Σύρος, προέρχεται από την καρδιακή πίστη, είναι δε καλή όταν γίνεται “μετά γνώσεως και διακρίσεως”. Διότι υπάρχει και η ψευδής ελπίδα, που ταυτίζεται με την ουτοπία, στην οποία παραπέμπουν τους ανθρώπους διάφορα πολιτικά συστήματα. Η ουτοπία όμως διαψεύδεται σε καθημερινή βάση, σε αντίθεση με τη χριστιανική ελπίδα που ζωογονείται από το μέλλον και κρατά τον άνθρωπο σε πνευματική εγρήγορση.

δ) Η ελπίδα αυτή δραστηριοποιεί τον χριστιανό, τον οδηγεί σε φιλότιμη τήρηση των θείων εντολών και δεν τον

Ηθικά διλήμματα και τεχνολογία

Ηθικά διλήμματα και τεχνολογία

Σταμάτης Αλέξης 

Το ερώτημα αν οι μηχανές μπορούν να σκέφτονται έχει την ίδια σημασία με το ερώτημα αν τα υποβρύχια μπορούν να κολυμπούν.   Edsger W. Dijkstra, ο Ολλανδός προγραμματιστής

Μπορούν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης να έχουν σκέψη; Εάν είχατε τη δυνατότητα να σώσετε κάποιον σε ένα τροχαίο δυστύχημα ποιος θα ήταν αυτός, ο οδηγός του αυτοκινήτου ή ο πεζός στον δρόμο; Η απόφαση δεν είναι εύκολη. Κι όμως, στο άμεσο μέλλον είναι η ρύθμιση των επιλογών που θα πρέπει να σχεδιαστούν για εκατομμύρια αυτόνομα οχήματα. Προγραμματίζουμε τη μηχανή, αλλά ποιον της λέμε να σώσει;

Κατά τη διάρκεια μιας οιασδήποτε μέρας, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, παίρνουμε ένα σωρό αποφάσεις ηθικού χαρακτήρα. Στα αυτόνομα αυτοκίνητα, τα αυτοκίνητα χωρίς οδηγό, αυτές οι αποφάσεις πρέπει να ενσωματωθούν στο πρόγραμμα πριν ακόμη τη λειτουργία του οχήματος.

Στην κατεύθυνση αυτή έχουν γίνει πολλές έρευνες σχετικά με τη λογική της λήψης των αποφάσεων. Στο δίλημμα του τύπου «Ποιον θα σώσει το αυτοκίνητο, μια πενταμελή οικογένεια ή μια γάτα;» η απόφαση είναι προφανής. Τι γίνεται όμως όταν έχει να διαλέξει ανάμεσα σε έναν επιχειρηματία και έναν άστεγο και το σκυλί του; Ή δύο αθλητές και μια ηλικιωμένη στη θέση δύο μαθητών του δημοτικού;

Εννοείται πως οι αποφάσεις που λαμβάνουμε υπακούουν σε πρότυπα υψηλότερης ηθικής στάθμης από τη στατιστική ακρίβεια. Για αιώνες, οι κοινές αρετές της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, τoυ περιορισμού των

Η ηθική των ιατρών αλλάζει με τις κοινωνικές τάσεις

Η ηθική των ιατρών αλλάζει με

τις κοινωνικές τάσεις

Την τελευταία δεκαετία έχουν υπάρξει δραματικές τεχνολογικές και κοινωνικές αλλαγές που οδηγούν τους ιατρούς να αντιμετωπίσουν νέα ηθικά ζητήματα ή να επανεξετάσουν την προσέγγιση που τηρούσαν σε παλαιότερα ζητήματα.

Το Medscape ρώτησε 5000 ιατρούς των ΗΠΑ προκειμένου να διερευνήσει με ποιον τρόπο οι προοπτικές και οι αξίες τους μπορεί να τροποποιήθηκαν με το πέρασμα της δεκαετίας (2010-2020).

Ποιές τάσεις της κοινωνίας επηρεάζουν τις αξίες των γιατρών;

Ο Δρ. JohnEvans, πρόεδρος του Ινστιτούτου Tata για τις Κοινωνικές Επιστήμες, αναπληρωτής πρύτανης Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο SanDiego, συνδιευθυντής του Ινστιτούτου για την Πρακτική Ηθική, αναφέρει ότι «μία από τις πιο σημαντικές τάσεις που αυξήθηκε τα τελευταία 10 χρόνια είναι η ανάπτυξη του ατομικισμού και της αυτονομίας στην αμερικανική κουλτούρα. Οι Αμερικανοί νιώθουν ότι πρέπει να είναι υπεύθυνοι για όλα, κάτι που επηρεάζει και την ιατρική, επειδή είναι πιθανό να θεωρούν τους γιατρούς ως παρόχους μίας υπηρεσίας, ενώ τους ασθενείς ως “πελάτες”».

Για παράδειγμα, το Medscape ρώτησε τους γιατρούς  αν θα συνταγογραφούσαν ποτέ μία θεραπεία «τύπου εικονικού φαρμάκου» σε ασθενή που δεν χρειάζεται θεραπεία, αλλά είναι αδιάλλακτος στο να λάβει κάποια θεραπεία. Το 2010, σε αντίστοιχη έρευνα, μόλις το 24% των ερωτηθέντων ιατρών είπαν ότι θα το έκαναν, ενώ το 2020 το ποσοστό αυτό ανήλθε σε 34%. Την τελευταία δεκαετία η ανησυχία για την ύπαρξη δυσαρεστημένου ασθενούς έχει αυξηθεί, εν μέρει ως απάντηση στην αυξανόμενη χρήση κριτικών στο διαδίκτυο. Ο SamuelPacker, ιατρός και καθηγητής στο DonaldandBarbaraZuckerSchoolofMedicine, του LongIsland της πόλης του NewYork δηλώνει ότι «μία αρνητική κριτική μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την πρακτική ενός ιατρού σχετικά με την προσέλκυση και διατήρηση ασθενών και μπορεί να επηρεάσει τη στάση του ιατρού στο ίδρυμά του/της». Ο Evans προσθέτει ότι οι ιατροί βαθμολογίας είναι μία επέκταση του μοντέλου «ασθενής ως πελάτης», παρόμοιο με το προσωπικό εξυπηρέτησης πελατών στο

Το συγκλονιστικό βίντεο από το «Χαμόγελο του Παιδιού» ενάντια στον σχολικό εκφοβισμό

Με αφορμή την αυριανή ημέρα, 6 Μαρτίου που είναι η Πανελλήνια Ημέρα κατά της σχολικής βίας και του εκφοβισμού, αναδημοσιεύουμε το συγκλονιστικό βίντεο από το «Χαμόγελο του Παιδιού» για τον σχολικό εκφοβισμό, το οποίο δημοσιεύτηκε κατά το προηγούμενο έτος. Το βίντεο αυτό καλεί όλη την κοινωνία και τη σχολική κοινότητα να σταθεί απέναντι στο φαινόμενο ώστε κανένα παιδί να μη βιώνει πόνο, φόβο και ντροπή στο σχολείο.

Μαθητές που δέχονται bullying μιλούν στην κάμερα και εξηγούν ποιες είναι οι καθημερινές τους «ασπίδες» για να προστατέψουν τον εαυτό τους από όλα, όσα καθημερινά βιώνουν. Μία κοπέλα γράφει τις σκέψεις της στα πολύχρωμα τετράδια της την ώρα που μία άλλη «κλείνει» τα αυτιά της στις προσβολές των συμμαθητών της με ένα ζευγάρι ακουστικά. Μία μαθήτρια

Ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος (ΑΜΑ), η μεγαλύτερη ομάδα ιατρών των ΗΠΑ, θεωρεί το ρατσισμό ως «απειλή για τη δημόσια υγεία»

Ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος  θεωρεί το

ρατσισμό ως «απειλή για τη δημόσια υγεία»

Καθώς η πανδημία του κορονοϊού συνεχίζει να απειλεί τις μειονοτικές ομάδες που έχουν πληγεί σοβαρά, ο Αμερικανικός Ιατρικός Σύλλογος έχει υιοθετήσει μία πολιτική που αναγνωρίζει το ρατσισμό ως «απειλή για τη δημόσια υγεία».

Η νέα πολιτική αναγνωρίζει το ρατσισμό ως κοινωνικό καθοριστικό παράγοντα της υγείας επισημαίνει τις ανισότητες στην υγεία και την έλλειψη πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη που εμπόδισαν σημαντικά την καλή υγεία των Μαύρων και άλλων ιστορικά περιθωριοποιημένων κοινοτήτων στις ΗΠΑ.

Οι εκπρόσωποι του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου δημοσίευσαν μία δήλωση διευκρινίζοντας τα τρία επίπεδα ρατσισμού που περιγράφονται λεπτομερώς και στην πολιτική του Συλλόγου: συστημικό, πολιτιστικό και διαπροσωπικό επίπεδο. Το κάθε επίπεδο θέτει συγκεκριμένα εμπόδια στην ιατρική περίθαλψη και στην καλή υγεία, εμποδίζοντας την πρόοδο της ιατρικής, αναφέρουν οι εκπρόσωποι του Συλλόγου. Ο Σύλλογος (ΑΜΑ) ζητά από τους ιατρούς να εντοπίσουν στρατηγικές για τον μετριασμό των επιπτώσεων του ρατσισμού στην υγεία, να διδάξουν στους μελλοντικούς ιατρούς για τον ρατσισμό στα προγράμματα σπουδών των ιατρικών σχολών και να υποστηρίξουν την ανάπτυξη πολιτικής για την έρευνα του ζητήματος. Ο ρατσισμός ανακηρύχθηκε ως θέμα δημόσιας υγείας σε 145 πόλεις και κομητείες σε 27 κοινοπολιτείες. 

Οι κοινότητες του χρώματος πεθαίνουν σε υψηλότερα ποσοστά από τον κορονοϊό από τους λευκούς Αμερικανούς. Η Δρ. Edwards, παθολόγος, αναφέρει ότι «οι ανισότητες ήταν τόσο εμφανείς, καθώς

«Η χριστιανική αγάπη είναι η «δυνατή αδυνατότητα» να βλέπω το Χριστό στο πρόσωπο κάθε ανθρώπου»

«Η χριστιανική αγάπη είναι η «δυνατή αδυνατότητα»

να βλέπω το Χριστό στο πρόσωπο κάθε ανθρώπου»

Η επόμενη Κυριακή ονομάζεται Κυριακή της Απόκρεω γιατί στη διάρκεια της εβδομάδας που ακολουθεί αρχίζει μια περιορισμένη νηστεία – αποχή κρέατος» – όπως παραγγέλλουν τα λειτουργικά βιβλία. Αυτή η παραγγελία γίνεται κατανοητή μόνο μέσα στο φως όσων είπαμε παραπάνω για τα νόημα της προετοιμασίας.

Η Εκκλησία αρχίζει να μας «προσαρμόζει» στη μεγάλη προσπάθεια που θα απαιτήσει άπα μας επτά μέρες αργότερα. Σταδιακά μας βάζει στο μεγάλο αγώνα, γιατί γνωρίζει την ευπάθεια μας και προβλέπει την πνευματική μας αδυναμία.

Την παραμονή της Κυριακής της Απόκρεω, η Εκκλησία μας καλεί σε μια παγκόσμια ανάμνηση όλων «των απ’ αιώνος κοιμηθέντων ευσεβώς, έπʹ ελπίδι αναστάσεως, ζωής αιωνίου». Αυτή πραγματικά είναι η μεγάλη μέρα της Εκκλησίας κατά την οποία προσευχόμαστε για τα κοιμηθέντα μέλη της. Για να καταλάβουμε το νόημα που υπάρχει στη σχέση της Μεγάλης Σαρακοστής και της προσευχής για τους κοιμηθέντες θα πρέπει να θυμηθούμε ότι ο Χριστιανισμός είναι η θρησκεία της αγάπης. Ο Χριστός δεν άφησε στους μαθητές Του μια διδασκαλία ατομικής σωτηρίας, αλλά την «καινή εντολή» του «αγαπάτε αλλήλους» και πρόσθεσε: «εν τούτω γνώσονται πάντες ότι εμοί μαθηταί έστε, εάν αγάπην έχητε εν αλλήλοις» (ωαν. 13,35). Η αγάπη επομένως είναι το θεμέλιο και η ουσία της ζωής της Εκκλησίας η Οποία, κατά τον άγιο Ιγνάτιο Αντιοχείας, είναι «ενότητα πίστεως και αγάπης». Αμαρτία είναι πάντοτε η απουσία της αγάπης, και επομένως είναι ο χωρισμός, η απομόνωση, ο πόλεμος όλων εναντίον όλων. Η νέα ζωή που μας έδωσε ο Χριστός και που μεταβιβάζεται σε μας δια της Εκκλησίας είναι πάνω απ’ όλα μια ζωή συνδιαλλαγής, «συναγωγής εις ενότητα όλων των διεσκορπισμένων», η αποκατάσταση της θραυσμένης από την αμαρτία αγάπης.

Αλλά πως είναι δυνατό νʹ αρχίσουμε ποτέ την επιστροφή μας στα Θεό και τη συμφιλίωση μας μʹ Αυτόν, αν από μέσα μας δεν ξαναγυρίσουμε στη μοναδική καινή εντολή της αγάπης; Η προσευχή για τους «κεκοιμημένους» είναι μια βασική έκφραση της Εκκλησίας σαν αγάπης. Ζητάμε από το Θεό να θυμηθεί