![]() |
Βλαστοκύτταρα: Τα ηθικά και
νομικά διλήμματα που εγείρει η χρήση τους |
Πολυδύναμα,
ολοδύναμα, παντοδύναμα. Είναι οι τρεις κατηγορίες βλαστοκυττάρων τα οποία
μπορούν να αποτελέσουν ένα δώρο ζωής, καθώς υπάρχει η δυνατότητα να
χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ιστών και οργάνων και για τη θεραπεία
αιματολογικών παθήσεων, ενώ ήδη έχουν εφαρμογές και στην ορθοπεδική
συμβάλλοντας στη δημιουργία νέων οστών αρθρικού χόνδρου, τενόντων και
συνδέσμων.
Πρόκειται
για αρχέγονα μη διαφοροποιημένα κύτταρα που αυτο-αναπαράγονται διαρκώς και
έχουν την ικανότητα να διαφοροποιούνται σε οποιοδήποτε άλλο είδος κυττάρου.
Τα
παντοδύναμα και τα ολοδύναμα βλαστοκύτταρα προέρχονται από κύτταρα εμβρύων πριν
από την εμφύτευση στη μήτρα και αποστολή τους είναι η δημιουργία όλων των ιστών
και οργάνων του σώματος.
Τα
πολυδύναμα βλαστοκύτταρα είναι ήδη διαφοροποιημένα κύτταρα, τα οποία μπορούν να
αναπτυχθούν σε περιορισμένους τύπους κυττάρων ή ιστών.
Ποια είναι η
αποστολή τους και ποια η εφαρμογή της καθεμιάς κατηγορίας; Πώς αυτά τα
βλαστοκύτταρα μπορούν να αποτελέσουν δώρο ζωής; Τι είδους ηθικά και νομικά
διλήμματα εγείρει η χρήση τους;
Απαντήσεις
στα ερωτήματα αυτά δίνουν μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ δύο επιστήμονες που τιμήθηκαν
πρόσφατα με το Βραβείο Αριστείας κλινικοεργαστηριακού έργου και καινοτόμων
μεθόδων και τεχνικών από την Κοσμητεία του Α.Π.Θ.: η αναπληρώτρια καθηγήτρια
Εμβρυολογίας – Γενετικής στο Α.Π.Θ. και υπεύθυνη του Εργαστηρίου Εξωσωματικής
Γονιμοποίησης της Πανεπιστημιακής Α΄ Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής στο
νοσοκομείο Παπαγεωργίου, Κατερίνα Χατζημελετίου, και ο αναπληρωτής καθηγητής
της Πανεπιστημιακής Γ’ Ορθοπεδικής Κλινικής Α.Π.Θ. στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου,
Νικηφόρος Γαλάνης.
Παντοδύναμα και ολοδύναμα βλαστικά κύτταρα
«Τα
παντοδύναμα και τα ολοδύναμα βλαστοκύτταρα έχουν τη μεγαλύτερη πλαστικότητα και
δυνατότητα διαφοροποίησης, Σε αντίθεση με τα παντοδύναμα βλαστοκύτταρα, τα
οποία δημιουργούν όλους τους ιστούς του εμβρύου και τον πλακούντα (κύτταρα
εμβρύου 3ης ημέρας μετά τη γονιμοποίηση), τα ολοδύναμα βλαστοκύτταρα είναι ήδη
διαφοροποιημένα κύτταρα, τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν όλους τους ιστούς
και τα όργανα του σώματος εκτός του πλακούντα (κύτταρα εσωτερικής μάζας
βλαστοκύστεων (εμβρύων 5-7ης ημέρας μετά τη γονιμοποίηση). Για την εξαγωγή
ολοδύναμων εμβρυικών βλαστικών κυττάρων απαιτείται η απομόνωση της εσωτερικής
μάζας των βλαστοκύστεων που έχουν δημιουργηθεί με τη διαδικασία της
εξωσωματικής γονιμοποίησης, η καλλιέργεια των κυττάρων αυτών πάνω σε ανθρώπινα
ή ζωικά τροφοδοτικά κυτταρικά υποστρώματα, με σκοπό τη δημιουργία αποικιών
βλαστικών κυττάρων και εν συνεχεία τη διαφοροποίησή τους σε διάφορους ιστούς»
εξηγεί η κ. Χατζημελετίου.
Καινοτομίες που σηματοδοτούν το τέλος των ηθικών
διλημμάτων
Ωστόσο, η
εμβρυϊκή προέλευση αυτών των βλαστοκυττάρων εγείρει πολλαπλά ηθικά και νομικά
διλήμματα. Λόγω των ηθικών διλημμάτων που προκύπτουν από την καταστροφή
ανθρώπινων εμβρύων














