Οι μύθοι και οι αλήθειες για τα βλαστοκύτταρα – Βίντεο

Οι μύθοι και οι αλήθειες

για τα βλαστοκύτταρα

Το ζήτημα της χρήσης και της φύλαξης των Βλαστοκυττάρων είναι ένα θέμα επίκαιρο αλλά ταυτόχρονα και ιδιαιτέρα πολυσύνθετο. Ο καλεσμένος της εκπομπής, «Καθημερινά και απλά» της ΕΡΤ3, κ. Δαμιανός Σωτηρόπουλος, Αιματολόγος και υπεύθυνος της Δημόσιας Τράπεζας Βλαστοκυττάρων στο Νοσοκομείο Ν. Παπανικολάου προσπαθεί να απαντήσει σε καίρια ερωτήματα που αφορούν τόσο τη φύλαξη όσο και τη χρήση των βλαστοκυττάρων.[1] Αξίζει να σημειώσουμε ότι η Δημόσια Τράπεζα βλαστοκυττάρων της Αιματολογικής κλινικής του Ν. Παπανικολάου έχει αποθηκεύσει χιλιάδες βλαστοκύτταρα τα οποία φυλάσσονται, προκειμένου να διατεθούν για τη θεραπεία σοβαρών ασθενειών, όταν και εφόσον υπάρξει ανάγκη.

Κ.Ε.

Χριστιανική Οικολογική Ηθική

Χριστιανική Οικολογική Ηθική

Απόστολου Β. Νικολαϊδη,
Από τη Γένεση στην Γενετική,
Εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα 2006, σελ. 98-104

Διαφορετική διαγράφεται μια σχέση προς τη φύση που είναι απαλλαγμένη από την καπιταλιστική βουλιμία και ενταγμένη στη θεία λογική της κοινής και ισότιμης ωφέλειας. Στη λογική αυτή κυριαρχούν έννοιες όπως συλλογική συνείδηση, σεβασμός, άσκη- ση, συνεργασία, συμφιλίωση, αγάπη. Με τέτοιους όρους προσδιορίζεται με διαφορετικό τρόπο ή σχέση ανθρώπου και φύσης:

α) Ένα από τα πιο βασικά ερωτήματα στη σχέση της ανθρώπινης ζωής και της ζωής του πλανήτη είναι: Σε ποιόν ανήκει αυτός ο κόσμος; Όπως κάθε θρησκεία και ο Χριστιανισμός διακηρύσσει την αντίληψη ότι ο φυσικός κόσμος, όπως και ο άνθρωπος, δεν είναι ιδιοκτησία του ανθρώπου, αλλά δημιούργημα του Θεού: "Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ καί τό πλήρωμα αὐτῆς" (2) . Αυτός μοιράζει τα αγαθά της, ορίζει τους φυσικούς νόμους και την κάνει να καρποφορεί. Αυτός έθεσε και τον άνθρωπο κύριο και διαχειριστή της κτίσης" (3).

Ο άνθρωπος είναι εξαρτώμενο και όχι αύταρκες ον. Η διατήρηση του εξαρτάται από τα προϊόντα του φυσικού κόσμου, ζώων και φυτών. Η εξασφάλιση είναι ζήτημα που αφορά στην εργατικότητα του ανθρώπου (4). Στην κυριότητα του ανθρώπου υπάγεται η υποχρέωση προστασίας της βιοποικιλλότητας και διατήρησης ακέραιας της οικολογικής αλυσίδας. Για τους πιστούς όμως δεν αρκεί η φροντίδα του ανθρώπου, αν αυτή δεν συνοδεύεται από την πίστη στην πρόνοια του Θεού. Ο,τιδήποτε υπάρχει στη Δημιουργία είναι δωρεά του Θεού. Αν ο Θεός αποσυρθεί από τη Δημιουργία, τότε διασαλεύονται οι φυσικοί νόμοι και οι σχέσεις ανθρώπου και φύσης. Για τη διασάλευση δεν ευθύνεται ο Θεός, αλλά ο άνθρωπος που απομακρύνεται από το Θεό και αναλαμβάνει ο ίδιος το ρόλο του ρυθμιστή και προνοητή.

β) Το γεγονός ότι ο φυσικός κόσμος εμφανίζει μια εχθρική στάση προς τον άνθρωπο και δεν ανταποκρίνεται πάντοτε στις επιδιώξεις του δεν οφείλεται στο Θεό αλλά στον άνθρωπο. Ο κόσμος

Μύθοι για τη δημιουργία του κόσμου από όλον τον πλανήτη

Μύθοι για τη δημιουργία του κόσμου

Η δημιουργία του κόσμου αποτελεί βασικό πυλώνα κάθε θρησκείας που υπάρχει και υπήρξε στο παρελθόν στον πλανήτη μας. Πέρα από τις αναμενόμενες διαφορές (που έχουν κυρίως να κάνουν με το ποιο ήταν ή πώς ονομάζεται το ανώτερο ον ή τα ανώτερα όντα), υπάρχουν και πολλές ομοιότητες, οι οποίες και βρίσκονται στο επίκεντρο θεωριών περί κοινών καταβολών, αλληλεπιδράσεων μεταξύ των θρησκειών (κοινώς, πώς οι ομοιότητες αυτές εξηγούνται), αλλά και των πιθανών πραγματικών γεγονότων που μπορεί να «γέννησαν» τις ερμηνείες που συναντώνται στις θρησκείες. Επίσης, οι ομοιότητες αυτές τροφοδοτούν σε μεγάλο βαθμό και τις απόψεις περί εγγενούς χαρακτήρα της θρησκείας ως ανθρώπινου χαρακτηριστικού.

Σε αυτό το πλαίσιο, αξίζει να δει κανείς κάποιους μύθους περί δημιουργίας από όλο τον κόσμο, όπως παρουσιάζονται σε δημοσίευμα του National Geographic- συν τη δημιουργία κατά την αρχαιοελληνική μυθολογία, όπως περιγράφεται από τον Ησίοδο και άλλους θρύλους. 

Ο δημιουργός 

 

Η χριστιανική, η ιουδαϊκή και η ισλαμική θρησκεία μοιράζονται μια κοινή προσέγγιση περί δημιουργίας, την έννοια του θεού- δημιουργού που έπλασε τον άνδρα, τη γυναίκα και τον κόσμο (Αδάμ, Εύα, Εδέμ κλπ). 

Η ισορροπημένη αρχή

Σύμφωνα με κινεζικό μύθο περί της δημιουργίας, στην αρχή υπήρχε ένα «κοσμικό αυγό», φτιαγμένο από δύο ισορροπημένα αντίθετα, το γιν και το γιανγκ. Το αυγό είχε τον Π'αν κου, το «θείο έμβρυο». Ο Π'αν Κου μεγάλωσε μέχρι που δεν χωρούσε στο αυγό, και το τσόφλι έσπασε. Στη συνέχεια, έπλασε τον κόσμο

H Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (video)

H  Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

«Η δική μου Βιοηθική»: Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για τη Βιοηθική

«Η δική μου Βιοηθική»

Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για τη Βιοηθική

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής (EEB)[1] και το Εργαστήριο Μελέτης Ιατρικού Δικαίου και Βιοηθικής της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)[2] διοργανώνουν πανελλήνιο διαγωνισμό για μαθητές Λυκείων, δημόσιων και ιδιωτικών, με αντικείμενο τη Βιοηθική.

Ήδη από το 2011, η ΕΕΒ πραγματοποιεί σειρά ενημερωτικών εκδηλώσεων που απευθύνονται σε μαθητές, με στόχο την ενθάρρυνση του προβληματισμού για θέματα Βιοηθικής μέσα στην τάξη. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, το 2016, εκπονήθηκε ένα βοήθημα (ηλεκτρονικό βιβλίο) για τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές, με στόχο τη συνοπτική παρουσίαση της βασικής θεματολογίας της Βιοηθικής. Το ηλεκτρονικό βιβλίο είναι ελεύθερα διαθέσιμο εδώ. Τέλος, από το 2017, η ΕΕΒ και το Εργαστήριο Ιατρικού Δικαίου και Βιοηθικής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ συνδιοργανώνουν εκπαιδευτικά σεμινάρια για τη Βιοηθική.

Η μεγάλη ανταπόκριση που συνάντησαν οι προσπάθειες αυτές, οδήγησαν στην απόφαση συνδιοργάνωσης ενός πανελλήνιου μαθητικού διαγωνισμού.

1.Στο διαγωνισμό μπορούν να συμμετέχουν όλα τα Λύκεια της Χώρας, με ομάδες 3 – 5 μαθητών, που αναλαμβάνουν να εκπονήσουν εργασία ή δρώμενο για θέμα Βιοηθικής της επιλογής τους. Ενδεικτικά, οι ενότητες στις οποίες μπορεί να εντάσσονται τα θέματα είναι:

• Γενετική του ανθρώπου.
• Υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
• Ευθανασία.
• Μεταμοσχεύσεις.
• Σχέσεις ασθενούς/ιατρού.
• Έρευνα σε βιολογικό υλικό.
• Βλαστοκύτταρα.
• Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί.
• Μεταχείριση ζώων.
• Βιοποικιλότητα/ βιοασφάλεια.

2. Κάθε Λύκειο έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει με 1 ομάδα μαθητών.

3. Η εργασία μπορεί να έχει τη μορφή γραπτής ανάπτυξης του θέματος, ή την παρουσίαση power point, ή την δραματοποιημένη παρουσίασή του σε video ή θεατρικό παιχνίδι, ή την παρουσίασή του σε αγώνα ρητορικής (ανταλλαγή επιχειρημάτων και αντεπιχειρημάτων), ή τη μορφή εικαστικής έκφρασης του θέματος (poster, ζωγραφική, κολλάζ, κ.λπ.), ή άλλη μορφή που επιτρέπει την κατανόηση του νοήματος και την επικοινωνία με το κοινό.

4. Οι προτάσεις των εργασιών θα αποσταλούν ηλεκτρονικά τόσο στην ΕΕΒ (στη διεύθυνση:

Τεχνητή Νοημοσύνη: Τι πιστεύουν οι Έλληνες, ποια τα μελλοντικά οφέλη για τις ελληνικές επιχειρήσεις

Τεχνητή Νοημοσύνη: τι πιστεύουν οι Έλληνες

Η Accenture, σε συνεργασία με τη Microsoft, εκπόνησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα μελέτη για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) με τίτλο «Greece: With an AI to the Future». 

Η μελέτη προσεγγίζει τέσσερις διακριτούς θεματικούς άξονες: πώς αντιλαμβάνεται η ελληνική κοινωνία την Τεχνητή Νοημοσύνη, πώς αντιλαμβάνονται οι διοικήσεις των επιχειρήσεων και οργανισμών την Τεχνητή Νοημοσύνη, ποιες είναι οι οικονομικές προοπτικές για την ελληνική οικονομία και ποιες είναι οι προτεινόμενες δράσεις που θα πρέπει να υλοποιήσουν οι φορείς χάραξης πολιτικής και οι επιχειρήσεις για την περαιτέρω αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. 

Η αντίληψη των Ελλήνων για την Τεχνητή Νοημοσύνη 

Σύμφωνα με την έρευνα, η προοπτική ενός μέλλοντος με κεντρικό άξονα το ΑΙ, συναρπάζει τους Έλληνες, ωστόσο προκαλεί ταυτόχρονα προβληματισμό. Οι πολίτες έχουν μια καλή αντίληψη για το AI, με ποσοστό 65% να συσχετίζει ως πρώτη σκέψη τον όρο με εφαρμογές, όπως chatbots, digital assistants και ρομπότ, ενώ μόλις 2% του πληθυσμού να δηλώνει άγνοια. 

Ένας στους δύο ερωτηθέντες (56%) ενστερνίζεται την άποψη ότι το ΑΙ θα επιφέρει σημαντικά οφέλη στην κοινωνία, ενώ μεγάλο ποσοστό αναγνωρίζει τα προφανή οφέλη, σε κλάδους όπως η ιατρική και οι επιστήμες. Παρόλα αυτά ο φόβος του αγνώστου, του νέου και η αβεβαιότητα που συνεπάγεται κάνουν τους Έλληνες να αισθάνονται μπερδεμένοι και προβληματισμένοι.

Ως αποτέλεσμα αυτού του παραδόξου, οι Έλληνες ενώ θα εμπιστευόντουσαν τις τεχνολογίες ΑΙ για εφαρμογές Οικιακής Κατανάλωσης Ενέργειας (84%), Οικιακής Ασφάλειας (84%) και Παρακολούθησης Υγείας (69%), είναι

Ποιος αποσυνδέει τα μηχανήματα για ένα παιδί που έχει κακοποιηθεί;

Ποιος αποσυνδέει τα μηχανήματα για ένα παιδί που έχει κακοποιηθεί;

Το ερώτημα του ποιος εξουσιοδοτείται να «τραβήξει το βύσμα» σε σοβαρά ασθενείς με βλάβη στον εγκέφαλο είναι πάντα αμφιλεγόμενο. Μια περίπτωση στην Αριζόνα δείχνει πόσο περίπλοκο και ανησυχητικό μπορεί να είναι.

Τον Ιανουάριο του 2018, η 2 ετών Gabriella Lamorie πέθανε από τραύμα κεφαλής και λαιμού. Επίσης, υπέφερε από σοβαρό υποσιτισμό και ζύγιζε λιγότερο από το ήμισυ του κανονικού σωματικού βάρους για ένα παιδί της ηλικίας της.

Οι γιατροί είπαν στην αστυνομία ότι η Γκαμπριέλα ήταν εγκεφαλικά νεκρή και ήταν απίθανο να επιβιώσει. Ακόμη και αν το έκανε, «δεν θα είχε κανονική ζωή». Ένας υπάλληλος από την Υπηρεσία Προστασίας Παιδιών της Αριζόνα απέσυρε την υπστήριξη της ζωής και διέταξε το σώμα της να αποτεφρωθεί. Οι γονείς της, Andrew Lamorie και Brittany Rodriquez, κατηγορήθηκαν για κακοποίηση παιδιού και για δολοφονία πρώτου βαθμού. Φαίνονται να ήταν τοξικομανείς. Τώρα, ο Lamorie έχει καταθέσει αγωγή από τη φυλακή, ισχυριζόμενος ότι οι αξιωματούχοι της Αριζόνα παραβίασαν τα γονικά του δικαιώματα με την απόσυρση από τα μηχανήματα χωρίς να τον ειδοποιήσουν.

Μόλις η υπόθεση τέθηκε υπό το φως της δημοσιότητας, το ποιος φαίνεται να φέρει την ευθύνη για τη

Το «Μέτρον άριστον» και η θεωρία των άκρων – βίντεο

«Μέτρον άριστον»

Το βίντεο της ανάρτησης έχει ως θέμα του το γνωμικό των αρχαίων Ελλήνων «μέτρον άριστον». Η έκφραση αυτή έχει τη σημασία του να χρησιμοποιείς το μέτρο και τη μεσότητα σε ό,τι κάνεις, δηλαδή να υπολογίζεις  ό,τι είναι το καλύτερο σε κάθε περίσταση. Οτιδήποτε ταυτίζεται με το υπερβολικό, το διογκωμένο, το πληθωρικά ακραίο, το οποίο δεν αυτοπεριορίζεται και δεν περιστέλλετε, όχι μόνο δεν περιέχει την έννοια του μέτρου αλλά την καταργεί ολοσχερώς. Απ’ την άλλη πλευρά, οτιδήποτε ανήκει στο άλλο άκρο, δηλαδή στην έλλειψη, είναι το αντίζυγο της υπερβολής. Και η έλλειψη ακυρώνει και καταργεί την έννοια του μέτρου και της μεσότητας. Η έλλειψη ή υπερβολή ενός αγαθού μετατρέπουν συχνά το αγαθό σε δεινόν.

Η θεωρία των άκρων, που πραγματεύεται το βίντεο της ανάρτησης, περιγράφει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ανθρωπότητας που είναι ο εγωκεντρισμός. Η συμπεριφορά δηλαδή, κατά την οποία ο άνθρωπος πιστεύει ότι η μοναδική σωστή γνώμη  είναι η δική του και ότι αυτός πρέπει να είναι το κέντρο της προσοχής όλων, είναι η εφαρμογή των άκρων στη ζωή μας. Ο άνθρωπος απαρνούμενος κάθε ξένη άποψη, αποφασίζει να κλειστεί στον εαυτό του και να υπερασπίζει τις απόψεις του χωρίς να μπαίνει στον κόπο να τις εξετάζει αν είναι σωστές  ή λανθασμένες. Του  αρκεί απλά για να τις υπερασπιστεί, να υπηρετούν τα δικά του συμφέροντα. Έτσι αποκτούμε ένα χαρακτήρα που δε δέχεται τις διαφορετικές απόψεις και δεν επιδιώκει τη λύση του συμβιβασμού.

Πολλοί άνθρωποι επιλέγουν αυτή τη συμπεριφορά γιατί τους απαλλάσσει από τον κόπο να σκέπτονται και να περιπλέκουν τις πληροφορίες στο μυαλό τους. Με αυτό τον τρόπο όμως απορρίπτουν ένα πολύ

Η αγάπη του Θεού και η ελευθερία του ανθρώπου

Η αγάπη του Θεού και η ελευθερία του ανθρώπου

Ιερομ. Φιλόθεου Γρηγοριάτη

Ο Θεός αγάπη εστί μας λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης και όντως αυτός είναι ο καλύτερος χαρακτηρισμός του Θεού. Για να καταλάβουμε εμείς οι άνθρωποι, τι είναι ο Θεός.

Κατά τον Ιερό Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη βέβαια, και σύμφωνα με την αποφατική θεολογία της Εκκλησίας, ο Θεός υπερβαίνει κάθε έννοια ανθρώπινη. Δεν είναι ούτε ψυχή, ούτε λόγος, ούτε δύναμη, ούτε φως, ούτε ζωή, ούτε ουσία, ούτε χρόνος, ούτε επιστήμη, ούτε αλήθεια, ούτε βασιλεία, ούτε σοφία, ούτε αγαθότης…

Ωστόσο, ας μου επιτραπεί να πω, θα μπορούσε να γίνει κάποια εξαίρεση για το όνομα “αγάπη”. Ο Θεός δεν είναι τίποτε άλλο παρά Αγάπη.

Και πράγματι ο Θεός, ο Θεός των Πατέρων μας, ο μόνος αληθινός Θεός, δεν είναι ένας τιμωρός Θεός, ή έστω ένας “δίκαιος”, κατά τα ανθρώπινα μέτρα και σταθμά. Όχι, ένας δίκαιος αστυνόμος που οφείλει να επιβάλλει την τάξη καταγράφοντας με λεπτομέρεια τις παραβάσεις μας. ΄Η όπως κάποιος δίκαιος δικαστής που έργο του είναι να κρίνει αμερόληπτα, για να φανερώσει και τιμωρήσει τον ένοχο και παραδειγματίζοντας τον να επιφέρει δικαιοσύνη και ικανοποίηση στην έννομο τάξη.

Αλλά ο Θεός μας δεν είναι έτσι “δίκαιος”. Αλλοίμονο μας αν ήταν! Ο Θεός μας είναι ο Πατέρας μας. Ο Θεός μας “αγάπη εστί”.

Υποβάλλεται όμως από πολλούς η ερώτηση – απορία της ανθρώπινης αδυναμίας:

Γιατί τότε να υπάρχουν τόσες θλίψεις, τόσες αδικίες και δυστυχίες στον κόσμο, αφού ο Θεός είναι αγάπη;

Σε απάντηση θα μπορούσαμε να παραθέσουμε τα λόγια του μακαριστού π.Επιφανείου Θεοδωροπούλου:

“… Χωρίς Χριστό ο κόσμος είναι θέατρο του παραλόγου. Χωρίς Χριστό δεν μπορείς να εξηγήσεις τίποτε. Γιατί οι θλίψεις, γιατί οι αδικίες, γιατί οι αποτυχίες, γιατί οι ασθένειες, γιατί; γιατί; γιατί; Χιλιάδες πελώρια “γιατί”. κατάλαβε το. Δεν μπορεί ο άνθρωπος να προσεγγίσει, με την πεπερασμένη λογική του, την απάντηση όλων αυτών των “γιατί”.

Μόνο με τον Χριστό όλα εξηγούνται. Μας προετοιμάζουν για την αιωνιότητα. Ίσως εκεί μας αξιώσει να πάρουμε απάντηση σε μερικά “γιατί”…

Αγάπη λοιπόν ο Θεός και αγαπά τον άνθρωπο, το δημιούργημα Του. Έτσι επιθυμεί και την κοινωνία μαζί Του: Κοινωνία αγαπητική αγαπωμένων προσώπων. Και ο άνθρωπος, μπορεί να αγαπήσει τον

«Ιατρικώς Υποβοηθούμενος Θάνατος»: Ηθικά ζητήματα για τη δωρεά του σώματος

Ηθικά ζητήματα για τη δωρεά του σώματος

Η νομιμοποίηση της ιατρικής βοήθειας στον θάνατο (Medical Assistance In Dying- MAID) στον Καναδά έχει ως αποτέλεσμα ορισμένοι να επιλέξουν να δώσουν το σώμα τους σε προγράμματα ανατομίας, αλλά έχει προκαλέσει βαθιά ηθικά ζητήματα, αναφέρει ο επικεφαλής της ανατομίας του Πανεπιστημίου McMaster. 

Η χρήση του MAID, που είναι γνωστή και ως «εθελοντική ευθανασία», είναι νόμιμα διαθέσιμη στο Βέλγιο, τον Καναδά, την Κολομβία, τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο, την Ελβετία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και ορισμένα μέρη της Αυστραλίας.

Ο Bruce Wainman, διευθυντής του Εκπαιδευτικού Προγράμματος στην Ανατομία στο McMaster, δήλωσε ότι η κοινότητα επιστημόνων στον κλάδο της ανατομίας πρέπει να καθορίσει κατευθυντήριες γραμμές γύρω από αυτές τις δωρεές. Ως αποτέλεσμα, δήλωσε ο Wainman, υπάρχουν ζητήματα σχετικά με την καταλληλότητα της αποδοχής ή της χρήσης δωρεών σώματος MAID, την επικοινωνία με τους δωρητές, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών που συναινούν, καθώς και τη διαφάνεια γύρω από τη δωρεά του MAID με το προσωπικό, τη σχολή και τους σπουδαστές.

«Σε αυτό το σημείο, δεν είναι σαφές πόσες ανατομικές εφαρμογές ή μεταμοσχεύσεις έχουν λάβει χώρα από άτομα που τελειώνουν τη ζωή τους χρησιμοποιώντας το MAID, καθώς δεν υπάρχουν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με αυτό το θέμα», δήλωσε ο Wainman, καθηγητής παθολογίας και μοριακής ιατρικής στο McMaster. Στο άρθρο του προσθέτει ότι σκοπός του ήταν να: «Εγείρω δυνητικά ερωτήματα και ηθικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν τα προγράμματα δωρεάς σώματος όπου υπάρχει το MAID και να ανοίξει η συζήτηση».

Το πρόγραμμα δωρεάς σώματος του Πανεπιστημίου McMaster έχει αποδεχθεί έξι φορείς MAID από τη

Η Αγία Αικατερίνη του Θεοβάδιστου Όρους Σινά - Ντοκιμαντέρ

Η Αγία Αικατερίνη του Θεοβάδιστου Όρους Σινά

Η Ιερά Μονή του Σινά είναι ένα ελληνορθόδοξο χριστιανικό μοναστικό κέντρο με αδιάκοπη πνευματική ζωή δεκαεπτά αιώνων. Βρίσκεται στον ιερό όρος, όπου στους πρόποδές του ο Μωυσής είδε το όραμα της Αγίας Βάτου και στην κορυφή του οποίου ο Θεός του έδωσε τις 10 Εντολές. Η ασκητική ζωή στο κέντρο της ερήμου της χερσονήσου του Σινά, αρχίζει από το τέλος του 3ου αιώνα. Στη Μονή ασκήτεψαν και αγίασαν όλους αυτούς τους αιώνες περισσότεροι από 170 επιφανείς Σιναΐτες Άγιοι.

Στο πέρασμα των αιώνων, όχι μόνο απλοί προσκυνητές, αλλά και μεγάλοι θρησκευτικοί και πολιτικοί ηγέτες, έθεσαν υπό την προστασία τους το Μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης: ο Αυτοκράτορας

Το αλκοόλ και ο εγκέφαλός μας - Βίντεο

Εκτός των άλλων αρνητικών επιπτώσεων της  αλόγιστης

Το αλκοόλ και ο εγκέφαλός μας

χρήσης του αλκοόλ,  έχει αποδειχθεί ότι  ακόμη και η κατανάλωση μέτριας ποσότητας αλκοόλ σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για την υγεία του εγκεφάλου  η οποία έχει ως επακόλουθο την ταχύτερη έκπτωση των νοητικών ικανοτήτων ενός ανθρώπου. Στο σύντομο βίντεο (Αυστραλιανής παραγωγής) που παρουσιάζουμε περιγράφεται με τρόπο απλό και κατανοητό η ζημιά που παθαίνει ο εγκέφαλός μας από τη χρήση και ειδικά  από την κατάχρηση του αλκοόλ. Εάν επιθυμείτε, έχετε τη δυνατότητα να

4. Η θεωρία του Lawrence Kohlberg για την ηθική ανάπτυξη - Θεωρίες Ηθικής Ανάπτυξης: Μέρος Δ΄

Ηθική ανάπτυξη και Lawrence Kohlberg

του Εμμανουήλ Καραμαλάκη – Εκπαιδευτικού
MSc στην Παιδαγωγική – MSc στη Βιοηθική 

4.1. Εισαγωγή στη θεωρία του L. Kohlberg 

Ο Αμερικανός ψυχολόγος και καθηγητής του Harvard Lawrence Kohlberg επηρεασμένος από τις ιδέες του J. Piaget και του J. Dewey ανέπτυξε μια ενδιαφέρουσα θεωρία για την ανάπτυξη της ηθικής σκέψης (Kohlberg, 1984). Ο Kohlberg χρησιμοποιώντας την ατομική συνέντευξη ως μέθοδο έρευνας, επινόησε μια σειρά από προκλητικά ηθικά διλήμματα, τα οποία καλύπτουν τις βασικές δομές της ηθικότητας και τα παρουσίασε στα παιδιά σαν ιστορίες. (Πουρκός, 1990, σσ. 19-52, Ματσαγγούρας, 2001, σσ. 462-463). Η κάθε ιστορία διαβάζεται στα παιδιά και στη συνέχεια τους ζητείται να διατυπώσουν την άποψή τους για το πως νομίζουν ότι πρέπει να λυθεί το συγκεκριμένο ηθικό δίλημμα που τους δίνεται. Σε όλες τις περιπτώσεις η έμφαση δίνεται όχι τόσο στην ίδια τη λύση, αλλά στον συλλογισμό και στη λογική δομή που χρησιμοποιεί το κάθε παιδί για να λύσει το δίλημμα (Κακαβούλης, 2003 σσ. 80-82). Το βασικότερο είναι ότι χρησιμοποίησε ερωτήσεις οι οποίες ξεκινούσαν με το πώς και το γιατί, «γιατί πρέπει να γίνει έτσι;», «πως δικαιολογείται αυτή η πράξη;», «γιατί η αξία της ζωής είναι πιο σημαντική από αυτή της ιδιοκτησίας;» κτλ.(Πουρκός, 1990, σσ. 19 – 52).
Η ατομική συνέντευξη με τα παιδιά, σύμφωνα με την αντικειμενική μέθοδο έρευνας που δημιούργησε ο Kohlberg, εγγράφεται όλη σε κασέτα μαγνητοφώνου και ακολούθως μετά το πέρας της συνέντευξης οι απαντήσεις απομαγνητοφωνούνται και καταγράφονται σε χαρτί ώστε να αξιολογηθούν. Η ανάλυση του απομαγνητοφωνημένου υλικού πραγματοποιείται με βάση το τυποποιημένο σύστημα εκτίμησης της ηθικής κρίσης που κατασκεύασε ο Kohlberg με τους συνεργάτες του (Πουρκός, 1990, σσ. 36 – 52).
Με βάση τις απαντήσεις που δίνουν τα παιδιά στα διάφορα διλήμματα και τους λόγους που προβάλουν για να τις δικαιολογήσουν, ο Kohlberg καθόρισε τρία επίπεδα ηθικότητας με δύο επιμέρους στάδια το καθένα (Παπούλια Τζελέπη, 2001Β, 2264). Τα στάδια αυτά δεν είναι άκαμπτα, γι’ αυτό είναι προτιμότερο να τα θεωρούμε γενικούς οδηγούς στην προσπάθεια μας να κατανοήσουμε την ηθική σκέψη των παιδιών και των εφήβων.

4.2 Τα βασικά γνωρίσματα των σταδίων της ηθικής ανάπτυξης. 

Τα βασικά γνωρίσματα των σταδίων της ηθικής ανάπτυξης.

Ο Kohlberg όσον αφορά τα κύρια γνωρίσματα των ηθικών σταδίων υποστήριξε ότι οι βασικές - κοινωνικές και ηθικές δομές της σκέψης είναι καθολικές και υπερπολιτισμικές, επίσης διακήρυξε ότι ανάμεσα στα στάδια της ηθικής σκέψης υπάρχει μια καθολική και σταθερή λογική διαδοχική σειρά. Ειδικότερα υποστήριξε τις παρακάτω αναπτυξιακές νομοτέλειες: (Πουρκός, 1990, σσ. 55- 56) 

Α. ΣΥΝΟΛΙΚΟΤΗΤΑ: Κάθε στάδιο ηθικής ανάπτυξης αποτελείται από ένα ενιαίο σύνολο γνωρισμάτων και σε καμία περίπτωση δεν είναι ένα συνάθροισμα στοιχείων άσχετων μεταξύ τους. 
Β. ΙΕΡΑΡΧΙΚΟΤΗΤΑ: Τα γνωστικά ηθικά σχήματα που αποκτηθήκαν σε προηγούμενα στάδια δεν εκλείπουν, αλλά ενυπάρχουν ενσωματωμένα στα επόμενα στάδια. Τα στοιχεία από τα κατωτέρα ηθικά στάδια εμπεριέχονται στα ανώτερα στάδια αναδιοργανωμένα. 
Γ. ΔΙΑΔΟΧΙΚΟΤΗΤΑ: Κανένας δεν μπορεί να κατακτήσει τα ανώτερα ηθικά στάδια αν προηγουμένως δεν περάσει από τα κατώτερα. Όλα τα στάδια διαδέχονται το ένα το άλλο με λογική σειρά και τάξη. Κάθε στάδιο είναι αναγκαίο ώστε να ολοκληρωθεί το προηγούμενο και να προετοιμαστεί το επόμενο. 
Δ. ΜΗ ΑΝΤΙΣΤΡΕΨΙΜΟΤΗΤΑ: Αφού κάποιος κατακτήσει τις δομές ενός ηθικού σταδίου είναι πλέον αδύνατο να οπισθοδρομήσει σε κατώτερο στάδιο.

Η ηθική σκέψη διαμορφώνεται από την αλληλεπίδραση της νοητικής ανάπτυξης και του τρόπου διά του οποίου το άτομο αντιλαμβάνεται τη σχέση του με το κοινωνικό σύνολο. Η μετάβαση από το ένα στάδιο στο άλλο, πραγματοποιείται σύμφωνα με την παρακάτω αναπτυξιακή διαδικασία: «όταν το παιδί φθάνει σε ένα σημείο που δεν μπορεί πλέον να αφομοιώσει νέες πληροφορίες με τις υπάρχουσες σε αυτό γνωστικές δομές και σχήματα. Τότε οδηγείται στην αναδιοργάνωση των γνωστικών του δομών, για να μπορεί να δίνει λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει» (Πουρκός, 1990, σσ. 91-92). Για να αναπτυχθεί η ηθική σκέψη είναι ιδιαίτερα σημαντικό το παιδί να μετέχει στη λήψη αποφάσεων και να ανταλλάσσει απόψεις με άλλους πάνω στα ηθικά ζητήματα. Ιδιαιτέρα αποτελεσματικές επίσης, για την ανάπτυξη της ηθικής σκέψης είναι οι αντιτιθέμενες απόψεις, γιατί προκαλούν συγκρούσεις στη σκέψη του παιδιού και έτσι το παιδί για να λύσει αυτές τις συγκρούσεις αναγκάζεται να αναδιοργανώσει την ηθική του σκέψη σε ανώτερο κάθε φορά ηθικό επίπεδο (Πουρκός, 1990, σ. 92). 

4.3. Τα τρία ηθικά επίπεδα ανάπτυξης της ηθικής σκέψης 

Tα τρία ηθικά επίπεδα ανάπτυξης της ηθικής σκέψης
Kohlberg

Ο Kohlberg βασιζόμενος στις παραπάνω έρευνες και αφού τροποποίησε και επεξεργάστηκε τη θεωρία του Piaget, ισχυρίστηκε ότι η ηθική ανάπτυξη εξελίσσεται σε τρία ηθικά επίπεδα, το καθένα από τα οποία υποδιαιρείται σε δύο επιμέρους στάδια (Κογκούλη, 1995, σσ. 39-41, Σαράντης & Ματσαγγούρας, 2004, σ. 340, Καψάλη, 2006, σσ. 134-140). Σε μεταγενέστερες έρευνές του ο Kohlberg πρότεινε και ένα έβδομο στάδιο το οποίο έχει σχέση με τη θρησκευτική εμπειρία και πίστη και ανιχνεύεται πέρα από τη συμβατική ηθική (Κακαβούλης, 2003, σ. 101).

Σε αυτό το σημείο θα προσπαθήσουμε να εκθέσουμε συνοπτικά τα κύρια γνωρίσματα του κάθε επιπέδου ηθικής ανάπτυξης καθώς και των αντίστοιχων ηθικών τους σταδίων. Τα τρία επίπεδα της ηθικής ανάπτυξης του Kohlberg είναι: (Κακαβούλης, 2003 σσ. 93–111, Πουρκός, 1990, σσ. 67 -131, D. Fontana, 1995, σσ. 287-288, Παρασκεύοπουλος, 1985, τ 3, σσ. 176-179)

          

ΕΠΙΠΕΔΟ 1o: ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

(1–9 ετών περίπου) 

Το προσυμβατικό ηθικό επίπεδό είναι αντίστοιχο με την προσυλλογιστική και συγκεκριμένη σκέψη του Piaget (Παρασκευοπούλου, τ.1, 1985, σσ. 59-60). Οι ηθικές κρίσεις του παιδιού βασίζονται αποκλειστικά στις επικείμενες ποινές ή αμοιβές. Οι κανόνες, οι προσδοκίες και τα ηθικά κριτήρια καθορίζονται από τα ισχυρά πρόσωπα του περιβάλλοντος του παιδιού. Η ηθική δηλαδή εδώ είναι ετερόνομη και προσδιορίζεται από το κοινωνικό περιβάλλον (Παπούλια Τζελέπη, 2001Α σσ. 2265). 
Α΄ Στάδιο: Ηθική εστιασμένη στην τιμωρία και στην υπακοή: Το στάδιο αυτό αντιστοιχεί στην προσχολική ηλικία. Το παιδί υπακούει στους κανόνες κατά γράμμα και οι πράξεις του καθοδηγούνται από την επιθυμία του να αποφύγει την τιμωρία. Κακό είναι μόνο ό,τι τιμωρείται. Η ηθική συμπεριφορά ορίζεται από αυτούς που έχουν την εξουσία, όπως είναι οι γονείς και οι παιδαγωγοί. Τα παιδιά δεν έχουν πραγματικό ηθικό συναίσθημα, αλλά η συμπεριφορά τους μπορεί να κατευθυνθεί από την απλή ενίσχυση. Η ηθική τους σκέψη είναι εγωκεντρική και δεν είναι ικανά να λάβουν υπόψη τους την προοπτική, τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και τις απόψεις των άλλων συνανθρώπων τους, θεωρώντας ότι όλοι σκέπτονται και νιώθουν όπως αυτά (Πουρκός Μ, 1990, σσ. 68 -750). 
Β΄ Στάδιο: Ατομικιστική – χρησιμοθηρική ηθικότητα: Το στάδιο αυτό αντιστοιχεί με τη σχολική ηλικία. Σωστή δράση είναι αυτή που έχει αποτέλεσμα για το παιδί προσωπικά. Ό,τι με συμφέρει είναι και ηθικό. Οι πράξεις που προκαλούν ευχάριστα αποτελέσματα είναι ηθικές, ενώ όσες απολήγουν σε δυσάρεστα αποτελέσματα είναι ανήθικες, η ηθική δηλαδή εδώ είναι ωφελιμιστική. Το παιδί μπορεί να δείχνει ικανό να ικανοποιήσει τις ανάγκες των άλλων, αυτό όμως γίνεται μόνο επειδή το αποτέλεσμα είναι άμεσα επωφελές για το ίδιο. Οι διαπροσωπικές σχέσεις δε βασίζονται όπως στα ανώτερα ηθικά στάδια στον σεβασμό, στην αφοσίωση και στην ευγνωμοσύνη, αλλά στη συναλλαγή της μορφής «μου προσφέρεις κάτι και σου το ανταποδίνω με κάτι άλλο» (Κακαβούλης, 2003 σσ. 94–95, Πουρκός, 1990, σσ. 76-82).

ΠΙΝΑΚΑΣ 1
ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΗΘΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ KOHLBERG
ΠΡΟΣΥΜΒΑΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
ΣΤΑΔΙΑ ΗΘΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ	Χαρακτηριστικά της ηθικότητας. Τι είναι σωστό; Γιατί πρέπει να κάνουμε το σωστό;
ΣΤΑΔΙΟ Α. Ηθική εστιασμένη στην τιμωρία και στην υπακοή	Αντιστοιχεί στην προσχολική ηλικία. Η ηθική του σκέψη είναι εγωκεντρική, νομίζει ότι όλοι σκέπτονται και νιώθουν όπως αυτό. Η ηθική συμπεριφορά ορίζεται από αυτούς που έχουν την εξουσία όπως είναι οι γονείς και οι δάσκαλοι. Κακό είναι μόνο ό,τι τιμωρείται. Το παιδί υπακούει στους κανόνες κατά γράμμα.  Οι πράξεις του παιδιού καθοδηγούνται από την επιθυμία του να αποφύγει την τιμωρία.
ΣΤΑΔΙΟ Β. Ατομικιστική – χρησιμοθηρική ηθικότητα	Ό,τι με συμφέρει είναι και ηθικό. Οι πράξεις που προκαλούν ευχάριστα αποτελέσματα είναι ηθικές, ενώ όσες απολήγουν σε δυσάρεστα αποτελέσματα είναι ανήθικες, δηλαδή εδώ η ηθική είναι ωφελιμιστική. Το παιδί μπορεί να δείχνει ικανό να ικανοποιήσει τις ανάγκες των άλλων, αυτό όμως γίνεται μόνον επειδή το αποτέλεσμα είναι άμεσα επωφελές για το ίδιο. Οι διαπροσωπικές σχέσεις βασίζονται στη συναλλαγή της μορφής «μου προσφέρεις κάτι και σου το ανταποδίνω με κάτι άλλο».
Προσαρμοσμένο από Κακαβούλης, 2003, σσ. 72-73 και Παρασκεύοπουλος, 1985, τ.3, σ.177

ΕΠΙΠΕΔΟ 2o: ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΗΘΙΚΗ

ΕΠΙΠΕΔΟ 2o: ΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΗΘΙΚΗ

Οι περισσότεροι έφηβοι και ενήλικες λειτουργούν με βάση το συμβατικό επίπεδο ηθικής σκέψης. Σε αυτό το επίπεδο οι ηθικές κρίσεις του παιδιού βασίζονται κυρίως στα πρότυπα και στις προσδοκίες των ισχυρών προσώπων. Ό,τι επιδοκιμάζεται και επαινείται από την κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκει είναι και ηθικά αποδεκτό. Το παιδί ταυτίζει το εγώ του με την κοινωνική ομάδα που ανήκει (Πουρκός, 1990, σσ. 82-83). 

Γ΄ Στάδιο: Ηθική του «καλού παιδιού». Το παιδί συμμορφώνεται με τις προσδοκίες της στενότερης

Χριστιανισμός και Επιστήμη: αλληλοσυμπληρούμενα ή αλληλοαποκλειόμενα

Χριστιανισμός και Επιστήμη

Γράφει ο Δημήτριος Βερδελής*

Πρόσφατα κυκλοφόρησε η είδηση ότι ένας νέος επιστήμονας με διδακτορικό στη φυσική από το πανεπιστήμιο Stanford της Καλιφόρνια ο οποίος ασχολείται ενεργά με τις θετικές επιστήμες, αποφάσισε να γίνει ιερομόναχος σε μονή της γενέτειράς του, του Ηρακλείου. Ο μοναχός Αθηναγόρας σπούδασε σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο τη φυσική επιστήμη και έκανε τη διδακτορική του διατριβή στον τομέα της φυσικής συμπυκνωμένης ύλης, υπεραγωγιμότητας και κβαντικής θεωρίας μαγνητισμού.

Αναρωτιέται όμως ο καλόπιστος αναγνώστης αυτής της είδησης: «Μα είναι δυνατόν να ασχολείται με τις φυσικές επιστήμες και να πιστεύει στο Θεό, πόσο μάλλον να γίνει μοναχός;» Ο ίδιος αναφέρει πως «πρέπει να έχει κάποιος μεγάλη αγάπη και φλογερό έρωτα για το Χριστό για να αποφασίσει να αφήσει τα πάντα στην άκρη και να αφιερώσει την ψυχή του και όλη του την ύπαρξη σε Αυτόν. Δεν απορρίπτω την επιστήμη αλλά όσο περνά ο καιρός, συνειδητοποιώ ότι η πνευματική ζωή δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε.» Με αφορμή την τολμηρή και παράλογη κατά κόσμο απόφασή του αξίζει να ερευνήσουμε τις σχέσεις του Χριστιανισμού με την επιστήμη κατά τη διάρκεια της συνύπαρξής τους στον κόσμο και να εμπνευστούμε από τα παραδείγματα των αγίων και των πιστών που συνέβαλαν στην εξέλιξη και την πρόοδο αυτής.

Ο πρώτος χριστιανός επιστήμονας που ξέρουμε είναι ο ευαγγελιστής Λουκάς ο οποίος όντας γιατρός συνέγραψε το Ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων . Γιατροί υπήρξαν επίσης, οι άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός, Κύρος και Ιωάννης, Παντελεήμων και Ερμόλαος, Θαλλέλαιος και Τρύφων, Σαμψών και Διομήδης. Ο διασημότερος ιατρός της αρχαιότητος μετά τον Ιπποκράτη, ο Γαληνός, ήταν χριστιανός.

Ο Μέγας Βασίλειος επίσης γιατρός, στην Εξαήμερό του χρησιμοποιεί όλες τις επιστημονικές ανακαλύψεις