Η αναζήτηση των πανανθρώπινων αξιών - Ποιες είναι οι βασικές αρχές που μπορούν να γίνουν αποδεκτές ακόμη και από εκπροσώπους διαφορετικών θρησκειών

Η αναζήτηση των πανανθρώπινων αξιών

Του Αρχιεπισκόπου ΑΛBΑΝΙΑΣ κ. Αναστασίου*

 Καθημερινή της Κυριακής 10-10-2004

1. Κατ' αρχήν δεν νομίζω ότι υπάρχει μία άποψη. Σήμερα εξακολουθούν να επιβιώνουν 19 θρησκείες, οι οποίες υποδιαιρούνται σε 240 κλάδους¹. Συγχρόνως, στους κόλπους τους υπάρχουν αντιθέσεις μεταξύ των προσκολλημένων κατά γράμμα στην παράδοση και των αναζητούντων νέα ανοίγματα στον σύγχρονο κόσμο.

Οι διάφορες θρησκείες, όπου επικράτησαν, έχουν εν πολλοίς επηρεάσει συνολικά τον ανθρώπινο βίο. Και είναι επόμενο να σχετίζονται, άμεσα ή έμμεσα, με όλες τις πλευρές των διαφόρων αξιών, των λογικών, των αισθητικών, των ηθικών, και βεβαίως των μεταφυσικών². Διότι τα θρησκεύματα δεν κινούνται ως ανεξάρτητες οντότητες. Bρίσκονται σε αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση με πολλούς άλλους παράγοντες: εθνικούς, πολιτικούς, πολιτιστικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς. Επηρεάζουν και επηρεάζονται.

Κάθε ανεπτυγμένο θρήσκευμα έχει α) έναν υπερβατικό προσανατολισμό, που κατευθύνει προς μια απόλυτη αλήθεια, προς έναν υπέρτατο σκοπό, και β) ένα σύστημα δογματικών, αξιωματικών θέσεων ερμηνείας του κόσμου. Αυτά προσδιορίζουν τις λογικές και μεταφυσικές αξίες, τις οποίες το θρήσκευμα υποστηρίζει.

Όπως είναι προφανές, η σύγκλιση απόψεων, στις περιοχές της απόλυτης αλήθειας και του υπερβατικού προσανατολισμού που καθορίζουν, είναι πολύ δύσκολη. Οι θρησκείες μάλιστα που επηρεάζουν συνολικά πάνω από το ήμισυ του πληθυσμού της γης (Χριστιανισμός και Ισλάμ), καθώς και ο προγενέστερός τους Ιουδαϊσμός, είναι θρησκείες που στηρίζονται σε θεία αποκάλυψη. Οι θεμελιώδεις αξίες περί του αληθούς, του αγαθού, του αγίου που τις διέπουν, θεωρούνται δεδομένες «άνωθεν». Οι φιλοσοφικές αναλύσεις και οι νομοθετικές ρυθμίσεις ακολουθούν.

Το άλλο θρησκευτικό ρεύμα, που πηγάζει από την ινδική και την κινεζική αναζήτηση του υπερβατικού, εκ πρώτης όψεως δεν είναι εξαρτημένο από μια άπαξ διά παντός άνωθεν αποκάλυψη. Αναπτύχθηκαν εν τούτοις διάφορες σχολές, με συγκεκριμένες θεωρίες για την απόλυτη αλήθεια. [...]

Στη σύγχρονη αναζήτηση για την επίτευξη κάποιας συγκλίσεως των θρησκειών στο θέμα των πανανθρωπίνων αξιών, η έμφαση δίνεται κυρίως στις «ηθικές αξίες». Δεν πρέπει όμως να παραθεωρείται ότι οι λογικές, οι αισθητικές, οι ηθικές, οι μεταφυσικές αξίες συμπλέκονται και αλληλοεπηρεάζονται, όπως τα διάφορα συστήματα του οργανισμού: νευρικό, μυϊκό, κυκλοφορικό.

2. Από τα τέλη του 19ου αιώνος έγιναν προσπάθειες για μια καλύτερη αλληλογνωριμία και προσέγγιση ανθρώπων διαφόρων θρησκευμάτων, με διεθνή διαθρησκειακά συνέδρια και οργανισμούς. Προσπάθειες

Η Θρησκεία του Σιντοϊσμού

Η Θρησκεία του Σιντοϊσμού

Σιντοϊσμός

 Η αυτόχθονη Θρησκεία της Ιαπωνίας. Στην ιαπωνική γλώσσα ονομάζεται Κάμι νο μίτσι, δηλ. Δρόμος του Κάμι. Το Κάμι νοείται ως θεϊκή ουσία, διάχυτη στο σύμπαν και αποκαλυπτόμενη μέσα στη φύση, στα νερά, στα βουνά, σε θαυμαστά αντικείμενα, σε ζώα και στον άνθρωπο, ιδιαίτερα στο πρόσωπο του αυτοκράτορα. Έτσι ο Σιντοϊσμός χαρακτηρίζεται από τη λατρεία της φύσης και, καθώς κυριαρχείται από την εδωκοσμική αντίληψη, συνδυάζεται με τις αρχές της πολιτικής οργάνωσης και εξελίχθηκε σε κρατική Θρησκεία. Σήμερα η Ιαπωνία είναι η μόνη χώρα στον κόσμο, που εναρμονίζει στον εθνικό βίο της έναν πολιτισμό υψηλής τεχνολογίας με μια πανάρχαια φυσική Θρησκεία.

Διδασκαλία

Η Θρησκεία του Σιντοϊσμού

Με τη λατρεία της φύσης, των προγόνων και των τοπικών προστατευτικών πνευμάτων ο Σιντοϊσμός εκφράζεται ως Ανιμισμός και ως Πολυθεΐα. Σχετικά αναφέρεται η πίστη σε περίπου 800.000 πνεύματα συνολικά που όμως αποτελούν την ενότητα της θείας ουσίας του Κάμι. Από την παλαιότερη γενιά των ιαπωνικών θεών διακρίνονται ο Ιζανάγκι και η Ιζανάμι, που θεωρούνται και ως δημιουργοί του κόσμου. Οι σπουδαιότεροι θεοί του Σιντοϊσμού έχουν μυθολογηθεί σαν παιδιά ή απόγονοι αυτού του αρχαιότερου θεϊκού ζεύγους. Με τη σημασία που έχει για τη χώρα η καλλιέργεια του ρυζιού, εύλογο είναι ο Ινάρι, θεός αρμόδιος γι' αυτό το προϊόν, να κατέχει υψηλή θέση στο ιαπωνικό πάνθεο. Ιδιαίτερα αγαπητοί στο λαό είναι οι Σίχι-Φουκούτζιν, δηλ. οι «Επτά θεοί της ευτυχίας», και ο Κομπίρα, θεός της ναυσιπλοΐας και της μετάξης. Σύμφωνα με τη σιντοϊκή μυθική παράδοση, ο Ιζανάγκι, ως κύριος του ουρανού, όρισε την Αματεράσου θεά του ηλίου, τον Τσουκιγιόμι θεό της σελήνης και τον Σουσα-νό-ο θεό της θάλασσας, ενώ η Αματεράσου όρισε τον εγγονό της Νινίγκι κύριο της Ιαπωνίας και ιδρυτή της δυναστείας της. Άλλοι θεοί είναι ο Σαρουταχίτο, θεός των δρόμων, ο Χατσιμάν, θεός του πολέμου, και ο Σουγκαβάρα Μιτσιζάνε, θεός της καλλιγραφίας. Οι δύο τελευταίοι είναι ιστορικά πρόσωπα: ο πρώτος είναι ο αυτοκράτορας Ότζιν (270-312 μ.Χ.) και ο δεύτερος υπουργός του αυτοκράτορα (845-903 μ.Χ.). Για τις πηγές του Σιντοϊσμού βλ.λ. Κοτζίκι και Νιχόνγκι.

Λατρεία

 

 Όπως υποδηλώθηκε ήδη, λατρεία αποδίδεται σε φυσικά φαινόμενα και αντικείμενα, σε προγόνους και σε ορισμένα τοπικά προστατευτικά πνεύματα. Η Λατρεία έχει οικογενειακό και δημόσιο χαρακτήρα. Σε κάθε

Ο Κομφούκιος: Η ζωή και η σκέψη του

Ο Κομφούκιος: Η ζωή και η σκέψη του

O Κομφούκιος 孔夫子, Κονγκ Φούτζι ή Κ'ουνγκ-φου-τζου, κυρ. "Διδάσκαλος Κονγκ" (552 π.Χ. - 479 π.Χ.) υπήρξε διάσημος κινέζος διανοητής και κοινωνικός φιλόσοφος, οι διδασκαλίες και η φιλοσοφία του οποίου επηρέασαν βαθιά τη ζωή και τη σκέψη της Ανατολικής Ασίας. Υπήρξε ιδρυτής της Σχολής Ρου (Ru) της κινεζικής σκέψης. Οι διδασκαλίες του, όπως διατηρήθηκαν στα Ανάλεκτα, έθεσαν τα θεμέλια πολλών μεταγενέστερων κινέζικων απόψεων για την εκπαίδευση και την συμπεριφορά του ιδανικού άνδρα, πώς ένα τέτοιο άτομο θα πρέπει να ζει τη ζωή του και να αλληλεπιδρά με τους άλλους, και τα σχήματα της κοινωνίας και της διακυβέρνησης στα οποία θα πρέπει να συμμετέχει. Ο Fung Yu-lan, μια από τις μεγάλες αυθεντίες του 20ου αιώνα για την ιστορία της κινεζικής σκέψης, συγκρίνει την επιρροή του Κομφούκιου στην κινεζική ιστορία με εκείνη του Σωκράτη στη Δύση. Θεωρείται ηγετική μορφή του Κομφουκιανισμού.
Φιλόσοφος, πολιτικός αλλά πάνω από όλα δάσκαλος με την πλήρη σημασία της λέξης, ο Κομφούκιος (孔夫子)  πέρασε όλη του τη ζωή αναζητώντας την ηθική: εκείνο το μοντέλο ενάρετου βίου δηλαδή που θα ξεκινούσε από την οικογένεια για να γενικευτεί στην κοινωνική αλληλεπίδραση, στη βάση πάντα μιας ιδανικής για τον σκοπό αυτό εκπαίδευσης.
Ο ακρογωνιαίος λίθος της σκέψης του ήταν λοιπόν η προσωπική ηθική, η οποία αν γενικευόταν στο σύστημα διακυβέρνησης θα μπορούσε να κάνει θαύματα σε επίπεδο ανθρώπινης συνύπαρξης: οι κοινωνικές σχέσεις θα κυβερνούνταν από την ακεραιότητα, τη δικαιοσύνη και την ειλικρίνεια.
Ο διανοητής του 500 π.Χ. θα προσπαθούσε μάλιστα ο ίδιος ως δημόσιος σύμβουλος να εφαρμόσει τη διδασκαλία του στην κοινότητα, το κοινωνικο-πολιτικό σύστημα που οραματίστηκε ωστόσο δεν θα υιοθετούταν παρά αιώνες αργότερα, τον 2ο αιώνα π.Χ. από τη δυναστεία των Χαν, οι οποίοι βάσισαν πράγματι τη δομή του αχανούς βασιλείου τους στις διδαχές του Κομφούκιου, οι οποίες πλέον είχαν μετατραπεί σε σύστημα διακυβέρνησης, τον περίφημο κομφουκιανισμό, που θα γινόταν η επίσημη αυτοκρατορική φιλοσοφία της Κίνας στα χρόνια που θα ακολουθούσαν.
Κι όλα αυτά ξεκίνησαν από έναν άνθρωπο που βάλθηκε να βρει ποιος ήταν ο ιδανικός τρόπος ενάρετης ζωής, καταλήγοντας τελικά σε μια φράση που θα αποκαλέσει «Χρυσό Κανόνα» και θα αποτελέσει τη βάση όλης του της κοσμοθεώρησης: «Μην κάνεις στους άλλους ότι δεν θες να κάνουν οι άλλοι σε σένα»...

Πρώτα χρόνια

 

Ο Κομφούκιος: Η ζωή και η σκέψη του

Ο Κομφούκιος, γνωστός επίσης με το ιδιαίτερα τιμητικό Κονγκ Φούτζι ή Κ'ουνγκ Φου-Τζου, γεννιέται στις 27 Αυγούστου του 551 π.Χ. σε επαρχία της Βορειοανατολικής Κίνας. Για τα παιδικά του χρόνια δεν είναι και πολλά γνωστά, καθώς οι ιστορικές πηγές που τον αφορούν και οι απόπειρες για τη βιογραφία του είναι κατά πολύ μεταγενέστερες, μη διαχωρίζοντας συχνά τη μυθιστορία από τα πραγματικά γεγονότα. Οι σύγχρονοι ιστορικοί έχουν θέσει μάλιστα εν αμφιβόλω πολλά από τα παραδεδομένα μέχρι σήμερα βιογραφικά στοιχεία του, οπότε η ιστορία της ζωής του παρατίθεται με κάθε επιφύλαξη.
Σύμφωνα πάντως με τον ιστορικό Σου-Μα Σι'εν (στο μνημειώδες έργο του «Αρχεία του Μεγάλου Ιστορικού»), ο Κομφούκιος φαίνεται να γεννιέται σε ηγεμονική οικογένεια της πάλαι ποτέ Δυναστείας των Ζου, ενώ άλλες πηγές τον θέλουν να αποτελεί μέλος αγροτικής φαμίλιας χτυπημένης από τη φτώχεια. Όπως κι αν έχει, ένα είναι σίγουρο: τα χρόνια που γεννιέται ο Κομφούκιος είναι ιδιαίτερα ταραγμένα, με τα πολυάριθμα κρατίδια της χώρας -μετά την πτώση του βασιλείου των Ζου- να έχουν παραδοθεί σε εμφύλιες συγκρούσεις και βαρβαρικές επιδρομές.
Ο Κομφούκιος φέρεται να χάνει τον πατέρα του ήδη από τρυφερή ηλικία, με την ανέχεια και την εξαθλίωση να τον πλήττουν πλέον με μεγαλύτερη σφοδρότητα. Για την εκπαίδευσή του επίσης δεν είναι και πολλά γνωστά (ή τεκμηριωμένα), με τον λαϊκό θρύλο να τον θέλει ωστόσο να λαμβάνει την παραδοσιακή μαθητεία στη λαϊκή κινεζική θρησκεία: το πλήρες τελετουργικό και μουσικά μαθήματα. Πριν κλείσει μάλιστα τα 19 του χρόνια ήταν ήδη παντρεμένος, ενώ λίγο αργότερα θα αποκτήσει έναν γιο και δύο κόρες.
Ήταν αναμφίβολα μια εποχή ανθρωπιστικής και ιδεολογικής κρίσης: κατά τη διάρκεια του 6ου αιώνα π.Χ., οι ανταγωνιστικές κινεζικές επαρχίες υπονόμευαν πλέον ανοιχτά τη συρρικνωμένη εξουσία των Ζου, που κυβέρνησαν τη χώρα για περισσότερα από 500 χρόνια. Οι παραδοσιακές κινεζικές πειθαρχίες και οι πατροπαράδοτες αξίες είχαν αρχίσει έτσι να φθίνουν, με ένα κλίμα διάχυτης παρακμής να μαστίζει τη χώρα...

Φιλοσοφία και διδαχές

 
Μέσα στο πλαίσιο αυτό της ηθικής κατάπτωσης, ο Κομφούκιος αναγνώρισε μια νέα ευκαιρία: διείδε την υποχρέωση να ενισχύσει τις κοινωνικές αξίες της παράδοσης και της συμπόνοιας. Η κοινωνική του

Η Θρησκεία του Ταοϊσμού

ΛΑΟ-ΤΣΕ:Η Θρησκεία του Ταοϊσμού

Αναστασίου Αρχιεπισκόπου Αλβανίας

ΛΑΟ-ΤΣΕ: Παραδόσεις για τον βίο του

Στον Λάο-Τσέ η κινεζική παράδοση αποδίδει το ξεκίνημα μιας φιλοσοφικής τάσεως -και αργότερα μιας θρησκευτικής σχολής-, του Ταοϊσμού, που επιδιώκει την παράταση και την πλήρωση της ζωής με την περισυλλογή. Πρόκειται για μια ασαφή κινεζική προσωπικότητα του 6ου αι. π.Χ. Το όνομα Λάο-Τσέ σημαίνει «γέροντας-διδάσκαλος» και πρόκειται μάλλον για τίτλο. Σχετικά με τη ζωή του αναφέρονται τόσο ελάχιστα και εξαιρετικά αμφίβολα στοιχεία, ώστε να αμφισβητείται και το αν υπήρξε ιστορικό πρόσωπο. Οι περισσότεροι όμως μελετητές δέχονται ότι ο πυρήνας του βιβλίου Τάο-τέ-Τσίνγκ («Πραγματεία για την οδό και τη δύναμή της», ελλην. απόδοση Ανδρ. Τσακαλή, 1976), που συνδέθηκε με το όνομά του και που μέχρι την περίοδο των Χάν ονομαζόταν «Το κείμενο Λάο-Τσέ», πρέπει να αποδοθεί σε μια πολύ σημαντική ιστορική μορφή, την οποία ταυτίζουν με τον Λάο-Τσέ. Το κείμενο αυτό, με το λιτό, πυκνό, αινιγματικό ύφος του, υποδηλώνει όχι ένα συγγραφέα, αλλά πολλούς στοχαστές. Ωστόσο είναι ανεπτυγμένο γύρω από έναν κεντρικό άξονα, ο οποίος κάλλιστα μπορεί να προέρχεται από έναν κινέζο στοχαστή του 6ου π.Χ. αι., λίγο πιο ηλικιωμένο από τον Κομφούκιο.
Ο Σσ-μά Τσιάν, ο πατέρας της κινεζικής ιστορίας, συνέθεσε γύρω στα 100 π.X. μια βιογραφία του Λάο-Τσέ, όπου φαίνεται συγχέει τον Λάο Λάι-Τσέ, ιστορικό της δυναστείας Τσού, με τον ερημίτη Λί Έρλ. Τον θεωρεί γεννημένο στο Τσύ-Γιέν, χωριό της επαρχίας Χού, στο κράτος Τσού, στο σημερινό Λού-γί της επαρχίας Χονάν. Αναφέρεται ότι είχε θέση αρχειοφύλακα, ίσως ιστοριογράφου στο παλάτι του βασιλείου του Λώ, και ότι κάποτε συναντήθηκε με τον νεότερό του Κομφούκιο. Ο Λάο-Τσέ προτιμούσε την ησυχία και την απάθεια. Μπροστά στην αναμενόμενη κατάρρευση της δυναστείας Τσού, προτίμησε να απομακρυνθεί από το επερχόμενο χάος. Στράφηκε στα δυτικά , στο όρος του Παραδείσου, Κούν Λούν. Στα σύνορα τον σταμάτησαν και του ζήτησαν να αναπτύξει τις φιλοσοφικές του απόψεις. Υποτίθεται ότι παρέμεινε εκεί και έγραψε ένα κείμενο πέντε χιλιάδων λέξεων, που φεύγοντας παρέδωσε στον φύλακα των στενών, Χίν-Τσί. Κατόπιν αναχώρησε και τίποτε πια δεν ακούστηκε γι' αυτόν. Παραδόσεις αναφέρουν ότι έζησε ως ερημίτης μέχρι τα βαθιά γεράματα -ως τα εκατόν πενήντα ή διακόσια χρόνια.
Η ομίχλη, όπου κινείται η φυσιογνωμία του Λάο-Τσέ, συνταιριάζει με το γεγονός ότι ήταν μάλλον ένας ερημίτης ευγενής, του οποίου η διδασκαλία υπογράμμιζε την εσωτερική γαλήνη, τη σιωπή και την αδιαφορία για το ιστορικό γίγνεσθαι. Όσο όμως ομιχλώδης είναι η ιστορία του, τόσο λαμπερό εμφανίζεται το πρόσωπό του μέσα στις ακτίνες των ταοϊστικών θρύλων, που ζήτησαν να καθορίσουν τη μορφή του με σαφήνεια και αίγλη. Στις κινεζικές απεικονίσεις παρουσιάζεται σαν γέρος με πρόσωπο μικρού παιδιού. Ο θρύλος τον θέλει να γεννιέται ώριμος γέροντας, αφού έμεινε 62 χρόνια στην κοιλιά της μητέρας του, η οποία τον συνέλαβε κυττάζοντας ένα διάττοντα αστέρα. Η ταοϊστική παράδοση αργότερα όρισε με ακρίβεια ως ημέρα της γεννήσεώς του την 4η Σεπτεμβρίου του 604 π.Χ. Η μορφή του Λάο-Τσέ δεν έπαψε να είναι σεβαστή σε όλα τα στρώματα της κινεζικής κοινωνίας. Για τον λαό έγινε άγιος και θεοποιήθηκε.
Μία έπιγραφή του 165 μ.Χ. τον περιγράφει ως «απόρροια του αρχέγονου χάους», «συναιώνιο με τα φωτεινά σώματα», δηλαδή, τον ήλιο, τη σελήνη, τα άστρα.

Διδασκαλία

Γλυπτό του Λάο Τσε μέσα στη φύση

Το Τάο-τέ-Τσίνγκ (ή Ντάου-ντά-τζίνγκ), που αποτελεί τη βασική έκφραση της σκέψεως του Λάο-Τσέ, κρατάει αρνητική στάση στη γνώση, τη δράση, τη δόξα, τον πλούτο. Καθορίζει μια γραμμή ασκητική. Κεντρική θέση κατέχει η διδασκαλία περί «Τάο» (κατά προσέγγιση, προφέρεται «Ντάου»), που προσδιορίζεται με αποφατική γλώσσα και αντιφατικές φράσεις. Είναι αθέατο, άφατο, άπιαστο, απρόσωπο. αλλά είναι αιώνιο, η πρώτη και τα πάντα περιέχουσα αρχή του σύμπαντος. Πρόκειται για μια διάθεση μονιστική, που διαβλέπει απόλυτη ενότητα στο σύμπαν. Ο Λάο-Τσέ θέλει τον άνθρωπο ταπεινό, πράο κι ευχαριστημένο με τα λίγα. Η πρωτόγονη απλότητα είναι το ιδανικό του. Η στάση που προτείνει στη ζωή είναι η απάθεια και η ησυχία. Η περίφημη θέση του, το «γουό γουάι», θα μπορούσε να συνοψισθεί στην παρότρυνση «μην κάνεις τίποτε», ή «κάνε το καθετί μην κάνοντας τίποτε».
Η σκέψη του Λάο-Τσέ οδήγησε την κινεζική φιλοσοφία σε μια στάση διαμετρικά αντίθετη από τον

Κόκκινη κλωστή - Το μαγικό πιθάρι στην Ινδία

Το βασίλειο του Χαν, ο Βανγκ Βέι, η ζωγραφική και η αλήθεια για τον κόσμο γύρω μας… Σενάριο βασισμένο σε παλιό κινέζικο παραμύθι.

Κόκκινη κλωστή - Το μαγικό πιθάρι στην Ινδία

Η Δικαιολόγηση της Βίας στον Βουδισμό

Γράφει ο Κωνσταντίνος Σαπαρδάνης

«Αν διαταχθείς να παρελάσεις: ‘εν, δυό’ ή να πυροβολήσεις: ‘μπανγκ, μπανγκ’. Αυτή είναι η εκδήλωση της υψηλότερης σοφίας του διαφωτισμού. Η ενότητα του Ζεν και του πολέμου επεκτείνεται στις απώτατες εκφάνσεις του ιερού πολέμου που τώρα ξεκινάει»

Harada Daiun Sogaku, Ιάπωνας δάσκαλος του Ζεν, 1939

Ο Μπράιαν Βικτόρια, με την έκδοση του βιβλίου του «Zen at War», κάλεσε σε αυτοκριτική Βουδιστές δασκάλους (Zen Masters) για τη συνενοχή και συμμετοχή των σχολών τους στον φανατισμό των Ιαπώνων κατά τη διάρκεια του 2^ου Παγκοσμίου Πολέμου, με αποτέλεσμα πολλά μοναστήρια να ζητήσουν συγγνώμη για τη δράση των προκατόχων τους. Ο Βικτόρια, Βουδιστής ιερέας ο ίδιος, παρουσίασε εκτενώς τις διδαχές ενός από τους πιο γνωστούς δασκάλους του Ζεν, του Daisetsu Teitaro Suzuki. Ο Σουζούκι ήταν ένας από τους κύριους μεταλαμπαδευτές του Βουδισμού στη Δύση, ή έστω μιας κουτσουρεμένης εικόνας του Βουδισμού, που δέχτηκαν κάποιοι απογοητευμένοι από τις «δυτικές» θρησκείες για τη συνεισφορά τους στη βία και τον πόλεμο, και στράφηκαν σε ένα σύστημα ιδεών (ο Βουδισμός τυπικά δεν είναι θρησκεία) που φαίνεται να είναι πιο εσωστρεφές και άρα λιγότερο πιθανό να οδηγήσει σε βίαιες συμπεριφορές.

Θα δούμε όμως ότι ακόμα και ο Βουδισμός μπορεί να οδηγήσει σε βιαιοπραγίες και ακρότητες, αν και, συγκριτικά με τις γνωστές μας μονοθεϊστικές θρησκείες, χρειάζονται κάποιες εκλογικευτικές ταχυδακτυλουργίες για να το πετύχει. Κι αυτό γιατί στον Βουδισμό δεν υπάρχει κάποιο ιερό κείμενο που όλοι όσοι αυτοαποκαλούνται Βουδιστές πρέπει να διαβάσουν και να αποδεχτούν, όπως η Βίβλος όπου, για παράδειγμα, ο Θεός καλεί τους πιστούς του να εξολοθρεύσουν τους Χαναναίους για τη δικιά τους λύτρωση.

«Στρατιώτες που θυσιάζουν τις ζωές τους για τον αυτοκράτορα δεν θα πεθάνουν. Θα ζήσουν για πάντα. Πραγματικά πρέπει να αποκαλούνται θεοί και Βούδες για τους οποίους δεν υπάρχει ζωή ή θάνατος. Όπου υπάρχει απόλυτη υπακοή δεν υπάρχει ζωή ή θάνατος.» Sugimoto Goro, αξιωματικός.

 Ο Βουδισμός έγινε επίσημη θρησκεία της Ιαπωνίας κατά τον 17^ο αιώνα. Δύο αιώνες μετά, είχαν χτιστεί μισό εκατομμύριο ναοί σε μια χώρα τρεις φορές σαν την Ελλάδα, και οι μοναχοί/ιερείς είχαν γίνει αδιάσπαστο γρανάζι του φεουδαρχικού συστήματος. Λόγω της μεγάλης δύναμης και επιρροής τους όμως (και την απειλή στην άρχουσα τάξη που αυτές συνεπάγονται), με την εκκίνηση της εποχής Μέιζι επιχειρήθηκε η επαναφορά του Σιντοϊσμού, της παραδοσιακής θρησκείας της χώρας, με το κλείσιμο βουδιστικών ναών, την επαναφορά μοναχών στη λαϊκή ζωή, και την καταστροφή αγαλμάτων. Για να επιζήσει ο Βουδισμός αναγκάστηκε να γίνει μέρος του ανερχόμενου ιμπεριαλιστικού προσανατολισμού που έπαιρνε η Ιαπωνία. Έτσι, σύμφωνα πάντα με τον Βικτόρια, τον Βούδα αντικατέστησε ο Αυτοκράτορας, το Ντάρμα (ο κοσμικός νόμος και η τάξη στον Βουδισμό) αντικατέστησε η αφοσίωση στο κράτος και το Ιαπωνικό πνεύμα, και το Σάνγκα (η βουδιστική κοινότητα) αντικαταστάθηκε από το έθνος. Έτσι, ο Ιαπωνικός εθνικισμός είχε από τη γέννησή του έναν πολύ χρήσιμο σύμμαχο. Ο Σουζούκι έγραψε: «Η θρησκεία θα πρέπει πάνω απ’ όλα, να αναζητεί την διατήρηση του κράτους». Σύμφωνα με έναν «στρατιώτη του Ζεν»: «Με το να μην αναζητάς τίποτα απολύτως, πρέπει να απορρίψεις εντελώς το νου και το σώμα, και να ενωθείς με τον αυτοκράτορα».

Η αλληλένδετη σχέση Βουδισμού και μιλιταρισμού φαίνεται ξεκάθαρα στην έννοια του Μπουσίντο («ο τρόπος του σαμουράι»), κάτι σαν την δυτική έννοια του «ιπποτισμού». Από τον 13^ο αιώνα, όπου ο Βουδισμός παρουσιάστηκε στην Ιαπωνία μέσω της Κορέας, αμέσως συσχετίστηκε με την πολεμική τάξη των σαμουράι, και επί αιώνες, Βουδιστές μοναχοί εκπαίδευαν τους σαμουράι στον διαλογισμό, διδάσκοντάς τους αυτοσυγκέντρωση και αυξημένη δύναμη της θέλησης. Το σπαθί χρησιμοποιούνταν ήδη σαν σύμβολο στον Βουδισμό, σαν εργαλείο για να κοπεί το νήμα της αυταπάτης (του εαυτού, των υλικών αναγκών…), αλλά μέσω του Μπουσίντο πήρε κυριολεκτική μορφή, ειδωλοποιήθηκε και λατρεύτηκε.

Για τον Ρώσο-Ιαπωνικό πόλεμο του 1904-05 ο Σοέν, δάσκαλος του Σουζούκι, είπε: «Στις παρούσες εχθρότητες όπου η Ιαπωνία έλαβε μέρος με μεγάλη απροθυμία, χωρίς εγωιστικούς λόγους, επιζητά την καθυπόταξη εχθρών του πολιτισμού, της ειρήνης και του διαφωτισμού». Στην πραγματικότητα η Ιαπωνία εισέβαλε στη Ρωσία για λόγους συμφέροντος και καθόλου απρόθυμα. Για τον Σοέν, η χώρα έκανε έναν «ιερό, δίκαιο πόλεμο», έναν «πόλεμο ευσπλαχνίας» ενάντια στους εχθρούς του Βούδα. Ο πόλεμος ήταν «ένα αναπόφευκτο βήμα της τελικής ολοκλήρωσης του διαφωτισμού».

Παρά την έλλειψη ενός κεντρικού κειμένου ή δόγματος, μια βασική αρχή του Βουδισμού θεωρείται από όλες τις σχολές του, η αρχή της απαγόρευσης του φόνου. Το 1942 ο Σοέν έγραψε: «Είναι δίκαιο να τιμωρείς αυτούς που αναταράζουν την δημόσια τάξη. Είτε κάποιος σκοτώνει είτε δεν σκοτώνει, η βασική αρχή που απαγορεύει το φόνο, διατηρείται. Είναι η βασική αρχή της απαγόρευσης του φόνου που κραδαίνει το σπαθί. Είναι η βασική αρχή που ρίχνει την βόμβα.» Ένας άλλος δάσκαλος, ο Κόντο Σαγουάκι, είπε ότι εφόσον ο φόνος γίνεται σε κατάσταση μη-σκέψης ή μη-εαυτού, τότε η πράξη αυτή είναι μια έκφανση διαφωτισμού. Όχι σκέψη = όχι κάρμα.

«Από την εποχή Μέιζι, η σέχτα μας έχει συνεργαστεί στην διεξαγωγή πολέμου» Δήλωση Μετάνοιας της σέχτας Σότο Ζεν, 1992

 Ο Σουζούκι συνέχισε σε αυτό το μοτίβο, λέγοντας: «Οι στρατιώτες μας πρέπει να θεωρούν τις δικές τους ζωές ελαφριές σαν πούπουλα χήνας, και το χρέος τους βαρύ σαν το βουνό Ταϊσάν.» Αυτή η ποιητική μεταφορά θα χρησιμοποιούνταν δογματικά στην στρατιωτική εκπαίδευση των καμικάζι, οι οποίοι αναμένονταν να δεχτούν ότι οι ατομικές ζωές τους είναι ασήμαντες εκτός αν δοθούν ολοκληρωτικά στον αυτοκράτορα. Και αν κάποιος θεωρεί τη ζωή του ασήμαντη, πόσο πιθανό είναι να θεωρεί την ζωή του εχθρού του σημαντική; Μπορεί οι βουδιστές μοναχοί να μην φορούσαν στρατιωτικές στολές, αλλά ήταν ξεκάθαρο ότι συμμετείχαν στην στρατιωτική προσπάθεια του Χιροχίτο. Ο Σουζούκι έλεγε ότι ο Βουδισμός έβλεπε τη ζωή και τον θάνατο αδιάφορα και ότι η απουσία σαφούς δόγματος τον έκανε εύκαμπτο στο να προσαρμοστεί σε οποιοδήποτε φιλοσοφικό και ηθικό δόγμα, αρκεί να διατηρηθεί αυτό που διαισθητικά φαίνεται να είναι η αλήθεια του. Ο Βουδισμός μπορεί να «παντρευτεί με τον αναρχισμό ή τον φασισμό, με τον κομμουνισμό ή την δημοκρατία, ή οποιοδήποτε πολιτικό ή οικονομικό δόγμα».

Την ίδια στιγμή που ο ιαπωνικός στρατός έκανε τόσο ακραίες βιαιοπραγίες όπως η σφαγή του Νανκίνγκ,

Τι είναι ο βουδισμός και σε τι πιστεύουν οι βουδιστές;

Τι είναι ο βουδισμός;

Ο βουδισμός είναι μια από τις ηγετικές ανά τον κόσμο θρησκείες από την άποψη οπαδών, γεωγραφικής κατανομής και κοινωνικο-πολιτιστικής επιρροής. Αν και είναι κυρίως «ανατολική» θρησκεία ο βουδισμός εξαπλώνεται στη Δύση. Έχει πολλά κοινά με τον Ινδουισμό γιατί και οι δυο χρησιμοποιούν τους όρους «κάρμα» (ηθική που βασίζεται στη σχέση αιτία-αποτέλεσμα), «μάια» (απατηλή φύση του κόσμου) και «σαμσάρα» (κύκλος μετενσάρκωσης). Οι βουδιστές πιστεύουν πως ο τελικός σκοπός της ζωής είναι να επιτευχθεί «φώτιση» όπως εκείνοι την καταλαβαίνουν.
Θεμελιωτής του βουδισμού είναι ο Σιντάρτα Γκαουτάμα πρίγκιπας της Ινδίας που έζησε 600 χρόνια πριν από τον Χριστό. Οι γονείς του φρόντισαν να μην έχει επαφή με τον έξω κόσμο προσπαθώντας να τον προστατέψουν από τον πόνο και τα βάσανα και του εξασφάλισαν μια πολυτελή ζωή. Ο πρίγκιπας όμως είχε τρία οράματα με έναν γέρο, έναν άρρωστο άνθρωπο και έναν νεκρό. Ακολούθησε ένα τέταρτο όραμα για έναν ειρηνικό μοναχό που είχε απαρνηθεί τα πλούτη και τις ανέσεις. Έτσι ο Γκαουτάμα αποφάσισε να γίνει ασκητής και να αναζητήσει την φώτιση μέσω διαλογισμού και ταπεινοφροσύνης. Διαλογιζόμενος κάτω από μια συκιά, αντιμετώπισε σειρά από πειρασμούς στους οποίους αντιστάθηκε και έφτασε στην πολυπόθητη φώτιση που οι βουδιστές αποκαλούν Νιρβάνα – εξάλειψη του πόνου και των επιθυμιών. Από αυτήν την στιγμή ο Σιντάρτα ονομάστηκε Βούδας που σημαίνει φωτισμένος και κέρδισε τον σεβασμό άλλων ασκητών που άρχισαν να μαθητεύουν κοντά του.
Τι ανακάλυψε ο Γκαουτάμα; Πωςη φώτιση είναι μια «μέση οδός» μεταξύ της υπερβολής και της έλλειψης. Στην βάση της διδασκαλίας του στέκουν «τέσσερις ευγενείς αλήθειες»: 1) η ζωή είναι βάσανο, 2) τα

Σιντοϊσμός

Ναός του Σιντοϊσμού

Πρόκειται για την εθνική θρησκεία των Ιαπώνων. Όπως δηλώνει και το ιαπωνικό όνομά του (Σίντο = η οδός των θεών), ο Σιντοϊσμός είναι μια πολυθεϊστική θρησκεία. Λατρεύει δηλαδή ένα πλήθος θεοτήτων που ονομάζονται "Κάμι" . Υπάρχουν έτσι θεότητες της θάλασσας, των βουνών, του κεραυνού, του ήλιου, της σελήνης, της γης, του ανέμου, των δέντρων, κτλ. Πολλά από τα χαρακτηριστικά της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, όπως η ισαριθμία επιμέρους πραγματικοτήτων του κόσμου και θεοτήτων, η ύπαρξη διαμέσων (Σαμάνων), κτλ, ισχύουν και για τον Σαντοϊσμό.

Ο Σαντοϊσμός πήρε τη διάρκεια της ιστορίας του, κι έχει και τώρα, πολλές μορφές. Η πρώτη από αυτές υπήρξε η συστηματοποίηση των θεοτήτων του υπό τη θεά του ήλιου "Αματεράσου". Η θεά αυτή είναι η προγονική θεότητα του ιαπωνικού  αυτοκρατορικού οίκου, ο οποίος γύρω στα τέλη του 7ου αι. μ.Χ. , κατόρθωσε να κυριαρχήσει στη χώρα κι έτσι να επιβάλει αυτή τη θεότητα ως κυριότερη. Σύμφωνα με τον

Γιατί η Πρωτοχρονιά γιορτάζεται την 1η Ιανουαρίου;

(Στο άρθρο της παρούσας ανάρτησης εξετάζει το ερώτημα γιατί  καθιερώθηκε κάθε χρονιά να ξεκινά την 1η Ιανουαρίου.)

 

Κάνοντας ένα ταξίδι στον χρόνο, από τη Βαβυλώνα μέχρι τον Ιούλιο Καίσαρα και τον Πάπα Γρηγόριο ΙΓ', ανακαλύπτουμε, τελικά, ότι η Πρωτοχρονιά δεν γιορτάζεται από όλους την ίδια μέρα.

Η Πρωτοχρονιά, στις περισσότερες χώρες του κόσμου, είναι δημόσια αργία και γιορτάζεται την 1η Ιανουαρίου. Σηματοδοτεί, όπως λέει και το όνομά της, την πρώτη μέρα κάθε χρόνου. Χορός, μουσική, πυροτεχνήματα και πολύ ποτό συνθέτουν την εικόνα των περισσότερων εορταστικών εκδηλώσεων που προγραμματίζονται για να καλωσορίσουμε το νέο έτος.

Ο εορτασμός της πρώτης μέρας του χρόνου, όμως, δεν είναι αποκλειστικό χαρακτηριστικό των σύγχρονων κοινωνιών. Η ανάγκη να γιορτάζεται η έλευση του νέου έτους, σαν μία καινούρια αρχή, έχει της ρίζες της στους πρώτους ανθρώπινους πολιτισμούς. Στο πέρασμα των αιώνων, αυτός ο εορτασμός άλλαξε μορφές, αλλά πάνω από όλα, άλλαξε ημερομηνίες.

Η Βαβυλώνα και το ανοιξιάτικο φεστιβάλ Ακίτου

Στη Βαβυλώνα, το φεστιβάλ Ακίτου, ήταν η πρώτη καταγεγραμμένη γιορτή για τον ερχομό του νέου έτους.

Η γιορτή της Πρωτοχρονιάς είναι, λοιπόν, ίσως η αρχαιότερη από όλες τις άλλες. Και η ιστορία της, μας πάει πίσω τέσσερις χιλιετίες. Παρατηρήθηκε για πρώτη φορά στην αρχαία Βαβυλώνα. Συγκεκριμένα, γύρω στο 2000 π.Χ., όταν οι Βαβυλώνιοι γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά κατά την πρώτη Νέα Σελήνη μετά την εαρινή ισημερία, η οποία συμβαίνει περίπου στις 21 Μαρτίου.

Οι γιορτές των Βαβυλώνιων για την έλευση του νέου έτους ήταν γνωστές με το όνομα Ακίτου, αφιερωμένες στη νίκη του νέου θεού Μαρντούκ εναντίον της παλιάς θεάς Τιαμάτ και διαρκούσαν δέκα ή έντεκα ημέρες. Είναι, μάλλον, ασφαλές να πούμε ότι ο δικός μας τρόπος καλωσορίσματος του χρόνου, με χαρτάκι στο σπίτι ή στρίμωγμα σε πλατείες, ωχριά μπροστά στην αρχαία γιορτή.

Κι αν ο ερχομός της άνοιξης φαντάζει μια λογική εκκίνηση για το νέο έτος – είναι η εποχή της αναγέννησης, της άνθησης των λουλουδιών και της φύτευσης των νέων σοδειών – η 1η Ιανουαρίου φαντάζει εντελώς αυθαίρετη ημερομηνία. Με μια πρώτη ματιά, δεν φαίνεται να έχει καμία γεωργική, αστρολογική ή άλλη σημασία. Πώς καθιερώθηκε, λοιπόν;

Οι νουμηνίες στην αρχαία Ελλάδα

Πριν ξεκινήσουμε την αναζήτηση των λόγων που η 1η Ιανουαρίου θεωρείται η πρώτη μέρα του έτους, πρέπει να πούμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες δεν γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά, αφού για εκείνους ήταν πιο σημαντική η αρχή κάθε μήνα, η οποία ονομαζόταν νουμηνία και γιορτάζονταν ανάλογα.

Όταν ο ελλαδικός χώρος πέρασε στην ρωμαϊκή αυτοκρατορία, οι Έλληνες υιοθέτησαν, μάλλον αναγκαστικά, την πρακτική εορτασμού της Πρωτοχρονιάς των Ρωμαίων, που θα δούμε παρακάτω.

Οι Ρωμαίοι αυξάνουν τους μήνες από δέκα σε δώδεκα

 

Ο Νοέμβριος σε μωσαϊκό με τους μήνες του ρωμαϊκού ημερολογίου, από τον 3ο αιώνα.

Στα πρώτα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αρχή του νέου έτους θεωρούνταν, όπως και κατά τη χρυσή εποχή της Βαβυλώνας, ο Μάρτιος. Συγκεκριμένα, το ρωμαϊκό ημερολόγιο, που είχε σαν βάση τον σεληνιακό κύκλο, ξεκινούσε από τον Μάρτιο και τελείωνε στον Δεκέμβριο.

Μάλιστα, τα ονόματα των σύγχρονων μηνών Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος και Δεκέμβριος φανερώνουν, μέχρι σήμερα, τη θέση τους σε εκείνο το ημερολόγιο. Αυτό γιατί, στα λατινικά, septem σημαίνει επτά, octo σημαίνει οχτώ, novem σημαίνει εννιά και decem σημαίνει δέκα.

Αργότερα, προστέθηκαν δύο ακόμα μήνες στο ημερολόγιο των Ρωμαίων, ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος και το 153 π.Χ., η ρωμαϊκή σύγκλητος αποφάσισε το ρωμαϊκό πολιτικό έτος να αρχίζει την 1η Ιανουαρίου, όταν και ορκίζονταν οι ετήσιοι ύπατοι και οι πραίτορες.

Το ημερολόγιο του Ιουλίου Καίσαρα και ο ρόλος του θεού Ιανού

 

Ο Ιανός, θεός των αρχαίων Ρωμαίων.

Παρόλα αυτά, δεν ήταν παρά μόνο μέχρι το 46 π.Χ., όταν ο Ιούλιος Καίσαρας δημιούργησε το Ιουλιανό

Μύθοι για τη δημιουργία του κόσμου από όλον τον πλανήτη

Μύθοι για τη δημιουργία του κόσμου

Η δημιουργία του κόσμου αποτελεί βασικό πυλώνα κάθε θρησκείας που υπάρχει και υπήρξε στο παρελθόν στον πλανήτη μας. Πέρα από τις αναμενόμενες διαφορές (που έχουν κυρίως να κάνουν με το ποιο ήταν ή πώς ονομάζεται το ανώτερο ον ή τα ανώτερα όντα), υπάρχουν και πολλές ομοιότητες, οι οποίες και βρίσκονται στο επίκεντρο θεωριών περί κοινών καταβολών, αλληλεπιδράσεων μεταξύ των θρησκειών (κοινώς, πώς οι ομοιότητες αυτές εξηγούνται), αλλά και των πιθανών πραγματικών γεγονότων που μπορεί να «γέννησαν» τις ερμηνείες που συναντώνται στις θρησκείες. Επίσης, οι ομοιότητες αυτές τροφοδοτούν σε μεγάλο βαθμό και τις απόψεις περί εγγενούς χαρακτήρα της θρησκείας ως ανθρώπινου χαρακτηριστικού.

Σε αυτό το πλαίσιο, αξίζει να δει κανείς κάποιους μύθους περί δημιουργίας από όλο τον κόσμο, όπως παρουσιάζονται σε δημοσίευμα του National Geographic- συν τη δημιουργία κατά την αρχαιοελληνική μυθολογία, όπως περιγράφεται από τον Ησίοδο και άλλους θρύλους. 

Ο δημιουργός 

 

Η χριστιανική, η ιουδαϊκή και η ισλαμική θρησκεία μοιράζονται μια κοινή προσέγγιση περί δημιουργίας, την έννοια του θεού- δημιουργού που έπλασε τον άνδρα, τη γυναίκα και τον κόσμο (Αδάμ, Εύα, Εδέμ κλπ). 

Η ισορροπημένη αρχή

Σύμφωνα με κινεζικό μύθο περί της δημιουργίας, στην αρχή υπήρχε ένα «κοσμικό αυγό», φτιαγμένο από δύο ισορροπημένα αντίθετα, το γιν και το γιανγκ. Το αυγό είχε τον Π'αν κου, το «θείο έμβρυο». Ο Π'αν Κου μεγάλωσε μέχρι που δεν χωρούσε στο αυγό, και το τσόφλι έσπασε. Στη συνέχεια, έπλασε τον κόσμο

Κομφούκιος – Βιογραφική ταινία (2010) Β΄ Μέρος

Κομφούκιος

Στο βίντεο της ανάρτησης μπορείτε να παρακολουθήσετε το Β΄ μέρος  ιστορικού - βιογραφικού δράματος: «Κομφούκιος».  Η ταινία αυτή έχει ως θέμα της τη ζωή και τη διδασκαλία του περίφημου Κινέζου διανοητή και κοινωνικού φιλοσόφου, του Κομφούκιου. Το φιλμ είναι   Κινεζικής παραγωγής και προβλήθηκε για πρώτη φορά το 2010.[1] Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να δείτε και το Α΄ μέρος της ταινίας: 

Κομφούκιος – Βιογραφική ταινία (2010) Α΄ Μέρος 

 

Στην ανάρτηση του Α΄ μέρους της ταινίας παραθέτουμε και περισσότερα

Κομφούκιος – Βιογραφική ταινία (2010) Α΄ Μέρος

Κομφούκιος

Στο βίντεο της ανάρτησής μας μπορείτε να παρακολουθήσετε το Α΄ μέρος του εξαιρετικού  ιστορικού βιογραφικού δράματος  «Κομφούκιος». Το  φιλμ αυτό είναι   Κινέζικης παραγωγής και προβλήθηκε για πρώτη φορά το 2010.[1] Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να δείτε και το Β΄ μέρος της ταινίας:

Κομφούκιος – Βιογραφική ταινία (2010) Β΄ Μέρος

 Κατά το 6^ον π. Χ, αιώνα, όταν η δυναστεία Ζου παρέπαιε και όλοι συνωμοτούσαν και φιλονικούσαν πάνω από τα ερείπια της αυτοκρατορίας, τότε ο Κομφούκιος με τις διδασκαλίες του και τη φιλοσοφία του, προσπάθησε να αλλάξει την καταστροφική πορεία της ιστορικής αυτής περιόδου με μια νέα φιλοσοφία ανώτερη της εποχής του. Οι διδασκαλίες του, όπως διατηρήθηκαν στα Ανάλεκτα, έθεσαν τα θεμέλια πολλών μεταγενέστερων κινέζικων απόψεων που σχετίζονται με την εκπαίδευση και τη συμπεριφορά του ιδανικού άνδρα, πώς ένα άτομο θα πρέπει να ζει τη ζωή του και να αλληλεπιδρά με τους άλλους, και τα σχήματα της κοινωνίας και της διακυβέρνησης στα οποία θα πρέπει να συμμετέχει.[2]

Ο Κομφούκιος γεννήθηκε το 552 π.Χ. στη μικρή πόλη Λου της χερσονήσου Σαντόνγκ στη βορειοανατολική Κίνα. Εκείνη την εποχή, η Κίνα ήταν χωρισμένη σε μικρά κρατίδια, υπολείμματα του ενιαίου βασιλείου Ζου, που κατέρρευσε μετά τις βαρβαρικές εισβολές το 771 π.Χ., τα οποία σπαράσσονταν από εμφύλιες διαμάχες. Με τον καιρό, η επιβίωση γινόταν όλο και δυσκολότερη, ειδικά για την τάξη των Σι (shi) ("ακόλουθοι ευγενών" ή "ιππότες"), από όπου προερχόταν και ο ίδιος ο Κομφούκιος. Σε μικρή ηλικία, περίπου 3 ετών, ο Κομφούκιος έχασε τον πατέρα του και ορφανός αντιμετώπισε το φάσμα της ένδειας. Δεν είναι γνωστό πού έλαβε την εκπαίδευσή του, αλλά η παράδοση μεταφέρει ότι σπούδασε τελετουργική με τον Ταοϊστή δάσκαλο Λάο Νταν, μουσική με τον Τσανγκ Χονγκ, και βάρβιτο με τον μουσικοδιδάσκαλο Ξιάνγκ. Στα δεκαεννέα του χρόνια ήταν ήδη παντρεμένος αποκτώντας από αυτό τον γάμο ένα γιο και δύο κόρες. Αμέσως μετά τον γάμο του εργάστηκε για την οικογένεια Κι, της οποίας η δικαιοδοσία περιλάμβανε την περιοχή Τσόου, πρώτα ως επιμελητής των αποθηκών, και έπειτα ως επιθεωρητής των κήπων και των βοσκών. Στα 22 του ξεκίνησε να διδάσκει παιδιά αριστοκρατικών οικογενειών ως οικοδιδάσκαλος. Σταδιακά φέρεται να δημιουργείται γύρω του μια ομάδα ακολούθων τους οποίους διδάσκει ενώ ταυτόχρονα αφιερώνεται στην πολιτική επιστήμη. Ο αριθμός των μαθητών του ποικίλει με τις πιο υπερβολικές μαρτυρίες να αναφέρονται σε τρεις χιλιάδες. Το πιθανότερο άθροισμα των ακολούθων εγγίζει τους εβδομήντα ή εβδομήντα δύο, αν και οι δύο αριθμοί αποτελούν πιθανή ηλικία θανάτου του Κομφουκίου και μπορεί να δίνονται συμβολικά. Στα 517 π.Χ. επισκέφθηκε την πρωτεύουσα του βασιλείου μαζί με δύο μαθητές του. Εκεί μελέτησε τους θησαυρούς της βασιλικής βιβλιοθήκης, καθώς και μουσική, που είχε καλλιεργηθεί σε υψηλό επίπεδο στην Αυλή. Σύμφωνα με τον ιστορικό Ζε Μα Τσιεν, τότε συνάντησε και συνομίλησε με τον Λάο Τσε, πατέρα του Ταοϊσμού.

Στην ηλικία των πενήντα, όταν στον θρόνο βρισκόταν ο Ντινγκ της Λου, αναγνωρίστηκαν οι ικανότητες του και διορίστηκε Υπουργός δημόσιων έργων και ακόλουθα Υπουργός Δικαιοσύνης. Κατά τα φαινόμενα

Σίβα ο Διόνυσος της Ινδίας

Διόνυσος και  Σίβα

Ο Θεός Σίβα

Ο θεός Σίβα αποτελεί το τρίτο πρόσωπο της τριάδας των μεγάλων θεών του Ινδουιστικού πάνθεου - Brahma, Vishnu και Shiva, που αντιπροσωπεύουν τις δυνάμεις της δημιουργίας, συντήρησης και καταστροφής του κόσμου αντίστοιχα. Ο Σίβα αντιπροσωπεύει κυρίως το στοιχείο της καταστροφής, αλλά οι δυνάμεις και ιδιότητές του είναι πολύ περισσότερες και πολυδιάστατες. Σαν Mahakala (μεγάλος χρόνος) είναι η μεγάλη δύναμη του χρόνου που καταστρέφει και διαλύει τα πάντα. Η καταστροφή όμως του παλιού αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την αναδημιουργία και για τον λόγο αυτό ο Σίβα λατρεύεται κυρίως με την μορφή του φαλλού (lingam), το αρσενικό σύμβολο της αναπαραγωγής που το βρίσκουμε  συνήθως τοποθετημένο πάνω στο  θηλυκό όργανο (yioni).

Το αρχέτυπο του θεού της καταστροφής το συναντάμε στους Βεδικούς ύμνους όπου είναι γνωστός με το όνομα Rudra. Η μορφή και τα χαρακτηριστικά του όμως, όπως και των περισσότερων βεδικών θεών, δεν είναι ξεκάθαρη. Μερικές φορές ταυτίζεται με τον Agni, τον θεό της φωτιάς, και οι Maruts, οι θεοί των καταιγίδων, παρουσιάζονται σαν γιοι του. Ο Ρούντρα είναι ο θεός των ύμνων και των θυσιών, φωτεινός σαν τον ήλιο, ο καλύτερος και ο πιο πλουσιοπάροχος. Θεραπεύει αρρώστιες, χαρίζει οικογενειακή ευημερία και αγαθά, όπως άλογα, βουβάλια, και καλές σοδιές και προστατεύει τους οπαδούς του κρατώντας μακριά τις συμφορές. Από την άλλη πλευρά όμως, παρουσιάζεται μ’ ένα διαφορετικό πρόσωπο: σκοτεινός, μαύρος, καταστροφικός, τρομακτικός. Άγριος σαν θεριό κρατά στα χέρια του κεραυνούς βέλη και τόξα και οι Βραχμάνοι ιερείς τον εκλιπαρούν να παραμείνει μακριά από τον τόπο τους και να μην καταστρέψει την ανθρωπότητα.

Ινδουιστικός ναός

Η αρχέγονη μορφή του θεού Σίβα σαν προστάτη των ζώων (Pashupati) εντοπίζεται για πρώτη φορά σε μια ανάγλυφη σφραγίδα που ανακαλύφθηκε στα ερείπια της προϊστορικής πόλης τουMohenjo-daro (4000-2000 π.Χ.). Στην σφραγίδα η πολυπρόσωπη θεότητα κάθεται σε γιόγκικη στάση διαλογισμού με ανασηκωμένο φαλλό και φορά κέρατα ενώ γύρω του βρίσκονται τέσσερα ζώα – ελέφαντας, τίγρης, ρινόκερος και ταύρος. Οι παραπάνω συμβολισμοί και περιγραφές μας επιτρέπουν να υποθέσουμε εκ του ασφαλούς ότι ο χαρακτήρας του Σίβα ως μέγιστος θεός του Ινδουισμού διαμορφώθηκε ύστερα από το πάντρεμα της βεδικής θρησκείας με τα πιστεύω και τις προκαταλήψεις των αυτοχθόνων Ινδών.

Στα φιλοσοφικά κείμενα των Ουπανισάδ, ο Σίβα εξυψώνεται ακόμη περισσότερο και ταυτίζεται με τον υπέρτατο θεό που κυβερνά όλους τους κόσμους. Η παρουσία του είναι χωρίς αρχή, μέση και τέλος, μοναδικός, εξαίσιος, ευοίωνος, γαλήνιος, ακατάστρεπτος, αυθύπαρκτος, η αναπνοή και το πνεύμα που διαχέει τα πάντα. Όλα τα όντα ζουν μέσα του και ενώνονται μ’ αυτόν.  Ο Σίβα είναι η αιώνια συνείδηση, το κάθε τι που υπήρξε και το κάθε τι που θα υπάρξει. Είναι ο απελευθερωτής από την πλάνη του κόσμου και τα δεσμά του χρόνου. Με τη χάρη του ο άνθρωπος αναζητά την μονιστική γνώση και βιώνει την ενότητα του υποκειμενικού εαυτού (Atman) και του αντικειμένου κόσμου (Brahman) που απελευθερώνει από τα δεσμά του θανάτου και της

O ναός και ο τάφος του Κομφούκιου

O ναός και ο τάφος του Κομφούκιου

 Ο ναός, το νεκροταφείο και η κατοικία της οικογένειας του μεγάλου φιλοσόφου, πολιτικού και διδασκάλου Κονφούκιου (6ος – 5ος π.Χ. αιώνας ), βρίσκονται στην πόλη Qufu της επαρχίας Shandong. Ο ναός κατασκευάσθηκε στη μνήμη του το 478 π.Χ., καταστράφηκε και ανοικοδομήθηκε κατά την διάρκεια των αιώνων και σήμερα αριθμοί περισσότερα από 100 κτίρια. Το νεκροταφείο περιέχει τους τάφους του Κονφούκιου και των περισσοτέρων από 100.000 απογόνων του. Το μικρό σπίτι της οικογένειας Kong μεταβλήθηκε σε μια αριστοκρατική γιγαντιαία κατοικία 152 κτιρίων. Το σύνολο των μνημείων της Qufu διατήρησε την εξαιρετική της καλλιτεχνική και ιστορική ποιότητα χάρη στην αφοσίωση των αυτοκρατόρων της Κίνας κατά την διάρκεια πάνω από δύο χιλιετίες.

O ναός και ο τάφος του Κομφούκιου

Ο ναός του ιερού δοντιού του Βούδα στην Κάντυ

Τμήμα του ιερού χώρου της Κάντυ

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Το Βασιλικό Παλάτι της ιερής πόλεως της Κάντυ, είναι η τελευταία βασιλική κατοικία όχι μόνο σε τούτη την πόλη, αλλά και στη Σρι Λάνκα ολόκληρη. Ο τελευταίος βασιλιάς ο οποίος διέμεινε εκεί, ήταν ο Σρι Vikrama Rajasinha, μέχρις ότου ανατραπεί από τους Βρεττανούς το 1815 με τη βοήθεια των οπλαρχηγών της περιοχής. Ένα σεβαστό μέρος του μεγάλου ανακτορικού συγκροτήματος, περιλαμβάνει το Λείψανο του Δοντιού του Βούδα. Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, αυτός που κατείχε το λείψανο του Δοντιού του Βούδα, θα είχε αυτομάτως αξίωση και στο θρόνο.

Το ανακτορικό συγκρότημα έχει αλλάξει κατά τον τελευταίο αιώνα και μόνο λίγα κτίρια απομένουν, ενώ ένα τμήμα του μετατράπηκε σε Εθνικό Μουσείο της Κάντυ το οποίο χειρίζεται το υπεύθυνο Τμήμα Αρχαιολογίας της χώρας. Ανάμεσα από το κεντρικό κτίριο του παλατιού και το Ναό του Λειψάνου του Δοντιού, βρίσκεται είναι η Magul Maduwa, η βασιλική αίθουσα ακροάσεων με ξύλινους στύλους που χτίστηκε το 1784 από τον βασιλιά Sri Vikrama Rajasinha, χώρος ανάλογων υπηρεσιακών συνεδριάσεων. Ήταν εδώ, που στις 5 Μαρτίου 1815 υπεγράφη η σύμβαση της Kandyan μεταξύ των Βρεττανών και των οπλαρχηγών (Radalas) που έβαλαν τέλος στο Βασίλειο της Κάντυ, το τελευταίο του νησιού.
Ο Νταλάντα Μαλιγκάβα (Dalada Maligawa) ή Ναός του Ιερού Λειψάνου του Δοντιού, είναι βουδιστικός ναός και φυσικά βρίσκεται, όπως ήδη είπαμε, μέσα στο συγκρότημα του βασιλικού παλατιού. Από τους αρχαίους χρόνους, το λείψανο έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην τοπική πολιτική, επειδή

Ο Πολιτισμός της Αρχαίας Ινδίας

Ο Πολιτισμός της Αρχαίας Ινδίας

του Γιάννη Φίκα

  Οι γνώσεις μας για τον πολιτισμό της Κοιλάδας του Ινδού βασίζονται κυρίως στα αρχαιολογικά ευρήματα των πόλεων Χαράπα (2300-1700 π.Χ.) και Μοχέντζο Ντάρο που  περιελάμβαναν οικήματα θρησκευτικού, τελετουργικού και διοικητικού χαρακτήρα. Σε ορισμένους οικισμούς διακρίνεται το σχέδιο της πόλης με ίχνη κανονικού δικτύου σταυρωτών δρόμων. Στο Μοχέντζο Ντάρο όλα τα κτίσματα ήταν φτιαγμένα από πλίνθους καθορισμένου σχήματος. Πολλοί δρόμοι είχαν αγωγούς σκεπασμένους με πλίνθους και μικρά ανοίγματα για επιθεώρηση. Κάθε κατοικία διέθετε λουτρό. Η πόλη ήταν μεγάλο εμπορικό και βιοτεχνικό κέντρο με εργαστήρια αγγειοπλαστικής, βαφής, μεταλλοτεχνίας και επεξεργασίας οστράκων. Η ανακάλυψη σφραγίδων της Μεσοποταμίας στο Μοχέντζο Ντάρο φανερώνει την επικοινωνία ανάμεσα στις περιοχές της κοιλάδας του Ινδού,  του Περσικού κόλπου και της Μεσοποταμίας. Ο πολιτισμός της Κοιλάδας του Ινδού κατέρρευσε μεταξύ του 1800 και του 1700 π.Χ. Ως πιθανές αιτίες κατάρρευσης θεωρούνται οι κλιματικές και γεωμορφολογικές αλλαγές, αλλά και οι επιδρομές ξένων λαών.

 Οι αιώνες που μεσολάβησαν από την εισβολή των  Αρίων, ιδρυτών του μεταγενέστερου ινδικού πολιτισμού, έως την εγκαθίδρυση των πρώτων κέντρων πολιτικής εξουσίας στα βορειανατολικά της Ινδίας κατά μήκος του ποταμού Γάγγη (από το 1600 έως το 600 π.Χ.), άφησαν πίσω τους ελάχιστα αρχαιολογικά ευρήματα. Οι μοναδικές διαθέσιμες πηγές εξαντλούνται στα τέσσερα ιερά κείμενα, τις Βέδες, και στα έπη Μαχαμπαράτα και Ραμαγιάνα, που συντάχθηκαν ανάμεσα στον 4ο αιώνα π.Χ. και τον 4ο αιώνα μ.Χ. Μολονότι τα κείμενα αυτά περιέχουν κάποιες αναφορές σχετικές με τις μετακινήσεις, τα ήθη και τα έθιμα των Αρίων, η περιγραφή των γεγονότων περιβάλλεται από τον πέπλο του θρύλου και εμπεριέχει έμμεσες  μόνο αναφορές για τους αυτόχθονες πληθυσμούς που υποτάχθηκαν. Οι Άριοι εγκαταστάθηκαν στη Βόρεια Ινδία, η κοινωνία τους ήταν ιεραρχικά δομημένη σε τέσσερις κάστες. Στην υψηλότερη βαθμίδα βρίσκονταν οι ιερείς, η κάστα των Βραχμάνων, ακολουθούσαν οι Ξατρίγια, οι αριστοκράτες πολεμιστές και στη συνέχεια οι Βαΐσια, οι έμποροι και επαγγελματίες. Τελευταία ήταν η κάστα των Σούντρα, που υπηρετούσε τις άλλες τρεις κάστες.

 Κατά τη διάρκεια του 7ου και του 6ου αιώνα π.Χ. δημιουργήθηκαν τα δεκαέξι μεγάλα βασίλεια και διαμορφώθηκε ένα σύστημα διακυβέρνησης με κεντρική μορφή τον βασιλιά. Το πιο σημαντικό βασίλειο