Φράνσις Γκάλτον – Η στατιστική στη Ψυχολογία κι η θεωρία περί ευγονικής

Φράνσις Γκάλτον και Ευγονική

Σαν σήμερα, 16 Φεβρουαρίου 1822, γεννήθηκε ο βιολόγος και στατιστικός Φράνσις Γκάλτον, Ήταν αυτός που εισήγαγε τη στατιστική σκέψη στη βιολογία. Πρωτοπόρος σε πολλούς τομείς και, αν και κάποιες πλευρές του έργου του είναι παραπάνω από αμφιλεγόμενες, η γενικότερη συμβολή του στην επιστήμη δεν είναι αμελητέα.

Αυτός που εισήγαγε τη στατιστική σκέψη στη βιολογία ήταν ο πρώτος ξάδελφος του Κάρολου Δαρβίνου. Άνθρωπος με αρκετή οικονομική άνεση, ο Φράνσις Γκάλτον είχε γραφτεί στο Κολέγιο Τρίνιτυ του Καίμπριτζ το 1840.

Αρχικά σπούδασε ιατρική, αλλά στη συνέχεια ακολουθώντας τη συμβουλή του Δαρβίνου στράφηκε στα μαθηματικά. Ήταν είκοσι δύο ετών όταν ο πατέρας του πέθανε κληροδοτώντας του ένα αξιοπρεπές ποσό. Χωρίς να χρειαστεί ποτέ του να εργαστεί για να ζήσει, ο Γκάλτον έγινε ερασιτέχνης επιστήμονας.

Η εμμονή του ήταν οι μετρήσεις: μετρούσε τα κεφάλια των ανθρώπων, τις μύτες τους, τα άκρα τους, πόσες νευρικές κινήσεις έκαναν αυτοί που παρακολουθούσαν μια διάλεξη και πόσο ελκυστικές ήταν οι κοπέλες που συναντούσε στον δρόμο (τα κορίτσια του Λονδίνου πέτυχαν την ψηλότερη βαθμολογία, ενώ του Αμπερντήν τη χαμηλότερη). Μετρούσε τα χαρακτηριστικά των δακτυλικών αποτυπωμάτων, πρακτική που οδήγησε στην υιοθέτηση της αναγνώρισης μέσω δακτυλικών αποτυπωμάτων από τη Σκότλαντ Γιαρντ το 1901. Μετρούσε ακόμα και τη διάρκεια ζωής των ηγεμόνων και των ιερωμένων, η οποία όπως διαπίστωσε ήταν παραπλήσια με τη διάρκεια ζωής ανθρώπων από άλλους επαγγελματικούς κλάδους, γεγονός που τον οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η προσευχή δεν ωφελεί σε τίποτα.

Η στατιστική στη Ψυχολογία κι η θεωρία περί ευγονικής

Στο βιβλίο του Hereditary Genius («Κληρονομική ιδιοφυία»), που εκδόθηκε το 1869, ο Γκάλτον έγραψε ότι το ποσοστό του πληθυσμού που έχει ύψος εντός οποιουδήποτε συγκεκριμένου διαστήματος υψών θα πρέπει να είναι σχεδόν σταθερό με την πάροδο του χρόνου, και ότι η κανονική κατανομή διέπει τόσο το ύψος όσο και οποιοδήποτε άλλο φυσικό χαρακτηριστικό: την περίμετρο του κεφαλιού, το μέγεθος του εγκεφάλου, το βάρος της φαιάς ουσίας, το πλήθος των εγκεφαλικών ινών κ.ο.κ.

Όμως ο Γκάλτον δεν σταμάτησε εκεί. Πίστευε ότι και ο χαρακτήρας των ανθρώπων καθορίζεται από την κληρονομικότητα και ότι, όπως και τα φυσικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων, ακολουθεί με κάποιο τρόπο την κανονική κατανομή. Έτσι, σύμφωνα με τον Γκάλτον, οι άνδρες δεν είναι όλοι «ίσης αξίας, ως κοινωνικές μονάδες, εξίσου ικανοί να ψηφίζουν και τα παρόμοια». Αντίθετα,

Οι πρακτικές της ευγονικής στις ΗΠΑ και τη Ναζιστική Γερμανία

Οι πρακτικές της ευγονικής

στις ΗΠΑ και τη Ναζιστική Γερμανία

Tην «ευγονική» ως επιστημονικό όρο συνέλαβε το 1883 ο Sir Francis Galton, ετεροθαλής εξάδελφος του Δαρβίνου, και την παρουσίασε δημοσίως ως τη «μελέτη των κοινωνικά ελέγξιµων παραγόντων που µπορούν να βελτιώσουν ή να µειώσουν τα φυλετικά προσόντα των µελλοντικών γενεών, τόσο σωµατικά όσο και νοητικά».

Αντικείμενο αφενός της θετικής ευγονικής ήταν η «βελτίωση» των χαρακτηριστικών ενός οργανισμού ή ενός είδους μέσω της επιλεκτικής διασταύρωσης, αφετέρου δε η αρνητική ευγονική αποσκοπούσε στη συστηματική εξάλειψη των αποκαλούμενων ανεπιθύμητων γενετικών χαρακτηριστικών.

Βέβαια, o όρος «ευγονική» έχει χρησιµοποιηθεί µε ποικίλες σηµασίες. Έχει συλληφθεί ως ιδανικό, ως δόγµα, ως επιστήµη αλλά και ως κοινωνικό κίνηµα. Η ευγονική στόχευσε στη δηµιουργία καλύτερων απογόνων και στη βελτίωση της γενετικής δεξαµενής της ανθρωπότητας.

Οι ΗΠΑ πρωτοπορούν στην ευγονική

 

Οι πρώτες πρακτικές εφαρμογής της ευγονικής ανιχνεύονται ήδη από τη δεκαετία του 1890 και κορυφώνονται μέχρι το 1930 στις ΗΠΑ, ενώ από το 1933 με την άνοδο του Χίτλερ στη Γερμανία, η ευγονική έμελλε να επηρεάσει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων μέχρι το 1945.

Τα κινήµατα της ευγονικής έχαιραν της αποδοχής αλλά και του ενθουσιασµού µεγάλου µέρους επιστηµόνων οι οποίοι δραστηριοποιούνταν στο χώρο της γενετικής. Αποτέλεσαν κίνητρο για έρευνα, και στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής χρηµατοδοτήθηκαν από µεγάλες και πλούσιες οικογένειες, όπως οι Rockfellers.

Η έρευνα του Galton για την ευγονική

 

Η έρευνά του έδειξε ότι κάποιες οικογένειες είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να αφήσουν προικισµένους απογόνους από άλλες, γι’ αυτό και ο ίδιος πίστευε πως για να βελτιωθεί η διανοητική κατάσταση µιας κοινωνίας, η πολιτεία θα έπρεπε: α) να επιβάλει στα µέλη της κοινωνικής και πνευµατικής ελίτ να παντρεύονται νωρίς και να κάνουν όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά και β) να λάβει µέτρα για τον περιορισµό των γεννήσεων στα κατώτερα κοινωνικά στρώµατα, µε στόχο να αποφευχθεί η αναπαραγωγή ατόµων που υστερούν διανοητικά.

Με λίγα λόγια, θεωρούσε ότι ο έλεγχος των γεννήσεων δεν ήταν απλά εφικτό αλλά και απόλυτα επιθυµητό. Πρότεινε, ακόµα, τη στείρωση των ηλιθίων, των εγκληµατιών και των φτωχών που δεν µπορούσαν να ικανοποιήσουν τις επιτακτικές τους ανάγκες από µόνοι τους. Η πρόθεσή του ήταν να αναδείξει την ευγονική όσο το δυνατόν περισσότερο, καθώς πίστευε πως θα αποτελούσε τη θρησκεία του µέλλοντος. Έτσι, ίδρυσε το 1907 στο Λονδίνο το «Εργαστήριο Εθνικής Ευγονικής» µε στόχο τη µελέτη της σχέσης κληρονοµικότητας και κοινωνικού περιβάλλοντος, και το 1908 την «Εταιρία Ευγονικής Εκπαίδευσης».

Στην Αγγλία, αλλά και στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, η δουλειά του Galton έγινε ιδιαίτερα δηµοφιλής και συνεχίστηκε από τον συνεργάτη του Karl Pearson (1857–1936). Η ευγονική εκτός από ένα ερευνητικό πρόγραµµα έλαβε τις διαστάσεις ενός δηµοφιλούς κινήµατος. Επιστηµονικές οµάδες ερευνούσαν τα γενεαλογικά δέντρα και διασταύρωναν πληροφορίες, ενώ µαθήµατα ευγονικής εντάσσονταν στα εκπαιδευτικά προγράµµατα πολλών πανεπιστηµίων.

Με λίγα λόγια, το συµπέρασµα του Galton αλλά και του Pearson, ήταν το εξής: για να είναι λαµπρό το µέλλον της ανθρωπότητας, θα πρέπει κάποιες συγκεκριµένες τάξεις και φυλές ανθρώπων να µην έρχονται σε επαφή και να µην αναπαράγονται µε το «κατώτερο απόθεµα» ανθρώπων.

Στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, ειδικότερα, οι ευγονιστές υποστήριξαν τον περιορισµό της µετανάστευσης, ισχυριζόµενοι πως οι µετανάστες που έφταναν στις ακτές της στις αρχές του 20ου αιώνα από την νοτιοανατολική Ευρώπη ήταν υποδεέστεροι σε σύγκριση µε το «αµερικανικό απόθεµα» σε ό,τι αφορά την ευφυΐα αλλά και άλλες αρετές.

Εξαναγκαστικά μέσα στις επιταγές της ευγονικής και στην Ευρώπη

 

Ενεργώντας, µάλιστα, σύµφωνα µε τις επιταγές της θετικής ευγονικής, πολλοί στοχαστές δεν

Είναι ηθικό να επιδιώκεται η ανοσία αγέλης για τον νέο covid 19;

Είναι ηθικό να επιδιώκεται
η ανοσία αγέλης για τον νέο covid 19;

Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Boris Johnson, αλλοίωσε την κυβερνητική στρατηγική ενάντια στον Covid-19. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ανέφεραν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο (και η Ολλανδία) υιοθέτησαν μια τακτική που φέρει το τίτλο «ανοσία αγέλης», για την καταπολέμηση της νόσου.

Ο επικεφαλής επιστημονικός σύμβουλος της κυβέρνησης, Patrick Vallance, υποστήριξε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα επιτρέψει να μολυνθούν εκατομμύρια Βρετανοί, ενισχύοντας έτσι τη προαναφερθείσα τακτική. Η συγκεκριμένη προσέγγιση, η οποία ονομάστηκε «Keep Calm and Carry On» κατέστη κατακριτέα από τους επιδημιολόγους και χαρακτηρίστηκε ως «ανήθικη». Η ιδέα της «ανοσίας της αγέλης» βασίζεται σε μία προσέγγιση - που δεν έχει ακόμη αποδειχθεί για τον Covid-19 – πως οι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί από τον ιό είναι ανοσοποιημένοι σε μελλοντικές λοιμώξεις. Εάν αρκετά άτομα του πληθυσμού αποκτήσουν ανοσία, οι ασθένειες σταματούν να εξαπλώνονται. Για μια εξαιρετικά μεταδοτική ασθένεια όπως η ιλαρά, το 95% του πληθυσμού πρέπει να αποκτήσει ανοσία, έτσι ώστε  να επιτευχθεί «ανοσία αγέλης» για το υπόλοιπο 5%. Για τον covid 19, μόνο το 60% (θεωρητικά) πρέπει να έχει ανοσία, για να σταματήσει η εξάπλωση της νόσου. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση ακολουθεί μια χαλαρή προσέγγιση, όσον αφορά την «κοινωνική απομόνωση». Οι αρχές δημόσιας υγείας θα επικεντρωθούν στην προστασία των ευάλωτων ατόμων, ιδίως των ηλικιωμένων, ενώ ο ιός θα εξαπλώνεται αργά δια μέσου του πληθυσμού. Ο απώτερος στόχος είναι να μην υπερφορτωθεί το νοσοκομειακό σύστημα με σοβαρά ασθενείς.

Αυτή η έννοια όμως, - όπως εκφράζεται στα μέσα ενημέρωσης - είναι ηθική; Η συγκεκριμένη τακτική

Πόλεμος ενάντια στον αδύναμο ή αλλιώς η Ευγονική στην Αμερική

Ιστορία της Ευγονικης

Στις αρχές του εικοστού αιώνα, το κίνημα της ανθρώπινης ευγονικής γνώρισε μεγάλη άνθηση  στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.  Στο ντοκιμαντέρ μπορούμε να δούμε την ευγονική νομοθεσία των Η.Π.Α η οποία μεταξύ των άλλων υποχρέωσε δεκάδες χιλιάδες Αμερικάνους πολίτες να υποστούν την υποχρεωτική στείρωση.  Το παρόν ντοκιμαντέρ με αφορμή τη γνωστή υπόθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ: «Buck εναντίον Bell» αναλύει το πλαίσιο της αρνητικής ευγονικής. Επίσης παρουσιάζεται η στενή σχέση αλλά και τις ομοιότητες που είχε η ευγονική πρακτική των Η.Π.Α με τις ευγονικές πρακτικές της ναζιστικής Γερμανίας πριν από το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο.

Στο τέλος, το ντοκιμαντέρ  διαπραγματεύεται  επιγραμματικά και το ζήτημα της νέας ευγονικής κίνησης, η οποία εν πολλοίς  είναι η επιστήμη της γενετικής. Η νέα ευγονική από τη μία πλευρά μας δίνει το ελπιδοφόρο μήνυμα ότι θα βελτιωθεί θεαματικά η κατάσταση της υγείας των συνανθρώπων μας, από την

Ευγονική: Το βασίλειο των γονιδίων (Μαθητικό ντοκιμαντέρ)

Ιστορία  της Ευγονικής

Το ντοκιμαντέρ  της ανάρτησης έχει ως θέμα του το επίκαιρο ζήτημα της ευγονικής. Διαπραγματεύεται κυρίως την ιστορική εξέλιξη της παλαιάς ευγονικής κίνησης αλλά δεν αποσιωπά και  τον κρυπτοευγονισμό της εποχής μας, ο οποίος εμφανίζεται κυρίως μέσω της ανάπτυξης της γενετικής και της βιοτεχνολογίας.  Το ντοκιμαντέρ αυτό είναι ο καρπός μιας εξαιρετικής δημιουργικής προσπάθειας των μαθητών και των εκπαιδευτικών του 1^ου ΓΕΛ της Αλεξανδρούπολης. Συμμετείχε μάλιστα και στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Ιστορικού Ντοκιμαντέρ: «Προσεγγίζουμε κριτικά το παρελθόν: Πρόσωπα, γεγονότα και ιδέες από τη νεότερη και τη σύγχρονη ελληνική, ευρωπαϊκή και

Η Ιαπωνία έδωσε χρηματικές αποζημιώσεις σε άτομα που υπέστησαν υποχρεωτική στείρωση

Η Ιαπωνία έδωσε χρηματικές αποζημιώσεις σε άτομα

που υπέστησαν υποχρεωτική στείρωση

Από το 1948 έως το 1996 τέθηκε σε ισχύ στην Ιαπωνία ένας νόμος περί ευγονικής (Eugenic Protection Law) που οδήγησε στη στείρωση 25.000 κατοίκων της χώρας, 16.500 από τους οποίους στειρώθηκαν χωρίς τη συγκατάθεσή τους.

Ο νόμος αυτός επέβαλε, σε πολλές περιπτώσεις, την υποχρεωτική στείρωση ατόμων με διανοητικές αναπηρίες, ψυχικές ασθένειες ή γενετικές διαταραχές. Κατά το χρόνο ισχύος του νόμου, οι γιατροί μπορούσαν να πραγματοποιούν στειρώσεις, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των ασθενών, όταν το έκριναν αναγκαίο "για το δημόσιο συμφέρον, έτσι ώστε να αποφευχθεί η κληρονομική μετάδοση διαφόρων ασθενειών".

Η σχιζοφρένεια, η επιληψία, η μυϊκή δυστροφία, ο αλβινισμός, ακόμη και οι μη συνηθισμένες σεξουαλικές επιλογές των ατόμων αυτών ήταν κάποιοι από τους λόγους για τους οποίους επιβλήθηκαν οι ασθενείς σε αναγκαστικές στειρώσεις. Πολλές από αυτές τις επεμβάσεις διεξήχθησαν μέσα στα ψυχιατρικά νοσοκομεία ή στα ιδρύματα όπου διέμεναν άτομα με διανοητικές αναπηρίες, με τους ασθενείς να μην έχουν ξεκάθαρη γνώση και αντίληψη του τι ακριβώς υφίστανται.

Η Ιαπωνική κυβέρνηση, μετά την κατάργηση του νόμου, απολογήθηκε και πρόσφερε αποζημιώσεις στα θύματα. Ο πρωθυπουργός της χώρας, Shinzo Abe, ζήτησε δημόσια συγγνώμη για την πρόκληση στειρότητας σε τόσο μεγάλο αριθμό κατοίκων της χώρας του. Σύμφωνα με νομοσχέδιο που ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο της Ιαπωνίας τον περασμένο Απρίλιο, η κυβέρνηση θα προσφέρει 3,2 εκατομμύρια γιεν, ή περίπου 28.600 δολάρια, σε κάθε έναν από τους επιζώντες που υπέστησαν τις συνέπειες του νόμου αυτού ως αποζημίωση.

Ο καινούριος νόμος σε μεγάλο βαθμό ψηφίστηκε διότι ασκήθηκε πίεση από τα ίδια τα θύματα του

Η ιστορία της Ευγονικής και η πρόκληση Γουότσον

James Dewey Watson

Του John Joe McFadden* / The Guardian

 

Ο Τζέιμς Γουότσον, ο 79χρονος γενετιστής που την περασμένη εβδομάδα δήλωσε ότι οι Αφρικανοί είναι λιγότερο έξυπνοι από τους Ευρωπαίους ακολουθεί μια μακρά και αμφιλεγόμενη παράδοση γενετιστών και οπαδών της ευγονικής. Μετά το θάνατο της μικρότερης κόρης του, ο Δαρβίνος είπε ότι η φυσική επιλογή «έκανε ένα τραγικό και φρικτά βάρβαρο λάθος». Ισως όμως η ανθρώπινη επιλογή θα μπορούσε να τα καταφέρει καλύτερα. Το βήμα της ευγονικής δεν το πρότεινε ο ίδιος ο Δαρβίνος. Ομως το 1930 έξι συγγενείς του ήταν μέλη της Βρετανικής Εταιρείας Ευγονικής, και ο γιος του ήταν πρόεδρος της το 1911-1928. Ο εξάδελφος του Δαρβίνου, Φράνσις Γκάλτον, έπλασε τον όρο «ευγονική» και πρότεινε να τελειοποιηθεί το ανθρώπινο είδος με την αναπαραγωγή «μόνο των καλύτερων», ώστε τα «αδύναμα έθνη» να δώσουν τη θέση τους «στις πιο ευγενικές ποικιλίες του ανθρώπινου είδους». Στις αρχές του 20ού αιώνα Ενώσεις Ευγονικής ξεπήδησαν σε πολλές δυτικές χώρες με στόχο την προώθηση προγραμμάτων σωστού ανθρώπινου ζευγαρώματος. Ως νεαρός υπουργός, ο Γουίνστον Τσόρτσιλ υποστήριξε την υποχρεωτική στείρωση των «πτωχών τω πνεύματι και παρανοϊκών τάξεων».

Στις Ενώσεις Ευγονικής δεν μετείχαν μόνο επιστήμονες, αλλά επίσκοποι, καλλιτέχνες, πολιτικοί και συγγραφείς. Τα γραπτά των τελευταίων προδίδουν τις πραγματικές ρίζες της σκέψης τους. Το φόβο. Το 1915, η Βιρτζίνια Γουλφ έγραψε στο ημερολόγιό της: «Συναντήσαμε και χρειάστηκε να προσπεράσουμε μια μακριά γραμμή ηλιθίων. Ηταν φρικτό. Θα έπρεπε σίγουρα να εξολοθρευτούν». H ευγονική έβρισκε

ΗΠΑ: Εκτρώσεις και ευγονική μια λεπτή γραμμή

 Εκτρώσεις και ευγονική μια λεπτή γραμμή

Τον περασμένο Φεβρουάριο, στην Utah των Η.Π.Α. πέρασε από την Επιτροπή της Γερουσίας ένας καινούργιος νόμος που απαγορεύει την έκτρωση σε περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει έγκυρη διάγνωση για σύνδρομο Down.

Αυτή η νομοθεσία είχε ξαναέρθει στο προσκήνιο το 2018, κατά την διάρκεια της συζήτησης μια παράγραφος είχε προστεθεί στην πρόταση νόμου η οποία αναφέρει ότι ήταν αναγκαία μια περαιτέρω διαβούλευση για την συνταγματικότητα του νόμου. Oι αλλαγές πρέπει να υιοθετηθούν από την πολιτεία της Utah και μετέπειτα από την Γερουσία πριν ενεργοποιηθεί ο νόμος. Αυτές οι νέες ρυθμίσεις προτείνονται επειδή υπάρχουν επιχειρήματα τα οποία υποστηρίζουν ότι κάποιος άνθρωπος με σύνδρομο Down παραμένει ικανός και έχει ένα μεγάλο προσδόκιμο ζωής και μια

Η ιστορία της ευγονικής

Βραβείο ευγονικής στην Αγγλία

Από τα αρχαία χρόνια, στους Ναζί και τις αναγκαστικές στειρώσεις στις ΗΠΑ

Η ευγονική είναι ένας κλάδος της Βιολογίας, ο οποίος έχει σκοπό να βελτιώσει την βιολογική υπόσταση του ανθρώπου. Στο πέρασμα των αιώνων ο κλάδος αυτός είχε πολλούς υποστηρικτές, ανάμεσα στους οποίους συμπεριλαμβάνονται μερικά από τα σπουδαιότερα μυαλά που έχουν υπάρξει ποτέ, καθώς επίσης ορισμένοι από τους χειρότερους εκπροσώπους του ανθρώπινου είδους, όπως αναφέρει δημοσίευμα της ιστοσελίδας todayifoundout.com.

Αρχαία ευγονική

Η ευγονική είναι τόσο παλιά όσο ο Πλάτωνας, ο οποίος στην «Πολιτεία» υποστηρίζει ότι η πολιτεία θα έπρεπε να ελέγχει την αναπαραγωγή στις κυρίαρχες τάξεις:

«Η κατάργηση του πλούτου οδηγεί στην παρακμή της παραδοσιακής οικογένειας: κανένα παιδί δε θα πρέπει να γνωρίζει τους γονείς του και το αντίστροφο, προκειμένου να αποφευχθεί η κληροδότηση, η προσωπική περιουσία και ο νεποτισμός στα δημόσια αξιώματα. Οι άρχοντες σχηματίζουν ζεύγη για αναπαραγωγή, φροντίζοντας όμως να μην υπάρχει ερωτική ασυδοσία. Έτσι, παράγεται σταθερός πληθυσμός μέσω της ευγονικής, ενώ παράλληλα η κοινωνική συνοχή αυξάνεται, καθώς οι οικογενειακοί δεσμοί εκφράζονται προς όλα τα μέλη της Πολιτείας» αναφέρει η Wikipedia.

Παρότι οι απόψεις του άλλαξαν με τα χρόνια, ακόμη και στο τέλος πίστευε ότι οι γάμοι στην άρχουσα τάξη θα πρέπει να διεξάγονται «υπό την εποπτεία ενός συμβουλίου, που θα διορίζεται από δικαστικούς λειτουργούς» προσθέτει ο αρθρογράφος.

Ευγονική στον 19ο και 20ο αιώνα

Ανθρώπινη Επιλογή

Οι ιδέες γύρω από την επιλογή και την επιβίωση του τελειότερου έγιναν ιδιαίτερα δημοφιλείς στα μέσα και προς το τέλος του 1800, χάρη στο έργο του Κάρολου Δαρβίνου «Περί της Καταγωγής των Ειδών»

Η ευγονική και ο Francis Galton

Francis Galton

Μετά τις εντυπωσιακές ανακαλύψεις του Δαρβίνου, αρκετοί άνθρωποι θέλησαν να χρησιμοποίησαν τη θεωρία του  προτείνοντας την ευγονική ιδεολογία. Ο Francis Galton και μερικοί άλλοι,  υποστήριξαν ότι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τους νόμους της  φυσικής επιλογής για να δημιουργήσουμε το τέλειο σωματικά και πνευματικά άνθρωπο και να βελτιώσουμε την ποιότητα της ανθρώπινης ράτσας. Έτσι δημιουργήθηκε το λεγόμενο κίνημα της παλιάς ευγονικής κίνησης το οποίο σάρωσε τα πάντα έως το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο. Το βίντεο αυτό μας παρουσιάζει την ιστορία του Francis Galton και τις βασικές αρχές της ευγονικής του θεωρίας.[1] Εάν επιθυμείτε, έχετε τη δυνατότητα να

Η ευγονική υπό το πρίσμα της 0ρθόδοξης Διδασκαλίας

Του Γεωργίου Κατσιμίγκα Νοσηλευτού ΠΕ κ΄ ΤΕ, Θεολόγος, Υποψήφιου Διδάκτορος Ιατρικής, Νοσοκομείου Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, Δρακοπούλειο Κέντρο Αιμοδοσίας, Αθήνα. Συνεργάτου της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Ειδικών Ποιμαντικών Θεμάτων και Καταστάσεων της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος

Ειδική Συνοδική Επιτροπή επί Ειδικών Ποιμαντικών Θεμάτων και Καταστάσεων (Κανονισμός 135/1999) 

ΕΥΓΟΝΙΚΗ 

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 

Ο όρος ευγονική εισάγεται για πρώτη φορά το 1883 από τον ιατρό και μαθηματικό Francis Galton εξάδελφο του Δαρβίνου. Ευγονική (ευ+ γόνος) ορίζεται ως η προσπάθεια της επιστήμης να πετύχει τον εξευγενισμό του ανθρώπινου γένους με βάση τους νόμους της βιολογίας και της κληρονομικότητας (Μάλλιος 2004). Με άλλα λόγια θα λέγαμε, ότι η ευγονική είναι η επιστήμη που ασχολείται με την βελτίωση της κληρονομικής ποιότητας μιας φυλής ή ενός γένους. Στόχος της είναι η φυσική, η διανοητική και η ηθική αναβάθμιση του ανθρώπινου γένους. Η ευγονική λειτουργεί σε δύο βασικές κατευθύνσεις: Στην αρνητική ευγονική, η οποία αποσκοπεί στη μείωση της συχνότητας των ανεπιθύμητων γενετικών γνωρισμάτων και στη θετική ευγονική, με την οποία επιχειρείται η βελτίωση των χαρακτηριστικών ενός οργανισμού ή ενός είδους.
Επίσημα, η ιστορική απαρχή του κινήματος της ευγονικής τοποθετείται στα τέλη του 19ου αιώνα, αν και στην αρχαία Σπάρτη παρατηρείται το φαινόμενο εφαρμογής ευγονικών μέσων με τη ρίψη των ασθενών βρεφών στο βάραθρο του Καιάδα. Τα βασικά μέσα της αρνητικής ευγονικής που εφαρμόστηκαν από διάφορους κρατικούς φορείς, ήταν η αποθάρρυνση, η αποφυγή της αναπαραγωγής των μη υγιών ατόμων μέσω της αποτροπής του γάμου και φυλετικής μίξης, η ιδρυματοποίηση, η στείρωση και μερικές φορές ο ευνουχισμός (Epstein 2003). Η ευγονική όπως εφαρμόστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα στερείται επιστημονικού βάθους και σοβαρότητας, παρόλο που εκπρόσωποί της προσπάθησαν να της δώσουν επιστημονική χροιά. Η εμμονή στη γενετική αιτιοκρατία, η πεποίθηση δηλαδή ότι όλες οι ανεπιθύμητες ασθένειες και διάφορα άλλα χαρακτηριστικά, όπως η εγκληματικότητα, ο αλκοολισμός, η νοητική υστέρηση, η ομοφυλοφιλία, που οι ευγονιστές προσπαθούσαν να εξαλείψουν, ήταν γενετικά προκαθορισμένα και μη αναστρέψιμα από περιβαλλοντική επίδραση, είναι μη αποδεκτές θέσεις σήμερα από την επιστημονική κοινότητα.

Β. ΗΘΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 

Με τη σημαντική όμως πρόοδο της βιολογίας και της γενετικής μηχανικής τα τελευταία χρόνια, η ευγονική εμφανίζεται και πάλι στο επίκεντρο συζητήσεων και βιοηθικού προβληματισμού. Όσοι αποδέχονται ευγονικές αντιλήψεις, υποστηρίζουν τις επεμβάσεις στο ανθρώπινο γονιδίωμα με σκοπό τη “βελτίωση”

Η ευγονική της ντροπής

 Η ευγονική στη χιτλερική Γερμανία

του Σταμάτη Αλαχιώτη 

Ένα κοινό μυστικό ανάμεσα στις πιο προηγμένες χώρες του κόσμου μας διέρρευσε ξαφνικά και μας γέμισε ντροπή: οι ΗΠΑ, οι σκανδιναβικές χώρες, η Ελβετία, η Αυστρία, η Γαλλία, η Τσεχοσλοβακία, η Κίνα κ.ά. χρόνια τώρα επιχειρούσαν τάχα να βελτιώσουν τις «ράτσες» τους χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της επιλεγμένης υποχρεωτικής στείρωσης γυναικών οι οποίες παρουσίαζαν κάποια προβλήματα ευφυΐας και δυνατότητας κοινωνικής ένταξης.

Μα είναι δυνατόν να έχουν γίνει τέτοια επιστημονικά τερατουργήματα στον αιώνα μας;

«Οπως βλέπεις, Νίκο, έγιναν», συνέχισε η Σοφία, που τελειώνει την Ιατρική και ήταν ενημερωμένη.

Καλά, υπάρχει κάποια επιστημονική βάση σε αυτό το εγχείρημα;

«Κατ' αρχήν, η προσπάθεια αυτή αποσκοπούσε στη γενετική βελτίωση των λαών στους οποίους εφαρμοζόταν ή εφαρμόζεται ακόμη. Ο κλάδος αυτός της γενετικής λέγεται ευγονική και στη συγκεκριμένη περίπτωση αρνητική ευγονική, γιατί επιχειρείται η μείωση της συχνότητας των βλαβερών γονιδίων. Αντίθετα, όταν επιχειρείται η αύξηση της συχνότητας των πιο κατάλληλων για τον ανθρώπινο πληθυσμό γονιδίων, μιλάμε για τη θετική ευγονική. Τη θετική ευγονική εφάρμοσε στην πράξη ο νομπελίστας γενετικής Muller στη δεκαετία του '40, όταν προσπάθησε να υλοποιήσει το σχέδιό του με την ίδρυση