Μηχανισμοί άμυνας

Φρόυντ Σίγκμουντ ( 1856-1939)

Σύμφωνα με τον Sigmund Freud, οι μηχανισμοί άμυνας μπορούν να κάνουν τη ζωή μας προσαρμοστική ή δυσλειτουργική.

Σύμφωνα με την Ψυχαναλυτική θεωρία του Σίγκμουντ Φρόυντ, οι μηχανισμοί άμυνας είναι αυτόματες πράξεις ή τεχνικές που εκτελούνται ασυνείδητα για την αντιμετώπιση στρεσογόνων καταστάσεων και ερεθισμάτων που δεν μπορούμε να διαχειριστούμε ψυχολογικά.

Πιο συγκεκριμένα είναι η μέθοδος με την οποία το Εγώ διευθετεί τις συγκρούσεις που δημιουργούνται μεταξύ των ενορμήσεων του Εκείνο και των αξιών του Υπερεγώ.

Το Εγώ έχει ως στόχο την αποφυγή του άγχους και τις εσωτερικές συγκρούσεις. Βασικός του ρόλος είναι να ελέγχει την πραγματικότητα για να δει αν μπορούμε να κάνουμε αυτό που θέλουμε ή αν χρειάζεται να κάνουμε κάτι άλλο. Η δράση του θα λέγαμε ότι είναι ως μεσολαβητής ανάμεσα στις αυθόρμητες επιθυμίες μας (το μέρος του εαυτού μας που έχει ονομαστεί από τον Freud "Id") και στα «πρέπει» που η οικογένεια μας έχει θέσει και η κοινωνία προστάζει (εκείνο το μέρος του εαυτού μας που ονομάζεται "Υπερεγώ")

Ποιοι είναι οι κυριότεροι μηχανισμοί άμυνας:

Απόσυρση

το αποτράβηγμα από μία κατάσταση που προκαλεί δυσάρεστα συναισθήματα π.χ. κάποιος κοιμάται πολύ ή παίρνει ναρκωτικά για να αποφύγει την "άσχημη" πραγματικότητα.

Απώθηση

Διάφορες επιθυμίες, αισθήματα,σκέψεις, που δεν είναι αποδεκτά (δημιουργούν άγχος), απωθούνται στο ασυνείδητο. Είναι έξω από τη μνήμη.

Χαρακτηριστικά: Ότι απωθείται διατηρεί την ενέργειά του και προσπαθεί να έλθει στο συνειδητό. Χρειάζεται αντίθετη ενέργεια να το κρατήσει στο ασυνείδητο (σχέση δυναμική). Εξακολουθεί να επιδρά. Πολύ βασικός μηχανισμός. Συχνός στις νευρώσεις.

Ταύτιση (ΙDENTIFICATION)

Ιδιότητες κάποιου άλλου γίνονται μέρος της προσωπικότητας του ατόμου. Τα αίτια βρίσκονται κυρίως

Θεολογία και ψυχανάλυση

Θεολογία και ψυχανάλυση

Του Πέτρου Χαρτοκολλη*

Βασίλειος Θερμος

Άνθρωπος στον ορίζοντα!

Προσεγγίζοντας τη συνάντηση Ορθόδοξης Θεολογίας και επιστημών του ψυχισμού.εκδ. Γρηγόρη - σελ. 360.

Χρησιμοποιώντας την τεχνική του διαλόγου, το βιβλίο τούτο πραγματεύεται τη σχέση της Θεολογίας και εκκλησιαστικής πράξης με τις επιστήμες του ψυχισμού (ψυχιατρική, ψυχολογία, ψυχοθεραπεία). Εγγίζει υπαρξιακά ζητήματα που απασχολούν έντονα τον σύγχρονο άνθρωπο. Ο συγγραφέας, κληρικός, διδάκτορας της Θεολογίας, αλλά και παιδοψυχίατρος, δίνει προσωπικές απαντήσεις καθώς και υλικό από έργα ψυχιάτρων, ψυχολόγων, θεολόγων και Πατέρων της Εκκλησίας.

Πρωτοτυπώντας ο συγγραφέας διατάσσει τα περιεχόμενα του βιβλίου σε μορφή ερωτήσεων. Σταχυολογώ μερικές από αυτές: Τι είναι ο χαρακτήρας; Αλλάζει ο χαρακτήρας; Τι σημαίνει το ψυχο- ως πρώτο συνθετικό; Πώς σχετίζονται ψυχή και σώμα; Βλέπει η ορθόδοξη θεολογία διαφορετικά τον άνθρωπο σε σύγκριση με την ψυχολογία; Πώς φθάνουμε στην αυτογνωσία; Ποιος είναι ψυχικά υγιής; Η ψυχοπαθολογία έχει περισσότερο σωματική ή ψυχολογική προέλευση; Υπάρχουν υποκειμενικά ή τοπικά κριτήρια για το τι είναι παθολογικό; Τι σημαίνει θεραπεία και τι μπορούμε να περιμένουμε απ' αυτήν; Τι νόημα έχει να ερευνάς το συνείδητο; Χρειάζεται συνεργασία μεταξύ κληρικών και ψυχιάτρων - ψυχολόγων; Πού οφείλεται η αμοιβαία επιφυλακτικότητα μεταξύ ψυχιάτρων - ψυχολόγων και κληρικών; Γιατί στον δυτικό κόσμο αναζήτησαν στην ψυχοθεραπεία νόημα ζωής; Ποιες προοπτικές ανοίγονται για τη θεολογία και για τις επιστήμες του ψυχισμού αν επιτύχουν να συναντηθούν και να μπουν σε διάλογο;

Σημαντικό κείμενο

Συμπίπτουν τελείως οι απόψεις μας στο θέμα της ψυχανάλυσης και της σημασίας της για την κατανόηση του ανθρώπινου ψυχισμού. Είναι κάτι που κάνει το κείμενο αυτό ιδιαίτερα σημαντικό για εμένα, καθώς ο συγγραφέας πιστεύει πως η ψυχαναλυτική θεωρία είναι εκείνη η επιστημονική ψυχολογία που ανταποκρίνεται πληρέστερα στη θεολογική προσέγγιση της ανθρώπινης ψυχής. Η ψυχαναλυτική κατανόηση του ανθρώπου, με αφετηρία τη διερεύνηση του ασυνειδήτου, προσφέρει στον ποιμένα της Εκκλησίας τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει θεραπευτικά τα προβλήματα που συνδέονται με την πνευματικότητα, που είναι το αντικείμενο της ποιμαντικής θεολογίας.

Η ποιμαντική ασχολείται με την αμαρτία και η ψυχοθεραπεία με την ψυχική αρρώστια. Η αμαρτία έχει να

Είχα ένα μαύρο σκύλο που τον έλεγαν κατάθλιψη (Greek Subs)

Κατάθλιψη

Το βίντεο της παρούσας ανάρτησης έχει δημιουργηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) και έχει ως θέμα του την κατάθλιψη. Η κατάθλιψη ταλανίζει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.  Στη χειρότερη μορφή της, η κατάθλιψη μπορεί να είναι μία τρομακτική και εξουθενωτική κατάσταση. Πολλά άτομα και οι οικογένειές τους φοβούνται να μιλήσουν για αυτό που περνούν και δεν ξέρουν που να απευθυνθούν για βοήθεια. Όμως η κατάθλιψη προλαμβάνεται και θεραπεύεται σε μεγάλο βαθμό. Η αναγνώριση της κατάθλιψης και η αναζήτηση βοήθειας είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα προς την ανάρρωση.

Στο πλαίσιο αυτό, ο συγγραφέας Matthew Johnstone σε συνεργασία και με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, δημιούργησε μια ιστορία για το πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κατάθλιψη. Η ιστορία αυτή έχει ως τίτλο της τη φράση: «Είχα ένα μαύρο σκύλο, τον έλεγαν κατάθλιψη, (I had a black dog, his name was depression)». Η  φράση «ο Μαύρος Σκύλος της κατάθλιψης» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο οποίος έπασχε από μανιοκατάθλιψη και με αυτά τα λόγια ήθελε να

Ψυχανάλυση και πατερική ανάλυση της ψυχής. Ασύμβατα πεδία;

Ψυχανάλυση και πατερική θεολογία

Αθανάσιος Γ. Καΐσης

Το αργότερο μέσα στη δεκαετία του ’30 δημοσιεύονται και στην Ελλάδα μελέτες με αντικείμενο τις σχέσεις ψυχολογίας-θρησκείας[1] ή, μεταγενέστερα, και εκείνες της θρησκείας προς την ψυχανάλυση[2]. Ήδη από το 1915 ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης είχε προβεί στην πρώτη σύντομη γενική παρουσίαση «του ψυχολογικού συστήματος του Freud»[3], προσπάθεια που συνεχίστηκε με τις εργασίες των

Γ. Ιμβριώτη (1924)[4], Σωτηρίου, Έλλης Λαμπρίδη[5], Δ. Κουρέτα[6], Δ. Μωραϊτίδη[7], Κ. Κωνσταντινίδη[8], Χρ. Ανδρούτσου[9] και αρκετών άλλων[10]. Εισήχθη έτσι και άρχισε να παγιώνεται βαθμιαία και στη χώρα μας μια στοιχειώδης ψυχαναλυτική ορολογία, η οποία κατέστησε δυνατή την, μερική έστω, προώθηση της σχετικής έρευνας[11]. Στη γνωριμία του ελληνικού κοινού με την ψυχανάλυση συντέλεσαν και οι μεταφράσεις των έργων του Freud, του Jung, του Reich, του Adler και άλλων επιδόξων ανατόμων της ανθρώπινης ψυχής, που άρχισαν, με διαφορετική ευστοχία και συνήθως αμφίβολη ποιότητα, να εμφανίζονται πυκνά από το 1925[12]. Ενώ όμως, μέχρι το 1950, η ψυχολογία και η ψυχανάλυση αποσπασματικά και μεμονωμένα μόνο απασχόλησαν τους θεολογικούς κύκλους[13], η προσφυγή θεολόγων και μη στα πορίσματα, τις θέσεις και τις θεωρητικές συλλήψεις της ψυχολογίας[14] και της ψυχανάλυσης έγινε, στα τελευταία ιδίως χρόνια, συχνότερη και εμβριθέστερη[15]. Αυτό είναι εύλογο, διότι το θρησκευτικό άτομο αποτελεί αντικείμενο προβληματισμού, όχι μόνο θεολόγων και κοινωνιολόγων, αλλά και ψυχολόγων ή ψυχαναλυτών.

Ο διάλογος, ωστόσο, δεν υπήρξε καθόλου ευχερής[16]. Έτσι, η άποψη ότι «η εξοικείωση του Έλληνα ψυχοθεραπευτή με τα σχετικά φιλοκαλικά κείμενα και τα κείμενα των Πατέρων... θα έπρεπε να θεωρείται τόσο χρήσιμη όσο και με τα κείμενα του Φρόυντ»[17], παραμένει μάλλον έκφραση ευσεβούς πόθου. 

Διαφαίνονται πάντως και τάσεις προσέγγισης. Στη διεισδυτική, μεθοδική και καλά τεκμηριωμένη πραγματεία του, στην οποία καθίσταται άμεσα εμφανής η σύνθεση του προσωπικού βιώματος με τη συστηματική μελέτη και βαθιά γνώση έργων των νηπτικών, μυστικών και ησυχαστών Πατέρων

Το πάθος της τελειότητας

Το πάθος της τελειότητας

της Ντενίζ Βεβζήογλου - Ψυχολόγος

Η αναζήτηση της τελειότητας και του ιδανικού δεν αφήνει περιθώρια για αυτοβελτίωση, για αποδοχή του διαφορετικού.

Στην καθημερινή μας ζωή, πιθανόν συναντάμε πολλά σχετικά άρθρα περί της τελειότητας συμπεριφορών ή ανθρώπων. Γραμμένο στην καθαρεύουσα, επιστημονικά γραμμένο με διάφορες παραπομπές ή γραμμένο στην απλή λαϊκή καθομιλούμενη γλώσσα. Όλα αυτά τα άρθρα προσπαθούν να κάνουν κατανοητό στον αναγνώστη ότι Ο ΤΕΛΕΙΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ δεν υπάρχει.

Δεν είναι και τόσο δύσκολο να το πιστέψει κάποιος, αν απευθύνει τις εξής ερωτήσεις προς τον εαυτό του: Είμαι εγώ τέλειος; Τα κάνω όλα σωστά στην ζωή μου; Συμπεριφέρομαι πάντα βάσει των κανόνων της τελειότητας στην οικογένεια μου; Στα παιδιά μου; Στους φίλους μου; Στους συνεργάτες μου; Όλες οι αποφάσεις και οι κινήσεις μου συνοδεύονται από επαίνους και επιτυχίες; Δεν έχω μετανιώσει για καμία απόφαση στη ζωή μου;

Οι πιθανότητες να απαντήσει κάποιος σε όλα τα ερωτήματα καταφατικά, είναι απειροελάχιστες εώς μηδαμινές. Ιδανικά ένα τέτοιο σενάριο ακούγεται φανταστικό. Η απλή αλήθεια είναι ότι, ακόμα και αν επιλέξουμε να αφιερώσουμε όλη μας τη ζωή στο βωμό της τελειότητας, δεν θα καταφέρουμε να γίνουμε τέλειοι για τους άλλους. Άλλωστε, πως θα μπορούσαμε σε έναν πλανήτη που είμαστε δισεκατομμύρια άνθρωποι, κουλτούρες, νοοτροπίες, ήθη, έθιμα, θρησκείες και ποικίλες προσωπικότητες, να καταφέρουμε κάτι τέτοιο;

Παρ΄όλο που υπάρχουν όλα αυτά τα άρθρα και η ενημέρωση, συνεχίζω να εκπλήσσομαι από το πόσο συχνά ο όρος της τελειότητας καταπιέζει τους ανθρώπους, πόσο πολύ φοβούνται να εκφραστούν για να

Freud, Ψυχανάλυση και Προσωπικότητα - Video

του Χρήστου Πηλίτση - Ψυχολόγος, University Of East London

Η συνείδηση μοιάζει με σιντριβάνι που παιχνιδίζει στον ήλιο και ξαναβυθίζεται στη μεγάλη υπόγεια δεξαμενή του υποσυνείδητου από όπου πηγάζει”. SigmundFreud
Η μελέτη της προσωπικότητας προκαλεί το ενδιαφέρον των ειδικών και μη, του τομέα της ψυχολογίας. Η προσωπικότητα μπορεί να εξεταστεί και να μελετηθεί υπό το πρίσμα διαφορετικών θεωριών, κοινός τόπων των οποίων είναι η μελέτη του ατόμου.

Η προσωπικότητα μπορούμε να πούμε πως αντιπροσωπεύει τα χαρακτηριστικά τα οποία εξηγούν τους τύπους συναισθήματος, σκέψης και συμπεριφοράς.

Μια από τις πολλές υπάρχουσες θεωρίες οι οποίες μελετούν τα στοιχεία της προσωπικότητας είναι η Ψυχαναλυτική Θεωρία, ιδρυτής της οποίας είναι ο Αυστριακός ιατρός - ψυχίατρος SigmundFreud. Η θεωρία του για την ανάπτυξη της προσωπικότητας αλλά και της ύπαρξης του ασυνείδητου αποτέλεσαν ορόσημο για την ανάδειξη της. Παρότι οι επιστημονικές του θεωρίες εγείρουν μέχρι και σήμερα έντονη αμφισβήτηση και προβληματισμό (λόγο έλλειψης επιστημονικών τεκμηρίων), είναι γεγονός πως επηρέασε όσο κανένας άλλος την εξέλιξη της ψυχολογίας και της ψυχιατρικής.
Η έννοια του ασυνείδητου είναι αυτή που δελεάζει τον αναγνώστη και τον παροτρύνει να εμβαθύνει περισσότερο στην μελέτη των Ψυχαναλυτικών θεωριών. Αυτό που είχε προτείνει ο S. Freud ήταν πως ο άνθρωπος επηρεάζεται από καταπιεσμένες επιθυμίες και σκέψεις οι οποίες βρίσκονται σε κάποιο μέρος που το άτομο δεν έχει πρόσβαση. Τα όνειρα αποτελούσαν για τον Freud μια διέξοδο όλων αυτών των επιθυμιών, ένας τρόπος δηλαδή εξόδου των ασυνείδητων στοιχείων στην επιφάνεια. Η δομή της προσωπικότητας σύμφωνα με τη θεωρία του χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες στο Εκείνο, το Εγώ και το Υπερεγώ. Τα τρία αυτά στάδια δεν είναι ξεχωριστά αλλά αντίθετα  αλληλεξαρτώνται.

Εκείνο: Περιλαμβάνει έμφυτα στοιχεία τα οποία ενυπάρχουν Μια από τις πολλές υπάρχουσες θεωρίες οι οποίες μελετούν τα στοιχεία της προσωπικότητας είναι η Ψυχαναλυτική Θεωρία, ιδρυτής της οποίας

Φύλο και ψυχολογία

Φύλο και ψυχολογία

του Ηρακλή Γρηγορόπουλου

Η έννοια του φύλου είναι σήμερα πολύπλοκη και έχει οριστεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους από την ψυχολογία. Άλλοι την έχουν ορίσει ως προσωπικά χαρακτηριστικά συνδεδεμένα με τη βιολογία και το σώμα ή ως το αποτέλεσμα μιας διαπροσωπικής σχέσης ή ως ένα τύπο κοινωνικής οργάνωσης ή ως μια κοινωνική ιδεολογία. Άλλοι ως αποτέλεσμα της γλώσσας που χρησιμοποιούμε για να περιγράφουμε τα φύλα ή ως τη βάση κατανομής κοινωνικής εξουσίας ή ως αποτέλεσμα μαθημένης συμπεριφοράς ( Αρσέλ, 2008: σελ. 26) Η εμπειρική ψυχολογική έρευνα για το φύλο ξεκινά με τη μελέτη της διχοτομίας των χαρακτηριστικών της προσωπικότητας. Από το 1890, οι ψυχολόγοι μετρούν τα διάφορα χαρακτηριστικά με τεστ και κλίμακες και συγκρίνουν τα αποτελέσματα των μετρήσεων για τις γυναίκες με αυτά για τους άνδρες. Το σύνολο αυτής της έρευνας, γνωστό ως «έρευνα για τη βιολογική έμφυλη διαφορά», είναι τεράστιο. Οι ψυχολόγοι Maccoby & Jackson (1974) στο έργο τους, «Η ψυχολογία των διαφορών του φύλου», μελέτησαν πάνω από 1400 δημοσιευμένες μελέτες σε σχέση με ένα σύνολο ανθρώπινων δραστηριοτήτων, γνωστικών λειτουργιών, προσωπικών χαρακτηριστικών και κοινωνικών συμπεριφορών. Τουλάχιστον ο ίδιος αριθμός νέων ερευνών έχει δημοσιευτεί από τότε μέχρι το τέλος του 20ου αιώνα. Η έμφυλη διαφορά είναι ένα από τα θέματα που έχει ερευνηθεί περισσότερο από κάθε άλλο στην ψυχολογία (Connell, 2006). Συνοψίζοντας τα ευρήματα τους οι Maccoby & Jackson (1974) κατέληξαν σε έναν κατάλογο «αβάσιμων πεποιθήσεων για τις έμφυλες διαφορές»^[1]. Το ξεκίνημα αυτής της έρευνας περιγράφεται στη μελέτη της Rosalind Rosenberg, Beyond Separate Spheres (1982), σύμφωνα με την οποία η πρώτη γενιά ψυχολόγων ερευνητριών/τών βρήκε, αντίθετα με την επικρατούσα βικτοριανή αντίληψη, ότι οι πνευματικές ικανότητες των ανδρών και των γυναικών ήταν λίγο- πολύ ίδιες. Μετέπειτα προσπάθειες να βρεθούν έμφυλες διαφορές σε αυτό το πεδίο δεν κατέληξαν πουθενά (Halpern & Lamay, 2000). Mετά από εκατό χρόνια έρευνας πάνω στις έμφυλες διαφορές, το αδιαφιλονίκητο συμπέρασμα είναι ότι οι άνδρες και οι γυναίκες δεν είναι καθόλου διαφορετικοί σε μια μεγάλη ποικιλία χαρακτηριστικών που εξετάστηκαν από την ψυχολογία. Το βασικό εύρημα είναι ότι οι γυναίκες και οι άνδρες είναι ψυχολογικά πολύ όμοιοι, ως ομάδες (Connell, 2006). Οι ψυχολόγοι, σήμερα, διακρίνουν και καταγράφουν τη διαφορά ανάμεσα στο βιολογικό φύλο [sex] και στο κοινωνικό φύλο [gender] ενός ανθρώπου (Turner, 1998). Tο βιολογικό φύλο είναι ένα ορατό και συνήθως μόνιμο χαρακτηριστικό, το οποίο αποκτά κανείς με τη γέννηση του και αναφέρεται στα αναπαραγωγικά όργανα και στις λειτουργίες του άνδρα και της γυναίκας, δηλαδή στις ορμόνες και στα φυσιολογικά χαρακτηριστικά που καθορίζονται με τη γέννηση (Doyle, 1985). Το κοινωνικό φύλο [gender] αναφέρεται σε κοινωνικά, πολιτισμικά και ψυχολογικά χαρακτηριστικά, στερεότυπα^[2] και ρόλους των φύλων, οι οποίοι θεωρούνται τυπικοί και επιθυμητοί για αυτούς που η κοινωνία καθορίζει πλέον ως «γυναίκες» ή «άνδρες» (Doyle, 1985). Η διάκριση αυτή είναι πολύ σημαντική, καθώς συχνά υποθέτουμε, εσφαλμένα, ότι οι πολιτισμικές νόρμες του ανδρισμού και της θηλυκότητας είναι φυσιολογικές, δηλαδή καθορίζονται άμεσα από τη βιολογία (Turner, 1998). Ακολουθεί μια συνοπτική παρουσίαση των σημαντικότερων ψυχολογικών προσεγγίσεων για την ανάπτυξη της ταυτότητας φύλου [gender identity]^[3].

Η Ψυχαναλυτική Θεωρία

Σύμφωνα με το Freud κάθε ένας από εμάς- από τη γέννηση του- είναι πρωταρχικά αμφισεξουαλικός, εφόσον κληρονομεί σε διάφορες αναλογίες βιολογικά χαρακτηριστικά και από τα δύο φύλα. Η φροϋδική θεωρία, αν και ερμηνεύει την ταύτιση με το γονέα του ίδιου φύλου μέσα από διαφορετικές διαδικασίες για τα κορίτσια και τα αγόρια, το αποτέλεσμα είναι η ταύτιση με τα χαρακτηριστικά του ομόφυλου γονέα (Doyle, 1985) Η περίοδος των έξι πρώτων χρόνων είναι πολύ σημαντική για την ψυχοσεξουαλική ισορροπία του παιδιού και ειδικότερα η περίοδος μεταξύ τριών και έξι ετών οπότε και διανύεται το πιο κρίσιμο στάδιο της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης [psychosexual stages]^[4]: το φαλλικό στάδιο [phallic stage], στο οποίο προεξάρχει το ονομαζόμενο Οιδιπόδειο σύμπλεγμα [Oedipal complex], κατά το οποίο το αγόρι, στην ηλικία αυτή, αναπτύσσει ερωτικά συναισθήματα απέναντι στη μητέρα του και αντιμετωπίζει τον πατέρα του ως αντίζηλο. Αυτό έχει ως συνέπεια να θεωρεί τον πατέρα

Φρόυντ Σίγκμουντ (Freud Sigmund 1856-1939)

                                                 Freud Sigmund

Αυστριακός νευρολόγος και ψυχίατρος, ιδρυτής της ψυχανάλυσης. Προσδιόρισε και καθιέρωσε τις έννοιες «ασυνείδητο» και «παιδικής σεξουαλικότητα». Παρά το γεγονός ότι οι επαναστατικές του αντιλήψεις προκάλεσαν έντονες διαμάχες, το έργο του θεωρείται σήμερα κλασικό και η συνολική επιστημονική του προσφορά περιγράφεται συχνά ως ένα από τα σπουδαιότερα γεγονότα που έχει καταγράψει η ιστορία των επιστημών του πνεύματος.

Προσωπική ζωή

Γεννημένος το 1856 στην πόλη Φράιμπεργκ (σημερινή πόλη Πρζίμπορ της Τσεχίας, η οποία την εποχή εκείνη αποτελούσε μέρος της Αυστρίας), ο Σίγκμουντ Φρόυντ ήταν το μικρότερο από τα οκτώ παιδιά της οικογένειας. Η οικογένειά του μετακόμισε στη Βιέννη όταν εκείνος ήταν μόλις τεσσάρων ετών. Φοίτησε σε ένα προπαρασκευαστικό σχολείο στο Leopoldstadt διαπρέποντας στην ιστορία, στα μαθηματικά, στη φυσική και στην εκμάθηση της λατινικής και της ελληνικής γλώσσας. Αυτή η ακαδημαϊκή του υπέροχη