Η ηθική των ιατρών αλλάζει με τις κοινωνικές τάσεις

Η ηθική των ιατρών αλλάζει με

τις κοινωνικές τάσεις

Την τελευταία δεκαετία έχουν υπάρξει δραματικές τεχνολογικές και κοινωνικές αλλαγές που οδηγούν τους ιατρούς να αντιμετωπίσουν νέα ηθικά ζητήματα ή να επανεξετάσουν την προσέγγιση που τηρούσαν σε παλαιότερα ζητήματα.

Το Medscape ρώτησε 5000 ιατρούς των ΗΠΑ προκειμένου να διερευνήσει με ποιον τρόπο οι προοπτικές και οι αξίες τους μπορεί να τροποποιήθηκαν με το πέρασμα της δεκαετίας (2010-2020).

Ποιές τάσεις της κοινωνίας επηρεάζουν τις αξίες των γιατρών;

Ο Δρ. JohnEvans, πρόεδρος του Ινστιτούτου Tata για τις Κοινωνικές Επιστήμες, αναπληρωτής πρύτανης Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο SanDiego, συνδιευθυντής του Ινστιτούτου για την Πρακτική Ηθική, αναφέρει ότι «μία από τις πιο σημαντικές τάσεις που αυξήθηκε τα τελευταία 10 χρόνια είναι η ανάπτυξη του ατομικισμού και της αυτονομίας στην αμερικανική κουλτούρα. Οι Αμερικανοί νιώθουν ότι πρέπει να είναι υπεύθυνοι για όλα, κάτι που επηρεάζει και την ιατρική, επειδή είναι πιθανό να θεωρούν τους γιατρούς ως παρόχους μίας υπηρεσίας, ενώ τους ασθενείς ως “πελάτες”».

Για παράδειγμα, το Medscape ρώτησε τους γιατρούς  αν θα συνταγογραφούσαν ποτέ μία θεραπεία «τύπου εικονικού φαρμάκου» σε ασθενή που δεν χρειάζεται θεραπεία, αλλά είναι αδιάλλακτος στο να λάβει κάποια θεραπεία. Το 2010, σε αντίστοιχη έρευνα, μόλις το 24% των ερωτηθέντων ιατρών είπαν ότι θα το έκαναν, ενώ το 2020 το ποσοστό αυτό ανήλθε σε 34%. Την τελευταία δεκαετία η ανησυχία για την ύπαρξη δυσαρεστημένου ασθενούς έχει αυξηθεί, εν μέρει ως απάντηση στην αυξανόμενη χρήση κριτικών στο διαδίκτυο. Ο SamuelPacker, ιατρός και καθηγητής στο DonaldandBarbaraZuckerSchoolofMedicine, του LongIsland της πόλης του NewYork δηλώνει ότι «μία αρνητική κριτική μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την πρακτική ενός ιατρού σχετικά με την προσέλκυση και διατήρηση ασθενών και μπορεί να επηρεάσει τη στάση του ιατρού στο ίδρυμά του/της». Ο Evans προσθέτει ότι οι ιατροί βαθμολογίας είναι μία επέκταση του μοντέλου «ασθενής ως πελάτης», παρόμοιο με το προσωπικό εξυπηρέτησης πελατών στο

Στο τραπέζι η μέθοδος triage: ο θάνατός σου, η ζωή μου

Στο τραπέζι η μέθοδος triage

Μαρία Δήμα, Γιώτα Τέσση

Αντιμέτωποι με ηθικά διλήμματα είναι οι γιατροί σε χώρες όπου τα ελλειμματικά συστήματα υγείας δεν άντεξαν να σηκώσουν το βάρος της πανδημίας του κορονοϊού. Οι έκτακτες καταστάσεις σε συνδυασμό με τους περιορισμένους πόρους σε ανθρώπινο δυναμικό και υγειονομικό υλικό απαιτούν οδυνηρές αποφάσεις για το ποιοι ασθενείς θα αφεθούν να πεθάνουν και ποιοι θα έχουν την ευκαιρία να νοσηλευτούν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.

Η πανδημία του Covid-19 έθεσε σε δοκιμασία τα συστήματα υγείας των χωρών όλου του πλανήτη και αποκάλυψε αδυναμίες, κενά και ελλείψεις ακόμα και στις πλέον αναπτυγμένες χώρες.

Η υψηλή μολυσματικότητα του ιού σε συνδυασμό με τους περιορισμένους πόρους σε ανθρώπινο δυναμικό και υγειονομικό υλικό, την έλλειψη προσωπικού προστατευτικού εξοπλισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, την υποχρηματοδότηση και την υποβάθμιση των δημόσιων νοσοκομείων, τη λεηλασία των εθνικών συστημάτων υγείας δημιούργησαν μια πρωτόγνωρη συνθήκη στις περισσότερο πληγείσες περιοχές, όπου η μαζική προσέλευση βαρέως πασχόντων ασθενών αποδείχτηκε μη διαχειρίσιμη.

Γιατροί και νοσηλευτές ρίχτηκαν σε μια άνιση μάχη που ξύπνησε μνήμες από εμπόλεμες περιοχές, όταν γινόταν ταξινόμηση των τραυματιών ανάλογα με τη βαρύτητα του τραύματος και στη συνέχεια επιλογή για το ποιος θα αφεθεί να πεθάνει, δίνοντας προτεραιότητα σε κάποιον που είχε περισσότερες πιθανότητες να ζήσει.

Έτσι και τώρα το υγειονομικό προσωπικό πρώτης γραμμής κλήθηκε να λάβει οδυνηρές αποφάσεις πριν εφαρμόσει τη διαδικασία «triage» ενός αναδυόμενου επιστημονικού κλάδου: της Ιατρικής των Καταστροφών.

Στο τραπέζι η μέθοδος triage

Η Ιατρική των Καταστροφών ειδικεύεται στην αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών με πολυάριθμα θύματα (πόλεμοι, πλημμύρες, πυρκαγιές, πανδημίες, ακόμα και τρομοκρατικές επιθέσεις) και όσο πιο απροετοίμαστο και αδύναμο είναι ένα εθνικό σύστημα υγείας, τόσο μεγαλύτερες είναι οι συνέπειες μιας καταστροφής που αφορά τον υγειονομικό τομέα καθώς δεν υπάρχει η δυνατότητα παροχής επαρκούς και ποιοτικής περίθαλψης για όλους.

Έτσι η μέθοδος «triage», η οποία προέρχεται από το ιατρικό πρωτόκολλο που ακολουθούνταν σε περιόδους πολέμου και σημαίνει τη «διαλογή» ασθενών με βασικό στόχο την επιβίωση όσων το δυνατόν περισσότερων, αποτελεί μονόδρομο. Συνιστά όμως και μια θλιβερή ομολογία συστημικής απαξίωσης της ανθρώπινης ζωής.

Στη διεθνή βιβλιογραφία έχει αποτυπωθεί ο έντονος προβληματισμός των επιστημόνων σχετικά με τα κριτήρια επιλογής των ασθενών που χρήζουν άμεσης βοήθειας. Η ηλικία του θύματος αποτελεί ένα από τα πρώτα κριτήρια που φαίνεται ότι λαμβάνει υπόψη η ιατρική κοινότητα, όπως έγινε στην Ιταλία, την πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που

Αποτελεί η Ευθανασία μια απαραίτητη υπηρεσία;

Αποτελεί η Ευθανασία μια απαραίτητη υπηρεσία;

Στα πλαίσια της πανδημίας του κορωνοϊού, οι Καναδοί επιστήμονες υγείας παλεύουν να δώσουν μια ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα αν τελικά η ευθανασία αποτελεί μία απαραίτητη υπηρεσία που το κράτος οφείλει να εξασφαλίζει στους πολίτες του.

Στην τρέχουσα κατάσταση, τουλάχιστον δύο κλινικές στο Οντάριο έχουν ήδη διακόψει την παροχή ευθανασίας [ή όπως ονομάζεται στον Καναδά την παροχή ιατρικής βοήθειας στο θάνατο (MAID)] με στόχο να αποτρέψουν τη μετάδοση του κορωνοϊού, αλλά και να απελευθερώσουν πηγές ιατρικής φροντίδας. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν την παροχή της δυνατότητας διενέργειας ευθανασίας ως απαραίτητη υπηρεσία προωθώντας την χαλάρωση των σχετικών νόμων με στόχο τη πραγματοποίηση «εικονικών αξιολογήσεων καταλληλότητας».

Σύμφωνα με τον AndreaFrolic, του ιδρύματος Επιστημών Υγείας του Hamilton, που έχει διακόψει το αντίστοιχο πρόγραμμά του, βέβαια, η εν λόγω απόφαση δεν πάρθηκε με ευκολία όντας επώδυνη συναισθηματικά τόσο για τους γιατρούς και τους υπεύθυνους του προγράμματος όσο και για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους που αναζητούν την εν λόγω θεραπεία.

Παράλληλα, η ChantalPerrot, υπεύθυνη παροχής ιατρικής βοήθειας στο θάνατο στο Τορόντο, είπε χαρακτηριστικά στο GlobeandMailότι μια τέτοια απόφαση είναι λυπηρή, αδυνατώντας να κατανοήσει τη

Ανοίγει η πόρτα για την επέκταση του υποβοηθούμενου θανάτου στον Καναδά

Ανοίγει η πόρτα για την επέκταση

του υποβοηθούμενου θανάτου στον Καναδά

Η καναδική κυβέρνηση έχει υποβάλει νομοσχέδιο για τη χορήγηση ιατρικού βοηθού θανάτου σε μη-τελικού σταδίου ασθενείς. Το νομοσχέδιο ανοίγει την πόρτα στους Kαναδούς με εκφυλιστικές ασθένειες όπως η εγκεφαλική παράλυση επιτρέποντάς τους να αναζητήσουν ιατρικά υποβοηθούμενο θάνατο.

Η υπουργός Υγείας Patty Hajdu δήλωσε ότι η πρόταση θα προστατεύσει τους ευάλωτους ανθρώπους, ενώ παράλληλα θα δίνει αυτονομία στους Καναδούς. Εισήχθη στο κοινοβούλιο πριν μερικές εβδομάδες και έχει διακομματική στήριξη.

Η νομοθεσία επισπεύσθηκε από μια απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου του Κεμπέκ το 2019, η οποία αφαίρεσε την προϋπόθεση να αποδεικνύεται ότι ο φυσικός θάνατος θα ήταν "εύλογα προβλέψιμος" προκειμένου να τερματιστεί η ζωή. Η δικαστής Christine Baudouin δήλωσε ότι η απαίτηση του νομοσχεδίου παραβίαζε «τη ζωή, την ελευθερία και την ασφάλεια του ατόμου» και επομένως ήταν αντισυνταγματική.

Οι ενάγοντες Nicole Gladu, 74 ετών, και Jean Truchon, 51 ετών, της υπόθεσης το περασμένο Φθινόπωρο, είχαν εκφυλιστικές ασθένειες που είχαν επιδεινωθεί με αποτέλεσμα να έχουν χάσει όλη την αυτονομία τους. Έζησαν επίπονη και ανεπανόρθωτη ταλαιπωρία, υποστήριξε ο δικηγόρος τους Jean-Pierre Ménard. Ο κ. Truchon είχε εγκεφαλική παράλυση και η κ. Gladu είχε σύνδρομο μετά από πολιομυελίτιδα και οι δύο ήθελαν ιατρική βοήθεια για να τερματίσουν τη ζωή τους.

Ωστόσο, υποστηρικτές για άτομα με αναπηρίες, συμπεριλαμβανομένου του Συμβουλίου Καναδών με Αναπηρίες, δήλωσαν ότι η απόφαση του δικαστηρίου έστειλε το μήνυμα ότι «η αναπηρία είναι μοίρα χειρότερη από το θάνατο». Κάλεσαν την κυβέρνηση να ασκήσει έφεση στην απόφαση του δικαστηρίου

Τι είναι ο κορωνοϊός και τι πρέπει να κάνουμε; - Βίντεο

Στο εξαιρετικό βίντεο της παρούσας ανάρτησης μπορούμε να παρακολουθήσουμε ένα ιδιαίτερα κατατοπιστικό ενημερωτικό βίντεο για τον κορωνοϊό και να λάβουμε χρήσιμες συμβουλές για την αντιμετώπισή του. 

Επιστήμονες από την Αυστραλία αντιστρέφουν το αναπαραγωγικό ρολόι σε ποντίκια

Επιστήμονες  από την Αυστραλία αντιστρέφουν το αναπαραγωγικό ρολόι σε ποντίκια

Οι ερευνητές έχουν άρει τα ποσοστά γονιμότητας στα γηραιότερα θηλυκά ποντίκια με μικρές δόσεις μεταβολικής ένωσης, που αντιστρέφει τη διαδικασία γήρανσης στα ωάρια, προσφέροντας ελπίδα σε ορισμένες γυναίκες που αγωνίζονται να συλλάβουν. 

Μελέτη στο Πανεπιστήμιο του Queensland παρουσίασε μία μη επεμβατική θεραπεία η οποία θα μπορούσε να διατηρήσει ή να διορθώσει την ποιότητα και τον αριθμό των ωαρίων και να ανακουφίσει το μεγαλύτερο εμπόδιο στην εγκυμοσύνη των μεγαλύτερων σε ηλικία γυναικών.

Μία ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή Hayden Homer ανακάλυψε ότι η απώλεια της ποιότητας των ωαρίων μέσω της γήρανσης οφειλόταν σε χαμηλά επίπεδα ενός συγκεκριμένου μορίου σε κύτταρα,  κρίσιμα για την παραγωγή ενέργειας.«Η ποιότητα των ωαρίων είναι απαραίτητη για την επιτυχία της εγκυμοσύνης, επειδή παρέχουν ουσιαστικά όλα τα δομικά στοιχεία που απαιτούνται από ένα έμβρυο», λέει ο Καθηγητής Homer.«Ερευνούμε αν η διαδικασία αναπαραγωγικής γήρανσης θα μπορούσε να αντιστραφεί από μια στοματική δόση μιας «πρόδρομης» ένωσης- που χρησιμοποιείται από τα κύτταρα για τη δημιουργία του μορίου». Το εν λόγω μόριο είναι γνωστό ως NAD (nicotinamide adenine dinucleotide) και η «πρόδρομη» σύνθεση ως ΝΜΝ (nicotinamide mononucleotide).

Ο Καθηγητής Homer ανέφερε πως η γονιμότητα στα ποντίκια αρχίζει να φθίνει από την ηλικία περίπου

Ποιος αποσυνδέει τα μηχανήματα για ένα παιδί που έχει κακοποιηθεί;

Ποιος αποσυνδέει τα μηχανήματα για ένα παιδί που έχει κακοποιηθεί;

Το ερώτημα του ποιος εξουσιοδοτείται να «τραβήξει το βύσμα» σε σοβαρά ασθενείς με βλάβη στον εγκέφαλο είναι πάντα αμφιλεγόμενο. Μια περίπτωση στην Αριζόνα δείχνει πόσο περίπλοκο και ανησυχητικό μπορεί να είναι.

Τον Ιανουάριο του 2018, η 2 ετών Gabriella Lamorie πέθανε από τραύμα κεφαλής και λαιμού. Επίσης, υπέφερε από σοβαρό υποσιτισμό και ζύγιζε λιγότερο από το ήμισυ του κανονικού σωματικού βάρους για ένα παιδί της ηλικίας της.

Οι γιατροί είπαν στην αστυνομία ότι η Γκαμπριέλα ήταν εγκεφαλικά νεκρή και ήταν απίθανο να επιβιώσει. Ακόμη και αν το έκανε, «δεν θα είχε κανονική ζωή». Ένας υπάλληλος από την Υπηρεσία Προστασίας Παιδιών της Αριζόνα απέσυρε την υπστήριξη της ζωής και διέταξε το σώμα της να αποτεφρωθεί. Οι γονείς της, Andrew Lamorie και Brittany Rodriquez, κατηγορήθηκαν για κακοποίηση παιδιού και για δολοφονία πρώτου βαθμού. Φαίνονται να ήταν τοξικομανείς. Τώρα, ο Lamorie έχει καταθέσει αγωγή από τη φυλακή, ισχυριζόμενος ότι οι αξιωματούχοι της Αριζόνα παραβίασαν τα γονικά του δικαιώματα με την απόσυρση από τα μηχανήματα χωρίς να τον ειδοποιήσουν.

Μόλις η υπόθεση τέθηκε υπό το φως της δημοσιότητας, το ποιος φαίνεται να φέρει την ευθύνη για τη

Γυναίκα γέννησε 117 μέρες μετά τον εγκεφαλικό της θάνατο

Γυναίκα γέννησε 117 μέρες μετά τον εγκεφαλικό της θάνατο

Οι γιατροί στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Μπρνο κράτησαν την έγκυο γυναίκα ζωντανή για 17 εβδομάδες, ώστε να μπορέσουν να σώσουν το παιδί της. Ένα υγιές κορίτσι γεννήθηκε στις 15 Αυγούστου με καισαρική τομή.

Η 27χρονη ανώνυμη γυναίκα βρισκόταν στην 16η εβδομάδα της εγκυμοσύνης της όταν βρέθηκε αναίσθητη, προφανώς μετά από επιληπτική κρίση. Λίγο αργότερα ανακηρύχθηκε ο εγκεφαλικός της θάνατος.

Σύμφωνα με το νοσοκομείο, αυτή η εγκυμοσύνη ήταν η μεγαλύτερης διάρκειας που έχει καταγραφεί για μία νεκρή μητέρα στην Τσεχία. Παγκοσμίως, περίπου 20 παρεμφερείς περιπτώσεις έχουν καταγραφεί.

Μετά την γέννηση, με τον σύζυγό της και με άλλα μέλη της οικογένειας, οι γιατροί αποσύνδεσαν τα συστήματα υποστήριξης της ζωής της μητέρας, οδηγώντας έτσι στον θάνατό της.

"Αυτό ήταν πραγματικά μια εξαιρετική περίπτωση όταν όλη η οικογένεια ήταν μαζί ... χωρίς την

Η ανήθικη ηθική της αγοραπωλησίας ανθρωπίνων οργάνων.

Η ανήθικη ηθική της αγοραπωλησίας ανθρωπίνων οργάνων.

Εμμανουήλ Παναγόπουλος
Επίκ. Καθηγητής Χειρουργικής.

Σχετικά πρόσφατα, στις αρχές του 2011, Βρε­τανοί γιατροί, με δηλώσεις τους, επανέφεραν στη δημοσιότητα το θέμα της αγοροπωλησίας ανθρωπίνων οργάνων και την εκδοχή της νο­μιμοποίησής της.

Ο Nadey Hakim χειρουργός-μεταμοσχευτής και ο Sir Peter Bell πρώην αντιπρόεδρος του Βασιλικού Κολλεγίου των Χει­ρουργών της Αγγλίας, πρότειναν να ανοίξει η συ­ζήτηση για τη νομιμοποί­ηση της αγοράς ανθρωπίνων οργάνων, με την πεποίθηση ότι η οικονομική ανταμοιβή θα μει­ώσει δραστικά την έλλειψη οργάνων προς με­ταμόσχευση.

Ο Bell, μάλιστα, προτείνει το ποσό των 50.000 έως 100.000 ευρώ ως λογική αμοιβή για ένα νεφρό, όσο δηλαδή κοστίζουν δύο χρόνια αιμοκάθαρσης.

Ένας άλλος Βρετα­νός, ο John Harris, καθηγητής βιοηθικής στο πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, που εδώ και χρόνια αρθρογραφεί υπέρ της νομιμοποίησης της αγοράς οργάνων, προτείνει η αγορά να γί­νεται κάτω από αυστηρούς όρους και ο αγοραστής να είναι το Εθνικό Σύστημα Υγείας, το οποίο και θα διαθέτει τα όργανα στους κατάλληλους δότες.

Σε πρόσφατες δηλώσεις του στην εφημερίδα Indepentent, μεταξύ άλλων είπε: «η πληρωμή δεν μηδενίζει τον αλτρουισμό. Οι γιατροί δεν φροντίζουν λιγότερο τους ασθενείς επειδή πληρώ­νονται, και στο σημερινό σύστημά μας όλοι πληρώ­νονται εκτός από τους δότες». Κάποιος blogger σχολίασε: «είναι φανερό, ότι όντας κάποιος βιοηθικός, μικρή σχέση έχει με το να είναι ηθι­κός».
Βεβαίως ακούστηκαν και αντίθετες φωνές, όπως του Keith Pigg, προέδρου της Βρετανικής Εταιρείας Μεταμοσχεύσεων, του Simon Rippon από το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, του Antony Warrens

Διλήμματα στον πόνο & την παρηγορητική ιατρική

Παρηγορητική ιατρική

της Dr Παναγιωτάκη-Δαυΐδ Καλλιόπη

Τα ηθικά ζητήματα στην παρηγορητική είναι όμοια με τα ηθικά διλήμματα σε άλλους τομείς της υγείας. Όμως, εδώ υπάρχουν ερωτήματα διαφορετικά, όπως αυτά του τέλους της ζωής, που έχουν άλλο βάρος. Ηθικά διλήμματα σχετικά με την επιλογή της θεραπείας προκύπτουν επειδή η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής περιέχει υποκειμενικά στοιχεία. Σύμφωνα με τις αρχές της ιατρικής ηθικής ο ιατρός οφείλει να:

• Ενεργεί με γνώμονα το συμφέρον του ασθενούς.
• Είναι υπεύθυνος και λογοδοτεί για τη ζωή του ατόμου που φροντίζει.
• Σέβεται την προσωπικότητα και τις επιθυμίες του ατόμου που περιθάλπτει.
• Παρέχει ιατρική φροντίδα εξίσου σε όσους την έχουν ανάγκη.
• Είναι έντιμος και αξιόπιστος.

Η θεώρηση των ηθικών ζητημάτων στο τελικό στάδιο μιας νόσου βασίζεται στο γεγονός ότι οι ασθενείς είναι προσωπικότητες που μπορούν να ενσωματωθούν στο κοινωνικό σύνολο και να γεμίσουν τη ζωή τους με εμπειρίες.

Ο Lime, αναισθησιολόγος διευθυντής κέντρου πόνου στην Αμερική γράφει: «Γνώρισα πολλούς καρκινοπαθείς ασθενείς που ζητούσαν βοήθεια για να αυτοκτονήσουν και οι οποίοι όταν ανακουφίστηκαν

Ιστορία των Μεταμοσχεύσεων

Μεταμοσχεύσεις

Μητροπολίτης Μεσογαίας & Λαυρεωτικής Νικόλαος Χατζηνικολάου

Η ιδέα της μεταμοσχεύσεως, της αντικαταστάσεως δηλαδή παθολογικών ιστών ή οργάνων με άλλα υγιή τα οποία προέρχονται, είτε από τον ίδιο τον οργανισμό (αυτομεταμοσχεύσεις), είτε από κάποιον συγγενή και συμβατό δότη (αλλομεταμοσχεύσεις), είτε από κάποιο άλλο συναφές είδος (ξενομεταμοσχεύσεις), είτε ακόμη και με κάποιο εντελώς μηχανικό όργανο, είναι παλαιά και διήκει, εμφανιζόμενη βέβαια με εναλλασσόμενες κατά περιόδους μορφές. Έτσι, έχουμε μυθολογικές εκφράσεις αυτής της ιδέας, που εμφανίζονται σε ιστορίες και θρύλους του παρελθόντος, άλλοτε παίρνουν τον χαρακτήρα επιστημονικής φαντασίας και πρόσφατα έχουν μεταμορφώσει το όνειρο σε καθιερωμένη πλέον κλινική πράξη. Η όλη εξέλιξη ακολούθησε μια μακροχρόνια πορεία.

Ο μύθος του Δαιδάλου και του Ικάρου αποτελεί κλασικό παράδειγμα από την αρχαία Ελληνική Μυθολογία σχετικά με την εμφύτευση τεχνητών οργάνων (στην περίπτωση μας κέρινων φτερών) που προσδίδουν ιδιότητες πέραν των φυσιολογικών. Αλλά και η Χίμαιρα που αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα, αντιπροσωπεύει την ιδέα της δημιουργίας ενός όντος με υπερφυσικές ιδιότητες το οποίο είχε κεφαλή λέοντος, σώμα αιγός και ουρά φιδιού.

Ανάλογες αναφορές, μάλιστα πιο κοντινές στην ιατρική πραγματικότητα απ’ ό,τι στον μύθο, υπάρχουν σε αρχαία Ινδικά και

Κινέζικα κείμενα. Κλασικό παράδειγμα που εμφανίζεται στην βιβλιογραφία είναι το ινδικό σανσκριτικό κείμενο «Suschrouta Shamita» (700 π.Χ.), που περιγράφει μεταμοσχεύσεις ιστών και δέρματος

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΕΙΣ … Ηθική... και Δεοντολογία

Μεταμοσχεύσεις

Αρχ. π. Νικ. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ
Προέδρου Ειδικής επιτροπής
της Δ.Ι.Σ. επί της Βιοηθικής

Είναι ενδιαφέρον ότι, ενώ τελικά οι μεταμοσχεύσεις αφορούν λιγότερους από εκατόν είκοσι ασθενείς ετησίως στην πατρίδα μας, -αυτός είναι ο συνολικός αριθμός των μεταμοσχεύσεων,- αναφέρονται σε μιαν μικρή μόνον ομάδα ασθενών και ταυτόχρονα αποτελούν μια ιατρική διαδικασία που απαιτεί τεράστια ποσά και πανάκριβο εξοπλισμό, γίνεται τόσος λόγος γι' αυτές.

Το ενδιαφέρον παρουσιάζεται δυσανάλογο με το αποτέλεσμά τους, την στιγμή που κανείς δεν λέει τίποτα για τις 300.000 ψυχές που επίσημα και "νόμιμα" τους στερούμε κάθε δικαίωμα να δουν το φως της ζωής και η μοναδική εμπειρία από τη ζωή και τον άνθρωπο που τους επιτρέπουμε, είναι αυτή της αμβλώσεως.

Η ηθική προσέγγιση των μεταμοσχεύσεων παρουσιάζει δύο σκέλη: το ένα είναι αν πρέπει και το δεύτερο είναι, πως πρέπει να γίνονται.

Οι μεταμοσχεύσεις αναφέρονται στο μυστήριο της ζωής και του θανάτου και εγγίζουν το ιερό της ψυχοσωματικής συμφυΐας του ανθρώπου. Βασίζονται δε κυρίως στη δυνατότητα καλλιέργειας σχέσεων αγάπης, συναλληλίας και αμοιβαίου ενδιαφέροντος των ανθρώπων. Μόνον έτσι βρίσκονται τα μοσχεύματα. Όλα αυτά αφορούν άμεσα την εκκλησία. Γι' αυτό και με ιερό αίσθημα αφήνει τη θεολογία και την εμπειρία της να διαλεχτούν μαζί τους, έτοιμη να επικροτήσει ότι είναι συμβατό με την αιώνια αλήθειά της και να απορρίψει ότι την προσβάλει.

Για να μπορέσει κανείς με σφαιρική αντίληψη και πληρότητα να προσεγγίσει το θέμα των μεταμοσχεύσεων πρέπει να το δει από τρεις διαφορετικές οπτικές. Η πρώτη είναι η οπτική του λήπτη, η δεύτερη του δότη και η τρίτη της μεταμοσχευτικής ομάδας.

ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΟΥ ΔΟΤΗ

Η οπτική αυτή έχει απέναντί της τον δότη αυτόν που είτε διατυπώνει το ερώτημα είτε εκφράζει την επιθυμία να γίνει δωρητής οργάνων με διάθεση αγνής αυτοπροσφοράς. Αυτόν πως πρέπει η Εκκλησία

Η Ηθική των Μεταμοσχεύσεων

Μεταμοσχεύσεις οργάνων

του Άγγελου Αλεκόπουλου

Παρά τα θετικά αποτελέσματα και τις προσδοκίες για την παράταση της ανθρώπινης ζωής που υπόσχονται οι μεταμοσχεύσεις το επίτευγμα δε φαίνεται να είναι τελείως ανώδυνο από πλευράς ηθικής.

Από τη μια αναγνωρίζεται η απόλυτη ανάγκη να εξασφαλισθούν όργανα ζωντανά και υγιή, από την άλλη όμως διαφαίνεται και ο κίνδυνος, εν ονόματι αυτής ακριβώς της εξασφάλισης μοσχευμάτων, να δημιουργηθούν ηθικές παρεκτροπές, όπως είναι η ανακήρυξη των ανεγκέφαλων βρεφών ως νεκρών, η διακοπή της ζωής του δότη ή η επίσπευση του θανάτου του για την όσο το δυνατόν γίνεται ταχύτερη λήψη των μοσχευμάτων. Με δύο λόγια, στη φαντασία του απλού ανθρώπου, έχει δημιουργηθεί το φάσμα μιας ομάδας μεταμόσχευσης που «τριγυρίζει» πάνω από το σώμα ενός ετοιμοθάνατου, έτοιμη να αφαιρέσει ζωτικά όργανα πριν πραγματικά πεθάνει.^[1]

Γίνεται φανερό πόσο ασυμβίβαστη προς την Ορθόδοξη ανθρωπολογία είναι η μηχανιστική θεώρηση του ανθρώπου μέσα από την κοσμική ηθική της ιατρικής όπου αντιμετωπίζονται οι ιστοί και τα όργανα του ανθρώπινου σώματος ως  ανταλλακτικά μέσα. Οι ιστοί και τα όργανα δεν αποτελούν απλά υλικά ή εξαρτήματα κάποιας απρόσωπης μηχανής αλλά μέρη και συστατικά στοιχεία της ενιαίας και αδιαίρετης προσωπικής υπάρξεως .^[2]

Η Εκκλησία για το θέμα των μεταμοσχεύσεων δεν έχει λάβει επίσημη θέση, παρ’ ότι είναι ένα θέμα που την αφορά άμεσα. Γι’ αυτό πρέπει να γίνει σαφές πως ότι κατά καιρούς ακούγεται ή δημοσιεύεται