Η Θρησκεία του Ταοϊσμού

ΛΑΟ-ΤΣΕ:Η Θρησκεία του Ταοϊσμού

Αναστασίου Αρχιεπισκόπου Αλβανίας

ΛΑΟ-ΤΣΕ: Παραδόσεις για τον βίο του

Στον Λάο-Τσέ η κινεζική παράδοση αποδίδει το ξεκίνημα μιας φιλοσοφικής τάσεως -και αργότερα μιας θρησκευτικής σχολής-, του Ταοϊσμού, που επιδιώκει την παράταση και την πλήρωση της ζωής με την περισυλλογή. Πρόκειται για μια ασαφή κινεζική προσωπικότητα του 6ου αι. π.Χ. Το όνομα Λάο-Τσέ σημαίνει «γέροντας-διδάσκαλος» και πρόκειται μάλλον για τίτλο. Σχετικά με τη ζωή του αναφέρονται τόσο ελάχιστα και εξαιρετικά αμφίβολα στοιχεία, ώστε να αμφισβητείται και το αν υπήρξε ιστορικό πρόσωπο. Οι περισσότεροι όμως μελετητές δέχονται ότι ο πυρήνας του βιβλίου Τάο-τέ-Τσίνγκ («Πραγματεία για την οδό και τη δύναμή της», ελλην. απόδοση Ανδρ. Τσακαλή, 1976), που συνδέθηκε με το όνομά του και που μέχρι την περίοδο των Χάν ονομαζόταν «Το κείμενο Λάο-Τσέ», πρέπει να αποδοθεί σε μια πολύ σημαντική ιστορική μορφή, την οποία ταυτίζουν με τον Λάο-Τσέ. Το κείμενο αυτό, με το λιτό, πυκνό, αινιγματικό ύφος του, υποδηλώνει όχι ένα συγγραφέα, αλλά πολλούς στοχαστές. Ωστόσο είναι ανεπτυγμένο γύρω από έναν κεντρικό άξονα, ο οποίος κάλλιστα μπορεί να προέρχεται από έναν κινέζο στοχαστή του 6ου π.Χ. αι., λίγο πιο ηλικιωμένο από τον Κομφούκιο.
Ο Σσ-μά Τσιάν, ο πατέρας της κινεζικής ιστορίας, συνέθεσε γύρω στα 100 π.X. μια βιογραφία του Λάο-Τσέ, όπου φαίνεται συγχέει τον Λάο Λάι-Τσέ, ιστορικό της δυναστείας Τσού, με τον ερημίτη Λί Έρλ. Τον θεωρεί γεννημένο στο Τσύ-Γιέν, χωριό της επαρχίας Χού, στο κράτος Τσού, στο σημερινό Λού-γί της επαρχίας Χονάν. Αναφέρεται ότι είχε θέση αρχειοφύλακα, ίσως ιστοριογράφου στο παλάτι του βασιλείου του Λώ, και ότι κάποτε συναντήθηκε με τον νεότερό του Κομφούκιο. Ο Λάο-Τσέ προτιμούσε την ησυχία και την απάθεια. Μπροστά στην αναμενόμενη κατάρρευση της δυναστείας Τσού, προτίμησε να απομακρυνθεί από το επερχόμενο χάος. Στράφηκε στα δυτικά , στο όρος του Παραδείσου, Κούν Λούν. Στα σύνορα τον σταμάτησαν και του ζήτησαν να αναπτύξει τις φιλοσοφικές του απόψεις. Υποτίθεται ότι παρέμεινε εκεί και έγραψε ένα κείμενο πέντε χιλιάδων λέξεων, που φεύγοντας παρέδωσε στον φύλακα των στενών, Χίν-Τσί. Κατόπιν αναχώρησε και τίποτε πια δεν ακούστηκε γι' αυτόν. Παραδόσεις αναφέρουν ότι έζησε ως ερημίτης μέχρι τα βαθιά γεράματα -ως τα εκατόν πενήντα ή διακόσια χρόνια.
Η ομίχλη, όπου κινείται η φυσιογνωμία του Λάο-Τσέ, συνταιριάζει με το γεγονός ότι ήταν μάλλον ένας ερημίτης ευγενής, του οποίου η διδασκαλία υπογράμμιζε την εσωτερική γαλήνη, τη σιωπή και την αδιαφορία για το ιστορικό γίγνεσθαι. Όσο όμως ομιχλώδης είναι η ιστορία του, τόσο λαμπερό εμφανίζεται το πρόσωπό του μέσα στις ακτίνες των ταοϊστικών θρύλων, που ζήτησαν να καθορίσουν τη μορφή του με σαφήνεια και αίγλη. Στις κινεζικές απεικονίσεις παρουσιάζεται σαν γέρος με πρόσωπο μικρού παιδιού. Ο θρύλος τον θέλει να γεννιέται ώριμος γέροντας, αφού έμεινε 62 χρόνια στην κοιλιά της μητέρας του, η οποία τον συνέλαβε κυττάζοντας ένα διάττοντα αστέρα. Η ταοϊστική παράδοση αργότερα όρισε με ακρίβεια ως ημέρα της γεννήσεώς του την 4η Σεπτεμβρίου του 604 π.Χ. Η μορφή του Λάο-Τσέ δεν έπαψε να είναι σεβαστή σε όλα τα στρώματα της κινεζικής κοινωνίας. Για τον λαό έγινε άγιος και θεοποιήθηκε.
Μία έπιγραφή του 165 μ.Χ. τον περιγράφει ως «απόρροια του αρχέγονου χάους», «συναιώνιο με τα φωτεινά σώματα», δηλαδή, τον ήλιο, τη σελήνη, τα άστρα.

Διδασκαλία

Γλυπτό του Λάο Τσε μέσα στη φύση

Το Τάο-τέ-Τσίνγκ (ή Ντάου-ντά-τζίνγκ), που αποτελεί τη βασική έκφραση της σκέψεως του Λάο-Τσέ, κρατάει αρνητική στάση στη γνώση, τη δράση, τη δόξα, τον πλούτο. Καθορίζει μια γραμμή ασκητική. Κεντρική θέση κατέχει η διδασκαλία περί «Τάο» (κατά προσέγγιση, προφέρεται «Ντάου»), που προσδιορίζεται με αποφατική γλώσσα και αντιφατικές φράσεις. Είναι αθέατο, άφατο, άπιαστο, απρόσωπο. αλλά είναι αιώνιο, η πρώτη και τα πάντα περιέχουσα αρχή του σύμπαντος. Πρόκειται για μια διάθεση μονιστική, που διαβλέπει απόλυτη ενότητα στο σύμπαν. Ο Λάο-Τσέ θέλει τον άνθρωπο ταπεινό, πράο κι ευχαριστημένο με τα λίγα. Η πρωτόγονη απλότητα είναι το ιδανικό του. Η στάση που προτείνει στη ζωή είναι η απάθεια και η ησυχία. Η περίφημη θέση του, το «γουό γουάι», θα μπορούσε να συνοψισθεί στην παρότρυνση «μην κάνεις τίποτε», ή «κάνε το καθετί μην κάνοντας τίποτε».
Η σκέψη του Λάο-Τσέ οδήγησε την κινεζική φιλοσοφία σε μια στάση διαμετρικά αντίθετη από τον

Ηθική στον χώρο εργασίας - animation

Ηθική στον χώρο εργασίας

Το σύντομο βίντεο που παρουσιάζουμε σε αυτή την ανάρτηση είναι μέρος  ενός μαθήματος για εργαζόμενους και παρουσιάζει ένα σενάριο το οποίο προσεγγίζει κοινές παραβιάσεις δεοντολογίας στον εργασιακό χώρο 

Παλιά σχολικά βιβλία (μετά το 2000) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου σε pdf. (Τα προηγούμενα βιβλία των Θρησκευτικών)

Θρησκευτικά B΄  Λυκείου
Χριστιανισμός και Θρησκεύματα 
έως 2016

Πατώντας πάνω στην εικόνα του αντίστοιχου σχολικού βιβλίου που σας ενδιαφέρει  μπορείτε να το ανοίξετε και να το δείτε σε μορφή pdf.

Αφού ανοίξει, πατώντας πάνω δεξιά το αντίστοιχο εικονίδιο για τη λήψη μπορείτε να το κατεβάσετε και να το αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας.

Στην παρούσα ανάρτηση υπάρχουν 3 παλιά βιβλία του μαθήματος των Θρησκευτικών του Λυκείου, τα οποία ήταν σε ισχύ έως το διδακτικό έτος 2015 – 2016. Επίσης, πατώντας στους παρακάτω συνδέσμους μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε τα βιβλία των Θρησκευτικών του Δημοτικού και του Γυμνασίου: 

 

Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Δημοτικού.  

Παλιά σχολικά βιβλία (έως το 2016) του Μαθήματος των Θρησκευτικών του Γυμνασίου. 

 

Επίσης, πατώντας  στο παρακάτω σύνδεσμο: Παλιά σχολικά βιβλία του Μαθήματος των Θρησκευτικών, μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε σε pdf, εκατοντάδες σχολικά βιβλία, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου, τα οποία χρονολογούνται από το τέλος του 19ου αιώνα έως  και τις αρχές της  δεκαετίας του 1980 και σχετίζονται με το μάθημα των θρησκευτικών.

Θρησκευτικά Α΄  Λυκείου
Ορθόδοξη πίστη και λατρεία 
έως 2016

Θρησκευτικά Γ΄  Λυκείου
θέματα Χριστιανικής Ηθικής 
έως 2016

O Ταοϊσμός

ο Λάο Τσε

«Όποιος ξέρει τους άλλους έχει γνώση. Όποιος ξέρει τον εαυτό του έχει σοφία».  

Ταό 

Πνευματικό ρεύμα της Κίνας, το οποίο επέδρασε σε διάφορους τομείς της, όπως η φιλοσοφία, η τέχνη, η λογοτεχνία ή η θρησκεία. Ειδικότερα, ο ταοϊσμός συνιστά μία από τις βασικές αρχαίες σχολές της κινεζικής φιλοσοφίας, η οποία ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.X. από το Λάο Τσε, ενώ σημαντικός εκπρόσωπος της διδασκαλίας του ταοϊσμού υπήρξε και ο Τσουάννκ Τζου, ο οποίος έζησε κατά τον 40 αιώνα π.X. Ο Λάο Τσε θεωρείται σύγχρονος του Κονφούκιου, μολονότι υπάρχουν επιφυλάξεις αν πράγματι έζησε κατά τον 6ο αιώνα π.X. και όχι δυο τρεις αιώνες μετά.

Ο Ταοϊσμός, θεωρούμενος ως θρησκεία, αλλά και ως φιλοσοφικό σύστημα κάνει ένα είδος υπέρβασης. Δεν ασχολείται με τον ίδιο τον Θεό ως Υπέρτατη Αρχή, αλλά με τις αρχές που διέπουν την παρουσία του στην εκδήλωση. Από αυτή την άποψη θα μπορούσαμε με φιλοσοφικούς όρους να τον περιγράψουμε ως προσπάθεια συγκεκριμενοποίησης της δομής και των νόμων τους οποίους μπορεί η ανθρώπινη ύπαρξη να χρησιμοποιήσει ως οδοδείκτες στον δρόμο της για τη θέωση.

Ταοϊσμός

O Λάο Τσε εισηγήθηκε τη μεταξύ του ανθρώπου και του σύμπαντος ενότητα, την οποία μπορεί να κατανοήσει κανείς, εφόσον ακολουθεί έναν απλό και απέριττο βίο, στους κόλπους του οποίου έχει φροντίσει να περιορίσει στο ελάχιστο τις επιθυμίες του και να αναπτύξει στο μέγιστο την απορρόφηση του και αφομοίωση του από τη φύση.

H διδασκαλία του ταοϊσμού περιέχεται, κυρίως, στα έργα Ταό τε τσιννκ, το οποίο αποδίδεται στον Λάο Τσε και στο έργο Τσουάνγκ Τζου που έχει γραφεί από τον Τσουάνγκ Τζου. O ταοϊσμός, όπως η ίδια η ονομασία του δηλώνει, έδινε ιδιαίτερη σημασία στο ταό και πιο συγκεκριμένα στην εναρμόνιση του ανθρώπου με το ταό, την αρχή της τάξης η οποία διέπει τον κόσμο.

H ιδανική συμπεριφορά του ανθρώπου απέναντι στο ταό εκφράζεται μέσα από την κατάσταση της μη πράξης ή του μη πράττει, σύμφωνα με την οποία η αντίδραση του ανθρώπου απέναντι στο ταό θα

Η ηθική διδασκαλία του Κομφούκιου

Κομφούκιος (551-479 π.X.)

Ο Κομφούκιος (551-479 π.X.) ήταν Κινέζος σοφός και εισηγήθηκε δικό του φιλοσοφικό- ηθικό - κοινωνικό σύστημα, τον κομφουκιανιομό. Το όνομα του αποτελεί εκλατινισμένη εκδοχή του Κουνγκ φου τζου, που σημαίνει ο δάσκαλος Κουνγκ. Καταγόταν από ευγενή οικογένεια και έμεινε ορφανός σε μικρή ηλικία και μεγάλωσε μέσα σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες.

Αν και αυτοδίδακτος, κατόρθωσε να γίνει ο πιο μορφωμένος άνθρωπος του τόπου του. Στη νεότητα του ακολούθησε διάφορα επαγγέλματα, όπως φύλακας σε σιταποθήκη και επόπτης σε ποίμνιο, τα οποία, λόγω των συγκρούσεων του με τους προϊσταμένους του, δεν άσκησε επί μεγάλο χρονικό διάστημα. Από νωρίς, επίσης, άρχισε να διδάσκει και έδειξε ενδιαφέρον για την πολιτική. O τρόπος της διδασκαλίας του βασιζόταν στην ενεργό συμμετοχή του μαθητή· «αν», έλεγε χαρακτηριστικά, «όταν δείχνω μία πλευρά του θέματος, ο μαθητής δεν μπορεί να υπολογίσει τις άλλες τρεις μόνος του, δεν συνεχίζω».

Σε ηλικία πενήντα ενός ετών ο Κομφούκιος έγινε υπουργός δικαιοσύνης, στην ιδιαίτερη πατρίδα του –