«Αυτοκτονία: άρνηση του δώρου της ζωής»

«Αυτοκτονία: άρνηση του δώρου της ζωής»

της Βασιλικής Β. Παππά*

 
Με αφορμή τα κρούσματα αυτοχειριών των τελευταίων χρόνων θεώρησα σκόπιμο να αναφερθούμε στο θέμα της αυτοκτονίας από την άποψη των αιτίων που την προκαλούν καθώς και τη θέση της εκκλησίας σ’ αυτό το μείζον πρόβλημα που παρατηρείται σ’ ένα αρκετά μεγάλο κομμάτι τoυ πληθυσμού και ιδιαίτερα της νεολαίας μας. Αυτοκτονία είναι η θεληματική πράξη του ανθρώπου, που με πλήρη συνείδηση προβαίνει στην καταστροφή της ίδιας του της ζωής. Τα κίνητρα που οδηγούν στη συνειδητή εξολόθρευσή του είναι διαφορετικά. Στην πρώτη θέση βρίσκονται οι ασθένειες, η οικογενειακή διχόνοια και η κατάσταση οικονομικής ένδειας.

Το ένα τρίτο των αυτοκτονιών, πραγματοποιούνται από άτομα, τα οποία έπασχαν από διαγνωσμένη ψυχιατρική ασθένεια. Στην πρώτη θέση των ψυχικών νόσων που ευθύνονται για την αυτοχειρία έρχονται η μελαγχολία ή η μανιοκαταθλιπτική ψύχωση και έπονται η σχιζοφρένεια και ο χρόνιος αλκοολισμός. Οι νεανικές αυτοχειρίες αποτελούν ένα τραγικό φαινόμενο της δυτικής κυρίως κοινωνίας. Η διάσπαση της ενότητας της οικογένειας, είτε λόγω διαζυγίου των γονέων, είτε λόγω καθημερινών ερίδων, οι οποίες αναπόφευκτα οδηγούν στην ψυχική απομάκρυνση αυτών και τον ψυχολογικό κατακερματισμό της οικογένειας, αποτελούν το κύριο αιτιολογικό υπόβαθρο της αυτοκτονίας των νέων στο 70% των περιπτώσεων (1). Η αγάπη των γονέων, η ειρήνη και η αρμονία στην οικογένεια αποτελούν την πιο ουσιώδη ψυχική ανάγκη των παιδιών από τη βρεφική ηλικία έως την πλήρη ενηλικίωση (2). Πολλές έρευνες καταδεικνύουν ότι η διαδικασία της αυτοκτονίας είναι μακροχρόνια. Οι πρώτες σκέψεις μπορεί να εμφανιστούν για ένα χρονικό διάστημα τριών μηνών και μετά να περάσουν χρόνια χωρίς να το ξανασκεφτεί. Είναι, δηλαδή, δυνατό να περάσουν πολλά χρόνια ανάμεσα στην πρώτη σκέψη αυτοκτονίας και στην πραγματοποίησή της χωρίς να το σκέφτεται συνέχεια. (3)

Η πράξη της αυτοκτονίας είναι μια κραυγή απελπισίας για βοήθεια. Δυστυχώς, όμως, η βοήθεια πολλές φορές έρχεται αργά. Κατά τους Shueidma και Farberow οι αυτόχειρες εντάσσονται σε 4 κατηγορίες:

α) Σε εκείνους που πιστεύουν ότι με την αυτοχειρία θα μεταβούν σε ένα καλύτερο κόσμο όπου θα δικαιωθούν οι προσδοκίες τους και θα αναγνωριστεί η αξία τους.

β) Σε εκείνους οι οποίοι προβαίνουν στην αυτοχειρία για να προσελκύσουν τη συμπάθεια και την αγάπη του περιβάλλοντός τους. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται πολλοί έφηβοι, οι οποίοι αυτοκτονούν για να ελκύσουν την προσοχή και την αγάπη των γονέων τους.

γ) Σε εκείνους οι οποίοι πάσχουν από κάποια επώδυνη, σωματική νόσο και θεωρούν την αυτοχειρία ως

ΕΛΠΙΔΑ ΚΑΙ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ

Η Ελπίδα του Σταυρού

του Νίκου Βαξεβανίδη

 

Α. Εισαγωγή

Πολλές φορές στην πορεία της ζωής μας είμαστε χαρούμενοι και αισιόδοξοι. Άλλοτε πάλι, εξαιτίας κάποιων καταστάσεων και συνθηκών, όλα μας φαίνονται μάταια και απελπιζόμαστε. Η απελπισία όμως εκείνο το οποίο θα προσφέρει, είναι να κάνει τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Γι’ αυτό ποτέ δεν πρέπει να χάνουμε τις ελπίδες μας. Ιδιαίτερα δε εμείς οι χριστιανοί δεν είμαστε όπως «οι λοιποί οι μή έχοντες ελπίδα» (Α΄ Θεσ. 4, 13), γιατί έχουμε ελπίδα μας τον ίδιο τον Θεό.

Β. Η απελπισία

Προτού αναφέρουμε οτιδήποτε άλλο, επιβάλλεται κατ’ αρχήν να δώσουμε ένα ορισμό του τι είναι απελπισία και εν συνεχεία, του τι είναι η ελπίδα. Απελπισία είναι η απώλεια της εμπιστοσύνης μας στην ελεημοσύνη και αγαθοσύνη του Θεού, με άλλα λόγια η απώλεια της πίστης μας στην Θεία πρόνοια, που συνέχει, φροντίζει και συντηρεί την κτίση και τον κόσμο ολόκληρο. Κατά τον άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, η απελπισία είναι η ενδέκατη βαθμίδα της κακίας. Οι συνέπειες της απελπισίας οδηγούν τον άνθρωπο στην δωδέκατη βαθμίδα, που είναι η αυτοκτονία. Η απελπισία κατά τους Πατέρες χαρακτηρίζεται ως δαιμονική διάθεση, που οδηγεί στην καταστροφή. Η απελπισία είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα του διαβόλου. Ο διάβολος μπορεί να πιστεύει και να φρίττει, όμως δεν ελπίζει, διότι απομακρύνθηκε από τον Θεό και παγιώθηκε στην κακία.

Αιτία της απελπισίας είναι η απομάκρυνση από τον Θεό και η έλλειψη εμπιστοσύνης σε Αυτόν. Όταν ο

Δως μου ένα όνειρο να κρατηθώ... Υπαρξιακή προσέγγιση της Καταθλίψεως.

Δως μου ένα όνειρο να κρατηθώ

του π. Χαράλαμπου Παπαδόπουλου - (π. Λίβυος)

Ο άνθρωπος της κατάθλιψης είναι ένας εσωτερικά οργισμένος άνθρωπος. Μια ύπαρξη γεμάτη αισθήματα επιθετικότητας κυρίως στραμμένα εσωτερικά. Είναι μια ψυχή απραγματοποίητων επιθυμιών. «Κλεμμένων» προσδοκιών. Εσώτερης οργής. Επιθετικότητας που χρόνια φωλιάζει στα υπόγεια δεσμά του αυτομίσους.

Οι επιθυμίες και οι πόθοι της καρδιάς του, τα προσωπικά όνειρα, έχουν χάσει τον δρόμο που οδηγεί στην έξοδο της εκδήλωσης, της δημιουργικότητας και της πραγμάτωσης. Η αποκατάσταση του ονείρου έχει αναβληθεί. Και τούτο λόγω ματαίωσης των πρώιμων επιθυμιών, του πρώτου ψυχικού συλλαβισμού.

Τα άρρητα που δεν ειπώθηκαν, τα μύχια που δεν φανερώθηκαν, η οργή που δεν εκδηλώθηκε και γενικότερα τα συναισθήματα που δεν εκφράστηκαν καίρια μεταμορφώθηκαv σε αισθήματα αυτολύπης, αυτομίσους, μελαγχολίας και κατάθλιψης.

Τον μελαγχολικό που βλέπεις με σκυμμένο το κεφάλι, με τους ώμους κυρτωμένους σαν λαβωμένα φτερά, με το πρόσωπο και το κορμί κουρασμένο, ατημέλητο, εγκαταλειμμένο και με τα μάτια να ατενίζουν