Η έννοια της αρετής στον Αριστοτέλη

Η έννοια της αρετής στον Αριστοτέλη

Ανδρονίκη Μαστοράκη

Η έννοια της αρετής αποτελεί θεμελιώδη λίθο για την οικοδόμηση της ηθικής φιλοσοφίας του Αριστοτέλη, η οποία παρουσιάζεται, κατά κύριο λόγο, σε τρία έργα: τα Ηθικά μεγάλα, τα Ηθικά Ευδήμεια και τα Ηθικά Νικομάχεια. Σύμφωνα με τον Düring, «στα Ηθικά μεγάλα ο Αριστοτέλης απευθύνεται σε νεαρούς ακροατές και ρίχνει το βάρος στη λογική επιχειρηματολογία και ταξινόμηση· […] τα Ηθικά Ευδήμεια, με εξαίρεση την εισαγωγή, είναι επιστημονικό μάθημα (Kolleg) για προχωρημένους ακροατές της Ακαδημίας· τέλος, τα Ηθικά Νικομάχεια είναι μια έκθεση όχι χωρίς λογοτεχνική πνοή που απευθύνεται σε ευρύ κύκλο ακροατών και αναγνωστών»[1]. Η παρούσα μελέτη της αριστοτελικής έννοιας της αρετής βασίζεται στο τρίτο από αυτά.

Τα Ηθικά Νικομάχεια ξεκινούν με την παρατήρηση πως «κάθε τέχνη και κάθε επιστημονική έρευνα όπως και κάθε πράξη και κάθε κατόπιν σκέψεως λαμβανόμενη απόφαση φαίνεται ότι αποβλέπει σε κάποιο αγαθό» (ΗΝ 1094a1-2)[2]. Ωστόσο, κάθε αγαθό που επιδιώκεται με τις επιμέρους πράξεις στη ζωή κάθε ανθρώπου αποτελεί απλώς ένα ενδιάμεσο στάδιο για την επίτευξη του ύψιστου αγαθού, της «ευδαιμονίας» (ΗΝ 1095a14-20). Τρία είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του υπέρτατου αυτού αγαθού: α) είναι τέλειο, δηλαδή επιδιώκεται για χάρη του εαυτού του και όχι κάποιου άλλου ( «το καθ’ αυτό διωκτόν του δι’ έτερον και το μηδέποτε δι’ άλλο αιρετόν των», ΗΝ 1097a32-33), β) είναι αύταρκες, δηλαδή ακόμη κι αν μείνει μόνο του είναι αρκετό για να κάνει τη ζωή άξια επιλογής («τίθεμεν ο μονούμενον αιρετόν ποιεί τον βίον και μηδενός ενδεά», ΗΝ 1097b14-15) και γ) είναι μη συναριθμούμενο (ΗΝ 1097b17), δηλαδή συμπεριλαμβάνει οποιοδήποτε ανθρώπινο αγαθό[3].

Για να ολοκληρώσει τον ορισμό της ευδαιμονίας ο Αριστοτέλης εισάγει και το επιχείρημα της λειτουργίας[4]: Το ιδιαίτερο γνώρισμα του ανθρώπου, που τον διακρίνει από όλα τα άλλα είδη έμβιων όντων, είναι η «ψυχής ενέργεια κατά λόγον»· τέλειος είναι ο άνθρωπος που εκτελεί τέλεια αυτή την λειτουργία· και την εκτελεί τέλεια όταν κάθε πράξη του επιτελείται σύμφωνα με την «οικείαν αρετήν» (ΗΝ 1098a8-16). Επομένως:

«το ανθρώπινον αγαθόν ψυχής ενέργεια γίνεται κατ’ αρετήν, ει δε πλείους αι αρεταί, κατά την αρίστην και τελειοτάτην. Έτι δ’ εν βίω τελείω.»
(ΗΝ 1098a17-19)

Με τον ισχυρισμό ότι η ευδαιμονία είναι ενέργεια της ψυχής που καθοδηγείται από την αρετή ο Αριστοτέλης απομακρύνεται πλέον από την πλατωνική γραμμή της διερεύνησης της ιδέας του αγαθού και στρέφεται προς τη διερεύνηση των «κατ’ αρετήν» πράξεων[5]. Πριν την εξέταση της αριστοτελικής έννοιας των ενάρετων πράξεων, ωστόσο, επιβάλλεται μια τελευταία διευκρίνηση όσον αφορά στην ευδαιμονία «εν βίω τελείω». Ο ευδαίμων βίος, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, αφορά το σύνολο της ανθρώπινης ζωής και όχι μόνο σύντομες περιόδους αυτής. Γι’ αυτό και η εύνοια της τύχης είναι απαραίτητη για την απόκτηση της ευδαιμονίας (ΗΝ 1099a29-b9). Εντούτοις, «αυτή η ταύτιση της ευδαιμονίας με την ολότητα του βίου δεν σημαίνει ότι ευδαίμων γίνεται κάποιος μόνο τη στιγμή του θανάτου του, αλλά ότι πρέπει να αντιμετωπίζει την ηθική του ποιότητα υπό την προοπτική της διάρκειας και της συνέχειας»[6].

Η ηθική του Αριστοτέλη, επομένως, είναι σαφώς τελεολογική· «η ηθικότητα, κατά την άποψή του, έγκειται

Στέλιος Βιρβιδάκης: Η ηθική της αλήθειας στον κυβερνοχώρο

Η ηθική της αλήθειας στον κυβερνοχώρο

Η ραγδαία ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας στην εποχή μας διευκολύνει σημαντικά την ενημέρωση, την εκπαίδευση και γενικότερα την ανθρώπινη επικοινωνία. Ωστόσο, με την ευρεία επέκταση του κυβερνοχώρου φαίνεται να ανακύπτουν και ποικίλα ηθικά ζητήματα τα οποία αφορούν, μεταξύ άλλων, τη διαχείριση της πληροφόρησης, αλλά και την επίδραση των ηλεκτρονικών μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη διαμόρφωση των ανθρώπινων σχέσεων.

Στο βίντεο αυτό αναπτύσσεται η προβληματική του ελέγχου της εγκυρότητας και της αλήθειας των πληροφοριών που διακινούνται στο διαδίκτυο χωρίς αδικαιολόγητο περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης των χρηστών του. Θα υποστηριχθεί ότι, εκτός από την ενδεχόμενη

Τι θα έκανε ο Αριστοτέλης σε μια πανδημία;

Τι θα έκανε ο Αριστοτέλης σε μια πανδημία;

 Απάντηση στα ηθικά διλήμματα της κρίσης 

Στην εποχή του Covid-19 οι γιατροί έρχονται αντιμέτωποι με δύσκολα διλήμματα, καλούνται να αποφασίσουν ακόμη και ποιος θα ζήσει και ποιος θα αφεθεί να πεθάνει. Οι κοινωνίες ολόκληρες αντιμετωπίζουν τεράστια διλήμματα για το πώς πρέπει να αντιμετωπίσουν τη νέα κρίση. 

Τι θα έλεγαν όμως σήμερα οι μεγάλοι φιλόσοφοι του 19ου και του 18ου αιώνα ή ακόμη και της αρχαιότητας; Τι θα έκανε άραγε ο Αριστοτέλης; Με άρθρο της στην Wall Street Journal η Ρεμπέκα Γκολντσταϊν, φιλόσοφος και συγγραφέας, απαντά στο ερώτημα. 

«Οι άνθρωποι που μελετούν την ηθική, οι φιλόσοφοι, συχνά κάνουν «πειράματα σκέψης» που περιλαμβάνουν τα πιο απίθανα, άγρια σενάρια για να περάσουν από stress test τις θεωρίες μας. Σκεφτείτε ότι μας δίνεται ο κανόνας πως πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για να σώσουμε τις περισσότερες ζωές. Δεν φαίνεται αρχικά δύσκολο» αναφέρει και προσθέτει:

«Αλλά τώρα ας υποθέσουμε ότι ένας υγιής, νεαρός άνδρας έρχεται στο νοσοκομείο για εξετάσεις ρουτίνας. Τυχαίνει στο νοσοκομείο να νοσηλεύονται έξι ασθενείς που κινδυνεύουν να πεθάνουν. Ο καθένας χρειάζεται διαφορετικό ζωτικό όργανο. Έτσι, οι γιατροί αποφασίζουν ότι θα πρέπει να θανατώσουν τον νεαρό άνδρα και να χρησιμοποιήσουν τα όργανα του για να τραβήξουν έξι ασθενείς από τα σαγόνια του θανάτου. Αυτό το σενάριο είναι μια πρόκληση για την ιδέα του ωφελισμού. Οι γιατροί αυτό κάνουν. Αλλά έχουν πράξει το σωστό;» διερωτάται. 

Οι δυσκολίες της κατάστασης

 

Αυτό που κάνει την παρούσα στιγμή τόσο σουρεαλιστική, συνεχίζει, είναι ότι οι εξωφρενικές καταστάσεις που ονειρεύονταν οι ηθικοί φιλόσοφοι έχουν γίνει πραγματικότητα όταν αντιμετωπίζουμε την πανδημία Covid-19. Οι γιατροί που αντιμετωπίζουν έλλειψη κρίσιμου ιατρικού εξοπλισμού καλούνται να λάβουν τη δύσκολη απόφαση ποια ζωή θα πρέπει να θυσιαστεί προκειμένου να ζήσουν άλλοι.

Αντιμετωπίζουμε ακόμη εξαιρετικά δύσκολες επιλογές σε κοινωνικό επίπεδο. Η ανάγκη για απόλυτη κοινωνική αποστασιοποίηση για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού έρχεται σε αντίθεση με την ανάγκη διάσωσης της οικονομίας, με τα διάχυτα οφέλη της στην υγεία και την ευημερία. 

Αν και η πανδημία του κοροναϊού είναι μοναδική από πολλές απόψεις, η πανούκλα και ο λοιμός είναι τόσο παλιά όσο η ανθρωπότητα, όπως και οι εντάσεις ανάμεσα στα δικαιώματα και τα συμφέροντα των ατόμων και της κοινότητας. 

Η προσέγγιση φιλοσόφων

 

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, τα μεγάλα μυαλά έχουν μελετήσει αυτές τις εντάσεις για χιλιετίες και μπορούμε να μάθουμε από αυτά. Τι θα έκανε ο Αριστοτέλης, ο Τζον Στιούαρτ Μιλ, ο Ιμμάνουελ Καντ, καθένας από τους οποίους παρουσίασε μία διαφορετική προσέγγιση στα διαχρονικά ηθικά ζητήματα. 

Ο Μιλ, φιλόσοφος του ωφελιμισμού, θα έλεγε στους φανταστικούς γιατρούς του πειράματος σκέψης ότι ο χρηστικός υπολογισμός πρέπει να εφαρμοστεί σε κανόνες και όχι σε συγκεκριμένες πράξεις. Μία

Οικονομισμός και αρετολογική ηθική

Ι. Ν. Μαρκόπουλος,  καθηγητής Φιλοσοφίας της Τεχνοεπιστήμης στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του ΠΤΔΕ του ΑΠΘ

Το σημαντικό δεν είναι μόνο ότι η αρετολογική ηθική, κυρίως υπό τη μορφή μιας σύγχρονης νεοαριστοτελικής ηθικής των αρετών, ανταγωνίζεται πλέον με ιδιαίτερη επιτυχία εδώ και περίπου πενήντα χρόνια τις δεοντοκρατικές και τις συνεπειοκρατικές (ωφελιμιστικές) κανονιστικές ηθικές θεωρίες.

Η πολύ επιτυχημένη εφαρμογή της, ως βασική μεθοδολογική δυνατότητα αντιμετώπισης σύγχρονων σημαντικών προβλημάτων, στην περιβαλλοντική ηθική, τη βιοϊατρική ηθική αλλά και στην πολιτική δεν είναι, άλλωστε, τα μόνο θετικά στοιχεία της ηθικής αυτής θεωρίας.

Ούτε ασφαλώς το γεγονός ότι στους θιασώτες της συμπεριλαμβάνονται –είτε ως αριστοτελιστές είτε ως νεοαριστοτελιστές– μερικοί και μερικές από τους πλέον και τις πλέον διαπρεπείς φιλοσόφους, όπως ο Ανταμ Σμιθ, η Αϊρις Μέρντοχ, η Ελίζαμπεθ Ανσκομπ, ο Αλασντερ Μακιντάιρ, ο Μάικελ Σλοτ, η Ρόζαλιντ Χάρστχαουζ, η Μάρθα Νούσμπαουμ, η Τζούλια Ανας και ο Μάικελ Σάντελ.

Για έναν πανεπιστημιακό δάσκαλο, που εργάζεται πάνω στην ηθική φιλοσοφία, ιδιαίτερα επίσης σημαντικό στοιχείο είναι ότι αυτή η σύγχρονη «αρεταϊκή στροφή» επικεντρώνει πρωτίστως το ενδιαφέρον της στην αξιολόγηση του χαρακτήρα του δρώντος υποκειμένου (agent- centred) και όχι στην αξιολόγηση της πράξης (act-centred), όπως κάνουν πρωτίστως οι άλλες δύο ανταγωνιστικές της θεωρίες.

Υπό την έννοια αυτή, και πέρα ασφαλώς από οποιεσδήποτε κριτικές τοποθετήσεις απέναντί της, η αρετολογική ηθική είναι η μόνη από τις κανονιστικές ηθικές θεωρίες που, λόγω του ότι εστιάζει το ενδιαφέρον της στο δρων υποκείμενο και στις αρετές του χαρακτήρα του, παρουσιάζει και μια στέρεη σχέση με τον χώρο της παιδείας και της εκ-παίδευσης.

Ιδιαίτερα στο πλαίσιο της σχέσης αυτής, η ερευνητική και διδακτική εργασία στην περιοχή της ηθικής της τεχνοεπιστήμης θα πρέπει πρωτίστως να επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στην αξιολόγηση της αρετής

Η φιλοσοφία του Αριστοτέλη

Ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης

Οι έννοιες και η ουσία

Η λογική ή αναλυτική, όπως την έλεγε ο ίδιος ο Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.), ο πολυμερέστερος και μεθοδικότερος νους του αρχαίου κόσμου, είναι δημιούργημα δικό του. Γι’ αυτόν η λογική δεν ήταν κλάδος της φιλοσοφίας, αλλά προπαιδευτική γνώση των κανόνων της σκέψης, «όργανον» της φιλοσοφίας. Με τη συλλογιστική του, δηλαδή τη γενική θεωρία για το συλλογισμό, ο Αριστοτέλης επισήμανε τα συστατικά στοιχεία της σκέψης και τις λειτουργικές σχέσεις τους κατά τις διεργασίες που επιτελεί ο ανθρώπινος νους στην προσπάθειά του να κατανοήσει την πραγματικότητα.

Στη θεωρία του για τη γνώση ο Αριστοτέλης δεν ήταν ούτε μόνο εμπειρικός ούτε μόνο λογοκρατικός. Πίστευε δηλαδή ότι οι εντυπώσεις μας διαμορφώνονται πάντα από τις ιδιότητες των πραγμάτων και ότι τα λάθη μας οφείλονται ή σε ελαττωματικές συνδέσεις ή σε ελαττωματικά παρακόλουθα. Σχετικά, τη δυσκολία για την εξακρίβωση του λάθους ο Αριστοτέλης την είχε εντοπίσει και στην πολυπλοκότητα των πραγμάτων και στην πολυσημία των λέξεων που τα ορίζουν. Έτσι ο Αριστοτέλης δίδασκε ότι οι λογικές κατηγορίες αντιστοιχούν κανονικά στα πράγματα και ότι οι έννοιες δηλώνουν την ουσία των πραγμάτων. Γι’ αυτό θεωρούσε ως πραγματική τη γνώση που βασίζεται στις έννοιες και με προϋποθέσεις που βέβαια βρίσκονται στις αισθήσεις. Στη συνέχεια ο Αριστοτέλης χώρισε τη γνώση σε άμεση, που την αποκτούμε ενορατικά, και σε έμμεση, που την αποκτούμε με την παρατήρηση, την εμπειρία και την αφαίρεση. Ο Αριστοτέλης δε δεχόταν προϋπάρχουσες στον κόσμο ιδέες, όπως ο Πλάτων, αλλά μόνο τη γενική ιδιότητα του ανθρώπινου πνεύματος να δημιουργεί έννοιες και με αυτές να αναγνωρίζει την πραγματικότητα. Σχετικά ο Αριστοτέλης εξηγούσε τη γνώση των πρώτων εννοιών ως συνδυασμό εμπειρίας και αφαίρεσης και διαβάθμιζε τη γνώση από το «συγκεχυμένον» αρχικά προς το «γνώριμον» σ’ εμάς και το «γνώριμον» γενικά.

Ο Αριστοτέλης ταξινόμησε τις έννοιες σε 10 «Κατηγορίες», με κριτήριο τη συγκεκριμένη πραγματικότητα

Προσεγγίζοντας ένα ηθικό πρόβλημα υπό το πρίσμα των βασικών ηθικών φιλοσοφικών θεωριών

Ηθικός προβληματισμός

Ηθικό πρόβλημα

Φανταστείτε ότι κατέχετε μια υπεύθυνη διευθυντική θέση σε κάποια επιχείρηση και διαχειρίζεστε καθημερινά μεγάλα ποσά χρημάτων. Ένας φίλος σας, που γνωρίζει ότι θα μπορούσατε κάποια στιγμή να αφαιρέσετε και να κρύψετε ένα σημαντικό μέρος από τα κέρδη της επιχείρησης χωρίς να γίνετε αντιληπτός, σας προτείνει να το πράξετε, για να γίνετε πλούσιος. Τι θα πράττατε; 

Παρότι, ίσως ο πειρασμός είναι μεγάλος, πιθανότατα, θα σπεύδατε να  αρνηθείτε λέγοντας ότι “δε θα ήταν σωστό” να κάνετε κάτι τέτοιο. Έχετε μάθει να αποδοκιμάζετε ορισμένες μορφές συμπεριφοράς, είτε αφορούν εσάς είτε άλλους. Πιστεύετε ότι δεν είναι σωστό να προσπαθείτε να αποκτήσετε πράγματα που δε σας ανήκουν, να εξαπατάτε και να λέτε ψέματα, να συμπεριφέρεστε με σκληρότητα ή να αδιαφορείτε, όταν οι συνάνθρωποί σας βρίσκονται σε μεγάλη ανάγκη και ζητούν τη βοήθειά σας. Πολλές φορές οι πεποιθήσεις σας αυτές οφείλονται στον φόβο ότι, παραβιάζοντας κάποιον νόμο, θα τιμωρηθείτε. Συχνά όμως νιώθετε ότι πρέπει - ή δεν πρέπει - να πράξετε κάτι, όχι απλώς διότι το επιβάλλει ο νόμος, αλλά διότι είναι ηθικά σωστό (ορθό). Ίσως μάλιστα θεωρείτε ότι υπάρχουν νόμοι που είναι άδικοι και ηθικά προβληματικοί και θα θέλατε να αλλάξουν, επειδή, για παράδειγμα, επιβάλλουν υπερβολικά υψηλούς φόρους σε χαμηλά εισοδήματα ή αυστηρές ποινές για ασήμαντα παραπτώματα. Υπάρχουν δυστυχώς και πολλές περιπτώσεις κατά τις οποίες αντιμετωπίζετε ηθικά διλήμματα και δεν ξέρετε πώς πρέπει να ενεργήσετε, διότι συνειδητοποιείτε ότι συγκρούονται ισοδύναμες ηθικές αξίες και σχετικές υποχρεώσεις.

Παραλλάσσοντας το αρχικό ηθικό πρόβλημα…

ηθικοί κανόνες  

 Αν τώρα ο φίλος σας, ο οποίος βρίσκεται σε μεγάλη ανάγκη, (πχ χρειάζεται να μεταβεί στο εξωτερικό προκείμενου να πραγματοποιήσει μια χειρουργική επέμβαση η οποία θα είναι σωτήρια για την ζωή του)  και δεν έχει, αλλά ούτε και  μπορεί να δανειστεί τα χρήματα που χρειάζεται από κάπου, σας ζητήσει να του τα προμηθεύσετε εσείς κλέβοντάς τα (χωρίς να γίνετε αντιληπτός) από το ταμείο της επιχείρησης. Τι θα πράττατε;

Στην περίπτωση αυτή δεν αποκλείεται να σας προβληματίσει έντονα η σύγκρουση της υποχρέωσης που αισθάνεστε να τον βοηθήσετε με το καθήκον σας να συμπεριφερθείτε ως έντιμο διευθυντικό στέλεχος, αφοσιωμένο στα συμφέροντα της επιχείρησης και των εργαζομένων της.

Όταν αντιμετωπίζουμε τέτοιες καταστάσεις, οι οποίες μας προβληματίζουν για το τι είναι ή τι δεν είναι σωστό να πράξουμε, δικαιολογούμε τις πεποιθήσεις μας με αναφορά σε έννοιες που έχουν ηθικό περιεχόμενο (καθήκοντα και υποχρεώσεις, δικαιώματα, αξίες κτλ.). Όμως τι ακριβώς σημαίνει η φράση “ηθικά σωστό” και γιατί να μας ενδιαφέρει να πράττουμε ορθά σύμφωνα με τα κριτήρια της ηθικής; Στις ερωτήσεις αυτές θα μπορούσαμε να δώσουμε σχετικά απλές και εύκολες απαντήσεις, όπως ότι έχουμε διδαχτεί από την οικογένεια ή το σχολείο μας να ενεργούμε ηθικά ή ότι πρέπει να συμμορφωνόμαστε με τους συγκεκριμένους κανόνες συμπεριφοράς, διότι τους επιβάλλει η θρησκεία μας. Ωστόσο, τέτοιου είδους απαντήσεις δεν αγγίζουν την ουσία των προβληματισμών μας, που συνοψίζονται σε ερωτήματα όπως: με ποιο κριτήριο πρέπει τελικά να διακρίνουμε το καλό από το κακό και τι είναι εκείνο που κάνει σωστούς τους κανόνες που υιοθετούμε; Η φιλοσοφία μας βοηθά να αναζητήσουμε μια βαθύτερη και πειστικότερη αιτιολόγηση των θέσεών μας σχετικά με αυτά τα ζητήματα

Παρακάτω εξετάζουμε εν συντομία το εν λόγω ηθικό πρόβλημα, υπό το πρίσμα των τριών βασικών φιλοσοφικών ηθικών θεωριών δηλαδή, του ωφελιμισμού, της καντιανής ηθικής και της αρεταϊκής ηθικής. 

Α. Ωφελιμισμός Πρέπει να μας απασχολούν οι συνέπειες των πράξεών μας στη ζωή τη δική μας αλλά και των άλλων ανθρώπων; Σύμφωνα με τον ωφελιμισμό, ιδρυτές του οποίου θεωρούνται ο Τζέρεμυ Μπένθαμ και ο Τζον Στιούαρτ Μιλ (19ος αιώνας), σκοπός των πράξεών μας πρέπει να είναι η μεγαλύτερη κατά το δυνατόν ωφέλεια για τον μεγαλύτερο κατά το δυνατόν αριθμό ατόμων. Και λέγοντας “ωφέλεια” οι περισσότεροι από αυτούς

Πως να είμαι ηθικά σωστός: Κάνε σωστές επιλογές (Ηθική Φιλοσοφία)

Πως να είμαι ηθικά σωστός:

Τι πρέπει να πράττω για να είμαι ηθικά σωστός; Ποιες ανθρώπινες πράξεις είναι αποδεκτές και ορθές και ποιες ανάρμοστες και λανθασμένες;  Υπάρχει στα ηθικά θέματα γενική συμφωνία απόψεων; Ποια είναι τα κριτήρια ορθότητας και μη ορθότητας των πράξεών μας; Ποια είναι τα γενικότερα οικουμενικά χαρακτηριστικά μιας ηθικής πράξης ώστε να την αξιολογήσουμε αν είναι σωστή ή όχι; Ό,τι είναι κοινωνικά αποδεκτό είναι και ηθικά ορθό; Τι θέση λαμβάνουν σχετικά με τα παραπάνω ερωτήματα οι διαφορές ηθικές θεωρίες όπως είναι η συνεπειοκρατική θεωρία,  η δεοντολογική προσέγγιση και η αρεταϊκή ηθική; 
Τα παραπάνω θέματα διαπραγματεύεται το σύντομο βίντεο που παρουσιάζουμε σήμερα. Το βίντεο αυτό θεωρούμε ότι είναι ιδιαίτερα κατάλληλο ώστε να χρησιμοποιηθεί τόσο στο πλαίσιο του μαθήματος της