Πειραματόζωα, πειραματάνθρωποι και ηθική

Τάσος Σαραντής 

Oι πρόσφατες αποκαλύψεις, σύμφωνα με τις οποίες ερευνητές που χρηματοδοτήθηκαν από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία έλεγξαν τις επιπτώσεις καυσαερίων του ντίζελ σε ανθρώπους και πιθήκους, έθεσαν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ηθική της επιστημονικής έρευνας από επιχειρηματικούς ομίλους.

Στόχος των πειραμάτων, που χρηματοδοτήθηκαν από τη Volkswagen, την Daimler και τη BMW, ήταν να παρατηρηθεί και να καταγραφεί η ρυπογόνος επίδραση των εκπομπών από τα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα με τη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας καθαρισμού καυσαερίων.

Ωστόσο, ακόμη και αν ο στόχος της έρευνας ήταν να αποδειχθεί ότι τα καυσαέρια του ντίζελ είναι λιγότερο επιβλαβή από ό,τι θεωρούνταν προηγουμένως, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι αυτά τα καυσαέρια είναι επιβλαβή για την υγεία. Κανείς, ούτε καν οι κατασκευαστές αυτοκινήτων, δεν ισχυρίζεται ότι είναι εντελώς ακίνδυνα.

Η επιστημονική έρευνα έχει προσφέρει τεράστια οφέλη στην κοινωνία, έχει σώσει ζωές και προάγει τη γνώση.

Αλλά τα πειράματα για ερευνητικούς σκοπούς έχουν ένα κόστος που κυμαίνεται από τους πόρους και τον χρόνο που σπαταλούνται μέχρι τον άμεσο κίνδυνο βλάβης για τους συμμετέχοντες σε αυτά (κοινώς τα πειραματόζωα).

Επομένως το κεντρικό ηθικό ζήτημα που παραμένει πάντα αφορά το αν το κόστος αυτό δικαιολογείται από τα πιθανά οφέλη της έρευνας.

Όταν αυτό το κόστος γίνεται υπερβολικό, ιδιαίτερα όταν οι άνθρωποι έχουν εκτεθεί σε αδικαιολόγητη βλάβη, καταλήγουμε σε ερευνητικό σκάνδαλο.

Προς τι το ρίσκο;

 

Στην περίπτωση των πειραμάτων για τις επιπτώσεις των καυσαερίων, το πιο πιεστικό ερώτημα είναι κατά πόσο η έκθεση των πιθήκων και των ανθρώπων σε αυτά μπορεί να δικαιολογηθεί μπροστά στα οφέλη της έρευνας.

Οταν χορηγούνται ουσίες που είναι γνωστό ότι είναι επικίνδυνες, τα πιθανά οφέλη θα πρέπει να είναι

Επιστήμονες ανέπτυξαν έμβρυα πρωτευόντων για 20 μέρες

Επιστήμονες ανέπτυξαν έμβρυα πρωτευόντων για 20 μέρες

Δύο ξεχωριστές ερευνητικές ομάδες στην Κίνα ανέπτυξαν έμβρυα πρωτευόντων ζώων για 20 μέρες σε δοκιμαστικό σωλήνα (in vitro), σε μια εξέλιξη που αποτέλεσε το έναυσμα για την επανεκκίνηση της δημόσιας συζήτησης για την ανάπτυξη ανθρώπινων εμβρύων σε πειραματικό στάδιο, πάνω από το υφιστάμενο όριο των 14 ημερών.

Οι νέες μελέτες δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Science και οι ειδικοί στον τομέα είναι ενθουσιασμένοι με τα αποτελέσματα.

Αμφότερες οι ομάδες ανέπτυξαν τα έμβρυα πιθήκων σε μήτρες από τζέλ (gel matrix), οι οποίες παρέχουν υψηλότερα επίπεδα οξυγόνου από ότι τα κύτταρα στην μήτρα. Αυτή η τεχνική καλλιέργειας αναπτύχθηκε από ερευνητές από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας στην Καλιφόρνια των Ηνωμένων Πολιτειών (California Institute of Technology in the United States), οι οποίοι το 2016 πέτυχαν την ανάπτυξη ανθρώπινων εμβρύων για 13 μέρες.

Μία εκ των ερευνητικών ομάδων, ηγούμενη από τον βιολόγο Ji Weizhi από το Yunnan Key Εργαστήριο

Αυστραλία: Ήρθε η ώρα να ανοίξουν τα εργαστήρια που χρησιμοποιούν ζώα για ερευνητικούς σκοπούς

Βιοηθική και πειράματα στα ζώα

Σύμφωνα με Αυστραλιανούς επιστήμονες, αλλά και πανεπιστημιακά ιδρύματα είναι αναγκαίο τα εργαστήρια όπου χρησιμοποιούνται ζώα να είναι πιο «ανοιχτά» στο ευρύ κοινό.

Σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Μελβούρνη ειπώθηκε πώς η Αυστραλία θα μπορούσε να ακολουθήσει το παράδειγμα του Ηνωμένου Βασιλείου στο πώς επικοινωνούν την έρευνα στα ζώα στο ευρύ κοινό.

Παλαιότερα, επικρατούσε μια μυστικοπάθεια για τον τρόπο χρήσης των ζώων στην έρευνα κάτι το οποίο έχει αλλάξει από το 2012 και έπειτα. Πιο συγκεκριμένα, όλο και περισσότεροι οργανισμοί ανά τον κόσμο προβαίνουν σε «βήματα» που αφορούν μεγαλύτερη διαφάνεια στα ερευνητικά τους προγράμματα για ζώα. Μέσω αυτών των «βημάτων» φαίνεται η υπευθυνότητα των οργανώσεων όσον αφορά τα ηθικά ζητήματα που εγείρονται για την χρήση των ζώων στην έρευνα.