Ανθρώπινα πειράματα: η σκοτεινή πλευρά της “ιατρικής εξέλιξης” και Διεθνές Δίκαιο

Σαββίνα Καλαϊτζίδου

 

Στη σύγχρονη εποχή, η ιατρική επιστήμη και έρευνα έχει επιτύχει τρομερές ανακαλύψεις, και έχει σημειώσει τρομακτική πρόοδο στη θεραπεία, πρόληψη και αντιμετώπιση ποικίλων ασθενειών και ιατρικών προβλημάτων. Έτσι, δεδομένης της ασφάλειας και της απάντησης που προσφέρει σήμερα η επιστήμη σε κάθε σχεδόν ερώτημα, σπάνια αναρωτιέται κανείς το παρασκήνιο που κρύβεται πίσω από όλα αυτά τα σπουδαία βήματα, και το “κόστος” αυτής της εντυπωσιακής εξέλιξης. Οι περισσότεροι ίσως αγνοούν ότι δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου η ιατρική επιστήμη δοκιμάστηκε και εξελίχθηκε πάνω στο ίδιο είδος το οποίο ήταν ταγμένη να υπηρετεί και να βοηθά – δηλαδή το ανθρώπινο είδος.

Ένα πρόσφατο παράδειγμα

 

Δεν έχει περάσει καιρός από όταν ξέσπασε το σκάνδαλο με τη χρηματοδότηση από τρεις κολοσσούς της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας πειραμάτων που πραγματοποίησε ινστιτούτο έρευνας σε ανθρώπους για την επίδραση των εκπεμπόμενων καυσαερίων στην υγεία τους. Πιο συγκεκριμένα, οι VW, Daimler, BMW, αλλά και η εταιρία Bosch, ανέθεσαν στο ινστιτούτο τη διεξαγωγή μιας δοκιμής αναφορικά με την εισπνοή από 25 υγιή άτομα, για μικρό χρονικό διάστημα, διοξειδίου του αζώτου, το οποίο και εμπεριέχεται στα εκπεμπόμενα από τα αυτοκίνητα καυσαέρια. Κατόπιν της εισπνοής του αερίου πραγματοποιήθηκαν ιατρικές μετρήσεις για να διαπιστωθεί η επίδραση της ουσίας στην ανθρώπινη υγεία.

Ιατρικά πειράματα του 20ου αιώνα σε ανθρώπους

 

Το παραπάνω συμβάν, ωστόσο, συνιστά μόνο ένα πολύ μικρό δείγμα των ιατρικών πειραμάτων και πράξεων που έχουν διεξαχθεί σε ανθρώπους – με ορισμένες από αυτές να ξεπερνούν τους φραγμούς που θέτουν η λογική, η σκληρότητα, η ιατρική δεοντολογία και η ηθική.

Ξεκινώντας από ένα -κατά κοινή ομολογία- ιδιαίτερα μελανό σημείο της ανθρώπινης ιστορίας σε όλους τους τομείς, αυτό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα “πειράματα” που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκειά του έχουν χαρακτηριστεί ιδιαίτερα βάναυσα, μέχρι και φρικιαστικά.

 

Πιο αναλυτικά, στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Auschwitz, στο κτίριο Block 10, αποκαλύφθηκε ότι πραγματοποιούνταν πειράματα στείρωσης αποκλειστικά σε Εβραίες νεαρές παντρεμένες γυναίκες, με την έγχυση μιας ιδιαίτερα καυστικής ουσίας στα γεννητικά τους όργανα, η οποία προκαλούσε φρικτούς πόνους, και άφησε όσες επέζησαν από αυτή τη μέθοδο ανίκανες για τεκνοποιία. Άλλες γυναίκες υποβάλλονταν σε πολύ υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας -σε σημείο εγκαυμάτων- για να διαπιστωθεί αν θα νοσούσαν από καρκίνο στη μήτρα και, μετέπειτα, υποβάλλονταν σε βιοψίες. Επιπλέον, επιστολές κάνουν γνωστό ότι από το ίδιο στρατόπεδο η γερμανική εταιρία παραγωγής φαρμάκων και χημικών ουσιών Bayer “προμηθευόταν”, κατόπιν συμφωνίας με τον διοικητή του στρατοπέδου και έναντι πληρωμής, “παρτίδες υποκειμένων” -όπως οι ίδιοι τις ονόμαζαν συνθηματικά- που δεν ήταν άλλα από γυναίκες κρατούμενες. Τα θύματα αυτά προορίζονταν για τη δοκιμή από την εταιρία ενός υπνωτικού φαρμάκου, κατά τη διάρκεια της οποίας πέθαιναν ορισμένες “παρτίδες” και, στη συνέχεια, ζητούνταν νέες.

 

Παιδιά που χρησιμοποίησε ο Josef Mengele στα πειράματά του. Πηγή: https://allthatsinteresting.com/josef-mengele-nazi-experiments

Εξίσου ανατριχιαστικά είναι τα γενετικά πειράματα που διενεργούνταν σε δίδυμα παιδιά από τον γνωστό γιατρό Josef Mengele, ώστε να εξακριβωθούν τα ιδιαίτερα γενετικά γνωρίσματά τους, καθώς εκείνος πίστευε πως ενδεχομένως θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη δημιουργία της Αρίας φυλής. Ακόμα,

Σώπα μη μιλάς....

Σώπα μη μιλάς....

Ένα συγκλονιστικό όσο και διαχρονικό ποίημα.
Απαγγέλλει η Μαριέτα Ριάλδη

Σώπα μη μιλάς…

Σώπα, μη μιλάς , είναι ντροπή
κόψ’ τη φωνή σου
σώπασε επιτέλους
κι αν ο λόγος είναι αργυρός
η σιωπή είναι χρυσός.
Τα πρώτα λόγια που άκουσα από παιδί
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα μου λέγανε:
“σώπα”.

Στο σχολείο μου κρύψαν την αλήθεια τη μισή,
μου λέγανε :”εσένα τι σε νοιάζει ; Σώπα!”
Με φιλούσε το πρώτο κορίτσι που ερωτεύτηκα και μου λέγανε:
“κοίτα μην πεις τίποτα, σσσσ….σώπα!”
Κόψε τη φωνή σου και μη μιλάς, σώπαινε.

Και αυτό βάσταξε μέχρι τα είκοσι μου χρόνια.
Ο λόγος του μεγάλου
η σιωπή του μικρού.
Έβλεπα αίματα στο πεζοδρόμιο,
“Τι σε νοιάζει εσένα;”, μου λέγανε,
“θα βρεις το μπελά σου, σώπα”.

Αργότερα φωνάζανε οι προϊστάμενοι
“Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις ,σώπα”
Παντρεύτηκα , έκανα παιδιά ,
η γυναίκα μου ήταν τίμια κι εργατική και
ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή , που της έλεγε “Σώπα”.

Σε χρόνια δίσεκτα οι γονείς, οι γείτονες με συμβουλεύανε :
“Μην ανακατεύεσαι, κάνε πως δεν είδες τίποτα. Σώπα”
Μπορεί να μην είχαμε με δ’ αύτους γνωριμίες ζηλευτές,
με τους γείτονες, μας ένωνε , όμως, το Σώπα.

Σώπα ο ένας, σώπα ο άλλος σώπα οι επάνω, σώπα η κάτω,
σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι και οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσα μας.

Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του “Σώπα”.
και μαζευτήκαμε πολλοί
μία πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη ,αλλά μουγκή!

Πετύχαμε πολλά, φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε παράσημα,
τα πάντα κι όλα πολύ.
Εύκολα , μόνο με το Σώπα.
Μεγάλη τέχνη αυτό το “Σώπα”.

Μάθε το στη γυναίκα σου, στο παιδί σου, στην πεθερά σου
κι όταν νιώσεις ανάγκη να μιλήσεις ξερίζωσε τη γλώσσά σου
και κάν’τη να σωπάσει.
Κόψ’τη σύρριζα.
Πέτα την στα σκυλιά.

Το μόνο άχρηστο όργανο από τη στιγμή που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.
Δε θα έχεις έτσι εφιάλτες , τύψεις κι αμφιβολίες.
Δε θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου και θα γλιτώσεις από το βραχνά να μιλάς ,
χωρίς να μιλάς να λές “έχετε δίκιο, είμαι σαν κι εσάς”
Αχ! Πόσο θα ‘θελα να μιλήσω ο κερατάς.
και δε θα μιλάς ,
θα γίνεις φαφλατάς ,
θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς.

Κόψε τη γλώσσα σου, κόψ’ την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια.
Γίνε μουγγός.
Αφού δε θα μιλήσεις , καλύτερα να το τολμήσεις.  Κόψε τη γλώσσα σου.

Για να είμαι τουλάχιστον σωστός στα σχέδια και στα όνειρά μου
ανάμεσα σε λυγμούς και σε παροξυσμούς κρατώ τη γλώσσα μου,
γιατί νομίζω πως θα’ ρθει η στιγμή που δε θα αντέξω
και θα ξεσπάσω και δε θα φοβηθώ και θα ελπίζω
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω με ένα φθόγγο ,
με έναν ψίθυρο , με ένα τραύλισμα , με μια κραυγή που θα μου λεει:
ΜΙΛΑ!…

ΑΖΙΖ ΝΕΣΙΝ (1915-1995)

Αζίζ Νεσίν (1915-1995)

Τούρκος σατιρικός συγγραφέας και πολιτικός ακτιβιστής. Ένας από τους πιο γνωστούς λογοτέχνες της Τουρκίας διεθνώς κι ένα από τα πιο φωτεινά μυαλά της γειτονικής χώρας.

Γεννήθηκε ως Μαχμούτ Νουσρέτ Νεσίν στη νήσο Χάλκη της Κωνσταντινούπολης στις 20 Δεκεμβρίου 1915. Αζίζ ήταν το όνομα του πατέρα του, που τον έχασε σε μικρή ηλικία. Μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο και στα 19 του αποφάσισε να ακολουθήσει στρατιωτική καριέρα. Εισήλθε στη Σχολή Ευελπίδων της Τουρκίας και το 1939 ονομάσθηκε ανθυπολοχαγός πεζικού. Στα γράμματα εμφανίστηκε το 1944, δημοσιεύοντας ποιήματα και διηγήματα στη λογοτεχνική σελίδα της εφημερίδας «Μιλιέτ». Ένα χρόνο αργότερα αποτάχθηκε από το

Ο αθλητισμός στα χέρια των ναζί: αλάθητο εργαλείο προπαγάνδας

Νίκος Γιαννόπουλος

Ο Αδόλφος Χίτλερ και το ναζιστικό καθεστώς στη Γερμανία δεν αδιαφόρησε διόλου για τον αθλητισμό. Αντιθέτως, οι χιτλερικοί, όπως κάθε ολιγαρχία που....σέβεται τον εαυτό της, χρησιμοποίησαν τα σπορ για την προπαγάνδα τους δίνοντας μάλιστα ιδιαίτερα βάση σε αυτού του είδους την προβολή. Διαβάστε την ιστορική αναδρομή που ακολουθεί.

 

 

Χίτλερ και ποδόσφαιρο

 

Η άνοδος του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία το 1933 στη Γερμανία συνέπεσε ιστορικά με την αύξηση της δημοφιλίας του ποδοσφαίρου ως κοινωνικό φαινόμενο που επηρεάζε τις μάζες. Ο δικτάτορας το αντιλήφθηκε έγκαιρα γι αυτό και φρόντισε να θέσει τα σπορ στη Γερμανία, και κυρίως το εξαιρετικά δημοφιλές ποδόσφαιρο, στην υπηρεσία του καθεστώτος που εγκαθίδρυσε. Αρχικά, με την αμέριστη στήριξη της διοίκησης της γερμανικής ομοσπονδίας, σχεδόν εξαφάνισε από τους γερμανικούς συλλόγους τους Εβραίους που μέχρι τότε έπαιζαν πρωταγωνιστικό ρόλο στο γερμανικό ποδόσφαιρο.

Ακολούθως, φρόντισε, μέσω των σπορ, να καθιστά γνωστά τα πιστεύω του στην υπόλοιπη Ευρώπη και να κάνει επίδειξη δύναμης. Σε ποδοσφαιρικό αγώνα λίγο πριν τον πόλεμο μεταξύ της Γερμανίας και της Αγγλίας επί γερμανικού εδάφους, οι Αγγλοι διεθνείς υποχρεώθηκαν πριν από τη σέντρα να χαιρετίσουν ναζιστικά σε μία προφανή προσπάθεια του καθεστώτος να προειδοποιήσει για την ισχύ του.

Επίσης, ο Χίτλερ, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας στη Γερμανία, έδωσε εντολή οι καλύτεροι Αυστριακοί αθλητές να αγωνίζονται για τα γερμανικά χρώματα. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση του Αυστριακού ποδοσφαιριστή Ματίας Σίντελαρ. Μεγάλο όνομα της εποχής, αρνήθηκε να παίξει για τη Γερμανία και ένα χρόνο μετά την άρνησή του, βρέθηκε νεκρός. Στα αρχεία της Γκεστάπο, που ανοίχθηκαν μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, ο Σίντελαρ περιγράφηκε ως φίλος των Εβραίων και σοσιαλδημοκράτης. Αρα, έπρεπε να πεθάνει.

Αλλαγή της δομής του γερμανικού πρωταθλήματος

 

Από το 1933 και μετά ο τρόπος διοργάνωσης του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος στη Γερμανία άλλαξε ριζικά. Οι vαζί προχώρησαν σε συγχωνεύσεις συλλόγων για να αυξήσουν το επίπεδο ανταγωνισμού και η χώρα χωρίστηκε σε 17 περιφέρειες (η 17η ήταν η Αυστρία).

Οσο η Γερμανία εξουσιαζόταν από τον Χίτλερ και τους συν αυτώ στο γερμανικό ποδόσφαιρο κυριάρχησε η Σάλκε. Tο καθεστώς χρησιμοποίησε την, προερχόμενη από τη βιομηχανική κοιλάδα του Ρουρ ομάδα ως ένα λαμπρό παράδειγμα για το τι μπορεί να κάνει ο εργατικός πληθυσμός. Η Σάλκε βέβαια είχε ρίζες στο αριστερό, εργατικό κίνημα στη Γερμανίας αλλά οι προπαγανδιστές φρόντισαν να διαγράψουν γρήγορα αυτό το κομμάτι της ιστορίας της ομάδας.

Στο διάστημα από το 1933 έως το 1945 η Σάλκε κέρδισε έξι πρωταθλήματα Γερμανίας. Ενα ακόμα πανηγύρισε η... Ραπίντ Βιέννης, το 1941 αφού, όπως τονίσαμε και πιο πάνω, οι αυστριακές ομάδες έπαιζαν στο γερμανικό πρωτάθλημα. Αλλωστε η Αυστρία δεν ήταν παρά μία επαρχία της Γερμανίας στα χρόνια του πολέμου. Κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών με τους συμμάχους από το 1939 έως το 1945 το ναζιστικό καθεστώς εξακολουθούσε να δίνει μεγάλη σημασία στο ποδόσφαιρο ως μέσο εξύψωσης του ηθικού των μαζών. Τα πρωταθλήματα διεξήχθησαν κανονικά αλλά οι περιορισμοί στις μετακινήσεις λόγω της έλλειψης καυσίμων άλλαξε και πάλι τη δομή του πρωταθλήματος. Καμία ομάδα δεν μπορούσε να διανύσει περισσότερα από 50 χιλιόμετρα.

Το τελευταίο παιχνίδι πριν την παράδοση της Γερμανίας στους συμμάχους έγινε στο Μόναχο το 1945. Στο τοπικό ντέρμπι της πόλης η Μπάγερν νίκησε τη Μόναχο 1860 με 3-2. Tρεις εβδομάδες αργότερα ο ναζισμός νικήθηκε οριστικά.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην υπηρεσία του ναζισμού

 

Το καθεστώς του Χίτλερ επένδυσε πολλά για τη διεθνή επιρροή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες που

Οι πρακτικές της ευγονικής στις ΗΠΑ και τη Ναζιστική Γερμανία

Οι πρακτικές της ευγονικής

στις ΗΠΑ και τη Ναζιστική Γερμανία

Tην «ευγονική» ως επιστημονικό όρο συνέλαβε το 1883 ο Sir Francis Galton, ετεροθαλής εξάδελφος του Δαρβίνου, και την παρουσίασε δημοσίως ως τη «μελέτη των κοινωνικά ελέγξιµων παραγόντων που µπορούν να βελτιώσουν ή να µειώσουν τα φυλετικά προσόντα των µελλοντικών γενεών, τόσο σωµατικά όσο και νοητικά».

Αντικείμενο αφενός της θετικής ευγονικής ήταν η «βελτίωση» των χαρακτηριστικών ενός οργανισμού ή ενός είδους μέσω της επιλεκτικής διασταύρωσης, αφετέρου δε η αρνητική ευγονική αποσκοπούσε στη συστηματική εξάλειψη των αποκαλούμενων ανεπιθύμητων γενετικών χαρακτηριστικών.

Βέβαια, o όρος «ευγονική» έχει χρησιµοποιηθεί µε ποικίλες σηµασίες. Έχει συλληφθεί ως ιδανικό, ως δόγµα, ως επιστήµη αλλά και ως κοινωνικό κίνηµα. Η ευγονική στόχευσε στη δηµιουργία καλύτερων απογόνων και στη βελτίωση της γενετικής δεξαµενής της ανθρωπότητας.

Οι ΗΠΑ πρωτοπορούν στην ευγονική

 

Οι πρώτες πρακτικές εφαρμογής της ευγονικής ανιχνεύονται ήδη από τη δεκαετία του 1890 και κορυφώνονται μέχρι το 1930 στις ΗΠΑ, ενώ από το 1933 με την άνοδο του Χίτλερ στη Γερμανία, η ευγονική έμελλε να επηρεάσει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων μέχρι το 1945.

Τα κινήµατα της ευγονικής έχαιραν της αποδοχής αλλά και του ενθουσιασµού µεγάλου µέρους επιστηµόνων οι οποίοι δραστηριοποιούνταν στο χώρο της γενετικής. Αποτέλεσαν κίνητρο για έρευνα, και στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής χρηµατοδοτήθηκαν από µεγάλες και πλούσιες οικογένειες, όπως οι Rockfellers.

Η έρευνα του Galton για την ευγονική

 

Η έρευνά του έδειξε ότι κάποιες οικογένειες είχαν πολύ περισσότερες πιθανότητες να αφήσουν προικισµένους απογόνους από άλλες, γι’ αυτό και ο ίδιος πίστευε πως για να βελτιωθεί η διανοητική κατάσταση µιας κοινωνίας, η πολιτεία θα έπρεπε: α) να επιβάλει στα µέλη της κοινωνικής και πνευµατικής ελίτ να παντρεύονται νωρίς και να κάνουν όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά και β) να λάβει µέτρα για τον περιορισµό των γεννήσεων στα κατώτερα κοινωνικά στρώµατα, µε στόχο να αποφευχθεί η αναπαραγωγή ατόµων που υστερούν διανοητικά.

Με λίγα λόγια, θεωρούσε ότι ο έλεγχος των γεννήσεων δεν ήταν απλά εφικτό αλλά και απόλυτα επιθυµητό. Πρότεινε, ακόµα, τη στείρωση των ηλιθίων, των εγκληµατιών και των φτωχών που δεν µπορούσαν να ικανοποιήσουν τις επιτακτικές τους ανάγκες από µόνοι τους. Η πρόθεσή του ήταν να αναδείξει την ευγονική όσο το δυνατόν περισσότερο, καθώς πίστευε πως θα αποτελούσε τη θρησκεία του µέλλοντος. Έτσι, ίδρυσε το 1907 στο Λονδίνο το «Εργαστήριο Εθνικής Ευγονικής» µε στόχο τη µελέτη της σχέσης κληρονοµικότητας και κοινωνικού περιβάλλοντος, και το 1908 την «Εταιρία Ευγονικής Εκπαίδευσης».

Στην Αγγλία, αλλά και στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, η δουλειά του Galton έγινε ιδιαίτερα δηµοφιλής και συνεχίστηκε από τον συνεργάτη του Karl Pearson (1857–1936). Η ευγονική εκτός από ένα ερευνητικό πρόγραµµα έλαβε τις διαστάσεις ενός δηµοφιλούς κινήµατος. Επιστηµονικές οµάδες ερευνούσαν τα γενεαλογικά δέντρα και διασταύρωναν πληροφορίες, ενώ µαθήµατα ευγονικής εντάσσονταν στα εκπαιδευτικά προγράµµατα πολλών πανεπιστηµίων.

Με λίγα λόγια, το συµπέρασµα του Galton αλλά και του Pearson, ήταν το εξής: για να είναι λαµπρό το µέλλον της ανθρωπότητας, θα πρέπει κάποιες συγκεκριµένες τάξεις και φυλές ανθρώπων να µην έρχονται σε επαφή και να µην αναπαράγονται µε το «κατώτερο απόθεµα» ανθρώπων.

Στις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, ειδικότερα, οι ευγονιστές υποστήριξαν τον περιορισµό της µετανάστευσης, ισχυριζόµενοι πως οι µετανάστες που έφταναν στις ακτές της στις αρχές του 20ου αιώνα από την νοτιοανατολική Ευρώπη ήταν υποδεέστεροι σε σύγκριση µε το «αµερικανικό απόθεµα» σε ό,τι αφορά την ευφυΐα αλλά και άλλες αρετές.

Εξαναγκαστικά μέσα στις επιταγές της ευγονικής και στην Ευρώπη

 

Ενεργώντας, µάλιστα, σύµφωνα µε τις επιταγές της θετικής ευγονικής, πολλοί στοχαστές δεν

Η επιβίωση του ισχυρότερου - video

Ευγονική:Η επιβίωση του ισχυρότερου

Το παρόν βίντεο  μας παρουσιάζει με συνοπτικό τρόπο τις απαρχές και  την ιστορία της εξέλιξης του ευγονικού κινήματος κατά το 19^ον  και 20^ον αιώνια. Μας διευκρινίζει πως η θεωρία της εξέλιξης  του Δαρβίνου διαστρεβλώθηκε και παρερμηνεύτηκε από ορισμένους  για πολιτικούς και κοινωνικούς λόγους, δημιουργώντας έτσι το κίνημα της ανθρωπινής ευγονικής, το οποίο γνώρισε την  υψίστη ακμή του με τις ναζιστικές θηριωδίες του Αδόλφου Χίτλερ. 

Αλεξάντερ Σμορέλ, ο Γερμανός Ορθόδοξος Αντι-ναζιστής νεομάρτυρας

Αλεξάντερ Σμορέλ,

ο Γερμανός Ορθόδοξος Αντιναζιστής νεομάρτυρας

Νεομάρτυς Αλέξανδρος εκ Μονάχου: Η μνήμη του τιμάται στις 13 Ιουλίου, επέτειο της θανάτωσής του με αποκεφαλισμό. «Λαιμητόμω τελειούται» θα μπορούσε να είναι η διατύπωση, αφού ο νεομάρτυρας αποκεφαλίσθηκε, καταδικασμένος σε θάνατο για «εσχάτη προδοσία» από το ναζιστικό καθεστώς, σε ηλικία 25 ετών.

Πρόκειται για τον Αλεξάντερ Σμορέλ, συνιδρυτή μαζί με το φίλο του Χανς Σολ, της αντιναζιστικής οργάνωσης «Λευκό Ρόδο», η οποία με προκηρύξεις που απέστελλε ταχυδρομικά προσπαθούσε να εξεγείρει τη συνείδηση των Γερμανών κατά του καθεστώτος.

Την αγιοκατάταξη πληροφορούμαστε από την επίσημη ιστοσελίδα του Πατριαρχείου Μόσχας (6.2.2012 στα ρωσικά). Ο άγιος εικονίζεται με τη λευκή ιατρική μπλούζα και να κρατά ένα σταυρό μαζί μ’ ένα άσπρο τριαντάφυλλο, σύμβολο του Λευκού Ρόδου και ταυτόχρονα πασχάλιο σύμβολο, σύμβολο της νίκης της ζωής πάνω στο θάνατο.

Το «Λευκό Ρόδο»

Η ονομασία προτάθηκε από το νεομάρτυρα, εμπνευσμένη από ένα απόσπασμα των «Αδελφών Καραμαζώφ» του Ντοστογέφσκυ, του αγαπημένου του συγγραφέα: Είναι η στιγμή που περιγράφεται η επιστροφή του Χριστού στη γη, για να αναστήσει εκ νεκρών ένα κοριτσάκι. «Το κοριτσάκι ανασηκώνεται στο φέρετρο και κοιτάζει τριγύρω, χαμογελώντας με ορθάνοιχτα απορημένα μάτια, κρατώντας ένα μάτσο από άσπρα τριαντάφυλλα που είχαν βάλει στα χέρια της…». Τότε, ο Μέγας Ιεροεξεταστής αναγνώρισε και συνέλαβε το Χριστό και ακολούθησε ο περίφημος μονόλογός του…

Ο πυρήνας της κίνησης απαρτιζόταν από φοιτητές της ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου του Μονάχου, οι οποίοι σπούδαζαν, όντας παράλληλα ενταγμένοι στο στράτευμα. Μετά τη μάχη του Στάλινγκραντ κλιμάκωσαν τη δραστηριότητά τους, μοιράζοντας προκηρύξεις χέρι με χέρι και αναγράφοντας αντιχιτλερικά συνθήματα στους τοίχους.

Για το λόγο αυτό, η όργάνωση, που επί μήνες ήταν στο στόχαστρο της Γκεστάπο, μπόρεσε να

Η επιστολή του Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού στους Γερμανούς για τους Εβραίους

          Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός προς Γερμανούς…

          Μην πειράξετε τους Αδελφούς μας Εβραίους !

Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός προς Γερμανούς…

          Μην πειράξετε τους Αδελφούς μας Εβραίους ! 

Μοναδική στα Παγκόσμια Χρονικά, που δε συναντήθηκε σε καμία άλλη χώρα της Ευρώπης, ήταν η επιστολή διαμαρτυρίας του Αρχιεπίσκοπου Δαμασκηνού προς τις Γερμανικές Κατοχικές δυνάμεις.  Η Επιστολή αυτή στάλθηκε στο Αρχηγείο των Γερμανικών Δυνάμεων Κατοχής στην Ελλάδα το 1943 υπό τη Διοίκηση του Στρατηγού Στρόπ Με την επιστολή αυτή ο Αρχιεπίσκοπος  Δαμασκηνός προσπάθησε να διασώσει τους Ιουδαίους στο θρήσκευμα Έλληνες πολίτες ( Εβραίους ) και τους αθίγγανους, οι οποίοι από το 1943 άρχισαν μαζικά να οδηγούνται σε στρατόπεδα εξολόθρευσης.  Επίσης με εντολή του Δαμάσκηνου εκδίδονταν πιστοποιητικά βαπτίσεως για τους Εβραίους ώστε να εμφανίζονται ως Χριστιανοί και να αποφεύγεται η σύλληψη και απέλασή τους. Για τη παραπάνω δράση του τιμήθηκε αργότερα από την Ισραηλιτική κοινότητα.

Όταν ο Γερμανός Στρατηγός Στροπ έλαβε το έγγραφο, απείλησε τον Αρχιεπίσκοπο ότι θα τον τουφεκίσει. 

Τότε ό Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός έδωσε την παρακάτω απάντηση: 

«Οι Ιεράρχες της Ελλάδος, στρατηγέ Στρόπ, δέν τουφεκίζονται, απαγχονίζονται. Σας παρακαλώ να σεβασθείτε αυτήν την παράδοσιν»

Το κείμενο της Επιστολής είχε ως εξής :

Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία και ο ακαδημαϊκός κόσμος του Ελληνικού Λαού Διαμαρτύρεται κατά της δίωξης των Εβραίων. Ο ελληνικός λαός είναι βαθιά λυπημένος όταν έμαθε πως οι γερμανικές αρχές Κατοχής έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα σταδιακής απέλασης των Ελλήνων της εβραϊκής κοινότητας και ότι οι πρώτες ομάδες των εκτοπισμένων βρίσκονται ήδη καθ ‘οδόν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Πολωνίας …

Σύμφωνα με τους όρους της ανακωχής, όλοι οι Έλληνες πολίτες, χωρίς διακρίσεις , φυλής ή θρησκείας, θα έπρεπε να τυγχάνουν ίσης μεταχείρισης από τις κατοχικές αρχές. Οι Έλληνες Εβραίοι έχουν αποδείξει

Η Ευγονική Εγκληματολογία: μια δυσάρεστη παρένθεση

Η Ευγονική Εγκληματολογία

του Χρήστου Τσουραμάνη, Ομότιμος Καθηγητής 

Ο όρος "ευγονική" (ευ + γένεση) χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Άγγλο στατιστικολόγο και ανθρωπολόγο, Sir Francis Galton (1822 - 1911) στο έργο του  "Hereditary Genius"  που εκδόθηκε το 1883. Tην προσδιόρισε δε ως τη "μελέτη των συνθηκών κάτω από τις οποίες οι άνθρωποι επιζητούν να αναπαραχθούν" (Galton, 1909). Στο ιατρικό λεξικό προσδιορίζεται ως "Η μελέτη για τη βελτίωση ενός πληθυσμού μέσω επιλεγμένης αναπαραγωγής με την πεποίθηση ότι τα επιθυμητά χαρακτηριστικά θα επικρατήσουν και τα ανεπιθύμητα θα εξαλειφθούν".

Από τους  Έλληνες συγγραφείς, ο Σαρειδάκης χρησιμοποιεί τον όρο "ευγονισμός" με τον οποίο "...μπορεί να ορισθεί κάθε προσπάθεια, μέθοδος ή επιστήμη, που έχει ως στόχο την απόκτηση απογόνων με ΄καλά΄  - σωματικά, διανοητικά, ψυχικά ή και ηθικά - χαρακτηριστικά..." (Σαρειδάκης, 2005 : 171). Τέλος, πιο πρόσφατη άποψη αναφέρει πως "Ευγονική είναι η επιστήμη της βελτίωσης του ανθρώπινου είδους μέσα από επιλεγμένες διασταυρώσεις, προκειμένου να επιτευχθούν τα επιθυμητά χαρακτηριστικά ή να αντιμετωπιστούν κάποια άλλα." (Παπαδοπούλου, 2015 : 45).

Με βάση και τα σχετικά σημερινά επιστημονικά δεδομένα γνωρίζουμε πως η ευγονική  αποτελεί κλάδο της Βιολογίας που συνεργάζεται με τη Γενετική και μελετά τις μεθόδους βελτίωσης του ανθρώπινου είδους. Οι οπαδοί της υποστηρίζουν την απαγόρευση του πολλαπλασιασμού ανθρώπων που παρουσιάζουν βασικές νοητικές και ψυχικές ανωμαλίες καθώς και την εν γένει βελτίωση του ανθρώπινου είδους, με την παραγωγή υγιών απογόνων.

Πού αποσκοπεί η ευγονική

Οι παραδοσιακά εξάλλου εκφρασθέντες σκοποί της ευγονικής ήσαν οι εξής δύο: Πρώτον, η απομόνωση ή η παρεμπόδιση της αναπαραγωγής (με στείρωση) γενετικά ελαττωματικών ατόμων και  η ενθάρρυνση της αναπαραγωγής σωματικά και διανοητικά άρτιων ατόμων.

Ο πρώτος σκοπός έχει χαρακτηρισθεί ως αρνητική ευγονική, αλλά είναι βασικά η επικρατούσα άποψη στις περισσότερες, αν όχι σε όλες τις ευγονικές κινήσεις. Ένα παράδειγμα ευγονικής από την ελληνική

Μια επισκόπηση του ναζιστικού ρατσισμού

Επισκόπηση του ναζιστικού ρατσισμού

Ο ρατσισμός τροφοδότησε τη ναζιστική ιδεολογία και πολιτική τακτική. Οι Ναζί θεωρούσαν τον κόσμο χωρισμένο σε ανταγωνιστικές κατώτερες και ανώτερες φυλές, όπου καθένας αγωνιζόταν για επιβίωση και κυριαρχία. Πίστευαν ότι οι Εβραίοι δεν ήταν ένα θρησκευτικό δόγμα, αλλά μια επικίνδυνη μη ευρωπαϊκή "φυλή". Ο ναζιστικός ρατσισμός θα οδηγούσε σε μια άνευ προηγουμένου κλίμακας δολοφονία.

Σημαντικά γεγονότα

1 Οι ρατσιστές πιστεύουν ότι τα έμφυτα, κληρονομικά χαρακτηριστικά καθορίζουν βιολογικά την ανθρώπινη συμπεριφορά. Στις αρχές του εικοστού αιώνα, τέτοιες απόψεις σχετικά με τη φυλή έγιναν ευρέως αποδεκτές σε πολλά μέρη του κόσμου. Στην πραγματικότητα, η φυλή δεν έχει βιολογική βάση, είναι μια πολιτιστική ταξινόμηση των ομάδων.

2 Σύμφωνα με τις ναζιστικές θεωρίες περί φυλής, οι Γερμανοί και άλλοι Ευρωπαίοι είχαν δεδομένα ανώτερα σωματικά και ψυχικά χαρακτηριστικά. Θεωρούσαν ότι οι ευρωπαϊκοί λαοί είναι "Άριοι", προερχόμενοι από τους αρχαίους ινδοευρωπαίους που εγκαταστάθηκαν σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, καθώς και στο Ιράν και την Ινδία.

3 Ο φυλετικός αντισημιτισμός είναι η προκατάληψη ή το μίσος κατά των Εβραίων που βασίζεται σε ψευδείς επιστημονικές θεωρίες. Αυτή η πτυχή του ρατσισμού ήταν πάντα αναπόσπαστο κομμάτι του ναζισμού.

Ρατσιστές θεωρούνται τα άτομα που πιστεύουν ότι εγγενή, κληρονομικά χαρακτηριστικά καθορίζουν βιολογικά την ανθρώπινη συμπεριφορά. Το ρατσιστικό δόγμα πρεσβεύει ότι η καταγωγή είναι το κριτήριο της εθνικής - εθνοτικής ταυτότητας. Στα πλαίσια της ρατσιστικής ιδεολογίας, η αξία ενός ανθρώπου δεν

1933-1945: Πως ο Αδόλφος Χίτλερ προσπάθησε να μεταλλάξει τα Χριστούγεννα και την εορτή του Αϊ-Βασίλη σε εκδηλώσεις και φιέστες ναζιστικής προπαγάνδας

Τα Χριστούγεννα στη χιτλερική Γερμανία

Επιμέλεια: Ευθύμιος Χατζηϊωάννου.

Η μετατροπή της μεγάλης Χριστιανικής εορτής των Χριστουγέννων σε μια εορτή με ναζιστικές σκοπιμότητες, ήταν ένας από τους πρώτους στόχους των Ναζί, όταν ανέλαβαν την εξουσία, το 1933, ενώ από την προπαγάνδα τους δεν γλύτωσε, βέβαια, ούτε ο Άγιος Βασίλης!
Τον Δεκέμβριο του 1941, ο Αδόλφος Χίτλερ οργάνωσε ένα πλούσιο χριστουγεννιάτικο πάρτι, για τα κορυφαία στελέχη του ναζιστικού κόμματος, κατά το οποίο συγκεντρώθηκαν όλοι σχεδόν οι προσκείμενοι σε αυτόν Γερμανοί πολιτικοί και στρατηγοί μπροστά σε ένα τεράστιο Χριστουγεννιάτικο δέντρο, για να εορτάσουν και να ανταλλάξουν δώρα, υπό την παρουσία εκατοντάδων δοκίμων των SS, με τις χαρακτηριστικές ψηλές τους μπότες.
Σε φωτογραφίες από την εκδήλωση αυτή, που διασώθηκαν από τον προσωπικό φωτογράφο του Φύρερ, ο Χίτλερ μοιάζει λίγο κατηφής και προβληματισμένος, προφανώς επειδή παρίστατο σε τέτοια εκδήλωση. Αρκεί να σκεφτεί κανείς, πόσο αταίριαστη και ακατάλληλη θα ήταν για τον ίδιο, που ήταν επικεφαλής μιας αντισημιτικής γενοκτονίας και μιας φιλοπόλεμης δικτατορίας, η εορτή των Χριστουγέννων, που την θεωρούσε ως εορτή για την γέννηση ενός Εβραίου!

Ωστόσο, παρά την έκφρασή του, ο Χίτλερ εμφανίζεται σε αυτές τις εικόνες ως κατακτητής, όχι μόνον της ηπειρωτικής Ευρώπης, αλλά και των Χριστουγέννων –μιας γιορτής, την οποία κατάφερε μέσα σε μόλις έξι χρόνια, να μετατρέψει σε ένα ισχυρό εργαλείο προπαγάνδας.

Ειρήνη στην Γερμανία και όχι σε όλο τον Κόσμο!

Ναζισμός και Χριστούγεννα

Ο γερμανικός πληθυσμός ήταν την εποχή εκείνη σχεδόν αποκλειστικά Χριστιανικός, συνεπώς, όπως και τώρα, τα Χριστούγεννα ήταν τότε η πιο δημοφιλής εορτή για τους κατοίκους της Γερμανίας.

Δεδομένου, ότι πολλά Χριστουγεννιάτικα έθιμα στην Δύση, όπως, άλλωστε, και το σύγχρονο Χριστουγεννιάτικο δέντρο, έχουν τις ρίζες τους στην Γερμανία, τα Χριστούγεννα ήταν, ως εορτή, πολύ σημαντικά για τους Γερμανούς, γεγονός που δημιουργούσε τεράστιες δυσκολίες στο να καταφέρουν να τα «ξεφορτωθούν» οι Ναζί, παρά το ότι αντιπροσώπευαν ότι απεχθανόταν περισσότερο ο Χίτλερ, δηλαδή την Χριστιανική ηθική της ειρήνης στην Γη. Έτσι, λοιπόν, εφόσον δεν μπορούσε να απαλλαγεί εντελώς από αυτά, προσπάθησε να τα μεταλλάξει και να τα κάνει δικά του!

Σε ένα κείμενο ναζιστικής προπαγάνδας του 1937, με τίτλο «Νέες Έννοιες για τα Έθιμα, που

Λαθρεπιβάτης: Μια αντιρατσιστική ταινία βραβευμένη με Όσκαρ. - Πρόταση Διδακτικής αξιοποίησης

Λαθρεπιβάτης: Μια αντιρατσιστική ταινία

Το Schwarzfahrer (λαθρεπιβάτης)[1] είναι μια ταινία μικρού μήκους η οποία έχει κερδίσει το όσκαρ της καλύτερης ταινίας μικρού μήκους το 1994.  Η ταινία αυτή παραμένει πάντα επίκαιρη και διαχρονική, παρ' ότι έχουν περάσει πάνω από 25 χρόνια από τότε που δημιουργήθηκε. Το φιλμ  διαπραγματεύεται με έξοχο τρόπο  το ζήτημα του ρατσισμού, αλλά και τη σχέση που αυτό έχει με τη ναζιστική ιδεολογία, η οποία παρά την επίσημη καταδίκη της, συνεχίζει όχι μόνο να επιβιώνει, αλλά και να γιγαντώνεται στις ημέρες μας.  

Η ιστορία της ταινίας εκτυλίσσεται μέσα σε ένα τραμ. Ένας νεαρός νέγρος μπαίνει μέσα σε αυτό και κάθεται δίπλα σε  μια ηλικιωμένη γυναίκα νοσταλγό της χιτλερικής ιδεολογίας. Η γυναίκα αρχίζει ένα μονόλογο, μέσα από τον οποίο μιλά απαξιωτικά και προσβάλλει ακατάπαυστα όχι μόνο τον άτυχο  συγκαθήμενό της,  αλλά και εν γένει όλους τους μετανάστες. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι τα ρατσιστικά επιχειρήματα που προβάλλονται είναι όμοια σε όλες τις εποχές και σε όλους τους λαούς. Το τέλος της ταινίας είναι εξαιρετικό. Ενώ οι υπόλοιποι επιβάτες του περιστατικού παρακολουθούν σιωπηλοί όσα διαδραματίζονται ο νεαρός νέγρος παίρνει την εκδίκησή του με ξεχωριστό τρόπο…

Η ταινία είναι γερμανικής παραγωγής και  δημιουργήθηκε από τον Pepe Danquart το 1992. Παρακάτω μπορείτε να δείτε μια ενδιαφέρουσα πρόταση διδακτικής αξιοποίησης της εν λόγω ταινίας: 

Διδακτική πρόταση:[2]  

Σενάριο Μαθήματος

“Schwarzfahrer“ (Λαθρεπιβάτης)

Είναι μια ασπρόμαυρη ταινία μικρού μήκους του 1992 σε σκηνοθεσία Pepe Danquart. Γυρίστηκε στο Βερολίνο και απέσπασε το 1994 το Οskar καλύτερης ταινίας μικρού μήκους. Ο τίτλος της ταινίας είναι ένα

Πώς δημιουργείται ένας Ναζί; (Video της Walt Disney του 1943 )

Η εκπαίδευση για τον θάνατο: Πώς δημιουργείται ένας Ναζί from N S on Vimeo.

Πώς δημιουργείται ένας Ναζί;

Το βίντεο που παρουσιάζουμε σε αυτή την ανάρτηση είναι ένα φιλμ κινουμένων σχεδίων με τίτλο: «Η εκπαίδευση θανάτου: Πώς δημιουργείται ένας Ναζί».[1] Πρωταγωνιστής σε αυτό το αντιφασιστικό φιλμ είναι ο Χανς. Ένα αγόρι το οποίο γεννήθηκε και μεγάλωσε στη ναζιστική Γερμανία, εντός της οποίας διαπαιδαγωγήθηκε με αποκλειστικό σκοπό να γίνει άξιος στρατιώτης της Άριας φυλής και υπάκουος οπαδός του Αδόλφου Χίτλερ.

Ο Χανς ανατρέφεται με τέτοιον τρόπο ώστε να βλέπει τους Χίτλερ, Γκαίριγκ και Γκαίμπελς ως την Αγία Τριάδα,  το ναζιστικό ξίφος ως σταυρό, τη Δημοκρατία ως κακιά μάγισσα και το βιβλίο του Χίτλερ «ο Αγών μου» ως Ιερό Ευαγγέλιο… Στον κόσμο που μεγαλώνει, δεν υπάρχει θέση για συμπόνια, οίκτο, τρυφερότητα, ευαισθησία, χάδι και αγάπη. Γαλουχημένος με αυτές τις αρχές ο μικρός μας Χανς ενστερνίζεται  όλες τις ναζιστικές αξίες και

Η ζωή της Άννας Φρανκ (βιογραφία και βίντεο)

Άννα  Φρανκ 

Το βίντεο που παρουσιάζουμε σήμερα είναι ένα σύντομο βιογραφικό κόμικ. Σε αυτό εξιστορείται η ζωή της  νεαρής Εβραιοπούλας, Άννας Φρανκ, η οποία είναι ένα από τα γνωστότερα και πλέον πολυσυζητημένα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας. Αμέσως παρακάτω παρουσιάζουμε και τη βιογραφία της.

Βιογραφία Άννα Φρανκ (1929 – 1945)

Η Άννα Φρανκ ήταν μια νεαρή Γερμανοεβραία και ένα από τα πιο γνωστά και πολυσυζητημένα θύματα του Ολοκαυτώματος. Το ημερολόγιο, που κρατούσε κατά τη δίχρονη παραμονή της οικογένειας της σ' ένα κρησφύγετο στο γερμανοκρατούμενο Άμστερνταμ, είναι ένα από τα πιο πολυμεταφρασμένα και πολυδιαβασμένα βιβλία παγκοσμίως.

Η Ανελίς «Άνε» Μαρί Φρανκ (Annelies «Anne» Marie Frank) γεννήθηκε στη Φραγκφούρτη στις 12 Ιουνίου του 1929. Ήταν η δεύτερη κόρη του επιχειρηματία Ότο Φρανκ (1889-1980) και της Εντίτ Χολέντερ (1900-1945). Η πρωτότοκη κόρη της οικογένειας ονομαζόταν Μαργκότ (1926-1945) και ήταν τρία χρόνια μεγαλύτερη από την Άννα. Οι Φρανκ δεν ήταν φανατικά προσκολλημένοι στον Ιουδαϊσμό και ζούσαν σε μία μη εβραϊκή γειτονιά της Φραγκφούρτης.

Μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία το 1933, η οικογένεια Φρανκ μετακόμισε στο Άμστερνταμ.