 |
Καβάφης και
Χριστιανισμός
|
Του Γεωργίου Τ. Τσερεβελάκη, φιλολόγου
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης ως ποιητής αλλά και ως προσωπικότητα παραμένει αινιγματικός. Όσον αφορά την ποίησή του πολλά μας διχάζουν και μας προβληματίζουν-κυρίως θέματα περιεχομένου αλλά και τεχνικής. Επίσης και ως προσωπικότητα , ως άνθρωπος δηλαδή, έχει χρεωθεί πολλούς χαρακτηρισμούς. Ασφαλώς και ήταν μια ιδιαίτερη περίπτωση στην ιστορία των γραμμάτων της χώρας μας , αλλά όμως έχει παραβλεφθεί η ανθρώπινη πλευρά του. Δεν έχει «ξεκλειδωθεί»πλήρως ο άνθρωπος Καβάφης. Η ψυχοσύνθεσή του ήταν και είναι ένα δυσεξήγητο μυστήριο. Πολλές απορίες μάς γεννώνται, όταν διαβάζομε τα ποιήματά του. Ποιος ήταν ακριβώς; Ποια ήταν η στάση ζωής του; Είχε χριστιανική συνείδηση ;Ένας ποιητής τέτοιου πνευματικού διαμετρήματος τι ηθική σκευή είχε; Εδώ είναι που αναδύεται το ερώτημα :Διακρινόταν ο Καβάφης από θρησκευτικότητα;
Οι περισσότεροι ποιητές , πριν από αυτόν, είχαν :ο Κορνάρος, ο Σολωμός, ο Παπατσώνης, ο Παλαμάς, ο Βάρναλης, ο Ρίτσος κ.ά. Το ερώτημα περί Καβάφη είναι καίριο , διότι ο ποιητής εξέφραζε μιαν πλήρη ερωτική ανορθοδοξία σε πολλά ποιήματά του η οποία δεν είναι διακριτό , αν εξέφραζε επίσης και μιαν ηθική ή και κοινωνική διαφοροποίηση, ή ακόμη και θρησκευτική.
Πρέπει όμως να πούμε ότι ο Καβάφης ήταν ένας θερμός χριστιανός ο οποίος νοιαζόταν αρκετά για τα αμαρτήματά του και πίστευε σε μεταφυσικές δυνάμεις και στην μετά θάνατον ζωή. Εξωτερίκευε μιαν ειρωνεία προς την αμαρτία και αυτή φαίνεται εναργώς σε κάποια ποιήματα όπως στο «Μανουήλ Κομνηνός»:
Ο βασιλεύς κυρ Μανουήλ Κομνηνός
μια μέρα μελαγχολική του Σεπτεμβρίου
Ο Κωνσταντίνος Καβάφης ως ποιητής αλλά και ως προσωπικότητα παραμένει αινιγματικός. Όσον αφορά την ποίησή του πολλά μας διχάζουν και μας προβληματίζουν-κυρίως θέματα περιεχομένου αλλά και τεχνικής. Επίσης και ως προσωπικότητα , ως άνθρωπος δηλαδή, έχει χρεωθεί πολλούς χαρακτηρισμούς. Ασφαλώς και ήταν μια ιδιαίτερη περίπτωση στην ιστορία των γραμμάτων της χώρας μας , αλλά όμως έχει παραβλεφθεί η ανθρώπινη πλευρά του. Δεν έχει «ξεκλειδωθεί»πλήρως ο άνθρωπος Καβάφης. Η ψυχοσύνθεσή του ήταν και είναι ένα δυσεξήγητο μυστήριο. Πολλές απορίες μάς γεννώνται, όταν διαβάζομε τα ποιήματά του. Ποιος ήταν ακριβώς; Ποια ήταν η στάση ζωής του; Είχε χριστιανική συνείδηση ;Ένας ποιητής τέτοιου πνευματικού διαμετρήματος τι ηθική σκευή είχε; Εδώ είναι που αναδύεται το ερώτημα :Διακρινόταν ο Καβάφης από θρησκευτικότητα;
Οι περισσότεροι ποιητές , πριν από αυτόν, είχαν :ο Κορνάρος, ο Σολωμός, ο Παπατσώνης, ο Παλαμάς, ο Βάρναλης, ο Ρίτσος κ.ά. Το ερώτημα περί Καβάφη είναι καίριο , διότι ο ποιητής εξέφραζε μιαν πλήρη ερωτική ανορθοδοξία σε πολλά ποιήματά του η οποία δεν είναι διακριτό , αν εξέφραζε επίσης και μιαν ηθική ή και κοινωνική διαφοροποίηση, ή ακόμη και θρησκευτική.
Πρέπει όμως να πούμε ότι ο Καβάφης ήταν ένας θερμός χριστιανός ο οποίος νοιαζόταν αρκετά για τα αμαρτήματά του και πίστευε σε μεταφυσικές δυνάμεις και στην μετά θάνατον ζωή. Εξωτερίκευε μιαν ειρωνεία προς την αμαρτία και αυτή φαίνεται εναργώς σε κάποια ποιήματα όπως στο «Μανουήλ Κομνηνός»:
Ο βασιλεύς κυρ Μανουήλ Κομνηνός
μια μέρα μελαγχολική του Σεπτεμβρίου
