Σύσταση για την υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού σε ορισμένες επαγγελματικές ομάδες στον χώρο της υγείας - Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής

Σύσταση για την υποχρεωτικότητα του εμβολιασμο

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής ασχολήθηκε με το ζήτημα της δυνατότητας πρόβλεψης υποχρεωτικού εμβολιασμού των ιατρών και του νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και όλων όσοι στελεχώνουν δομές υγείας (δημοσίου και ιδιωτικού τομέα) ή δομές περίθαλψης ευπαθών ομάδων (ηλικιωμένων, ατόμων με χρόνιες παθήσεις ή ατόμων με αναπηρία), μετά από σχετικό ερώτημα του Πρωθυπουργού. 

Λαμβάνοντας υπόψη:

- τα επιστημονικά δεδομένα και τις έως τώρα δημοσιευμένες μελέτες για τα εγκεκριμένα εμβόλια,
- τα δεδομένα εμβολιασμού για τις συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες στην Ελλάδα,
- τις αρχές της αυτονομίας, της ωφέλειας και της μη-βλάβης,
- την αρχή της αναλογικότητας, και
- τη νομική διάσταση του ζητήματος,

η Επιτροπή προτείνει μια προσέγγιση «κλιμακούμενης πρωτοβουλίας» από την πλευρά της Πολιτείας, με τρία στάδια:

  α) Προσαρμοσμένες σε κάθε επαγγελματική ομάδα (ιατροί, νοσηλευτές, εργαστηριακοί, προσωπικό μονάδων φροντίδας, κ.λπ.)  εκστρατείες στοχευμένης ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για εκούσιο εμβολιασμό, οι οποίες βασίζονται σε επιστημονικά στοιχεία που επικαιροποιούνται συνεχώς, με προϋπόθεση την προηγούμενη κατανόηση των φόβων και των γενικότερων αντιλήψεων.

   β) Μέτρα ενθάρρυνσης/αποθάρρυνσης που θα μπορούσαν να σχεδιαστούν από την Πολιτεία σε συνεργασία με τη διοίκηση των μονάδων υγείας, όπως π.χ. διευκόλυνση του ραντεβού για τον εμβολιασμό, ελαστικότητα στο ωράριο εργασίας τις ημέρες του εμβολιασμού, προτεραιότητα στη επιλογή αδειών, ή  υποχρεωτική χρήση διπλής μάσκας και εξοπλισμού ατομικής προστασίας.

   γ) Πρόβλεψη υποχρεωτικότητας ως έσχατη λύση, η οποία πρέπει να έχει συγκεκριμένο χρονικό

Θα εκθρονίσει η νόσος Covid-19 την «αυτονομία» ως κυρίαρχη αρχή της βιοηθικής;

Θα εκθρονίσει η νόσος Covid-19 την «αυτονομία»;

Πώς θα είναι η βιοηθική μετά την Covid-19; Η εμπειρία των απαγορεύσεων κυκλοφορίας, η κοινωνική απομόνωση, ο φόβος ενός αόρατου εχθρού, ο σεβασμός στους ειδικούς θα μπορούσαν να αλλάξουν τις αντιλήψεις για το πώς προσεγγίζουμε τα ηθικά διλήμματα.

Η RuthChadwick, συνεκδότης του περιοδικού Bioethics αναφέρει ότι «Μία έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το βρετανικό thinktankDemosδιαπίστωσε ότι το 12% αυτών που φορούν μάσκα είπαν ότι «μισούν» εκείνους που δεν φορούν κάποιο κάλυμμα στο πρόσωπό τους, ενώ το 14% όσων σέβονται την απαγόρευση μετακινήσεων (lockdown) εξέφρασαν το ίδιο συναίσθημα για όσους παραβιάζουν το lockdown.

Τι σημαίνει αυτό για τις αρχές της βιοηθικής; «Το μίσος είναι αρκετά βήματα πέρα από την κοινωνική αποδοκιμασία. Υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρχει κάτι περισσότερο από ανησυχίες σχετικά με το πρόβλημα του ελεύθερου αναβάτη, ή ακόμη και ανησυχίες σχετικά με άμεσες απειλές για την προσωπική ασφάλεια κάποιου, εάν οι άνθρωποι θεωρούνται ως «κακοί» ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη επικινδυνότητα της συμπεριφοράς τους σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Ίσως απαιτείται μεγαλύτερος προβληματισμός για την αλληλεγγύη παρά για την αυτονομία. Ίσως το πιο εντυπωσιακό είναι το ερώτημα ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την πιθανότητα της κοινωνικής αλληλεγγύης και τις επιπτώσεις στην εφαρμογή και τη χρησιμότητα της αρχής της αλληλεγγύης στη βιοηθική», αναφέρει η  RuthChadwick.

Η Chadwickαμφισβητεί το κυρίαρχο παράδειγμα της αυτονομίας. Ο CarterSneadυποστηρίζει ότι η

Ζητήματα Ιχνηλάτησης Κρουσμάτων και Επαφών τους - Σύσταση της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής

Ζητήματα Ιχνηλάτησης Κρουσμάτων και Επαφών τους

Η Σύσταση της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής για την «ιχνηλάτηση κρουσμάτων του κορωνοϊού και των επαφών τους», βασισμένη σε εισήγηση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων Covid-19, επισημαίνει τα ηθικοκοινωνικά ζητήματα που αφορούν την παρακολούθηση της διασποράς του ιού.

Στο κείμενό της παρουσιάζονται οι μέθοδοι ιχνηλάτησης που χρησιμοποιούνται στη χώρα μας και διεθνώς, οι οποίες βασίζονται σε εκτεταμένη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Η εφαρμογή των μεθόδων αυτών θέτει το κρίσιμο ερώτημα του πώς μπορεί να συμβιβασθεί η αναχαίτιση της εξάπλωσης της πανδημίας με την προστασία της ιδιωτικότητας των πολιτών.

Η Σύσταση εκθέτει την ισχύουσα νομοθεσία και καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις, στις οποίες επισημαίνεται ιδίως:

- Η σημασία της αναγκαίας συναίνεσης των πολιτών στην εφαρμογή οποιασδήποτε μεθόδου ιχνηλάτησης, ως βάση της εμπιστοσύνης τους για τη διαχείριση προσωπικών τους δεδομένων

Μπορεί ο COVID-19 να δώσει νέα πνοή στην ηθική;

Μπορεί ο COVID-19 να δώσει νέα πνοή στην ηθική;

Η πανδημία COVID-19 έχει φέρει την ηθική στο προσκήνιο. Ερωτήσεις που συζητήθηκαν προηγουμένως από μικρό αριθμό ατόμων που ενδιαφέρονται ή επηρεάζονται από συγκεκριμένα ζητήματα τίθενται τώρα με μια άνευ προηγουμένου επείγουσα ανάγκη σε ολόκληρο τον δημόσιο τομέα.

Μία από τις ενδιαφέρουσες πτυχές αυτής της εξέλιξης είναι ο τρόπος με τον οποίο οι ερωτήσεις που θέτουμε τώρα εφιστούν την προσοχή, όχι μόνο στη σημασία της ηθικής στη δημόσια ζωή, αλλά και στην ίδια τη φύση της ηθικής ως πρακτικής, δηλαδή της ηθικής όπως εφαρμόζεται με συγκεκριμένες κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες.

Μερικά από αυτά τα ερωτήματα που έχουν συλλάβει τη δημόσια φαντασία συζητήθηκαν αρχικά ειδικά στους κύκλους υγειονομικής περίθαλψης και στο επίπεδο της πολιτικής υγείας: ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν για να αποφευχθεί η υπερφόρτωση των νοσοκομείων εάν υπάρχει αύξηση του αριθμού των ατόμων που χρειάζονται νοσηλεία; Πώς θα δοθεί προτεραιότητα στους πόρους κρίσιμης φροντίδας, όπως οι αναπνευστήρες, εάν χρειαστεί να ξεπεράσουν την προσφορά; Σε μια κατάσταση κρίσης, τα ηλικιωμένα άτομα ή τα άτομα με αναπηρία θα έχουν τις ίδιες ευκαιρίες πρόσβασης σε λιγοστούς πόρους, παρόλο που μπορεί να έχουν λιγότερες πιθανότητες επιβίωσης από τα άτομα χωρίς συνθήκες ή αναπηρίες που σχετίζονται με την ηλικία; Τι επίπεδο κινδύνου πρέπει να αναλαμβάνουν οι εργαζόμενοι στην υγειονομική περίθαλψη κατά τη θεραπεία ασθενών σε καταστάσεις στις οποίες ο εξοπλισμός ατομικής προστασίας μπορεί να είναι ανεπαρκής ή μη διαθέσιμος; Τα δικαιώματα των ασθενών με χρόνιες παθήσεις έχουν αντικατασταθεί από την ανάγκη προετοιμασίας της υγειονομικής υπηρεσίας για την ικανοποίηση μιας ζήτησης που μέχρι σήμερα δεν έχει προκύψει; Η απάντηση στην COVID-19 με βάση τα τρέχοντα στοιχεία θα θέσει σε κίνδυνο την ικανότητα του συστήματος υγείας να παρέχει καθημερινό πρόγραμμα εξωτερικού ασθενή και μη επείγουσα περίθαλψη σε ασθενείς στο εγγύς μέλλον;

Άλλα ερωτήματα σχετίζονται ευρύτερα με τη διασταύρωση μεταξύ υγείας και κοινωνίας: πώς υπολογίζουμε τα

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις του κορωνοϊού: Μοναξιά και ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις του κορωνοϊού:

 Μοναξιά και ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές

Η απολύτως επιβεβλημένη απομόνωση στο σπίτι, η αποφυγή των κοινωνικών επαφών και η τακτική τήρηση μέτρων υγιεινής και αυτοπροστασίας λόγω της εξάπλωσης του κορονοϊού έχουν αναπόφευκτες ψυχολογικές παρενέργειες σε ορισμένους ανθρώπους. Η ένταση της μοναξιάς και των ψυχαναγκαστικών συμπεριφορών, όπως το αδιάκοπο πλύσιμο των χεριών, είναι δύο από αυτές τις επιπτώσεις.

Οι επιστήμονες έχουν δείξει εδώ και καιρό ότι η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά συχνά - αλλά όχι πάντα- μπορούν να επιδράσουν αρνητικά και στη σωματική υγεία ενός ανθρώπου, όχι μόνο στην ψυχική. Οι άνθρωποι που νιώθουν αποκομμένοι από τους υπόλοιπους, σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες, είναι πιθανότερο να κρυολογήσουν, να εμφανίσουν καρδιοπάθεια, μειωμένες νοητικές-γνωστικές λειτουργίες, κατάθλιψη και τελικά μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Σε βάθος χρόνου η μοναξιά έχει συνέπειες ανάλογες του καπνίσματος ή της παχυσαρκίας.

Μια πρόσφατη μελέτη στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό «The Lancet», με επικεφαλής τη δρ Σαμάνθα Μπρουκς του Τμήματος Ψυχολογικής Ιατρικής του Βασιλικού Κολλεγίου (King's) του Λονδίνου, η οποία αξιολογεί τα έως τώρα δεδομένα από όλες τις σχετικές έρευνες, βρήκε ότι η καραντίνα και η απομόνωση διαρκείας μπορούν να οδηγήσουν σε μετατραυματικό στρες, άγχος, κατάθλιψη, αλλά επίσης σε κόπωση, πτώση ηθικού του κοινού και δημόσια αντίδραση τελικά.

Όπως τονίζεται, «η καραντίνα είναι συχνά μια δυσάρεστη εμπειρία για όσους υποβάλλονται σε αυτήν. Η απομάκρυνση από αγαπημένα πρόσωπα, η απώλεια της ελευθερίας, η αβεβαιότητα για την εξέλιξη της νόσου, αλλά και η βαρεμάρα, μπορούν μερικές φορές να έχουν δραματικές συνέπειες». Αυτοκτονίες, θυμός και μηνύσεις έχουν κατά καιρούς ακολουθήσει προηγούμενες καραντίνες σε ξεσπάσματα επιδημιών. Γι' αυτό, οι ερευνητές τονίζουν ότι «τα δυνητικά οφέλη μιας υποχρεωτικής μαζικής καραντίνας πρέπει να ζυγιστούν προσεκτικά σε σχέση με το πιθανό ψυχολογικό κόστος».

Οι αορίστου χρόνου καραντίνες είναι πιθανότερο να έχουν περισσότερες αρνητικές παρενέργειες, γι' αυτό, σύμφωνα με τους επιστήμονες, πρέπει να περιορίζονται στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα και το κοινό να έχει από τις αρμόδιες αρχές μια σαφή εξήγηση για τα μέτρα και μια πειστική δικαιολόγηση των θυσιών του. Όπως λένε οι ερευνητές, «οι αρχές δημόσιας υγείας πρέπει να δίνουν έμφαση στο ότι η αυτο-απομόνωση αποτελεί αλτρουιστική επιλογή» (δηλαδή έμπρακτη απόδειξη ενδιαφέροντος για τους άλλους και όχι μόνο αυτο-προστασία).

Εν μέσω πανδημίας κορονοϊού, τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και αποφυγής των κοινωνικών επαφών (social distancing) είναι αναπόφευκτα και αναγκαία, καθώς μπορούν να σώσουν πολλές ζωές. Συνεπώς αποτελεί ατομική ευθύνη του καθενός να τα τηρήσει και να αναστείλει προσωρινά τις κοινωνικές τάσεις του για παρέες και διασκέδαση. Όσο περισσότερο πείθεται ο κόσμος ότι πρέπει όντως να φοβάται και όσο εμπεδώνεται παράλληλα ένα αίσθημα κοινωνικής ευθύνης, τόσο περισσότερο θα συμμορφώνεται.

Ευτυχώς στην εποχή του διαδικτύου, των ηλεκτρονικών μέσων κοινωνικής δικτύωσης, του Skype και των smartphones, είναι πολύ ευκολότερο από ό,τι στο παρελθόν να μένει κανείς σπίτι, χωρίς να νιώθει μόνος και αποκομμένος από τους συγγενείς, τους φίλους του και την κοινωνία γενικότερα. Η τεχνολογία συχνά έχει κατηγορηθεί ότι φέρνει μοναξιά, αλλά, όπως δείχνει και μια πρόσφατη έρευνα της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, είναι στο χέρι των περισσότερων ανθρώπων -με εξαίρεση τους ψηφιακά αναλφάβητους- να αξιοποιήσουν την τεχνολογία για να σπάσουν την απομόνωση.

Τώρα, εν μέσω της πρόκλησης της νόσου Covid-19, είναι η ώρα να φανεί πόσο χρήσιμη είναι η νέα τεχνολογία. Οι άνθρωποι μπορούν να εργάζονται και να συνεργάζονται από το σπίτι τους σχεδόν σαν να βρίσκονται στον ίδιο χώρο, μπορούν να μιλάνε πρόσωπο με πρόσωπο από τις οθόνες των συσκευών τους (Skype, video chat), μπορούν να δικτυωθούν με ποικίλους τρόπους και να ανταλλάξουν απόψεις, μπορούν να κάνουν ηλεκτρονικά μαθήματα σαν να βρίσκονται στην τάξη ή να παίξουν ομαδικά ηλεκτρονικά παιγνίδια.

Iδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

Οι άνθρωποι με Iδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ - Obsessive-Compulsive Disorder - OCD) που πάντα έπλεναν υπερβολικά συχνά τα χέρια τους, τώρα -με τις οδηγίες για συχνό πλύσιμο λόγω του

Ηλικιωμένοι, φοβούμενοι τον COVID-19 προβαίνουν σε αλλαγές της διαθήκης τους σχετικά με τη διασωλήνωσή τους

Ηλικιωμένοι, φοβούμενοι τον COVID-19

προβαίνουν σε αλλαγές της διαθήκης τους

σχετικά με τη διασωλήνωσή τους

Πρόσφατα, η ηλικιωμένη MinnaBuckπροέβη στην αναθεώρηση της διαθήκης της στην οποία δήλωνε κατηγορηματικά την άρνηση της απέναντι στη διασωλήνωσή της σε περίπτωση μόλυνσή της από τον COVID-19.

Σε παρόμοια ενέργεια έχουν προβεί αρκετοί ηλικιωμένοι. Η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα ανθρώπων, αναλογιζόμενη το τι μπορεί να της συμβεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αντιμετωπίζει τους αναπνευστήρες ως τρομακτικά σύμβολα της απώλειας του προσωπικού ελέγχου, καθώς και της φοβερής δύναμης της τεχνολογίας. Για ορισμένους ηλικιωμένους, η εξάρτησή τους από ένα μηχάνημα όντας αβοήθητοι, ενώ το τέλος της ζωής τους πλησιάζει, αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους φόβους τους. Ωστόσο, υπάρχει και εκείνη η ομάδα ηλικιωμένων που διακατέχεται από την ελπίδα ότι ένα τέτοιο μηχάνημα ίσως μπορεί να τους επαναφέρει προσφέροντάς τους μια ακόμα ευκαιρία στη ζωή.

Σε κάθε περίπτωση αξίζει να σημειωθεί ότι τα υπάρχοντα δεδομένα από χώρες όπως η Κίνα, η Ιταλία και η Αμερική σχετικά με το ποσοστό επιβίωσης μετά τη χρήση αναπνευστήρα είναι ανεπαρκή και αναξιόπιστα ώστε να αποτελέσουν καθοριστικό παράγοντα των σχετικών επιλογών των ηλικιωμένων, σύμφωνα με την ιατρό CarolynCalfee, καθηγήτρια αναισθησιολογίας του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Σαν Φρανσίσκο.

Επιπλέον, σημαντικός παράγοντας που θα πρέπει να διαμορφώσει τις σχετικές επιλογές των ηλικιωμένων αποτελεί ο χρόνος παραμονής τους σε αναπνευστήρα, καθώς και το

Η Θρησκεία και η σχέση της με την επιστήμη της Ψυχολογίας: Μια οπτική μέσα στην εποχή του Κορωνοϊού

Υβόνη Κωνσταντίνου Κλινικός Ψυχολόγος

Αν και τόσο η θρησκεία, όσο και η ψυχολογία προσφέρουν ανακούφιση, η θρησκεία από την μια πλευρά έχει τη δύναμη της μετάνοιας και της συγχώρεσης, ενώ η ψυχολογία έχει τη γνώση της αλλαγής και της εξέλιξης.

Πολλοί πιστεύουν πως η επιστήμη της ψυχολογίας βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις πεποιθήσεις της θρησκείας και μάλιστα αρνούνται τη βοήθεια από κάποιο ειδικό ψυχικής υγείας ως κάτι το μη συμβατό με τη θρησκεία. Λαμβάνοντας υπόψη μου αυτά, όταν άρχισα να σπουδάζω ψυχολογία, ένιωθα αμαρτωλή.

Εκ των υστέρων, ο πνευματικός μου, μου ξεκαθάρισε πως άλλο είναι η βοήθεια που σου προσφέρει η εκκλησία και άλλο είναι η βοήθεια που σου προσφέρει ο ψυχολόγος, ο οδοντίατρος, ο γιατρός. Δεν είναι αμάρτημα να θέλω να διορθώσω το δόντι μου όταν με πονάει ή να θέλω να διορθώσω μια συμπεριφορά μου για να νιώσω καλύτερα. Αμαρτία είναι το να αρνούμαι να αλλάξω και απλά να επιμένω στο Γιατί; Γιατί να μου τύχει αυτό εμένα;.

Μάλιστα, η επιστήμη δεν είναι αναγκαστικά άκρως αντίθετη με την θρησκεία. Ο Δρ. Inzlicht με την ομάδα του στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, έλεγξαν με πείραμα (εφαρμόζοντας τη μέθοδο Stroop) κατά πόσο η εγκεφαλική δραστηριότητα των θρησκευόμενων ατόμων διαφέρει από αυτή των μη θρησκευόμενων σε καταστάσεις που το άτομο έρχεται αντιμέτωπο με τα λάθη του. Τα συμπεράσματα αυτού του πειράματος, ήταν πως η θρησκευτική πίστη επηρεάζει θετικά τα επίπεδα άγχους. Δηλαδή, όσο πιο πολύ πιστεύει κανείς στη θρησκεία, τόσο λιγότερο ενεργοποιούνται οι “περιοχές άγχους” του εγκεφάλου.

Ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Αυγουστίδης, Ψυχίατρος και λέκτορας Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, υποστηρίζει σε άρθρο του πως η σύγχυση στο έργο των επιστημών ψυχικής υγείας και της θρησκείας προκαλείται σε μεγάλο βαθμό από αρκετές ομάδες ή οργανώσεις παραθρησκευτικές και παραεπιστημονικές, που χρησιμοποιούν τίτλους σχετικούς με τη ψυχολογία ή τη ψυχοθεραπεία ή την αυτογνωσία.

Με λίγα λόγια διαστρεβλώνονται οι έννοιες και το περιεχόμενο τόσο της επιστήμης της ψυχολογίας, όσο και της ίδιας της θρησκείας ή του μυστηρίου της εξομολογήσεως. Ο ίδιος συνεχίζει στο ότι η

Οι 8 προκλήσεις της πανδημίας

Οι 8 προκλήσεις της πανδημίας

Ηλίας Μόσιαλος* 

Στα αρχικά στάδια της πανδημίας βρεθήκαμε αντιμέτωποι με εφησυχαστικές απόψεις και ανακοινώσεις σε σχέση με το πραγματικό μέγεθος της πανδημίας, όπως πλέον το γνωρίζουμε. Τον εφησυχασμό όχι του πανικού, αλλά της σοβαρότητας τον είδαμε και στους τρόπους διαχείρισης της κρίσης πολλών κυβερνήσεων.

Η συνειδητοποίηση όμως πως τα αυξανόμενα νούμερα αντιστοιχούν σε ανθρώπους επιβεβαίωσαν την ορθολογική προσέγγιση που βασίζεται στην ερμηνεία της ροής των επιστημονικών δεδομένων.

Πέρα από τα κατεξοχήν άμεσα μέτωπα της διαχείρισης και αντιμετώπισης της απειλής, η πανδημία αναδεικνύει υγειονομικά, πολιτικά, οικονομικά, ηθικά και κοινωνικά διλήμματα. Καλούμαστε όμως να υπερβούμε την αντιπαράθεση και να μετατρέψουμε τα διλήμματα σε προκλήσεις. Πού απαντώνται αυτά τα διλήμματα;

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ: Σωστά υπήρξε συστημική κινητοποίηση και αυστηρά μέτρα για την ανάσχεση της νόσου, η οποία όμως συνέβαλε στην οικονομική ύφεση στον πλανήτη. Ταυτόχρονα ενέκυψαν εύλογα ερωτήματα για το αν η οικονομική ύφεση θα έχει επιπτώσεις στην υγεία. Χρειάζεται λοιπόν να δρομολογηθεί σχολαστικά αλλά και να βρεθεί ισορροπία μεταξύ των μέτρων για τη δημόσια υγεία και την επιστροφή στην πρώην κανονική πραγματικότητα· για αυτό πρέπει να υπάρχει συντονισμένη και ελεγχόμενη αποκλιμάκωση των μέτρων.

ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ - άμεση διαχείριση με υπερεθνικές προσεγγίσεις: Η έμφαση έχει δοθεί στην εθνική πολιτική, αλλά μη μπορώντας οι εθνικές λύσεις να δώσουν απαντήσεις σε παγκόσμια προβλήματα, διαπιστώνεται και η απουσία μεγάλων πολιτικών διακυβευμάτων. Οι εθνικές πολιτικές επικράτησαν, οι αλληλέγγυες εισαγωγές πολύτιμου ιατρικού υλικού σταμάτησαν και απογυμνώθηκαν σύμβολα καταδεικνύοντας την εικόνα της Ε.Ε. ως ουραγού. Οι κατακριτέα υποτονικές επαφές και σχέσεις των ηγετών σε επίπεδο G7 ή G20 ή και σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα ευθύνονται σε μεγάλο ποσοστό για τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης. Αλλά δυστυχώς με αυτή την πανδημία συνειδητοποιούμε επίσης πως σε ευρωπαϊκό επίπεδο λείπουν ηγέτες τύπου Mitterrand και Kohl.

ΚΟΡΟΝΟΪΟΣ - άλλα κοινωνικά και υγειονομικά προβλήματα: Η συμπτωματολογία του νέου κορονοϊού απαιτεί ιδιαιτερότητα στη διαχείριση και στοχευμένη προσοχή στις ευπαθείς ομάδες. Έως τη

Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος: Η αλληλεγγύη θα νικήσει την πανδημία

Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΠΟΥΡΝΑΡΑ

Η φωνή του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής εκπέμπει όπως πάντα γαλήνη και σοφία. Είτε διά ζώσης είτε εκ του μακρόθεν η παρουσία του λειτουργεί κατευναστικά σε όλες τις δύσκολες συγκυρίες, πόσο μάλλον σε αυτήν την πρωτόγνωρη κατάσταση που βιώνουμε σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο ίδιος ευρίσκεται επίσης σε περιορισμό, βλέποντας την καθημερινότητά του να έχει αλλάξει άρδην: «Και εδώ στην Αλβανία συντονιζόμαστε με τις κυβερνητικές εντολές και τις υγειονομικές οδηγίες. Επικοινώνησα εγκαίρως με τα μέλη της Ιεράς Συνόδου και λάβαμε τις ενδεδειγμένες αποφάσεις, σχετικά με τη λειτουργική, εκπαιδευτική, κατηχητική και φιλανθρωπική διακονία της Εκκλησίας μας. Εκείνο το οποίο έχω μάθει στη μακροχρόνια πορεία μου είναι, ζητώντας τη βοήθεια του Θεού, να αναζητώ νέα μονοπάτια διεξόδων μέσα στις χαράδρες των δυσκολιών». 

Τον ρωτώ αν η αναγκαστική κοινωνική αποστασιοποίηση για εμάς τους πολίτες έχει τα χαρακτηριστικά ενός παροδικού μοναχισμού. «Αξίζει να θυμηθούμε ότι ο Ορθόδοξος μοναχισμός, στον οποίο αναφερθήκατε, διέπεται από τρεις βασικές αρχές: την υπακοή, την εγκράτεια και την ακτημοσύνη. Κάτι θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη από τη σημαντική αυτή παράδοση, όπως: υπακοή στους υπεύθυνους για την αντιμετώπιση της κρίσεως, υπακοή στους ειδικούς επιστήμονες που ασχολούνται με τη θεραπεία και την έρευνα, υπακοή στην εντολή “Μένουμε σπίτι”. Ας γίνει το σπίτι το ασκητήριό μας. Δεν είναι εύκολο. Ο κίνδυνος διενέξεων και συγκρούσεων από τον περιορισμό παραμονεύει. Παραμένοντας στο σπίτι μας, ας μην απομονωθούμε. Ας ενισχύουμε ο ένας τον άλλον με λόγο, με σιωπή στοργής και πρόσχαρη διάθεση».

Αγώνας ελευθερίας

«Προσοχή, όμως», επισημαίνει, «να μην περιοριστούμε στην οικογένειά μας. Υπάρχουν πολλοί, οι οποίοι αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες. Μπορούμε να τους προσεγγίζουμε με τα σύγχρονα μέσα ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Επείγει να μετάσχουμε σε αυτόν τον αγώνα ελευθερίας από τον φόβο που πλανιέται γύρω μας. Τέλος, ας γίνουμε πιο λιτοί στον καθημερινό μας βίο. Η αναφορά σας στον μοναχισμό φέρνει στη σκέψη μου έναν θαυμάσιο ορισμό από τη Φιλοκαλία: “Mοναχός ἐστιν ὁ πάντων χωρισθείς καί πᾶσι συνῃρμοσμένος”. (Μοναχός είναι αυτός που έχει αποχωριστεί τα πάντα, αλλά είναι αρμονικά συνδεδεμένος με τους πάντες».

Πώς μπορούμε να καταπολεμήσουμε το διαρκές καθεστώς φόβου που ήρθε με την πανδημία; «Ο φόβος, πράγματι, είναι πολύ επικίνδυνος σύμβουλος», υπογραμμίζει ο Μακαριώτατος. «Διεισδύει με ποικίλους

Η πανδημία του κορωνοϊού θα προκαλέσει πείνα βιβλικών διαστάσεων

Η πανδημία του κορωνοϊού

θα προκαλέσει πείνα βιβλικών διαστάσεων

Ο επικεφαλής της υπηρεσίας ενίσχυσης τροφίμων του ΟΗΕ προειδοποίησε ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει εκτεταμένη πείνα «των βιβλικών διαστάσεων» λόγω της πανδημίας του κορανοϊού, με σύντομο χρονικό διάστημα να δράσει πριν λιμοκτονήσουν εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων.

Περισσότερες από 30 χώρες στον αναπτυσσόμενο κόσμο θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν εκτεταμένο λιμό, και σε 10 από αυτές τις χώρες υπάρχουν ήδη πάνω από 1 εκατομμύριο άνθρωποι στα όρια της πείνας, δήλωσε ο David Beasley, εκτελεστικός διευθυντής του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος.

«Δεν μιλάμε για ανθρώπους που κοιμούνται πεινασμένοι», είπε στο Guardian σε συνέντευξή του. «Μιλάμε για ακραίες συνθήκες, κατάσταση έκτακτης ανάγκης - άνθρωποι κυριολεκτικά βαδίζουν στα όρια της πείνας. Αν δεν πάρουμε φαγητό σε ανθρώπους, οι άνθρωποι θα πεθάνουν». Ο Covid-19 είναι πιθανό να σαρώνει τον αναπτυσσόμενο κόσμο, αλλά η διάδοσή του είναι δύσκολο να μετρηθεί. Αυτό που φαίνεται να είναι βέβαιο είναι ότι τα εύθραυστα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης πολλών αναπτυσσόμενων χωρών δεν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν και η οικονομική καταστροφή που θα ακολουθήσει μετά την πανδημία θα οδηγήσει σε τεράστια πίεση στους πόρους.

«Αυτό είναι πραγματικά κάτι περισσότερο από μια πανδημία - δημιουργεί μια πανδημία πείνας», δήλωσε ο Beasley. «Πρόκειται για ανθρωπιστική και επισιτιστική καταστροφή». Ο Μπέσλεϊ έστειλε το μήνυμά του στο συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ, προειδοποιώντας τους παγκόσμιους ηγέτες ότι πρέπει να ενεργήσουν γρήγορα σε μια ταχέως επιδεινούμενη κατάσταση. Τους παρότρυνε να προωθήσουν περίπου

Ο αντίκτυπος του COVID-19 σε οικογένειες με σπάνιες ασθένειες

Ο αντίκτυπος του COVID-19

σε οικογένειες με σπάνιες ασθένειες

Η JillianHastingsWardγράφει στο BioNews για τον αντίκτυπο της κρίσης COVID-19 στην πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη για τον γιο της Sam (έξι ετών), ο οποίος έχει μια εξαιρετικά σπάνια γενετική κατάσταση, αλλά οι ανάγκες του για υγειονομική περίθαλψη είναι τόσο αλληλένδετες με την υπόλοιπη καθημερινή τους ζωή.

Κάθε οικογένεια αντιμετωπίζει προκλήσεις σε αυτές τις παράξενες μέρες. Από τότε που ξεκίνησε το lockdown, κανένας από τους φροντιστές δεν μπορεί να επισκεφθεί τον Σαμ στο σπίτι, οπότε φροντίζουν αυτόν και τη μεγάλη αδερφή του - δύο πολύ διαφορετικά παιδιά - για 24 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα. Κανονικά είναι και οι δύο στο σχολείο με πλήρη απασχόληση, και οι φροντιστές έρχονται ένα βράδυ κάθε εβδομάδα για να αφήσουν τον σύζυγό της και εκείνη να κάνουν ένα διάλειμμα, ή να περάσουν αδιάκοπο χρόνο με την κόρη τους. Ο σύζυγός της, ενώ εργαζόταν από το σπίτι, εξακολουθεί να κάνει το μεγαλύτερο μέρος της μαγειρικής και να ξοδεύει χρόνο με τα παιδιά μεταξύ των κλήσεων. Η κόρη τους είναι μια τυπική οκτάχρονη και θέλει πολλή διαδραστική προσοχή. Ο Σαμ είναι μη λεκτικός τόσο συχνά χάνει, αλλά παίρνει προτεραιότητα όταν το σώμα του χρειάζεται άμεση προσοχή (αλλαγές πάνας, ώρες γεύματος κ.λπ.). Είναι εύκολο να νιώθει ότι τα απογοητεύει και τα δύο ταυτόχρονα.

Ο Σαμ δεν έχει αναπνευστική αδυναμία, αλλά αν είναι αδιαθεσία για οποιονδήποτε λόγο αυτό μπορεί να προκαλέσει επιληψία και μπορεί να έχει σημαντικές επιληπτικές κρίσεις που στο χειρότερο σενάριο θα

Αποτελεί η Ευθανασία μια απαραίτητη υπηρεσία;

Αποτελεί η Ευθανασία μια απαραίτητη υπηρεσία;

Στα πλαίσια της πανδημίας του κορωνοϊού, οι Καναδοί επιστήμονες υγείας παλεύουν να δώσουν μια ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα αν τελικά η ευθανασία αποτελεί μία απαραίτητη υπηρεσία που το κράτος οφείλει να εξασφαλίζει στους πολίτες του.

Στην τρέχουσα κατάσταση, τουλάχιστον δύο κλινικές στο Οντάριο έχουν ήδη διακόψει την παροχή ευθανασίας [ή όπως ονομάζεται στον Καναδά την παροχή ιατρικής βοήθειας στο θάνατο (MAID)] με στόχο να αποτρέψουν τη μετάδοση του κορωνοϊού, αλλά και να απελευθερώσουν πηγές ιατρικής φροντίδας. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν την παροχή της δυνατότητας διενέργειας ευθανασίας ως απαραίτητη υπηρεσία προωθώντας την χαλάρωση των σχετικών νόμων με στόχο τη πραγματοποίηση «εικονικών αξιολογήσεων καταλληλότητας».

Σύμφωνα με τον AndreaFrolic, του ιδρύματος Επιστημών Υγείας του Hamilton, που έχει διακόψει το αντίστοιχο πρόγραμμά του, βέβαια, η εν λόγω απόφαση δεν πάρθηκε με ευκολία όντας επώδυνη συναισθηματικά τόσο για τους γιατρούς και τους υπεύθυνους του προγράμματος όσο και για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους που αναζητούν την εν λόγω θεραπεία.

Παράλληλα, η ChantalPerrot, υπεύθυνη παροχής ιατρικής βοήθειας στο θάνατο στο Τορόντο, είπε χαρακτηριστικά στο GlobeandMailότι μια τέτοια απόφαση είναι λυπηρή, αδυνατώντας να κατανοήσει τη

Το σκάνδαλο των θανάτων στα γηροκομεία εν μέσω πανδημίας

Το σκάνδαλο των θανάτων στα γηροκομεία

εν μέσω πανδημίας

Κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο έχουν ανατρέψει τις χώρες τους με κοινωνικές αποστάσεις, καταναγκαστική ανεργία και μαζικές δαπάνες πρόνοιας, - όλες για να σώσουν τους πιο ευάλωτους και ηλικιωμένους ανθρώπους στην πυραμίδα του πληθυσμού.

Οι αναφορές για τους θανάτους έχουν καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα: «οι θάνατοι συγκεντρώθηκαν σε μεγαλύτερες ηλικίες». Κατά μία έννοια, είναι μια εντυπωσιακή μαρτυρία για τη δέσμευση του 21ου αιώνα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια που η κυβέρνηση έχει μετακινηθεί τόσο γρήγορα και θυσιάστηκε τόσο πολύ για να σώσει τους ηλικιωμένους. Πιστεύεται ότι το ποσοστό θανάτου είναι σχεδόν 10 φορές υψηλότερο από το μέσο όρο για άτομα άνω των 80 ετών.

Ο κυβερνήτης της Νέας Υόρκης Andrew Cuomo το είπε καλύτερα σε μια συνέντευξη τύπου: «Η μητέρα μου δεν είναι δαπανηρή. Και η μητέρα σου δεν μπορεί να επεκταθεί… Δεν πρόκειται να δεχτούμε μια υπόθεση ότι η ανθρώπινη ζωή είναι μίας χρήσης. Δεν πρόκειται να βάλουμε ένα δολάριο στην ανθρώπινη ζωή. Θα πολεμήσουμε με κάθε τρόπο που μπορούμε για να σώσουμε κάθε ζωή που μπορούμε. Γιατί αυτό νομίζω ότι σημαίνει να είσαι Αμερικανός». Αυτό καθιστά ακόμη πιο αινιγματικό το γεγονός ότι τα άτομα σε γηροκομεία δεν έχουν καλή φροντίδα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, αυτό έχει γίνει ένα σημαντικό ζήτημα στα μέσα ενημέρωσης. Μια ανοιχτή επιστολή προς την κυβέρνηση που έστειλε η Care England και τέσσερις άλλοι κορυφαίοι οργανισμοί είναι εξοργισμένοι. «Βλέπουμε τους ανθρώπους στα [κέντρα φροντίδας] να εγκαταλείπονται στα χειρότερα που

Ο κορονοϊός σταματά τις δοκιμές φαρμάκων για πολλές άλλες ασθένειες

Ο κορονοϊός σταματά τις δοκιμές φαρμάκων

για πολλές άλλες ασθένειες

Όταν ξεκίνησε το 2020, η Neena Nizar και η οικογένειά της ήταν έτοιμες να συγκεντρώσουν το καρπό μιας δεκαετίας σκληρής δουλειάς και θυσίας: μια κλινική δοκιμή πειραματικής θεραπείας για τη σπάνια γενετική διαταραχή των δύο υιών της που είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει πριν από το τέλος του έτους.

Στη συνέχεια ήρθε ο COVID-19. Οι εργασίες για την εκτίμηση της τοξικότητας της πειραματικής θεραπείας στα ζώα έχουν σταματήσει, επειδή τα εργαστήρια έχουν αναγκαστεί να κλείσουν. Το ίδιο για την εταιρεία που επρόκειτο να κατασκευάσει το φάρμακο για κλινικές δοκιμές.

Οι γιοι της Nizar έχουν μια εκφυλιστική διαταραχή που ονομάζεται Νόσος Jansen, η οποία παρεμποδίζει την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει το ασβέστιο και το φώσφορο, προκαλώντας βλάβη στους νεφρούς και οστικές παραμορφώσεις. Ο μεγαλύτερος γιος της, ο οποίος είναι 11 ετών, υποβαλόταν σε τουλάχιστον μία επέμβαση κάθε χρόνο για τα τελευταία πέντε χρόνια και η Nizar ξέρει ότι όσο περισσότερο μένει να περιμένει να λάβει την πειραματική θεραπεία, τόσο λιγότερο πιθανό είναι αυτή να δουλέψει.

Οι επιστήμονες σπεύδουν να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές πειραματικών εμβολίων κατά του κοροναϊού και θεραπείες για το COVID-19. Οι ερευνητές έπρεπε να αποσυρθούν από κλινικές δοκιμές θεραπειών για άλλες ασθένειες. «Θα δούμε ένα σχεδόν πλήρες κλείσιμο της κλινικής έρευνας», λέει ο Tim Dyer, διευθύνων σύμβουλος της Addex Therapeutics, μιας εταιρείας βιοτεχνολογίας που εδρεύει στη Γενεύη της Ελβετίας. Στις 18 Μαρτίου, η Addex ανακοίνωσε ότι θα καθυστερήσει την έναρξη κλινικής δοκιμής για την αντιμετώπιση ακούσιων κινήσεων σε άτομα με νόσο του Parkinson. Την επόμενη εβδομάδα, ο φαρμακευτικός κολοσσός Eli Lilly στην Ινδιανάπολη, Ιντιάνα, ανακοίνωσε ότι θα σταματήσει την εγγραφή σε συνεχιζόμενες μελέτες και θα καθυστερήσει την έναρξη νέων δοκιμών. «Η κατάσταση του COVID-19 είναι δυναμική», δήλωσε εκπρόσωπο της ελβετικής φαρμακευτικής εταιρίας Roche στη Βασιλεία. «Βλέπουμε τώρα επιπτώσεις στην κλινική δοκιμή σε όλες τις περιοχές όπου διεξάγουμε κλινικές μελέτες».

Στο Πανεπιστήμιο Yale στο New Haven του Κονέκτικατ, ο ερευνητής καρκίνου του πνεύμονα Roy Herbst αναφέρει ότι οι κλινικές δοκιμές για καρκίνο έχουν μειωθεί «σχεδόν στο μηδέν» και επιτρέπονται μόνο

ΜΑΝ 2020 – Ένα σύντομο διάλειμμα στην καταστροφική πορεία του ανθρώπου πάνω στη γη (ταινία κινούμενων σχεδίων)

Το 2012 ο Βρετανός Steve Cutts  είχε δημιουργήσει μια εξαιρετική ταινία κινούμενων σχεδίων με θέμα την καταστροφική επέμβαση του ανθρώπου στο  φυσικό περιβάλλον. Στο βίντεο αυτό παρουσιάζεται με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο η αυτοκαταστροφική πορεία του ανθρώπου πάνω στη γη. 

ΜΑΝ 2012

Το 2020, Steve Cutts  επανέρχεται και δημιουργεί ένα σύντομο βίντεο, θέλοντας να περιγράψει τη μικρή δυστυχώς ανάπαυλα αυτής της αυτοκαταστροφικής πορείας του ανθρώπου πάνω στη γη εξαιτίας των ληφθέντων περιοριστικών μέτρων στις ανθρώπινες δραστηριότητες λόγω του COVID-19

  ΜΑΝ 2020

Εξαρτήσεις σε καιρό καραντίνας : Κίνδυνος αλλά και ευκαιρία

Εξαρτήσεις σε καιρό καραντίνας

Σημαντική πτώση καταγράφεται στα αιτήματα για βοήθεια που φθάνουν στις υπηρεσίες του ΚΕΘΕΑ, είτε πρόκειται για τις νόμιμες εξαρτήσεις, δηλαδή το αλκοόλ, τον τζόγο, τη χρήση ψηφιακών μέσων, είτε για παράνομες.

Σημαντική πτώση καταγράφεται στα αιτήματα για βοήθεια που φθάνουν στις υπηρεσίες του ΚΕΘΕΑ, είτε πρόκειται για τις νόμιμες εξαρτήσεις, δηλαδή το αλκοόλ, τον τζόγο, τη χρήση ψηφιακών μέσων, είτε για παράνομες.

Τα στελέχη του, ωστόσο, δεν είναι αισιόδοξα ως προς την ερμηνεία αυτής της μείωσης.

 «Αυτή τη στιγμή μπορούμε να αξιολογήσουμε την κατάσταση μόνο από τις τηλεφωνικές γραμμές στήριξης» λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ η Ελένη Βοτίκα, υπεύθυνη των προγραμμάτων απεξάρτησης από το αλκοόλ και τον τζόγο.

«Κατ’ αρχάς, η κοινωνία γνωρίζει ότι οι υπηρεσίες λειτουργούν με περιορισμούς, οπότε η απόφαση παίρνει αναβολή. Αλλά, επίσης, είναι σύνηθες οι άνθρωποι που είναι εξαρτημένοι να δημιουργούν άλλοθι για να συνεχίσουν: αφού τα πράγματα είναι τόσο δύσκολα τώρα, δεν είναι καιρός για να κάνω κάτι».

Μια ακόμα εξήγηση είναι ότι πολλές φορές το αίτημα για βοήθεια έρχεται υπό την πίεση ενός εξωτερικού κινήτρου, για παράδειγμα της οικογένειας ή ενός επικείμενου δικαστηρίου.

«Μέσα στην συνθήκη που ζούμε, οι προτεραιότητες έχουν αλλάξει. Έχουν αναβληθεί κάποια προβλήματα και έχουν αναδυθεί άλλα, πιο επείγοντα, που μπορεί για παράδειγμα να σχετίζονται με την εργασία» συμπληρώνει η κ. Βοτίκα.

«Η μείωση που διαπιστώνουμε δεν πρέπει να θεωρηθεί ενδεικτική. Θεωρώ σίγουρο ότι η κατάσταση που βιώνουμε εντέλει θα προκαλέσει στον γενικό πληθυσμό αύξηση της χρήσης ουσιών οι οποίες αλλοιώνουν την συνείδηση, είτε πρόκειται για φάρμακα που με νόμιμο τρόπο βρίσκονται στο σπίτι είτε όχι» τονίζει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Τάκης Χαλδαίος, υπεύθυνος του προγράμματος Διάβαση για την απεξάρτηση από παράνομες ουσίες.

«Η αύξηση του άγχους, η αύξηση των συγκρούσεων, της ανεργίας και τα οικονομικά προβλήματα, σε συνδυασμό με τον εγκλεισμό σε χώρους περιορισμένους -που έχει βέβαια σημασία πού ζει ο καθένας, με πόσους συγκατοικεί-, είναι επιβαρυντικοί παράγοντες, που μπορεί να οδηγήσουν στην εξάρτηση. Χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή στην ευκολία με την οποία καταφεύγουμε στις ουσίες που είναι ήδη μέσα στο σπίτι» υπογραμμίζει ο ίδιος.

Ως προς τη χρήση του διαδικτύου και άλλων ψηφιακών εφαρμογών, όπως online παιχνίδια, ο κίνδυνος είναι επίσης ορατός.

«Το ζητούμενο είναι οι γονείς να μην επαναπαυτούν ότι, αφού το παιδί είναι κλεισμένο μέσα στο σπίτι,

Κορωνοϊός, Δημόσια Υγεία και Ανθρώπινα Δικαιώματα

Κορωνοϊός, Δημόσια Υγεία 
και Ανθρώπινα Δικαιώματα

  ΧΑΡΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Δικηγόρος ΑΠ, ΣτΕ, δρ. Ιατρικής Ε.Κ.Π.Α., Επισκέπτης Καθηγητής Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, Καθηγητής Μεταπτυχιακού-Διδακτορικού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. Νομικός Σύμβουλος Ηθικής, Δεοντολογίας  ΚΕΕΛΠΝΟ.

Ι. Εισαγωγή

Στις 11 Μαρτίου του 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε την ασθένεια από τον ιό COVID-19, κορωνοιό ως παγκόσμια πανδημία.

Η προστασία της δημόσιας υγείας είναι διαχρονικά συνυφασμένη με τον περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών, που θεωρούνται θεμελιώδη σε ένα κράτος δικαίου.

Η στάθμιση των εννόμων αγαθών είναι ιδιαίτερα σημαντική. Προστασία της δημόσιας υγείας σημαίνει προστασία δύο τουλάχιστον θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Της ζωής και της υγείας.

ΙΙ. Ανθρώπινα Δικαιώματα

Το Διεθνές Δίκαιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εγγυάται ότι καθένας έχει το δικαίωμα στο υψηλότερο εφικτό επίπεδο Υγείας και υποχρεώνει τις κυβερνήσεις να λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη απειλών για τη δημόσια υγεία και να παρέχουν ιατρική περίθαλψη σε εκείνους που την χρειάζονται. Εξαιτίας της έκτασης και της σοβαρότητας της πανδημίας του κορωνοιού, δικαιολογούνται μέτρα περιορισμού συγκεκριμένων δικαιωμάτων όπως της θέσης σε καραντίνα ή της απομόνωσης που περιορίζουν την ελευθερία κίνησης. Από την άλλη πλευρά θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στα ανθρώπινα δικαιώματα όπως της μη διάκρισης, της διαφάνειας, της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η Επιτροπή Οικονομικών, Κοινωνικών και Πολιτιστικών Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών διακήρυξε ότι το δικαίωμα στην υγεία συνδέεται στενά και εξαρτάται από την εφαρμογή στην πράξη άλλων ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως περιέχονται στο Διεθνή Χάρτη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (International Bill of Rights) που συμπεριλαμβάνουν τα δικαιώματα σε τροφή, στέγη, εργασία, εκπαίδευση, ανθρώπινη αξιοπρέπεια, ζωή, μη εφαρμογή διακρίσεων, ισότητα, την προστασία κατά των βασανιστηρίων, της ιδιωτικής σφαίρας του απορρήτου (privacy), την πρόσβαση σε ενημέρωση και τις αρχές του συνεταιρίζεσται και της ελευθερίας κίνησης. Γίνεται διεθνώς παραδεκτό ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα ώστε η υγειονομική περίθαλψη να παρέχεται σε όλους χωρίς διάκριση, με σεβασμό στους κανόνες ηθικής και δεοντολογίας.

Σύμφωνα με τις συστάσεις της UNESCO πρέπει κατά την διάρκεια των περιορισμών να διασφαλίζεται το δικαίωμα στην εκπαίδευση με ποικιλία λύσεων υψηλής τεχνολογίας, όπου αυτό είναι εφικτό ή και με άλλες λύσεις λιγότερο υψηλής τεχνολογίας https://en.unesco.org/themes/education-emergencies/coronavirus-school-closures.

Θα πρέπει να καταβάλλεται προσπάθεια να αμβλύνεται το χάσμα γενεών. Θα πρέπει να εξαλειφθεί οποιαδήποτε διάκριση ή και στίγμα και να προστατεύεται το ιατρικό απόρρητο. Η πανδημία του κορωνοιού δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να συνοδεύεται από διακρίσεις, ρατσισμό, ξενοφοβία, βία. Η πρόσβαση στις Υπηρεσίες Υγείας θα πρέπει να επιτρέπεται με σεβασμό στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Αυτό άλλωστε είναι και το νόημα της προστασίας της δημόσιας υγείας, η προσέλκυση εκείνων που έχουν νοσήσει στις υγειονομικές δομές του κράτους, όταν αυτό είναι αναγκαίο. Το κριτήριο επομένως είναι η σοβαρότητα της νόσου και η αναγκαιότητα περίθαλψης και όχι οποιαδήποτε άλλα κριτήρια (https://www.hrw.org/news/2020/03/19/human-rights-dimensions-covid-19-response).

Η ελληνική Πολιτεία είναι πλήρως εναρμονισμένη με τις ανωτέρω αρχές.

ΙΙΙ. Το νομοθετικό πλαίσιο. Ο Ποινικός Κώδικας.

Ο νομοθέτης, ορθώς, στην τελευταία τροποίηση του ΠΚ, σε άρθρο 285, επέβαλε ιδιαίτερα αυστηρές

Η ηθική της χρήσης δεδομένων τηλεφώνου για την παρακολούθηση του Covid-19

Η ηθική της χρήσης δεδομένων τηλεφώνου
για την παρακολούθηση του Covid-19

Η Google και το Facebook σκέφτονται να αναλύσουν τις συλλογικές κινήσεις εκατομμυρίων χρηστών, για να καθορίσουν το τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται ο νέος κοροναϊός στις Η.Π.Α. και να μετρήσουν την αποτελεσματικότητα της έκκλησης για κοινωνική αποστασιοποίηση.

Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να μοιραστούν σε κυβερνητικές υπηρεσίες, οι οποίες επεξεργάζονται το τι θα μπορούσε να γίνει, σε μια περίπτωση κατάστασης έκτακτης ανάγκης, για την υγεία κατά τις επόμενες εβδομάδες. Όσοι είναι ενήμεροι για τα σχέδια λένε ότι καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την προστασία της ιδιωτικής ζωής των χρηστών με την ανωνυμοποίηση των δεδομένων. Ισχυρίζονται πως μια γενική εικόνα για το πώς οι άνθρωποι συναθροίζονται και μετακινούνται, μπορεί να αποδειχθεί ζωτικής σημασίας, για την καταπολέμηση του ιού, ο οποίος απειλεί να συντρίψει το αμερικάνικο σύστημα υγείας, εάν ο τρέχων ρυθμός μετάδοσης δεν αλλάξει.

Τα δεδομένα που θα συλλέγονται, θα επιδεικνύουν μοτίβα των κινήσεων των χρηστών. "Ως ερευνητής, θα ήθελα να αναλύσω συγκεντρωτικά και ανώνυμα δεδομένα θέσης που σχετίζονται με την ανθρώπινη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια των πανδημικών κρίσεων Covid-19", λέει ο Marguerite Madden, διευθυντής του Κέντρου Γεωεπιστημονικών Ερευνών στο Πανεπιστήμιο της Γεωργίας. «Ως ιδιωτικός πολίτης, δεν θα αισθανόμουν άνετα, αν οι ιδιωτικές εταιρείες μετέτρεπαν τα στοιχεία της τοποθεσίας μου σε κυβερνητικούς οργανισμούς, εκτός αν γνώριζα πλήρως την επεξεργασία που γίνεται στα προσωπικά μου δεδομένα και πίστευα ότι η χρήση των δεδομένων θα γινόταν με βάση τη συμφωνία». Ο Buckee λέει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα που συλλέγονται, δεν μπορούν να αντιστραφούν με μηχανική επεξεργασία, για να εντοπίσουν τους ανθρώπους. «Οι άνθρωποι ανησυχούν και σωστά», λέει ο Buckee.

Το Facebook παρέχει ήδη δεδομένα για τον σκοπό της μοντελοποίησης της νόσου μέσω ενός έργου που

Είναι ηθικό να επιδιώκεται η ανοσία αγέλης για τον νέο covid 19;

Είναι ηθικό να επιδιώκεται
η ανοσία αγέλης για τον νέο covid 19;

Ο Βρετανός Πρωθυπουργός Boris Johnson, αλλοίωσε την κυβερνητική στρατηγική ενάντια στον Covid-19. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ανέφεραν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο (και η Ολλανδία) υιοθέτησαν μια τακτική που φέρει το τίτλο «ανοσία αγέλης», για την καταπολέμηση της νόσου.

Ο επικεφαλής επιστημονικός σύμβουλος της κυβέρνησης, Patrick Vallance, υποστήριξε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα επιτρέψει να μολυνθούν εκατομμύρια Βρετανοί, ενισχύοντας έτσι τη προαναφερθείσα τακτική. Η συγκεκριμένη προσέγγιση, η οποία ονομάστηκε «Keep Calm and Carry On» κατέστη κατακριτέα από τους επιδημιολόγους και χαρακτηρίστηκε ως «ανήθικη». Η ιδέα της «ανοσίας της αγέλης» βασίζεται σε μία προσέγγιση - που δεν έχει ακόμη αποδειχθεί για τον Covid-19 – πως οι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί από τον ιό είναι ανοσοποιημένοι σε μελλοντικές λοιμώξεις. Εάν αρκετά άτομα του πληθυσμού αποκτήσουν ανοσία, οι ασθένειες σταματούν να εξαπλώνονται. Για μια εξαιρετικά μεταδοτική ασθένεια όπως η ιλαρά, το 95% του πληθυσμού πρέπει να αποκτήσει ανοσία, έτσι ώστε  να επιτευχθεί «ανοσία αγέλης» για το υπόλοιπο 5%. Για τον covid 19, μόνο το 60% (θεωρητικά) πρέπει να έχει ανοσία, για να σταματήσει η εξάπλωση της νόσου. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση ακολουθεί μια χαλαρή προσέγγιση, όσον αφορά την «κοινωνική απομόνωση». Οι αρχές δημόσιας υγείας θα επικεντρωθούν στην προστασία των ευάλωτων ατόμων, ιδίως των ηλικιωμένων, ενώ ο ιός θα εξαπλώνεται αργά δια μέσου του πληθυσμού. Ο απώτερος στόχος είναι να μην υπερφορτωθεί το νοσοκομειακό σύστημα με σοβαρά ασθενείς.

Αυτή η έννοια όμως, - όπως εκφράζεται στα μέσα ενημέρωσης - είναι ηθική; Η συγκεκριμένη τακτική

Κορωνοϊός - προσπάθειες επίσπευσης της παραγωγής εμβολίων

Κορωνοϊός

προσπάθειες επίσπευσης της παραγωγής εμβολίων

Σύμφωνα με σχετικό άρθρο της STAT, οι προσπάθειες των επιστημόνων να δημιουργήσουν εμβόλιο για τον κορωνοϊό φαίνεται να μην ακολουθούν την παραδοσιακή διαδικασία, παραλείποντας το στάδιο των πειραματικών εφαρμογών του σε ζώα.

Η τρέχουσα πραγματικότητα απαιτεί νέες προσεγγίσεις. Όπως επισημαίνει ο MarkFeinberg, της Διεθνούς Πρωτοβουλίας Εμβολίου του AIDS, «Το συνηθισμένο χρονοδιάγραμμα ενός εμβολίου κυμαίνεται από 15 έως 20 χρόνια. Όταν δημοσιεύονται προβλέψεις που αναφέρουν ότι κάτι τέτοιο μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε έναν με ενάμιση μόλις χρόνο αναφορικά προς το εμβόλιο του κορωνοϊού … δεν υπάρχει περίπτωση να επιτευχθεί ο συγκεκριμένος στόχος χωρίς την υιοθέτηση νέων προσεγγίσεων».

Παρά το γεγονός ότι η παραπάνω θέση διαμορφώνεται ως απόρροια των αναγκών της εποχής, δεν φαίνεται να πείθει όλους τους επιστήμονες βιοηθικής. Σύμφωνα, ωστόσο, με σχετικό email του JonathanKimmelman, διευθυντή της μονάδας βιοιατρικής ηθικής του πανεπιστημίου McGill, στη STAT «Οι εξάρσεις και οι εθνικές καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης συχνά δημιουργούν πίεση οδηγώντας στην αναστολή δικαιωμάτων, βασικών και/ή φυσιολογικών κανόνων ηθικής συμπεριφοράς. Συχνά οι