Από τον Αδάμ στην Dolly;

Από τον Αδάμ στην Dolly;

Της Μαρίας Τσαλίκη, 

Kάποτε η ιδέα της κλωνοποίησης αποτελούσε απλώς ένα καλογραμμένο σενάριο επιστημονικής φαντασίας ή ίσως για πολλούς μια καλοστημένη χολιγουντιανή ταινία θρίλερ. Ο ανθρώπινος νους αδυνατούσε να συλλάβει την ιδέα της εξ ολοκλήρου αναδημιουργίας ενός οποιουδήποτε οργανισμού με τρόπο που παρεκκλίνει από τις κοινές/βασικές γνώσεις περί βιολογίας.

Ωστόσο, τον Φεβρουάριο του 1997 η γέννηση του προβάτου Dolly άνοιξε την πόρτα σε μια καινούργια εποχή όσον αφορά, τόσο τον κλάδο της σύγχρονης γενετικής και βιοϊατρικής, όσο και της νομικής και ηθικής επιστήμης. Η Dolly, το πρώτο ενήλικο σπονδυλωτό που δημιουργήθηκε από την κλωνοποίηση ενός άλλου ενήλικου ζώου ήταν ένα τόσο ηχηρό συμβάν που κατάφερε όχι μόνο να συγκλονίσει την τότε κοινωνία αλλά και να πυροδοτήσει τις πιο έντονες αντιπαραθέσεις στο πεδίο του Ιατρικού Δικαίου και της Βιοηθικής.

Έκτοτε, πολλές είναι οι θέσεις που έχουν υποστηριχθεί από πλειάδα επιστημόνων και θεωρητικών, με αρκετούς να τάσσονται υπέρ της εξέλιξης και διαιώνισης του γενετικού υλικού μέσω της κλωνοποίησης ή όπως έχει χαρακτηριστεί μέσω της «μη σεξουαλικής μονογονικής διαδικασίας για την παραγωγή πανομοιότυπων οργανισμών». Από την άλλη, πολλοί ήταν και είναι εκείνοι που αντιμάχονται την κλωνοποίηση, υποστηρίζοντας πως αντιβαίνει στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια σε τέτοιο βαθμό που πρέπει να φέρει αξιόποινο χαρακτήρα. Στο πλευρό των τελευταίων έχει ταχθεί και η Εκκλησία, η οποία αντέδρασε έντονα, θεωρώντας τη συγκεκριμένη γενετική πρακτική ως βλασφημία.

Το ζήτημα της κλωνοποίησης ήρθε αντιμέτωπο με την ίδια αρνητική και θεοκρατική αντίδραση που είχε συναντήσει πριν από δεκαετίες και η ετερόλογη τεχνητή γονιμοποίηση¹, η οποία αρχικά ήταν απαγορευμένη και αποτελούσε ποινικό αδίκημα, με βάση τις αντιλήψεις της τότε δυτικής θεολογίας. Πολλές φορές, λοιπόν, μπορεί πίσω από ποινικές απαγορεύσεις να κρύβονται πολιτικά ιδεολογήματα της κρατούσας ιδεολογίας.

Τα εν λόγω δρώμενα φυσικά και δε μπορούσαν να αφήσουν τον νομικό κόσμο αδιάφορο, ο οποίος κλήθηκε να πάρει θέση και να αναπροσαρμόσει την νομοθεσία του στις καινούριες γενετικές πρακτικές. Ποια είναι, λοιπόν, η θέση της νομικής επιστήμης στο περίπλοκο και συνάμα επίκαιρο ζήτημα; Δέουσα φαίνεται η ανάγκη να αναλυθεί αρχικά η κλωνοποίηση στις δύο βασικές κατηγορίες της, στις οποίες και διακρίνεται:

• Αναπαραγωγική κλωνοποίηση: Όπως προκύπτει άλλωστε και από τον χαρακτηρισμό της, ορίζει την εξ ολοκλήρου δημιουργία ενός οργανισμού πανομοιότυπου με τον αρχικό οργανισμό-δότη του γενετικού υλικού (DNA), έχει δηλαδή σκοπό την αναπαραγωγή του ατόμου.
• Θεραπευτική κλωνοποίηση: Αυτό το είδος κλωνοποίησης έχει σκοπό τη θεραπεία ασθενειών, αυτός είναι και ο κύριος λόγος που το δίκαιο φαίνεται αρκετά πιο επιεικές απέναντι σε αυτή.

Τι συμβαίνει άραγε με τα δύο είδη κλωνοποίησης στην έννομη τάξη;

Η αναπαραγωγική κλωνοποίηση φαίνεται να είναι το κύριο αντικείμενο διχασμού του νομικού κόσμου, καθώς είναι αυτό που προμηνύει τις μεγαλύτερες αλλαγές στην κοινωνία, υποσχόμενο να συνταράξει όχι

Η χρήση της κλωνοποίησης και των βλαστοκυττάρων για την αναζωογόνηση της ζωής

Στο βίντεο αυτό μπορείτε να παρακολουθήσετε τον Robert Lanza να αναπτύσσει το βιοηθικό ζήτημα της χρήσης της κλωνοποίησης και των βλαστοκυττάρων για την αναζωογόνηση της ζωής. Ο Robert Lanza είναι Διευθύνων Επιστημονικός Υπεύθυνος της Advanced Cell Technology και καθηγητής στο Ινστιτούτο Αναγεννητικής Ιατρικής της Wake Forest University School of Medicine. Ο Robert Lanza έχει στο ενεργητικό του εκατοντάδες δημοσιεύσεις και εφευρέσεις και είναι συγγραφέας 30 επιστημονικών βιβλίων, μεταξύ των οποίων είναι: «Essentials of Stem Cell Biology», οι «Αρχές της Μηχανικής Ιστών», το «Εγχειρίδιο των

Κλωνοποίηση – εκπαιδευτικό βίντεο

Κλωνοποίηση

Το εκπαιδευτικό βίντεο που παρουσιάζουμε σε αυτή την ανάρτηση πραγματεύεται το θέμα της Κλωνοποίησης. Με εύληπτο και κατανοητό τρόπο προσπαθεί να μυήσει τους μαθητές στον θαυμαστό κόσμο της Κλωνοποίησης. Εκτός του ενημερωτικού του χαρακτήρα, το βίντεο αυτό, εισάγει τους μαθητές και στον ηθικό προβληματισμό, αφού επισημαίνει τους κίνδυνους που ελλοχεύουν από την αλόγιστη χρήση της κλωνοποίησης από τον άνθρωπο. Το βίντεο αυτό είναι από τη σειρά «Επιστήμη για παιδιά» της

Μετά την κλωνοποίηση των πρώτων μαϊμούδων είμαστε πιο κοντά στην ανθρώπινη κλωνοποίηση;

Zhong Zhong and Hua Hua 
Κλωνοποιημένες θηλυκές μαϊμούδες

Το βίντεο[1] μας μεταφέρει την είδηση ότι Κινέζοι επιστήμονες, του Ινστιτούτου Νευροεπιστήμης της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών στη Σαγκάη, κλωνοποίησαν για πρώτη φορά μαϊμούδες με τη μέθοδο της «Ντόλι», φέρνοντας πιο κοντά την κλωνοποίηση των ανθρώπων.[2] Οι κλωνοποιημένοι μακάκοι Χούα Χούα και Ζονγκ Ζονγκ αναπτύσσονται κανονικά και όπως ανακοίνωσαν οι εν λόγω ερευνητές σκοπεύουν να δημιουργηθούν περισσότερους κλώνους το επόμενο χρονικό διάστημα. Οι Ζονγκ Ζονγκ και Χούα είναι τα πρώτα πρωτεύοντα (περιλαμβάνουν τις μαϊμούδες, τους πιθήκους και τον άνθρωπο) που κλωνοποιούνται με αυτή τη μέθοδο και χρειάσθηκαν 79 αποτυχημένες προσπάθειες πριν καταφέρουν να το επιτύχουν. Βέβαια οι Κινέζοι ερευνητές διευκρίνισαν ότι, αν και έσπασαν το τεχνικό φράγμα για την κλωνοποίηση πρωτευόντων, δεν επιδιώκουν την κλωνοποίηση ανθρώπων.

Επίσης οι Κινέζοι επιστήμονες υποστήριξαν ότι ο σκοπός της κλωνοποίησης τους είναι να χρησιμοποιηθούν σε έρευνες για τις ανθρώπινες ασθένειες, όπως είναι ο καρκίνος και οι μεταβολικές και

Η κλωνοποίηση του ανθρώπου παραβιάζει τη φύση;

Κλωνοποίηση του ανθρώπου

της Αγλαΐας  Αθανασιάδο
Ομότιμη καθηγήτρια Βιολογίας-Μοριακής Γενετικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών 

Η εντυπωσιακή πρόσφατη ανακοίνωση διεθνώς της κλωνοποίησης ενός όντος που είναι, εξελικτικά, πολύ κοντά στον άνθρωπο, δηλαδή ενός πρωτεύοντος θηλαστικού (μακάκου), ανακοίνωση προερχόμενη από την Κίνα (Liu et a\. 2018, Cell 112,1 -7), αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον όλων για την κλωνοποίηση του ανθρώπου.

Ως ιδέα, αλλά κυρίως ως ενδεχόμενο, η κλωνοποίηση του ανθρώπου προκαλεί αντιδράσεις, οι οποίες έχουν εκφραστεί από εκπροσώπους όλου του φάσματος της κοινωνικής μας ζωής.

Και η μεν «θεραπευτική κλωνοποίηση», με την έννοια της δημιουργίας πρώιμων «εμβρύων-κλώνων» για την παραγωγή οργάνων και ιστών για θεραπευτικούς σκοπούς γίνεται κατά το μάλλον ή ήττον αποδεκτή.

Η δημιουργία όμως ενός ανθρώπινου όντος ως κλώνου ενός προϋπάρχοντος όντος-δότη, δηλαδή με το γενετικό υλικό του ενός ανθρώπου-δότη, προκαλεί αναστάτωση σχετικά με τα πιθανά ενδεχόμενα που απορρέουν από την τεχνολογία κλωνοποίησης ενός οργανισμού.

Είναι ο φόβος ότι κλώνοι κακών ανθρώπων θα κατακλύσουν τον κόσμο; ότι κινδυνεύει το ανθρώπινο είδος; ότι πλήθος γενετικά «ανώμαλων» ανθρώπων θα κυκλοφορεί ανάμεσά μας; ότι η ασφάλεια όλων μας απειλείται; Το βέβαιο είναι ότι δεν αρέσει στους περισσότερους από εμάς.

Αυτό έγινε εμφανές μετά την πρώτη ανακοίνωση απόπειρας κλωνοποίησης του ανθρώπου στην αρχή αυτού του αιώνα, παρ' όλες τις αμφιβολίες ως προς την αλήθεια των ισχυρισμών, αλλά και εξαιτίας άλλων αμφιβολιών ως προς την επιστημονικότητα και την έκβαση του όλου εγχειρήματος που εκλαμβάνεται αρνητικά ως παραβίαση της φύσης.

Το ερώτημα παραμένει: είναι η κλωνοποίηση του ανθρώπου παραβίαση της φύσης;

Και ειδικότερα, τι διακυβεύεται με την κλωνοποίηση του ανθρώπου;

Με όρους επιστημονικής επιχειρηματολογίας μπορούμε να διακρίνουμε τις εξής περιπτώσεις:

⒈ Κατά πρώτον, δεν διακυβεύεται η ισορροπία των ανθρώπινων κοινωνιών σε εθνικό, ηπειρωτικό ή πλανητικό επίπεδο με την υποθετική δημιουργία πλήθους κακών ή επικίνδυνων ανθρώπων, π.χ.

Τι είναι η κλωνοποίηση;

Science Clone Fantasy

Η κλωνοποίηση είναι η λήψη γενετικού υλικού από ένα μόνο οργανισμό και η χρήση του για τη δημιουργία ενός γενετικά πανομοιότυπου οργανισμού χωρίς τη μεσολάβηση της διαδικασίας αναπαραγωγής. Αυτή η μέθοδος αποτελείται βασικά από τρία βήματα:

• Πρώτα λαμβάνεται ένα γενετικό κύτταρο από ένα δότη και αφαιρείται ο πυρήνας του (γενετικό υλικό).
• Έπειτα λαμβάνεται ένα κύτταρο εκτός κυττάρου ωαρίου ή σπέρματος (σωματικό κύτταρο) από τον οργανισμό που θα κλωνοποιηθεί.
• Το σωματικό κύτταρο συγχωνεύεται με το γενετικό κύτταρο που δεν έχει DNA και διεγείρεται, ώστε να αρχίσει να διαιρείται, για να σχηματίσει ένα έμβρυο που μπορεί να αναπτυχθεί σε έναν κανονικό, πλήρως αναπτυγμένο οργανισμό.

Όταν οι περισσότεροι άνθρωποι σκέφτονται την κλωνοποιηση, φαντάζονται τη δημιουργία ενός νέου παιδιού ή ζώου.

Η κλωνοποίηση ζώων έχει ολοκληρωθεί με επιτυχία, αφού η Ντόλυ ήταν το πρώτο κλωνοποιημένο πρόβατο και αποτελεί το πιο διάσημο παράδειγμα. Μετά την κλωνοποιηση της Ντόλυ στη Σκοτία το 1997 έχει γίνει επιτυχής κλωνοποίηση και άλλων ζώων. Όμως το θέμα που προκαλεί μεγαλύτερη συζήτηση είναι η ανθρώπινη κλωνοποιηση. Μάλιστα υπάρχουν δύο τύποι ανθρώπινης κλωνοποίησης: η αναπαραγωγική κλωνοποίηση και η θεραπευτική κλωνοποιηση.

Η ανθρώπινη αναπαραγωγική κλωνοποίηση είναι η προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα νέο άτομο γενετικά πανομοιότυπο με το άτομο που δώρισε το DNA του. Αφού ένα έμβρυο κλωνοποιηθεί στο εργαστήριο, εμφυτεύεται στη μήτρα της ανάδοχης μητέρας που δώρισε το κύτταρο ωαρίου. Το θέμα βέβαια περιβάλλεται από μία πλειάδα ηθικών και νομικών ζητημάτων. Έως σήμερα κανένας άνθρωπος δεν έχει

Θεραπευτική κλωνοποίηση: μια εκπληκτική πρόκληση

Θεραπευτική Κλωνοποίηση

Δρ. Ελένη Κοντογιάννη
Εμβρυολόγος - Γενετιστής

Οι καθημερινές ανακοινώσεις περιπτώσεων κλωνοποίησης πειραματόζωων πυροδοτούν πληθώρα αντιδράσεων και ηθικών διλημμάτων, τα οποία αφορούν κυρίως την πιθανότητα κλωνοποίησης ανθρώπων. Σε μεγάλο βαθμό τα διλήμματα αυτά στηρίζονται πάνω σε λανθασμένες απόψεις σχετικά με το τι σημαίνει κλωνοποίηση, τι είναι τα γονίδια και ποιες οι δυνατότητές τους. Οπότε ένας κίνδυνος, κατά τη γνώμη της γράφουσας, έγκειται όχι στην δύναμη της επιστήμης αλλά στην λανθασμένη κατανόησή της.
Σήμερα στην Ευρώπη και στην Αμερική έχουν ψηφιστεί νόμοι για την απαγόρευση της κλωνοποίησης. Εάν όμως η απαγόρευση στηρίζεται πάνω σε λανθασμένες υποθέσεις για τη σημασία της κλωνοποίησης, ίσως ο ρόλος των επιστημόνων να είναι η επιμόρφωση του κοινού για τις αληθινές δυνατότητες της κλωνοποίησης και όχι η δημιουργία νόμων οι οποίοι βασίζονται σε λάθος εκτιμήσεις

 Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα που προέκυψαν από την κλωνοποίηση είναι ότι οι πυρήνες διαφοροποιημένων κυττάρων διατηρούν την παντοδυναμία για την ανάπτυξη ενός νέου οργανισμού. Η επιστημονική και κλινική σημασία αυτού του γεγονότος είναι τεράστια. Αν εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα που προκύπτουν από κλωνοποίηση είναι δυνατόν να διαφοροποιηθούν προς συγκεκριμένους τύπους κυττάρων, τότε θα μπορέσει να επιτευχθεί η παραγωγή συγκεκριμένων ιστών και οργάνων στο εργαστήριο που θα είναι απόλυτα συμβατοί με τον ασθενή.

Η θεραπευτική κλωνοποίηση και η χρήση εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων πιθανόν να φέρει τεράστια

Κλώνος - Clone (Ντοκιμαντέρ)

Κλώνος - Clone

To National Geographic εξετάζει το συναρπαστικό θέμα της κλωνοποίησης, όπου απομακρυσμένες επιστημονικές δυνατότητες έρχονται τώρα σε λειτουργία.
Από τη γενετική μηχανική των ζώων και των ανθρώπων για ανθρώπινο όφελος, με τις πραγματικότητες της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης, το Ντοκιμαντέρ Κλώνος διερευνά πόσο κοντά είμαστε στην κλωνοποίηση ανθρώπων και τις δυνατότητες και τις συνέπειες που μπορεί να επιφέρει στην ανθρώπινη φυλή. 

Κλώνος- Clone (Ντοκιμαντέρ): Δείτε το Ντοκιμαντέρ για την