Στέλιος Κερομύτης: Πώς από ένα «Κύριε ελέησον» δημιούργησε ένα ζεϊμπέκικο....

Στέλιος Κερομύτης
Πώς από ένα «Κύριε ελέησον» 
δημιούργησε ένα ζεϊμπέκικο… 

Τα ρεμπέτικα τραγούδια είναι εκκλησιαστικά – βυζαντινά 

Σήμερα παρουσιάζουμε ένα απόσπασμα - ντοκουμέντο από τη συνέντευξη του γνωστού ρεμπέτη Στέλιου Κερομύτη που έδωσε στη Σοφία Μιχαλίτση το 1975(;). Εκτός των άλλων, ο Στέλιος Κερομύτης, τονίζει ότι τα ρεμπέτικα τραγούδια είναι εκκλησιαστικά τραγούδια. Στη συνέντευξη περιγράφει με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο, με πιο τρόπο εμπνεύστηκε από τις ιερατικές εκφωνήσεις για να δημιουργήσει ρεμπέτικες μελωδίες. Επιπρόσθετα ο Κερομύτης υποστηρίζει ότι όσοι κατηγορούν τα ρεμπέτικα τραγούδια το κάνουν από άγνοια, αφού παραβλέπουν ότι αυτά πηγάζουν από την Εκκλησία. 

Στη συνέχεια παραθέτουμε δύο απομαγνητοφωνημένα αποσπάσματα από τη συνομιλία του Στέλιου Κερομύτη με τη δημοσιογράφο Σοφία Μιχαλίτση, στα οποία περιγράφονται οι θέσεις του Στέλιου Κερομύτη για τη σχέση της βυζαντινής – εκκλησιαστικής μουσικής με τα ρεμπέτικα τραγούδια: 

Στέλιος Κερομύτης: Ενώ οι δικές μας οι μελωδίες και ιδίως τα τραγούδια επηρεάζονται δηλαδή από εκκλησιαστικά τραγούδια, από ψαλμωδίες. 
Δημοσιογράφος: Θυμάμαι κάποτε μου είχατε πει ότι ακούγατε κάποιον παπά; 
Στέλιος Κερομύτης: Ναι και από έναν παπά που έψελνε, από την ψαλμωδία που έκανε ξεσήκωσα και έφτιαξα ένα τραγούδι. 
Δημοσιογράφος: Ναι; 
Στέλιος Κερομύτης: Ναι όπως έλεγε ο παπάς Κύριε ελέησον, Κύριε ελέησον, του Αγίου Ευαγγελίου το ανάγνωσμα…… εγώ έκανα ένα ζεϊμπέκικο. Εν περίληψη τα λέμε τώρα αυτά. Από αυτή τη μελωδία του

Το όνειρο του Μπενίτο – ρεμπέτικο της κατοχής

Το όνειρο του Μπενίτο – ρεμπέτικο της κατοχής

Το ρεμπέτικο τραγούδι της κατοχής:  «το όνειρο του Μπενίτο» (1941) είναι η παρωδία που γράφτηκε από τον Μίνωα Μάτσα και τον Σπύρο Περιστέρη, πάνω στο τραγούδι τους «ο Αντώνης, ο βαρκάρης». στοχεύοντας να διακωμωδήσει τον Μπενίτο Μουσολίνι…   

Στιχουργός: Μίνωας Μάτσας 
Ερμηνευτές: Χατζηχρήστος Απόστολος, Βαμβακάρης Μάρκος   
Συνθέτης: Σπύρος Περιστέρης 
Έτος: 1941 

Στίχοι:

Ο Μπενίτο κάποια νύχτα ζαλισμένος
Είδε όνειρο ο καημένος
Πως βρισκόταν στην Αθήνα
Σε μια φίνα λιμουζίνα
Μα σαν ξύπνησε και ρίχνει ένα βλέμμα
Είπε κρίμα να ‘ναι ψέμα
Ένα τέτοιο μεγαλείο
Βρε παιδιά δεν είναι αστείο
Φέρτε πένα, διατάζει, και μελάνι
Τηλεσίγραφο μάς κάνει
Μα του λέμε εν τω άμα

Μουσολίνι άλλαξε γνώμη - Ρεμπέτικο της κατοχής

Μουσολίνι άλλαξε γνώμη -  Ρεμπέτικο της κατοχής

Το ρεμπέτικο τραγούδι «Μουσολίνι άλλαξε γνώμη» (1940), με το ερμηνευτικό δίδυμο  του Μάρκου Βαμβακάρη   και  του Απόστολου Χατζηχρήστου σε στίχους του Γιώργου Φωτίδα, περιπαίζει  τον ισχυρό Μουσολίνι. Στο τραγούδι αυτό διακρίνουμε εύστοχες ιστορικές αλήθειες. Γίνεται σαφέστατος ο διαχωρισμός της φασιστικής ηγεσίας της Ιταλίας από τον λαό της, ο οποίος υπέφερε τα πάνδεινα από το εν λόγω καθεστώς. Συγκεκριμένα ακούμε στο τραγούδι να αναφέρεται: «…Την ετάραξες (την Ιταλία) στην πείνα κι είναι πια ξελιγωμένη /μοναχά η δική σου τσέπη είναι παραφουσκωμένη.  /  Τα καημένα τα παιδιά της δεν τολμούν να πουν κουβέντα, / τους εράψατε το στόμα συ, ο Τζιάνο και η Ελντα». 

Στίχοι:   Γιώργος Φωτίδας 
Μουσική:   Μάρκος Βαμβακάρης 
Ερμηνεία: Μάρκος Βαμβακάρης     
Φωνητικά: Απόστολος Χατζηχρήστος 

Στίχοι:

Βρε γρουσούζη Μουσουλίνι
πού `ν’ τα τόσα μεγαλεία
Πού `ταζες κάθε λιγάκι
στην καημένη Ιταλία
Την ετάραξες στην πείνα
κι είναι πια ξελιγωμένη
Μονάχ’ η δική σου τσέπη

Κασσιανή: Η πρώτη ρεμπέτισσα του ντουνιά…

Η πρώτη ρεμπέτισσα του ντουνιά…

Γιατί τι είναι η ζωή; Μια μαγκιά, ένα κέφι, να περπατάς με το κεφάλι ψηλά.  

Του Χρήστου Ξανθάκη

 
Θυμάμαι μια ιστορία του Ντίνου Χριστιανόπουλου, από το βιβλίο του «Οι ρεμπέτες του ντουνιά». Όπου έγραφε για έναν άρχοντα που τον λέγανε Κλεισθένη και ήθελε πριν από δυόμιση χιλιάδες χρόνια να παντρέψει την κόρη του. Και μαζεύτηκαν οι μνηστήρες στο παλάτι κι έγινε γλέντι κι ο πιο τσίφτης απ' όλους, ο Ιπποκλείδης, τα έδωσε όλα στο χορό και τα πήρε ο Κλεισθένης στο κρανίο και του είπε «μ' αυτά σου τα καμώματα έχασες και το θρόνο και τη νύφη». Κι ο Ιπποκλείδης του απάντησε κοφτά: «Σκασίλα μου!». Το σχόλιο του Χριστιανόπουλου: «Έτσι έχασε πλούτη και τιμές, για ένα κέφι, μα κέρδισε όλων της καρδιές ο Ιπποκλείδης. Και έμεινε αθάνατος στην ιστορία, πρώτος ρεμπέτης του ντουνιά».

Διαβάζω για τον Ιπποκλείδη και θυμάμαι, μέρες που 'ναι, την Κασσιανή. Είναι το τροπάριο στη μέση, το τροπάριο της Μεγάλης Τρίτης με την «εν πολλαίς αμαρτίες περιπεσούσα γυνή». Υπέροχο, δεν λέω, αλλά εκείνο που με συγκίνησε εμένα ακόμη πιο πολύ ήταν η μυθική συνάντησή της Κασσιανής με τον αυτοκράτορα Θεόφιλο. Που έψαχνε για σύζυγο ο ανώτατος άρχων του Βυζαντίου και έλαβε χώρα η σχετική τελετή και είδε την Κασσιανή και θαμπώθηκε και πήγε κοντά της και της είπε: «Ως άρα δια γυναικός ερρύη τα φαύλα». Ελληνικά μοντέρνα: «Από μια γυναίκα ήρθαν στον κόσμο τα κακά τα πράγματα», μια αναφορά εν ολίγοις στην αμαρτία της Εύας.

Για να τη βάλει στη θέση της την υποψήφια, για να μην νομίζει ότι μπορεί να του πάρει τον αέρα. Κι