Σχολική βία ή σχολικός εκφοβισμός: Μύθοι και παρεξηγήσεις…

Σχολική βία ή σχολικός εκφοβισμός

Επιμέλεια άρθρου: Ανθή Κοκκώνη & Κατερίνα Περικλέους, ειδικές πιαδαγωγοί

Ο σχολικός εκφοβισμός θεωρείται ένα φλέγον θέμα παγκοσμίως που απαιτεί σοβαρότητα και λεπτούς χειρισμούς από όλα τα πλαίσια: σχολικό, οικογενειακό, κοινωνικό. Ωστόσο έχουν δημιουργηθεί κάποιοι μύθοι που συχνά δημιουργούν μία λανθασμένη εικόνα για το φαινόμενο αυτό.

​Τα περιστατικά του εκφοβισμού – ιδιαίτερα στο σχολικό περιβάλλον – παρουσιάζουν ένα ιδιαίτερο επιστημονικό αλλά και δημοσιογραφικό ενδιαφέρον περίπου τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Οι έρευνες είναι πολλές όπως και οι προσεγγίσεις, ωστόσο πολλές φορές δημιουργήθηκαν κάποιοι μύθοι γύρω από το φαινόμενο.

1ος μύθος: ‘Εκφοβισμός; Υπερβολές των επιστημόνων! Τα παιδιά πάντοτε τσακώνονταν στο σχολείο και ποτέ δεν έπαθαν τίποτα!’

Λάθος. Δεν τίθεται θέμα σύγκρισης εκφοβισμού ή τσακωμού. Δυο παιδιά μπορεί να τσακωθούν αλλά την επόμενη μέρα συνεχίζουν να κάνουν παρέα. Αντίθετα, στα παιδιά που εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού υπάρχει η έννοια της ανισορροπίας δύναμης και υπάρχει επανάληψη και σταθερότητα στο χρόνο. Τα τελευταία χρόνια πλήθος ερευνών καταδεικνύουν τις συναισθηματικές δυσκολίες και τις δυσκολίες συμπεριφοράς που μπορεί να εμφανίσει ένας ενήλικας λόγω του εκφοβισμού που βίωνε ως παιδί.

2ος μύθος: Όταν τα παιδιά γίνονται θύματα σχολικού εκφοβισμού οι γονείς το καταλαβαίνουν πρώτοι

Λάθος. Πολλά παιδιά-θύματα επιλέγουν την σιωπή γιατί ντρέπονται, φοβούνται και δεν θέλουν να χαρακτηριστούν ως «καρφιά» από τον περίγυρό τους.

3ος μύθος: Ο σχολικός εκφοβισμός ταυτίζεται με την σωματική επίθεση και απειλή

Λάθος. Σε πρόσφατη έρευνα το 21% των παιδιών που ρωτήθηκαν δήλωσαν ότι εκφοβίζονται λεκτικά αφού τους φωνάζουν με προσβλητικά ονόματα και παρατσούκλια, το 18% δήλωσαν ότι διαδίδουν ψεύτικες φήμες για αυτά, το 11% είπαν ότι έχουν δεχτεί σπρωξίματα, φτυσίματα, τρικλοποδιές, το 6% ότι δέχονται απειλές ότι θα τους προκληθεί κακό, το 4% ότι τους εξανάγκασαν να κάνουν πράγματα που δεν ήθελαν κι άλλο ένα 4% παραδέχονται ότι τους καταστρέφουν προσωπικά αντικείμενα εκ προθέσεως.

4ος μύθος: Οι θύτες είναι πάντα μεγαλόσωμοι

Λάθος. Το φυσικό σθένος δεν παίζει κανέναν ρόλο όταν αναφερόμαστε σε περιστατικά σχολικού εκφοβισμού. Συχνά οι θύτες εκδηλώνουν επιθετικότητα στην προσπάθειά τους να αντισταθμίσουν πιθανές φυσικές μειονεξίες ή χαμηλή αυτοπεποίθηση. Ο σχολικός εκφοβισμός έχει ψυχολογική βάση και ως εκ τούτου ο όγκος του θύτη δεν παίζει ρόλο.

5ος μύθος: Υπάρχει μόνο ένα τρόπος για να αντιμετωπιστεί ο σχολικός εκφοβισμός. «Οφθαλμός αντί οφθαλμού»

Λάθος. Η βία παράγει βία. Επίσης αξίζει να θυμόμαστε ότι κάθε επεισόδιο ενδοσχολικής βίας είναι

Λόγια που πληγώνουν: τι δεν πρέπει να λέμε σε έναν άνθρωπο με ψυχική ασθένεια

Λόγια που πληγώνουν: τι δεν πρέπει να λέμε

σε έναν άνθρωπο με ψυχική ασθένεια

Όταν αφορά στην ψυχική ασθένεια, οι άνθρωποι έχουν την τάση να λένε τα πιο απλοϊκά αλλά συγχρόνως και χειρότερα πράγματα.

Αρκετές φορές οι άνθρωποι που επισκέπτονται έναν γιατρό με σωματικά συμπτώματα, φεύγουν από αυτόν χωρίς να ευθύνεται καμία σωματική δυσλειτουργία. Αντί αυτών, τα συμπτώματα είναι ψυχοσωματικά, γεγονός που σημαίνει ότι η πηγή τους είναι μία ψυχική δυσλειτουργία του οργανισμού. Τότε είναι που εμφανίζονται οι καλοπροαίρετοι φίλοι και γνωστοί, και θέλοντας να βοηθήσουν τον φίλο τους του λένε: Δεν έχεις τίποτα, όλα είναι στο μυαλό σου.

Όταν πρόκειται για την ψυχική ασθένεια, οι άνθρωποι έχουν την τάση να λένε τα πιο απλοϊκά αλλά συνάμα και χειρότερα πράγματα. Δυστυχώς, έχει παρατηρηθεί ότι ακόμη και το παραϊατρικό προσωπικό μπορεί να κάνει τρομερά αναίσθητες και εντελώς επικριτικές παρατηρήσεις στον ασθενή.

Ωστόσο, υπάρχουν και μερικοί άνθρωποι που πιστεύουν ότι με αυτόν τον τρόπο απλά τους "πειράζουν". Αρκετοί επαγγελματίες ψυχικής υγείας, μπορούν να αναφερθούν σε ιστορίες ανθρώπων με ψυχική ασθένεια που τους κοροϊδεύουν οι συνάδελφοί τους την ώρα που εργάζονται ή που έχουν επισκεφθεί έναν ψυχολόγο. 

Ευτυχώς όμως, οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν ότι το να εκφραστείς προσβλητικά σε έναν άνθρωπο με ψυχική ασθένεια, δεν είναι μόνο ακατάλληλο και υπεροπτικό αλλά και απάνθρωπο! Ωστόσο, υπάρχουν στιγμές που μπορεί να παρερμηνευθούν ακόμη και τα πια απλά λόγια, επειδή ο άνθρωπος που τα λέει βρίσκεται σε ευάλωτη θέση. Η αλήθεια είναι ότι μπορεί να είναι δύσκολο κάποιος να βρει το σωστό σχόλιο σε κάποιον που αντιμετωπίζει συναισθηματικές δυσκολίες.

Γι' αυτό είναι τόσο σημαντικό να ενημερωθείτε και να εκπαιδευτείτε πάνω στην ψυχική ασθένεια, ώστε να πείτε χρήσιμα πράγματα. Στην πραγματικότητα, είναι αναγκαίο να μάθει κανείς τι να λέει. Δεν είναι έμφυτο σε όλους να βοηθήσουν κάποιον που έχει μια ψυχική ασθένεια.

Οπότε τι είναι αυτό, αυτό που κάνει μία παρατήρηση προσβλητική και αναίσθητη; Σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο Ράιαν Χάους: τα προβλήματα ξεκινούν όταν οι άνθρωποι έχουν την πεποίθηση ότι η ψυχική ασθένεια είναι ένα σημάδι συναισθηματικής αδυναμίας, είναι κάτι που μπορεί γρήγορα να ξεπεραστεί με κάποιες τετριμμένες καθημερινές συμβουλές ή την ελαχιστοποιούν ως ήσσονος σημασίας την οποία μπορεί να ξεπεράσει κανείς πανεύκολα.

Παρακάτω ακολουθούν μερικά παραδείγματα των προβληματικών δηλώσεων.

1. Ασχολήσου με κάτι για να μην σκέφτεσαι καθόλου τι έχεις

 

Αν υπάρχει σοβαρή ψυχική ασθένεια, το να πεις στον ασθενή να ασχοληθεί με "κάτι" για να μην το σκέφτεται, δεν πρόκειται να λειτουργήσει, ούτε καν προσωρινά, δήλωσε ο Χάους. Αφού ο άνθρωπος προσπαθήσει με δύναμη να απεμπλακεί και έχοντας βιώσει διάφορες εκτροπές, θα εξακολουθήσει να παραμένει με τις ίδιες δυσκολίες. Αγνοώντας την ψυχική ασθένεια, δεν την απομακρύνεις.

2. Γιατί δεν θέλεις να γίνεις καλά;

 

Αυτό είναι το πιο οδυνηρό πράγμα που μπορεί να πει κάποιος σε έναν ψυχικά ασθενή. Ενώ το πρόσωπο μπορεί να μην έχει κακή πρόθεση, αυτό που είπε, εξακολουθεί να έχει μια ισχυρή επίδραση. Αυτό σημαίνει ότι ο ψυχικά ασθενής είναι ηθελημένα άρρωστος και ότι δεν έχει κανένα συμφέρον να θέλει να είναι υγιής με συνέπεια να δημιουργούνται οι εντυπώσεις ότι είναι πολύ τεμπέλης ή ανίκανος να κάνει ό, τι χρειάζεται για να γίνει καλύτερα ή έχει δευτερογενές όφελος προσποιούμενος ότι είναι άρρωστος.

3. Αλλάξε τη συμπεριφορά σου

 

Ενώ μια αλλαγή στην αντιμετώπιση θα μπορούσε να συνεισφέρει θετικά, από μόνη της δεν θεραπεύει

Πως θα λειτουργήσουμε με ενσυναίσθηση απέναντι στο παιδί;

Πως θα λειτουργήσουμε με ενσυναίσθηση απέναντι στο παιδί;

Πολλές φορές ο όρος ενσυναίσθηση μπορεί να δυσκολεύει στην κατανόηση του. Ίσως να ακούγεται γενικός ή να συγχέεται με τη συμπόνια και τη λύπηση Συχνά οι γονείς πιστεύουν ότι ενσυναίσθηση σημαίνει να καλύπτουν την κάθε ανάγκη του  παιδιού, προκειμένου να είναι χαρούμενο και να μην έρθει αντιμέτωπο με δύσκολα συναισθήματα. Στην πραγματικότητα όμως είναι κάτι αρκετά διαφορετικό. 

Ενσυναίσθηση είναι η δυνατότητα του ατόμου να μπει στη θέση του άλλου και να αισθανθεί όπως εκείνος, να αισθανθεί δηλαδή πέρα από τα όρια του εαυτού του. Ενσυναίσθηση δε σημαίνει ότι οι δύο γίνονται ένας, αλλά χρειάζεται η διάκριση να είναι ξεκάθαρη και να μην αισθάνεται κανείς ότι «χάνει» τον εαυτό του. Αποτελεί ένα βασικό στοιχείο για την ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης του παιδιού και τη δημιουργία υγιών και ευτυχισμένων διαπροσωπικών σχέσεων.

Πολύ συχνά οι γονείς αναρωτιούνται πως μπορούν οι ίδιοι να βοηθήσουν ώστε τα παιδιά τους να αποκτήσουν την ικανότητα της ενσυναίσθησης. 

Μια βασική προϋπόθεση είναι το παιδί να είναι συναισθηματικά καλυμμένο. Να λαμβάνει από το περιβάλλον του την αγάπη και την ασφάλεια που χρειάζεται, για να μπορεί να εξερευνήσει τον εαυτό του και τα δικά του συναισθήματα. Η αγάπη και η φροντίδα που θα δώσει η οικογένεια στο παιδί, δε συνεπάγεται την δημιουργία ενός αποστειρωμένου από οποιοδήποτε αρνητικό συναίσθημα περιβάλλοντος. 

Επομένως, η οικογένεια οφείλει να διδάξει στο παιδί πως θα ανταπεξέλθει ως προς και τα αρνητικά συναισθήματα, όχι μόνο τα θετικά. Χρειάζεται λοιπόν από μικρή ηλικία και στο βαθμό που αντιστοιχεί στην κάθε αναπτυξιακή φάση να ενισχύει την ικανότητα του παιδιού για επίλυση προβλημάτων που ανακύπτουν και μπορεί να του δημιουργήσουν και αρνητικά συναισθήματα και όχι να προσπαθεί να ωραιοποιήσει ή να αποσπάσει την προσοχή από αυτά. 

Είναι πιο εύκολο να καταλάβεις κάποιον όταν εκφράζει το συναίσθημά του. Διευκολύνουμε λοιπόν, το παιδί να μιλήσει για το πώς αισθάνεται ρωτώντας το. Ο γονέας δίνει το χώρο στο συναίσθημα του

H ευτυχία των παιδιών περνά μέσα από το βλέμμα των γονέων

Μαρία Ιωαννίδου Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Κάθε γονέας θέλει να δει το παιδί του ευτυχισμένο, δυνατό και χαρούμενο. Πώς μπορεί να το πετύχει αυτό;

 

Όλοι οι γονείς επιθυμούν τα παιδιά τους να γίνουν δυνατά και να βγουν στη ζωή εφοδιασμένα με όλα όσα χρειάζονται για να πετύχουν και να ευτυχήσουν. Δυστυχώς όμως πολύ συχνά στην προσπάθειά τους να επιτύχουν αυτό το στόχο κάποιοι γονείς πέφτουν σε παγίδες με κίνδυνο να οδηγηθούν στο αντίθετο ακριβώς αποτέλεσμα.

Το άρθρο αυτό έχει σαν στόχο να φωτίσει μερικές από αυτές τις παγίδες και έτσι να σας βοηθήσει να προφυλαχτείτε από αυτές, τουλάχιστον τις περισσότερες φορές που θα βρεθούν στο δρόμο σας.

1. Αφιερώστε τους χρόνο

 

Το πιο σημαντικό αγαθό που κάθε γονιός μπορεί να προσφέρει στο παιδί του είναι ο υπερπολύτιμος χρόνος του. Όταν περνάτε χρόνο κάνοντας πράγματα μαζί με τα παιδιά σας εκείνα αντιλαμβάνονται ότι είναι πραγματικά σημαντικά για εσάς. Αυτό τα βοηθάει να αναγνωρίσουν την αξία που έχουν ως πρόσωπα.

Επίσης δίνετε η ευκαιρία τόσο σε εσάς όσο και στα παιδιά σας να γνωρίσετε καλύτερα ο ένας των άλλων και να μοιραστείτε σκέψεις και συναισθήματα που μένουν «κλειδωμένα» όταν μέσα στην βιασύνη της καθημερινότητας είμαστε προσανατολισμένοι στη δράση αντί στη σχέση.

Επιπλέον τις στιγμές αυτές έχετε την ευκαιρία να διδάξετε τα παιδιά σας μέσα από το παράδειγμα των ενεργειών σας και να χτίσετε κοινές αναμνήσεις που ενισχύουν και θωρακίζουν την μεταξύ σας σύνδεση αλλά και την αυτοεικόνα των παιδιών. Θα πρότεινα να αφιερώνεται μερικά λεπτά κάθε μέρα για να κάνετε μαζί κάτι που ευχαριστεί και τους δύο και να συζητήσετε για αυτό. Η δραστηριότητα μπορεί να είναι μια βόλτα στη φύση, ένα άθλημα, ένα παιχνίδι, μαγείρεμα, χειροτεχνία ή ότι άλλο σας αρέσει!

2. Αγκαλιάστε τα συναισθήματα τους

 

Τα παιδιά πολλές φορές εκφράζουν τα συναισθήματα τους με ασυνήθιστους τρόπους. Για παράδειγμα μπορεί να δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ότι τα μαθήματα τους προκαλούν άγχος και να το εκφράζουν γκρινιάζοντας για το τι θα φορέσουν στο σχολείο.

Μπορεί να μην τολμούν να πουν ότι φοβούνται γιατί ο μπαμπάς φωνάζει πολύ τελευταία και να το εκφράζουν

Η κουλτούρα του τσαμπουκά και η ηθική του σεβασμού προς τον Άλλο

Η κουλτούρα του τσαμπουκά και

η ηθική του σεβασμού προς τον Άλλο

Παναγιώτα Ψυχογιού

Η  ελληνική κοινωνία ήταν ανέκαθεν διαποτισμένη από τη βία και από φαλλοκρατικές αντιλήψεις. Η βία πάντοτε αποτελούσε το βασικό συστατικό της διεκδίκησης ή της επιβολής. Λεκτική, ψυχολογική ή σωματική έκανε και κάνει αισθητή την παρουσία της παντού. Ο λόγος του bullying ανάγει κοινωνικοπολιτικές διαδικασίες σε ατομικές, σε ένα επιφανειακό επίπεδο ψυχολογίας και καθιστά αόρατες τις σχέσεις εξουσίας και τις ευρύτερες θεσμοθετημένες πρακτικές που διαπερνούν αυτές τις διαδικασίες. Αποπολιτικοποιεί και συγκαλύπτει την κοινωνικοπολιτική και πολιτισμική διάσταση της βίας. Υπάρχει μια κυκλικότητα και ταυτολογία στον λόγο του bullying, σύμφωνα με την οποία αυτό παρουσιάζεται τόσο ως η αιτία όσο και το όνομα του υπό περιγραφή φαινομένου. Η περίπτωση του Γιακουμάκη και άλλες τέτοιου είδους περιπτώσεις δεν αποτελούν  περίπτωση «bullying» που οφείλεται στην «ψυχολογία» των θυτών ή του θύματος, αλλά ένα  τελετουργικό επιβολής της ηγεμονικής αρρενωπότητας σε εκείνες που θεωρούνται υποδεέστερες εντός ενός συγκεκριμένου φαλλοκρατικού πλαισίου. Πρόκειται για ρατσιστικό ή φαλλοκρατικό νταηλίκι που επωάζεται χρόνια τώρα στην ελληνική απαίδευτη οικογένεια.

Ο λόγος του «bullying» δεν λαμβάνει υπόψη τα κοινωνικοοικονομικά συμφραζόμενα στα οποία λειτουργούν οι άνθρωποι, δηλαδή μια σειρά από άξονες, κατηγορίες σχέσεων εξουσίας που  συγκροτούν τις κυρίαρχες αντιλήψεις. Η επίκληση αυτής της κατηγορίας λειτουργεί κανονιστικά, αποκλείει και επιτρέπει να αποσιωπώνται τα ταξικά και φυλετικά προνόμια. Οι Althusser, Lacan, Levi-Strauss, Foucault, Derrida, μεταξύ άλλων, υποστήριξαν ότι δεν πρέπει να εκλαμβάνουμε την ανθρώπινη φύση και τον άνθρωπο ως πραγματικότητες, την αλήθεια των οποίων πρέπει να βρούμε, αλλά ως πολιτισμικά κατασκευασμένες έννοιες που πάντα οριοθετούνται από τις επιστημικές και κοινωνικές συνθήκες που τις κατέστησαν δυνατές.

Οι ουσιοκρατικές φιλοσοφίες χάρη στις οποίες συγκροτείται το υποκείμενο, βοηθούν ενεργά στην αναπαραγωγή ενός συστήματος που αποκλείει βίαια. Συγκεκριμένα, βοηθούν ένα άδικο και βίαιο σύστημα το οποίο με βάση ένα αυθαίρετο κριτήριο αποδίδει σε μερικές πρακτικές συμπεριφορές και λόγους το στάτους του φυσιολογικού και σε άλλες το χαρακτηρισμό αποκλίνον-παθολογικό. Καθημερινά συναντάμε

Η Εφαρμογή της Θεωρίας του Kohlberg περί Ηθικής Σκέψης στην Εκπαίδευση

Η Εφαρμογή της Θεωρίας του Kohlberg

 περί Ηθικής Σκέψης στην Εκπαίδευση

Από τους: Κωσταντίνα Αντωνιάδου, Γλυκερία Καλαμάτα,Γεωργία Καλτσίδου, Νικολέτα Μπάραλη, Μύρια Τρύφωνος,
Δημήτρη Χιώνη, Στρατιωτικό Ψυχολόγο

Οι συζητήσεις ηθικών διλημμάτων δεν είναι πανάκεια που θα γιατρέψει τα ελλείμματα της εκπαίδευσης. Ουσιαστικά αποτελούν την ελάχιστη συνεισφορά στη βελτίωση της διδακτέας ύλης και των παιδαγωγικών τεχνικών που έχουν παγιωθεί στην έρευνα της ηθικο-γνωστικής ανάπτυξης και έχουν βασιστεί σε φιλοσοφικές πεποιθήσεις. Μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην εκπαίδευση μόνο αν οι διδάσκοντες τα δουν από τη πλευρά της εξελικτικής προσέγγισης στην ύλη η οποία υπονοεί θεμελιώδη αναθεώρηση της φύσεως και του σκοπού της εκπαίδευσης στη δημοκρατία (Fenton, στο Gomberg et al., 1980).

Ο Kohlberg δημιούργησε τα ηθικά διλήμματα για να μπορέσει να εξετάσει την ηθική κρίση πάνω σε θέματα δικαιοσύνης. Συνήθιζε να περιμένει έξω από καταστήματα που σύχναζαν νέοι και όταν έβγαιναν τους προσέλκυε και τους έθετε τα διλήμματα. Το διάσημο δίλημμα του «Φαρμάκου» και άλλα οκτώ διλήμματα τα οποία συνέθεσαν στο τέλος το τεστ “Moral Judgment Interview” (MJI),  δημιουργήθηκαν με σκοπό τη διερεύνηση της ανάπτυξης της ηθικής κρίσης των ατόμων, στα πλαίσια της διατριβής του Kohlberg με θέμα «Η Ανάπτυξη των Τρόπων Σκέψης και των Επιλογών στις Ηλικίες 10 έως 16».

Ο Kohlberg χρησιμοποίησε τα ευρήματα από τη χρήση του ερωτηματολογίου για την ηθική κρίση για να απορρίψει τον παραδοσιακό χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Αυτή η προσέγγιση βασίζεται στην ιδέα ότι οι αρετές είναι η βάση για την ηθική συμπεριφορά (Power, Higgins &

Ποιες είναι οι αξίες σας στη ζωή;

Ποιες είναι οι αξίες σας στη ζωή;

Οι γνώσεις, οι αξίες και οι δεξιότητες αποτελούν το σημαντικότερο τρίπτυχο της εκπαίδευσης που οδηγεί (ιδανικά) στην ευρύτερη έννοια της παιδείας για έναν άνθρωπο σήμερα. Και μέσα σε αυτή τη διαδρομή, πολλές φορές στη ζωή μας έχουμε έρθει αντιμέτωποι με το ερώτημα ποιες τελικά είναι οι αξίες μας, οι οποίες σε κάποιες περιπτώσεις αποτελούν μέτρο αξιολόγησης του χαρακτήρα και της συμπεριφοράς μας, μέσα στο κοινωνικό σύνολο.

Τι είναι οι αξίες στη ζωή μας

Αξία είναι μια ιδέα που καθορίζει τον τρόπο ζωής και σκέψης μας. Από την άλλη με γνώμονα τον τρόπο σκέψης μας καθορίζουμε και τον τρόπο ζωή μας. Η μόρφωση του ανθρώπου πολλές φορές μπερδεύεται με την εκπαίδευση. Η εκπαίδευση έχει να κάνει με την γνώση, η μόρφωση όμως έχει να κάνει με την χρήση της γνώσης μέσα στα πλαίσια τα κοινωνικά και είναι συνυφασμένη με τις αξίες. Με άλλα λόγια οι αξίες βρίσκονται σε κάθε άνθρωπο και έχουν προσωπική, κοινωνική και πολιτισμική σημασία. Είναι αυτές που διαμορφώνουν την ταυτότητα μας.

Ποιες είναι οι δικές σας αξίες;

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί ποιες είναι οι δικές σας αξίες; Είναι σημαντικό όλοι οι άνθρωποι σε όποια φάση της ζωής μας και αν βρισκόμαστε να αναλογιζόμαστε ποιες είναι οι πραγματικές μας αξίες και με βάση

Η αγωγή των παιδιών σε μια σύγχρονη κοινωνία

Η αγωγή των παιδιών σε μια σύγχρονη κοινωνία

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΥΡΓΙΩΤΑΚΗΣ*

Οι ρίζες στο θέμα μιας σωστής αγωγής των παιδιών και των εφήβων στον δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό ξεκινούν με τα Έπη του Ομήρου, ο οποίος με τους ήρωες του ως πρότυπα επιδίωκε μια σωστή διαπαιδαγώγηση τους. Ο Σωκράτης είναι, ωστόσο,  ο πρώτος φιλόσοφος που με μεθοδικό τρόπο απέβλεπε, σε αντίθεση με το πρότυπο του επιδιωκόμενου από τους Σοφιστές «παντογνώστη», επιδέξιου  και «καπάτσου ορθολογιστή», στην καλλιέργεια ενός παιδαγωγικού ήθους στους μαθητές του. Ο Πλάτων και στη συνέχεια ο Αριστοτέλης διεύρυναν με τις απόψεις και τις θεωρίες τους ακόμη περισσότερο τη σχετική συζήτηση.

Η συζήτηση αυτή με τη σύγχρονη της αντίληψη ξεκίνησε όμως με τις παιδαγωγικές ιδέες του Ρουσώ, ο οποίος διαχώριζε τα παιδιά και τους εφήβους από τη μέχρι τότε εσφαλμένη αντίληψη του «ανώριμου ενήλικα». Αρκετές από τις βασικές παιδαγωγικές του ιδέες εφάρμοσε ο γνωστός Παιδαγωγός Πεσταλότσι, ο οποίος δίκαια ονομάστηκε «πατέρας του δημοτικού σχολείου». Η βιομηχανική ανάπτυξη από τα τέλη του 18ου αιώνα και η συνεπακόλουθη θεσμοθέτηση ενός εκπαιδευτικού συστήματος με ένα  «ωφελιμιστικό» δημοτικό σχολείο ως πρώτη βαθμίδα, είχαν ως συνέπεια σε όλο τον 19ο αιώνα τον παραμερισμό των παιδαγωγικών αντιλήψεων για την αναγνώριση της προσωπικότητας του παιδιού και του εφήβου. Μοναδική παρένθεση στην Ιστορία της Παιδαγωγικής αποτελεί το διεθνές Κίνημα της Μεταρρυθμιστικής Παιδαγωγικής στις τρεις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Ανώνυμοι, επώνυμοι αλλά κυρίως οι διακεκριμένοι εκπρόσωποι της ανέδειξαν με τις απόψεις και τις θεωρίες τους αλλά και με την άμεση εφαρμογή τους στην παιδαγωγική πράξη τις μέχρι τότε άγνωστες ικανότητες των παιδιών και των εφήβων. Οι ραγδαίες εξελίξεις εξαιτίας της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης καθιστούν αναγκαία τη συζήτηση των απόψεων τους, μια εκτενή αναφορά των οποίων παρέχεται στο συλλογικό μας τόμο «Διακεκριμένες προσωπικότητες της Παιδαγωγικής», Επίκεντρο, 2015. Σταχυολογώντας κανείς τις πιο σημαντικές τους επισημάνσεις μπορεί να συνοψίσει τις παρακάτω τέσσερις βασικές αρχές.

Ως μια από τις πιο βασικές αρχές που οφείλει να διακρίνει τις σχέσεις των ενηλίκων με τα παιδιά, κυρίως των γονέων και των εκπαιδευτικών, θεωρείται η ειλικρινής αγάπη· μια αγάπη, που, σύμφωνα με την σουηδό παιδαγωγό Έλεν Κέυ, πρέπει να κυριαρχεί και στην απόφαση κάθε ετερόφυλου ζευγαριού να γίνουν γονείς. Η ανιδιοτελής αυτή αγάπη ήταν το πρωταρχικό κίνητρο όλων των παραπάνω παιδαγωγών για την εφόρου ζωής σχετική τους δραστηριότητα. Ο πολωνός παιδαγωγός Korczak από παιδαγωγική συνείδηση και μόνο συνόδευσε τους καταδικασθέντες από τους Ναζί σε θάνατο μαθητές του και οδήγησε οικειοθελώς τον εαυτόν του σε από κοινού αυτοθυσία.

Η αναγνώριση των ατομικών δικαιωμάτων του παιδιού και του εφήβου, του πιο ατελούς θηλαστικού πλάσματος στον πλανήτη μας, αποτελεί μια δεύτερη εξίσου σημαντική αρχή. Οι ατέλειες του στη

Η τέχνη είναι λύτρωση για τον άνθρωπο

Η τέχνη είναι λύτρωση για τον άνθρωπο

Επιμέλεια

ΜΑΡΙΑ ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗ δημοσιογράφος

Η Τέχνη ως μία ανάγκη του ανθρώπου

 

Ο φιλόσοφος Άρθουρ Σοπενχάουερ θεωρούσε πως η τέχνη σε κάθε της έκφανση, είναι μία λύτρωση της ψυχής για τον πόνο και το άγχος της Ύπαρξης.
Η Τέχνη ως μία ανάγκη του ανθρώπου να δίνει μορφή σε κάτι άμορφο,  ως μία απαίτηση να δίνει υπόσταση στην ανάγκη του εαυτού του να εκφραστεί, αποτελεί βασική ανάγκη του ανθρώπου και όχι πολυτέλεια. Το κάθε παιδί, όπως έλεγε ο Pablo Picasso, κρύβει έναν καλλιτέχνη μέσα του.

Η Τέχνη αναδεικνύει την δημιουργικότητα του ανθρώπου

 ​

Η Τέχνη σε κάθε της έκφανση (μουσική, ζωγραφική, χορός, γλυπτική), αναδεικνύει την ικανότητα του ανθρώπου να δημιουργεί και να βοηθάει στην αισθητική βελτίωση του κόσμου γύρω του. Σπουδαίες δημιουργίες, από πίνακες μέχρι μουσικές συνθέσεις, εξυμνούνται διαχρονικά ως δημιουργήματα που αναβάθμισαν την πνευματική και αισθητική υπόσταση του ανθρώπου. Ο άνθρωπος ανυψώνεται ηθικά και ευεργετείται αισθητικά από τη θέαση ή το άκουσμα ανθρώπινων δημιουργημάτων που αναδεικνύουν τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής να παράγει και να δώσει σχήμα σε άυλες σκέψεις και συναισθήματα. Η ύμνηση της ομορφιάς, η ανάδειξη ανθρώπινων στιγμών και καταστάσεων, είναι ένα φάρμακο για την ψυχή του ανθρώπου. Πίνακες κατήγγειλαν ιστορικά γεγονότα, τραγούδια φώναξαν δυνατά για την ισότητα των ανθρώπων, ποιήματα ύμνησαν τα πανανθρώπινα αισθήματα του έρωτα, της φιλίας, της αγάπης. Η Τέχνη βοηθάει την ίδια την ανθρωπότητα να ξεπεράσει τις άσχημες στιγμές της, είναι ένα όπλο που μάχεται για τη βελτίωση της ανθρώπινης ζωής.

Η τέχνη είναι λύτρωση για τον άνθρωπο

Η Τέχνη είναι έκφραση του ψυχικού μας κόσμου

 

Η Τέχνη είναι έκφραση του ψυχικού μας κόσμου, χωρίς αυτή ο άνθρωπος θα υπέφερε, θα μαράζωνε, θα διαλυόταν ψυχικά. Διότι η Τέχνη δεν υπόκειται μόνο σε λογικούς κανόνες; ωθεί τον άνθρωπο να σπάσει τα δεσμά της λογικής, του δίνει βήμα να εκφράσει αυτό που αισθάνεται με τον τρόπο που εκείνος θέλει, τον απελευθερώνει από τους περιορισμούς. Ο Σαλβαδόρ Νταλί ζωγράφιζε μυρμήγκια να τρέχουν επάνω σε ένα ρολόι, προσπαθώντας με αυτό να παραλληλίσει το χρόνο ο οποίος κυλάει και κατατρώει τα πάντα. Η Τέχνη αυτό είναι; απελευθέρωση, έκφραση, αγάπη, ζωή. Δε σε περιορίζει, σου δίνει το χώρο να εξελίξεις την προσωπικότητά σου δίχως ‘’μη’’ και ‘’πρέπει’’ που κόβουν τα φτερά σου τις περισσότερες φορές.

Η Τέχνη μας βοηθάει να απελευθερώνουμε το άγχος μας 

 

Η Τέχνη βοηθάει τον άνθρωπο με πολλούς τρόπους, τον απελευθερώνει από το άγχος και ωθεί τη δημιουργικότητά του να αναδυθεί στην επιφάνεια. Δεν είναι τυχαίο που μεγάλο μέρος από τη θεραπεία των ψυχικά ασθενών ανθρώπων είναι αφιερωμένο σε χειρωνακτικές δραστηριότητες, όπως τη γλυπτική, τη ζωγραφική, την κατασκευή πήλινων πραγμάτων. Η ανθρώπινη δραστηριότητα απελευθερώνει, η στροφή στη δημιουργία βοηθάει τον εσωτερικό πόνο να εκφραστεί πιο ήπια, πιο δημιουργικά και γαλήνια. Είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της καλής ψυχικής υγείας, αποτοξινώνει τον άνθρωπο από αρνητικά συναισθήματα, τον ανακουφίζει από το ψυχικό βάρος που κουβαλάει. Η Τέχνη δεν είναι πολυτέλεια που τη ζητάμε ως χάρη; είναι η καταξίωση της ανθρώπινης φύσης μας, η κατάθεση της δικής μας προσωπικής αλήθειας σε ένα δημιούργημα.

4. Η τέχνη μας βοηθά να συνδεθούμε με τον αληθινό μας εαυτό

 

Τα παιδιά στο σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα, δε μαθαίνουν να χρησιμοποιούν τη φαντασία τους, δεν έχουν περιθώριο να ασχοληθούν ουσιαστικά με την έκφραση των αναγκών τους. Στριμώχνονται και

Σχολικός εκφοβισμός - Bullying

Σχολικός εκφοβισμός - Bullying Ο σχολικός εκφοβισμός (bullying) συνιστά μορφή επιθετικής συμπεριφοράς που αναπτύσσεται στο σχολικό περιβάλλον και αποκτά ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις στη σημερινή εποχή. Παρόλο που σαν φαινόμενο επισημαίνεται και καταγράφεται τη δεκαετία του 1970, ασφαλώς η γέννησή του είναι προγενέστερη καθώς η βίαιη εκδήλωση συμπεριφορών στα πλαίσια της σχολικής ζωής προϋπήρχε αλλά δεν είχε αισθητοποιηθεί σε τέτοιο βαθμό που να γίνει αντικείμενο επισταμένης έρευνας. Εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους και ως όρος χρησιμοποιείται για βίαιες ή επιθετικές πράξεις που ασκούνται επανειλημμένα από ένα παιδί ή από μια ομάδα παιδιών εναντίον ενός συμμαθητή τους, με απώτερο στόχο να του προκαλέσουν σωματικό ή και ψυχικό πόνο και αναστάτωση. Έχει τη μορφή: του λεκτικού εκφοβισμού (προσβολές, παρατσούκλια, διάδοση φημών, υβριστικά σχόλια, κοροϊδία, διακρίσεις, σεξουαλικά σχόλια), της σωματικής βίας (χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές, σπρώξιμο κ.α), του κοινωνικού αποκλεισμού και της περιθωριοποίησης από ομαδικές δραστηριότητες και του ηλεκτρονικού εκφοβισμού (απειλητικές εκφράσεις μέσω του Διαδικτύου, του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και μηνυμάτων στο κινητό τηλέφωνο). Η Εταιρία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου μετά από έρευνα που πραγματοποίησε σε συνεργασία με τη Παιδαγωγική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κατέληξε στο

Τι είναι σχολικός ο εκφοβισμός; - animation

Τι είναι σχολικός ο εκφοβισμός;

Το παρόν βίντεο  δημιουργήθηκε στo πλαίσιο του πρότζεκτ της Γ' Δημοτικού για τον σχολικό εκφοβισμό των εκπαιδευτηρίων Γεωργίου Ζώη. Σκοπός του βίντεο είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τι σημαίνει σχολικός εκφοβισμός, ποιες είναι οι μορφές του αλλά και τους τρόπους αντιμετώπισης των προβληματικών αυτών καταστάσεων.  Το βίντεο  ενδείκνυται ιδιαίτερα για  τους μαθητές του δημοτικού. 

Ασφάλεια στο internet με απλά λόγια – Βίντεο

Το βίντεο της ανάρτησης είναι δημιουργία του Ελληνικού Κέντρου για το Ασφαλές Διαδίκτυο και μας δίνει απλές οδηγίες για το πώς μπορούν να  χρησιμοποιούν τα παιδιά το διαδίκτυο με ασφάλεια.

Το φάντασμα του σχολικού εκφοβισμού αλήθειες, «ψέματα», σκοπιμότητες

Σχολικός εκφοβισμός,

Πολύς λόγος γίνεται τα τελευταία χρόνια για την ενδοσχολική βία και τα φαινόμενα εκφοβισμού στα σχολεία .Το τραγικό περιστατικό με την «αυτοκτονία» του Β. Γιακουμάκη έφερε στο προσκήνιο με ακόμα πιο έντονο τρόπο το πρόβλημα. Ο τρόπος προσέγγισης από τα ΜΜΕ και η στάση του Υπουργείου Παιδείας έκανε ακόμα μεγαλύτερη την σύγχυση για το τι είναι σχολικός εκφοβισμός , ενώ καμία ουσιαστική συζήτηση δεν έγινε για τα αιτία που οδηγούν μαθητές σε βίαιες συμπεριφορές .

Τι είναι σχολικός εκφοβισμός και τι έχει κάνει μέχρι τώρα το υπουργείο; 

Ο όρος «σχολικός εκφοβισμός» (ή θυματοποίηση) χρησιμοποιείται για να αποδώσει στα ελληνικά τον όρο bullying που παρουσιάστηκε πρώτη φορά από τον Oweus το 1994 προκειμένου να περιγράψει διαφόρων ειδών ταπεινώσεις ή απειλές που έχουν σαν στόχο την πρόκληση σωματικού ή ψυχικού πόνου που υφίστανται παιδιά ή ομάδες παιδιών από άλλα παιδιά ή άλλες ομάδες παιδιών.

Το Υπουργείο Παιδείας όρισε την 6η Μαρτίου ως «Πανελλήνια ημέρα κατά της βίας στα σχολεία», ενώ ολοκληρώνει το στήσιμο ενός ολόκληρου μηχανισμού παρατηρητηρίων που ξεκινούν από το Υπουργείο, Περιφέρεια, Νομό, Σχολική Μονάδα, και όλα αυτά συνδέονται με το «δίκτυο για την βία και τον εκφοβισμό» σε επίπεδο Ε.Ε.!!! Κάθε σχολείο καταγράφει τα φαινόμενα βίας και τα στέλνει στην Περιφερειακή διεύθυνση , ενώ καλείται να οργανώσει δραστηριότητες για την αντιμετώπιση της βίας.

Ένα πρώτο ερώτημα που πρέπει να απασχολήσει εκπαιδευτικούς και γονείς είναι πόσο αληθινό είναι το ενδιαφέρον Ε.Ε., Ο.Α.Σ.Α και των κυβερνήσεων που υλοποιούν την πολιτική τους, για την σωματική και ψυχική υγειά των μαθητών . Αυτοί δεν είναι που καταδίκασαν στην βία της φτώχειας εκατομμύρια οικογένειες, αυτοί δεν διέλυσαν κάθε κοινωνική δομή σε υγεία και πρόνοια, και τώρα παριστάνουν ότι ενδιαφέρονται;

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά. Στο παρόν κείμενο θα προσπαθήσω να δώσω απάντηση σε μερικά από αυτά. Σημειώνω ότι τα παραδείγματα προέρχονται από την εκπαιδευτική εμπειρία που έχω σε δημοτικά σχολεία.

1. Τι εννοούν με τον όρο «σχολική βία»; 

Με τον όρο «σχολική βία» περιγράφουν «μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη απρόκλητη (αναίτια) συστηματική επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την

Οι επτά βασικές αρετές της ηθικής νοημοσύνης

Οι αρετές της ηθικής νοημοσύνης

Στο βιβλίο Building Moral Intelligence (Χτίζοντας την Ηθική Νοημοσύνη) ο καθηγητής Dr Michele Borba και συγγραφέας του βιβλίου δίνει ένα σαφές πλάνο για το πώς μπορούμε να διδάξουμε στα παιδιά τις αρετές της ηθικής νοημοσύνης.

Αυτές λοιπόν είναι επτά και καθεμία μπορεί να διδαχτεί με συγκεκριμένους τρόπους.

Ενσυναίσθηση: 

Είναι η ικανότητα να μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματα και τις ανάγκες των άλλων.
Για να την αποκτήσει το παιδί βοηθήστε το να καλλιεργήσει την ευαισθησία του και να μάθει να αναγνωρίζει τα συναισθήματα των άλλων. 

Συνείδηση: 

Είναι η ικανότητα να αναγνωρίζεις το σωστό και να μπορείς να το κάνεις.
 Πρέπει να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για ηθική ανάπτυξη στην οικογένεια, να διδάξουμε στο παιδί να ξεχωρίζει το καλό απ’ το κακό και να ενισχύσουμε την ηθική του ανάπτυξη (να βοηθάει, για παράδειγμα, όσους έχουν ανάγκη). 

Αυτοέλεγχος: 

Είναι η ικανότητα να ελέγχουμε τις σκέψεις και τις πράξεις μας και να λειτουργούμε με τον τρόπο που έχουμε μάθει πως είναι ο σωστός. 

Σεβασμός: 

Είναι το να δείχνεις πως εκτιμάς τους άλλους φροντίζοντάς τους, αλλά και μιλώντας τους με πολιτισμένο

Η ηθική νοημοσύνη, το νέο είδος εξυπνάδας

Η ηθική νοημοσύνη, το νέο είδος εξυπνάδας

της Μαριλή Ευφραιμίδη

Σύμφωνα με τη νέα θεωρία, η ηθική νοημοσύνη είναι το μυστικό της επιτυχίας στην καριέρα και στην οικογένεια. Και ο μόνος τρόπος να είμαστε ευτυχισμένοι.

Φανταστείτε την ιδανική εταιρεία. Έχει καταπληκτικές εγκαταστάσεις, ένα πολύ κερδοφόρο αντικείμενο, άφθονα κεφάλαια και ανθρώπινο δυναμικό με πολλά πτυχία και εξαιρετικές επιδόσεις σε IQ και συναισθηματική νοημοσύνη. Όμως, ο διευθυντής δεν είναι και τόσο συνεπής. Άλλα υπόσχεται, άλλα κάνει. Οι συναλλαγές με τους προμηθευτές δεν είναι και τόσο διαφανείς και κανείς δεν ξέρει τι προμήθειες δίνει για να παίρνει δουλειές. Οι προαγωγές και οι αυξήσεις δεν δίνονται σε αυτούς που το αξίζουν αλλά βάσει προσωπικών σχέσεων. Σε όρους μάνατζμεντ η εταιρεία αυτή δεν έχει πολλή ζωή μπροστά της – μπορεί τα κέρδη της να κατακλέβονται από τους διαχειριστές της, μπορεί να έχει προβλήματα με τη δικαιοσύνη ή την εφορία και ένα σωρό άλλα ζητήματα. Αντίστοιχα, τα στελέχη που λειτουργούν έτσι δεν θα μπορέσουν να πάνε πολύ μπροστά στην καριέρα τους. Και οι άνθρωποι που επιβιώνουν με αυτόν τον τρόπο, ποντάροντας στο πώς θα ξεγελάσουν τους γύρω τους και ουσιαστικά τον εαυτό τους, δεν θα είναι ποτέ αληθινά ευτυχισμένοι. Πώς μπορεί κανείς να απολαύσει τη ζωή και τις στιγμές της αν δεν έχει ειλικρινείς σχέσεις με τον εαυτό του και με την πραγματικότητά του;
Αυτό που λείπει από την εικόνα είναι η ηθική νοημοσύνη, ένας καινούργιος όρος που έρχεται να συμπληρώσει το κενό που αφήνει ο δείκτης ευφυΐας και η συναισθηματική νοημοσύνη. Δεν είναι ένα ακόμη προσόν που πρέπει να έχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια ή μια εταιρεία για να πετύχουν. Είναι ο μόνος τρόπος για να προχωρήσουν. Χωρίς την ικανότητα να ξεχωρίζουν το καλό από το κακό, να σέβονται τις ανθρώπινες αξίες και να αναλαμβάνουν την ευθύνη των πράξεων, δεν έχει νόημα κανένα άλλο είδος νοημοσύνης. Ας πούμε ότι η ηθική νοημοσύνη είναι να γνωρίζει κανείς τους κανόνες του παιχνιδιού και να τους τηρεί. Αν δεν τους ξέρει, δεν μπορεί να παίξει. Αν δεν τους εφαρμόζει, ίσως κερδίσει μερικές παρτίδες, όμως δεν θα είναι στο τέλος ο νικητής. 

Λογική και ευαισθησία

Η έννοια παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2005 από δύο επιστήμονες του μάνατζμεντ, τους Doug Lennick και Fred Kiel, στο βιβλίο τους «Moral Intelligence». Σύμφωνα με τη θεωρία τους, πρόκειται για

Ιβάν Παβλόφ 1849 – 1936

Ιβάν Παβλόφ 1849 – 1936

Ο ρώσος φυσιολόγος Ιβάν Πέτροβιτς Παβλόφ (Ivan Petrovich Pavlov) γεννήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1849 κι έμεινε στην ιστορία της επιστήμης για την περιγραφή του φαινομένου των εξαρτημένων αντανακλαστικών με τα πειράματα που έκανε σε σκύλους.

Σχημάτισε δύο ομάδες από σκύλους, που λάμβαναν το γεύμα τους καθημερινά την ίδια ώρα. Λίγα λεπτά πριν από τη χορήγηση της τροφής, η μία ομάδα άκουγε τον χτύπο ενός κουδουνιού. Μετά από ένα χρονικό διάστημα, ο Παβλόφ άρχισε να χτυπά το κουδούνι σε άσχετες ώρες χωρίς να προσφέρει τροφή και είδε ότι οι σκύλοι ανταποκρίθηκαν: άρχισαν να τους τρέχουν τα σάλια, όπως ακριβώς όταν του παρέθετε τροφή. Αντιθέτως, στην άλλη ομάδα δεν υπήρχε καμία αντίδραση.

Συνεπώς, αφού δεν ήταν έμφυτη, η αντίδραση αυτή αποτελούσε ένα αντανακλαστικό που δημιουργήθηκε τεχνητά, συσχετίζοντας ένα τεχνητό ερέθισμα (το κουδούνισμα) με μία συγκεκριμένη αντίδραση (την τροφή). Αυτό που ανακάλυψε ο Παβλόφ είναι ένας γενικός νόμος, που ισχύει σε όλο το ζωικό βασίλειο, από το ποντίκι μέχρι τον άνθρωπο. Για την εργασία του αυτή, το 1904 του απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής.

Σε αντίθεση με άλλους επιστήμονες, ο Παβλόφ παρέμεινε στη χώρα του μετά την επικράτηση της

Smartphones και Social Media: Προκαλούν κατάθλιψη, διευκολύνουν το μπούλινγκ και αυξάνουν τις αυτοκτονίες

Εξάρτηση από το διαδίκτυο

Δεν ξέρουμε πώς είναι η ζωή χωρίς iPad ή iPhones. Νομίζω ότι αγαπάμε τα τηλέφωνά μας περισσότερο από τους ίδιους τους ανθρώπους.

Αυτή τη συγκλονιστική απάντηση έδωσε στην καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο Jean M. Twenge, συγγραφέα του βιβλίου «Η γενιά Me και η γενιά iGen» (Generation Me and iGen), μια ανήλικη Αμερικανίδα. Η καθηγήτρια έχει γράψει ένα πολύ σημαντικό άρθρο στο αμερικανικό περιοδικό Atlantic για το θέμα της επίδρασης των έξυπνων τηλεφώνων και των κοινωνικών μέσων στα παιδιά και στους εφήβους. Η ίδια μελετά τις μεταβολές στη συμπεριφορά των γενεών από τη δεκαετία του 1930. Οι μεταβολές αυτές χαρακτηρίζονται, όπως σημειώνει, από τον σταδιακό, βαθμιαίο χαρακτήρα τους, ακόμα κι όταν συγκλονιστικά γεγονότα όπως ο πόλεμος επηρέασαν την κοινωνία. Αλλά το 2012, ακριβώς όταν οι Αμερικανοί που διέθεταν ένα έξυπνο τηλέφωνο (smartphone) ξεπέρασαν το μισό του πληθυσμού, σημειώθηκε μια εξαιρετικά απότομη, βίαιη μεταβολή στη συμπεριφορά και στη συναισθηματική κατάσταση των εφήβων, οι οποίοι άρχισαν να χάνουν την τόσο έντονη για την ηλικία τους και για την εποχή μας διάθεση ανεξαρτησίας τους. Οι μεταβολές αυτές επιβεβαιώθηκαν με σειρά μελετών επί σειρά ετών. Όλες ανεξαιρέτως επιβεβαίωσαν ότι, πιθανώς και ως αποτέλεσμα ριζικής αλλαγής στον τρόπο που οι νέοι περνάνε τον χρόνο τους, αλλάζει ριζικά και ο τρόπος που βλέπουν τον κόσμο.

Η ερευνήτρια βάφτισε αυτή τη γενιά, γεννηθέντες μεταξύ 1995 και 2012, ως την iGen και υποστηρίζει ότι έχει διαμορφωθεί από τα smartphones και τα κοινωνικά μέσα (social media). Τα παιδιά αυτής της ηλικίας μεγαλώνουν με smartphones, έχουν λογαριασμό Instagram πριν πάνε γυμνάσιο και δεν θυμούνται πώς ήταν ο κόσμος πριν από το internet. Το διαδίκτυο είναι διαρκώς παρόν στη ζωή τους, μέρα και νύχτα. Το 2017, μια έρευνα έδειξε ότι τρεις στους τέσσερις Αμερικανούς εφήβους έχουν iPhone.

Ο ερχομός των smartphones και των tablets δεν είχε ως μόνο αποτέλεσμα την αύξηση του χρόνου που περνάνε τα παιδιά μπροστά από την οθόνη και τα προβλήματα συγκέντρωσης που τη συνοδεύουν αλλά και μια ριζική μεταβολή όλου του τρόπου ζωής, από τη φύση των κοινωνικών τους σχέσεων, μέχρι τη διανοητική τους υγεία. Οι μεταβολές αυτές επιπλέον επήλθαν σε όλες ανεξαιρέτως τις κοινωνικές και εθνικές ομάδες του αμερικανικού πληθυσμού. Οι έφηβοι ζουν δια των συσκευών τους και νοιώθουν πιο

Οριοθέτηση: πώς βάζουμε όρια στα παιδιά

Πώς βάζουμε όρια στα παιδιά

του Χάρη Πίσχου - Ψυχολόγος ΜSc - Υπαρξιακός Συστημικός Ψυχοθεραπευτής

Ποια είναι άραγε η πρώτη σκέψη που μας έρχεται στο μυαλό όταν ακούμε τη λέξη "όρια"; Αυθόρμητα θα μας έρθει η απαγόρευση,  ο περιορισμός, η άρνηση σε κάτι που επιθυμούμε αλλά δεν μπορούμε να έχουμε. Και γιατί γίνεται αυτό;

Γιατί κάποιος ή κάτι έχει βάλει όρια στην επιθυμία μας. Φανταστείτε λοιπόν ότι αν είναι απογοητευτικό για τους ενήλικες να βάζουν όρια στις επιθυμίες τους, πόσο μάλλον για τα παιδιά ειδικά όταν βρίσκονται σε αναπτυξιακή φάση που περικλείεται από έντονο συναισθηματισμό, αυθορμητισμό και παρορμητισμό για ικανοποίηση των επιθυμιών τους. Και μετά σκεφτείτε τους γονείς τους, που καλούνται να εφαρμόσουν και να στηρίξουν αυτά τα όρια στα παιδιά τους. Όχι και ό,τι πιο εύκολο.

Κάθε μέρα, αμέτρητες φορές ο γονιός θα προσπαθήσει να βάλει όρια στο παιδί του. Ενώ παλιότερα η πειθαρχία εμφανίζονταν να έχει πολύ στενή σχέση με την τιμωρία, σήμερα συνδέουμε την οριοθέτηση με την πειθαρχία και την μετάδοση αξιών και γνώσεων στα παιδιά για να έχουν αρμονική σχέση με το κοινωνικό τους περιβάλλον.

Όταν οι γονείς θέτουν όρια, δεν επιβάλλουν στα παιδιά τους τι να πουν ή πως να συμπεριφερθούν μόνο, αλλά πώς να αναγνωρίζουν τις παρορμήσεις και το άγχος τους. Τα όρια με αυτόν τον τρόπο, εσωτερικεύονται στο παιδί και το κάνουν να νιώθει περισσότερη ασφάλεια. Για αυτό είναι σημαντικό να ξεκινήσει η οριοθέτηση από νωρίς.

Αν θέλουμε να αποσαφηνίσουμε την έννοια όρια, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι κανόνες και διεργασίες που ορίζονται από τις αξίες της οικογένειας και που επιτελούνται μέσα από ορισμένους ρόλους με τη στάση και τη συμπεριφορά των γονέων.

Θέτοντας τις βασικές αρχές οριοθέτησης, θα μετατρέπαμε παρελθοντικά στερεότυπα και απόλυτους απολιθωμένους κανόνες, σε οικογενειακές αξίες και στάσεις που συμβαδίζουν με τη διαμόρφωση του

Διαδικτυακό σεμινάριο για τον εθισμό στο διαδίκτυο.

 Εθισμός στο διαδίκτυο

Η εξάρτηση από το διαδίκτυο είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο το οποίο βρίσκεται υπό εξέταση από την επιστημονική κοινότητα. Ως εξάρτηση από το διαδίκτυο θα μπορούσαμε να ορίσουμε την ανικανότητα του ατόμου να ελέγξει τη χρήση του διαδικτύου, η οποία με τη σειρά της μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ψυχολογικές και κοινωνικές δυσκολίες, καθώς επίσης να καταστεί και ένας σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας για μια ομαλή επαγγελματική ή σχολική ζωή του υπό εξάρτηση ατόμου.

Το ενημερωτικό βίντεο της ανάρτησης είναι ένα διαδικτυακό σεμινάριο για τον εθισμό στο διαδίκτυο, δημιουργία του «Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς διαδικτύου». Το βίντεο εξετάζει το  φαινόμενο της υπερβολικής χρήσης του διαδικτύου που συμπεριλαμβάνει τα

Ενσυναίσθηση: Μια ξεχωριστή αρετή (Video)

Ενσυναίσθηση: Μια ξεχωριστή αρετή

Ενσυναίσθηση: Ο καλύτερος τρόπος να κάνεις έναν άνθρωπο να νιώσει καλύτερα είναι...

Ως ενσυναίσθηση μπορούμε να ορίσουμε τη συναισθηματική ταύτιση με την ψυχική κατάσταση ενός άλλου ατόμου, και την κατανόηση της συμπεριφοράς και των κινήτρων του. Τα συστατικά της εν λόγω λέξης αποτελούνται από τις λέξεις εν, συν και αίσθηση, υποδηλώνοντας την επέκταση της αίσθησης του ατόμου πέρα από τον εαυτό του.[1] Η ενσυναίσθηση, χωρίς αμφιβολία, αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα στη συναισθηματική ανάπτυξη των νέων και ένα από τους πλέον σημαντικούς στόχους κάθε εκπαιδευτικής διαδικασίας. Στο βίντεο, που παρουσιάζουμε σε αυτή την ανάρτηση, μπορείτε να δείτε μια συνοπτική, αλλά και παράλληλα εποπτική παρουσίαση της ξεχωριστής αυτής ικανότητας του ανθρώπου.[2]  
Κ.Ε.