Tι είναι η τεχνοηθική

Tι είναι η τεχνοηθική

Η Τεχνοηθική αποτελεί κλάδο της Εφαρμοσμένης Φιλοσοφίας και πεδίο διεπιστημονικής μελέτης και έρευνας, με κύριο αντικείμενο τη σχέση μεταξύ της τεχνολογικής εξέλιξης και των αξιών της κοινωνίας.

Αντλεί από πολλαπλούς τομείς γνώσης, από την Επιστήμη της Πληροφορίας και τις Σπουδές Επιστήμης & Τεχνολογίας μέχρι την Εφαρμοσμένη Ηθική και Φιλοσοφία, προκειμένου να επεξεργαστεί αναδυόμενα ζητήματα σχετικά με τις ηθικές και δεοντολογικές διαστάσεις των τεχνολογικών συστημάτων και πρακτικών μέσα στη σύγχρονη κοινωνία.

Ως μέσα, η Τεχνοηθική χρησιμοποιεί τον φιλοσοφικό και διεπιστημονικό στοχασμό, τον δημόσιο διάλογο

Επιστημονική πρόοδος και ηθική

Επιστημονική πρόοδος και ηθική

Της Λινας Γιανναρου 

Στις ΗΠΑ, η έρευνα στα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα αποτέλεσε σημείο προεκλογικής αντιπαράθεσης μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων. Τη χώρα διχάζει επίσης το αν πρέπει να επιτρέπεται η προληπτική λήψη δείγματος DNA από τα παιδιά, ώστε σε περίπτωση που απαχθούν ή τους συμβεί κάποιο σοβαρό ατύχημα, να διευκολυνθεί η αστυνομική έρευνα. Στην Αγγλία, έχει ανοίξει ο διάλογος για τη δημιουργία ή όχι υβριδικών εμβρύων από τους επιστήμονες. Στην Ιταλία, η επιθυμία ενός ζευγαριού (που είχαν αυξημένες πιθανότητες να αποκτήσουν παιδί με μεσογειακή αναιμία) να κάνουν προεμφυτευτικό έλεγχο, απασχόλησε το Συνταγματικό Δικαστήριο. Στην Ισπανία, ψηφίστηκε νόμος που επιτρέπει στους transexuals να αλλάζουν την καταχώριση του φύλου τους στο ληξιαρχείο χωρίς να έχουν υποβληθεί σε εγχείρηση αλλαγής φύλου.

Τα παραπάνω μοιάζουν ασύνδετα μεταξύ τους, ωστόσο έχουν ένα κοινό σημείο: εγείρουν κάποιου είδους ηθικό δίλημμα. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας, η εξέλιξη της ιατρικής, η πρόοδος (με εισαγωγικά ή χωρίς) της επιστήμης έχουν δημιουργήσει μια σειρά από νέους προβληματισμούς για τις ηθικές και νομικές συνέπειες των καινοτόμων εφαρμογών τους. Γενετικώς τροποποιημένοι οργανισμοί, διαχείριση γενετικών πληροφοριών, βιοϊατρικοί πειραματισμοί, ευθανασία, υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, κλωνοποίηση - ζητήματα που προκαλούν διαμάχες τόσο εντός της επιστημονικής κοινότητας όσο και στην κοινωνία και για τα οποία ο διάλογος στην Ελλάδα μόλις τώρα δειλά δειλά ανοίγει.

«Στην κοινωνία της διακινδύνευσης καθίσταται επιτακτική τόσο η ανάγκη της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων από τη ραγδαία εξέλιξη των σύγχρονων τεχνολογιών όσο και η ανάγκη

“Mini-εγκέφαλοι” τύπου Neanderthal δημιουργήθηκαν σε εργαστήριο με CRISPR

“Mini-εγκέφαλοι” τύπου Neanderthal

Οι ερευνητές δημιούργησαν οργανοειδή μικροσκοπικών εγκεφάλων που περιέχουν μια παραλλαγή γονιδίου που απαντάται σε δύο εξαφανισμένους συγγενείς του σύγχρονου ανθρώπου, τους Neanderthal και τους Denisovan.

Οι ιστοί, που συντέθηκαν με την χρήση  ανθρώπινων βλαστικών κυττάρων, παρουσιάζουν διακριτές διαφορές συγκριτικά με τα ανθρώπινα οργανοειδή στη μορφολογία, όπως στο σχήμα και την υφή.

Τα ευρήματα αυτά θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν τα γενετικά μονοπάτια που επέτρεψαν στον ανθρώπινο εγκέφαλο να εξελιχθεί. Ο σύγχρονος άνθρωπος συνδέεται στενότερα με τους Neanderthal και τους Denisovan από οποιοδήποτε άλλο αρτίγονο πρωτεύον, με περίπου το 40% του γονιδιώματος των Neanderthal να εντοπίζεται στον ανθρώπινο πληθυσμό. Ωστόσο, οι ερευνητές έχουν περιορισμένα μέσα για να μελετήσουν τους εγκεφάλους αυτών των αρχαίων ειδών, δεδομένου ότι οι μαλακοί ιστοί δεν διατηρούνται καλά και οι περισσότερες μελέτες βασίζονται στην εξέταση του μεγέθους και του σχήματος των απολιθωμένων κρανίων. Η γνώση του τρόπου με τον οποίο τα γονίδια του είδους διαφέρουν από τον άνθρωπο είναι σημαντική γιατί βοηθά τους ερευνητές να κατανοήσουν τι κάνει τους ανθρώπους μοναδικούς - ειδικά σε ό,τι αφορά τον εγκέφαλό μας.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την Alysson Muotri, νευροεπιστήμονα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, χρησιμοποίησαν την τεχνική επεξεργασίας γονιδιώματος CRISPR-Cas9 για να εισαγάγουν τη παραλλαγή που χαρακτήριζε τους Neanderthal και τους Denisovan ενός γονιδίου που ονομάζεται NOVA1 σε ανθρώπινα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα, τα οποία μπορούν να διαφοροποιηθούν σε οποιονδήποτε τύπο κυττάρου. Τα καλλιέργησαν για να σχηματίσουν οργανοειδή, ιστούς που μοιάζουν με εγκεφαλικούς ιστούς, τα οποία σύγκριναν με φυσιολογικά ανθρώπινα εγκεφαλικά οργανοειδή που καλλιεργούσαν παράλληλα.

Δεν ήταν δύσκολο να γίνει η παρατήρηση ότι τα οργανοειδή που εκφράζουν την “αρχαία” παραλλαγή του NOVA1 ήταν διαφορετικά. «Μόλις είδαμε το σχήμα των οργανοειδών, ξέραμε ότι βρισκόμασταν κάπου», λέει η Muotri. Τα οργανοειδή του ανθρώπινου εγκεφάλου είναι συνήθως λεία και σφαιρικά, ενώ τα οργανοειδή με το αρχαίο γονίδιο είχαν τραχιά,  δαιδαλώδη επιφάνεια και ήταν μικρότερα σε μέγεθος. Αυτό πιθανότατα οφείλεται σε διαφορές που σχετίζονται με το πώς τα κύτταρα αναπτύσσονται και πολλαπλασιάζονται.

Από την σύγκριση του ανθρώπινου γονιδιώματος με τα σχεδόν ολοκληρωμένα γονιδιώματα δύο Neanderthals και

Ανθρώπινα πειράματα: η σκοτεινή πλευρά της “ιατρικής εξέλιξης” και Διεθνές Δίκαιο

Σαββίνα Καλαϊτζίδου

 

Στη σύγχρονη εποχή, η ιατρική επιστήμη και έρευνα έχει επιτύχει τρομερές ανακαλύψεις, και έχει σημειώσει τρομακτική πρόοδο στη θεραπεία, πρόληψη και αντιμετώπιση ποικίλων ασθενειών και ιατρικών προβλημάτων. Έτσι, δεδομένης της ασφάλειας και της απάντησης που προσφέρει σήμερα η επιστήμη σε κάθε σχεδόν ερώτημα, σπάνια αναρωτιέται κανείς το παρασκήνιο που κρύβεται πίσω από όλα αυτά τα σπουδαία βήματα, και το “κόστος” αυτής της εντυπωσιακής εξέλιξης. Οι περισσότεροι ίσως αγνοούν ότι δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου η ιατρική επιστήμη δοκιμάστηκε και εξελίχθηκε πάνω στο ίδιο είδος το οποίο ήταν ταγμένη να υπηρετεί και να βοηθά – δηλαδή το ανθρώπινο είδος.

Ένα πρόσφατο παράδειγμα

 

Δεν έχει περάσει καιρός από όταν ξέσπασε το σκάνδαλο με τη χρηματοδότηση από τρεις κολοσσούς της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας πειραμάτων που πραγματοποίησε ινστιτούτο έρευνας σε ανθρώπους για την επίδραση των εκπεμπόμενων καυσαερίων στην υγεία τους. Πιο συγκεκριμένα, οι VW, Daimler, BMW, αλλά και η εταιρία Bosch, ανέθεσαν στο ινστιτούτο τη διεξαγωγή μιας δοκιμής αναφορικά με την εισπνοή από 25 υγιή άτομα, για μικρό χρονικό διάστημα, διοξειδίου του αζώτου, το οποίο και εμπεριέχεται στα εκπεμπόμενα από τα αυτοκίνητα καυσαέρια. Κατόπιν της εισπνοής του αερίου πραγματοποιήθηκαν ιατρικές μετρήσεις για να διαπιστωθεί η επίδραση της ουσίας στην ανθρώπινη υγεία.

Ιατρικά πειράματα του 20ου αιώνα σε ανθρώπους

 

Το παραπάνω συμβάν, ωστόσο, συνιστά μόνο ένα πολύ μικρό δείγμα των ιατρικών πειραμάτων και πράξεων που έχουν διεξαχθεί σε ανθρώπους – με ορισμένες από αυτές να ξεπερνούν τους φραγμούς που θέτουν η λογική, η σκληρότητα, η ιατρική δεοντολογία και η ηθική.

Ξεκινώντας από ένα -κατά κοινή ομολογία- ιδιαίτερα μελανό σημείο της ανθρώπινης ιστορίας σε όλους τους τομείς, αυτό του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα “πειράματα” που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκειά του έχουν χαρακτηριστεί ιδιαίτερα βάναυσα, μέχρι και φρικιαστικά.

 

Πιο αναλυτικά, στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Auschwitz, στο κτίριο Block 10, αποκαλύφθηκε ότι πραγματοποιούνταν πειράματα στείρωσης αποκλειστικά σε Εβραίες νεαρές παντρεμένες γυναίκες, με την έγχυση μιας ιδιαίτερα καυστικής ουσίας στα γεννητικά τους όργανα, η οποία προκαλούσε φρικτούς πόνους, και άφησε όσες επέζησαν από αυτή τη μέθοδο ανίκανες για τεκνοποιία. Άλλες γυναίκες υποβάλλονταν σε πολύ υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας -σε σημείο εγκαυμάτων- για να διαπιστωθεί αν θα νοσούσαν από καρκίνο στη μήτρα και, μετέπειτα, υποβάλλονταν σε βιοψίες. Επιπλέον, επιστολές κάνουν γνωστό ότι από το ίδιο στρατόπεδο η γερμανική εταιρία παραγωγής φαρμάκων και χημικών ουσιών Bayer “προμηθευόταν”, κατόπιν συμφωνίας με τον διοικητή του στρατοπέδου και έναντι πληρωμής, “παρτίδες υποκειμένων” -όπως οι ίδιοι τις ονόμαζαν συνθηματικά- που δεν ήταν άλλα από γυναίκες κρατούμενες. Τα θύματα αυτά προορίζονταν για τη δοκιμή από την εταιρία ενός υπνωτικού φαρμάκου, κατά τη διάρκεια της οποίας πέθαιναν ορισμένες “παρτίδες” και, στη συνέχεια, ζητούνταν νέες.

 

Παιδιά που χρησιμοποίησε ο Josef Mengele στα πειράματά του. Πηγή: https://allthatsinteresting.com/josef-mengele-nazi-experiments

Εξίσου ανατριχιαστικά είναι τα γενετικά πειράματα που διενεργούνταν σε δίδυμα παιδιά από τον γνωστό γιατρό Josef Mengele, ώστε να εξακριβωθούν τα ιδιαίτερα γενετικά γνωρίσματά τους, καθώς εκείνος πίστευε πως ενδεχομένως θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη δημιουργία της Αρίας φυλής. Ακόμα,

Τεχνητή Νοημοσύνη: Τι θα συμβεί όταν οι μηχανές γίνουν εξυπνότερες από εμάς; (Nick Bostrom)

Η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται όλο και εξυπνότερη. Κάποια στιγμή θα μας φτάσει και ίσως  θα μας ξεπεράσει. Ο φιλόσοφος και τεχνολόγος Nick Bostrom στην ομιλία του υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι η τελευταία εφεύρεση του ανθρώπου...

Elon Musk: Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι χειρότερη από τα πυρηνικά όπλα!

Elon Musk:

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι χειρότερη και

από τα πυρηνικά όπλα!

Ο δισεκατομμυριούχος Elon Musk, γνωστός από το PayPal, τα αυτοκινούμενα  οχήματα Tesla και το αεροδιαστημικό του πρόγραμμα, θεωρεί ότι η  δημιουργία της Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης, της Singularity,  είναι ένας τεράστιος κίνδυνος για την ανθρωπότητα - ένας κίνδυνος χειρότερος και από τα πυρηνικά όπλα!  Ένας κακός δικτάτορας τουλάχιστον κάποια στιγμή θα πεθάνει, η τεχνητή νοημοσύνη δεν πεθαίνει, θα ζει για πάντα και τότε θα έχουμε έναν αθάνατο τύραννό από τον οποίο δε θα μπορέσουμε να ξεφύγουμε ποτέ…..

Ζητήματα Ιχνηλάτησης Κρουσμάτων και Επαφών τους - Σύσταση της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής

Ζητήματα Ιχνηλάτησης Κρουσμάτων και Επαφών τους

Η Σύσταση της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής για την «ιχνηλάτηση κρουσμάτων του κορωνοϊού και των επαφών τους», βασισμένη σε εισήγηση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων Covid-19, επισημαίνει τα ηθικοκοινωνικά ζητήματα που αφορούν την παρακολούθηση της διασποράς του ιού.

Στο κείμενό της παρουσιάζονται οι μέθοδοι ιχνηλάτησης που χρησιμοποιούνται στη χώρα μας και διεθνώς, οι οποίες βασίζονται σε εκτεταμένη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Η εφαρμογή των μεθόδων αυτών θέτει το κρίσιμο ερώτημα του πώς μπορεί να συμβιβασθεί η αναχαίτιση της εξάπλωσης της πανδημίας με την προστασία της ιδιωτικότητας των πολιτών.

Η Σύσταση εκθέτει την ισχύουσα νομοθεσία και καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις, στις οποίες επισημαίνεται ιδίως:

- Η σημασία της αναγκαίας συναίνεσης των πολιτών στην εφαρμογή οποιασδήποτε μεθόδου ιχνηλάτησης, ως βάση της εμπιστοσύνης τους για τη διαχείριση προσωπικών τους δεδομένων

Η Κίνα συλλέγει DNA από εκατομμύρια άνδρες και αγόρια

 

Η Κίνα συλλέγει DNA από εκατομμύρια άνδρες και αγόρια

Οι κινεζικές αρχές συλλέγουν δείγματα αίματος από ολόκληρη τη χώρα για να δημιουργήσουν έναν γενετικό χάρτη των περίπου 700 εκατομμυρίων ανδρών.

Μια νέα έκθεση του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Στρατηγικής Πολιτικής (ASPI) περιγράφει πώς η κινεζική επιβολή του νόμου να συλλέγει δείγματα για τη δημιουργία βάσης δεδομένων DNA για την παρακολούθηση ανδρών συγγενών ενός άνδρα χρησιμοποιώντας μόνο το αίμα, το σάλιο ή άλλο γενετικό υλικό.

Η έκθεση αναφέρει: «Μια βάση δεδομένων Y-STR που ασκείται από την αστυνομία και περιέχει βιομετρικά δείγματα και λεπτομερείς γενεαλογικές γενεαλογίες από όλες τις πατριωτικές οικογένειες της Κίνας είναι πιθανό να αυξήσει την κρατική καταστολή εναντίον των μελών της οικογένειας των αντιφρονούντων και να υπονομεύσει περαιτέρω τα αστικά και ανθρώπινα δικαιώματα των αντιφρονούντων και των μειονοτήτων κοινότητες". Το κινεζικό Υπουργείο Δημόσιας Ασφάλειας επέτρεψε την επέκταση της γενετικής συλλογής το 2017 από όλα τα αρσενικά του πληθυσμού, ανεξάρτητα από ποινικά αρχεία, σε τουλάχιστον 22 από τις 31 διοικητικές περιοχές της Κίνας.

Η αστυνομία υποστηρίζει ότι η βάση δεδομένων είναι το κλειδί για τον έλεγχο της εγκληματικής δραστηριότητας και ότι όλοι οι γενετικοί δότες συναινούν πλήρως στη συλλογή δεδομένων. Ωστόσο, οι Κινέζοι υπήκοοι έχουν προτείνει ότι η συλλογή γίνεται ακούσια, καθώς δεν έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν σε ένα αυταρχικό κράτος. Σύμφωνα με τους New York Times, ο Jiang Haolin, μηχανικός υπολογιστών από μια αγροτική κομητεία της βόρειας Κίνας, έδωσε ένα δείγμα αίματος αφού τους είπαν από τις αρχές ότι εάν δεν συμμορφώθηκε, το νοικοκυριό του θα ήταν μαύρη λίστα και θα μπορούσε να χάσει το δικαίωμα ταξιδιού και πρόσβασης σε νοσοκομειακές θεραπείες.

Το έργο είναι συνέχεια των προσπαθειών της Κίνας να χρησιμοποιήσει τη γενετική για τον έλεγχο των

Πειραματόζωα, πειραματάνθρωποι και ηθική

Τάσος Σαραντής 

Oι πρόσφατες αποκαλύψεις, σύμφωνα με τις οποίες ερευνητές που χρηματοδοτήθηκαν από τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία έλεγξαν τις επιπτώσεις καυσαερίων του ντίζελ σε ανθρώπους και πιθήκους, έθεσαν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ηθική της επιστημονικής έρευνας από επιχειρηματικούς ομίλους.

Στόχος των πειραμάτων, που χρηματοδοτήθηκαν από τη Volkswagen, την Daimler και τη BMW, ήταν να παρατηρηθεί και να καταγραφεί η ρυπογόνος επίδραση των εκπομπών από τα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα με τη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας καθαρισμού καυσαερίων.

Ωστόσο, ακόμη και αν ο στόχος της έρευνας ήταν να αποδειχθεί ότι τα καυσαέρια του ντίζελ είναι λιγότερο επιβλαβή από ό,τι θεωρούνταν προηγουμένως, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι αυτά τα καυσαέρια είναι επιβλαβή για την υγεία. Κανείς, ούτε καν οι κατασκευαστές αυτοκινήτων, δεν ισχυρίζεται ότι είναι εντελώς ακίνδυνα.

Η επιστημονική έρευνα έχει προσφέρει τεράστια οφέλη στην κοινωνία, έχει σώσει ζωές και προάγει τη γνώση.

Αλλά τα πειράματα για ερευνητικούς σκοπούς έχουν ένα κόστος που κυμαίνεται από τους πόρους και τον χρόνο που σπαταλούνται μέχρι τον άμεσο κίνδυνο βλάβης για τους συμμετέχοντες σε αυτά (κοινώς τα πειραματόζωα).

Επομένως το κεντρικό ηθικό ζήτημα που παραμένει πάντα αφορά το αν το κόστος αυτό δικαιολογείται από τα πιθανά οφέλη της έρευνας.

Όταν αυτό το κόστος γίνεται υπερβολικό, ιδιαίτερα όταν οι άνθρωποι έχουν εκτεθεί σε αδικαιολόγητη βλάβη, καταλήγουμε σε ερευνητικό σκάνδαλο.

Προς τι το ρίσκο;

 

Στην περίπτωση των πειραμάτων για τις επιπτώσεις των καυσαερίων, το πιο πιεστικό ερώτημα είναι κατά πόσο η έκθεση των πιθήκων και των ανθρώπων σε αυτά μπορεί να δικαιολογηθεί μπροστά στα οφέλη της έρευνας.

Οταν χορηγούνται ουσίες που είναι γνωστό ότι είναι επικίνδυνες, τα πιθανά οφέλη θα πρέπει να είναι

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση: εφαρμογές και διλήμματα video

Προεμφυτευτική γενετική διάγνωση:

εφαρμογές και διλήμματα video

Η Κατερίνα Χατζημελετίου, επίκουρη καθηγήτρια εμβρυολογίας και γενετικής της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. αναλύει το ιστορικό, την τεχνική και τις εφαρμογές της προεμφυτευτικής διάγνωσης. Παρατίθενται με παραδείγματα οι λύσεις στα προβλήματα που δίδει, αλλά και τα σοβαρά ηθικά προβλήματα που δημιουργεί. Με διευκρινιστικές ερωτήσεις αποκαθίστανται χρόνιες παρανοήσεις από την παραπληροφόρηση.

Η τεχνητή μήτρα θα φέρει το τέλος των εκτρώσεων; (video)

 

Ένα σύστημα εξωτερικής τεχνητής μήτρας, που υποστηρίζει υπερβολικά πρόωρα βρέφη ηλικίας μεταξύ 23 και 26 εβδομάδων, δημιούργησαν επιστήμονες στις ΗΠΑ.  

 

Η τεχνητή μήτρα θα φέρει

το τέλος των εκτρώσεων;

Κάποιες γυναίκες αισθάνονται ότι είναι δικαίωμά τους να σταματήσουν μία κύηση. Όμως αυτό θα σήμαινε και θάνατο του εμβρύου. Μπορεί η επιστήμη και η τεχνολογία να διαχωρίσουν αυτές τις περιπτώσεις; 

«Αρκετά σύντομα» απαντούν οι ειδικοί που κάνουν έρευνα στο συγκεκριμένο τομέα. Μία γυναίκα στο μέλλον θα μπορεί απλώς να το εναποθέσει σε μία τεχνητή μήτρα το έμβρυό της, όπου και θα «εκκολάπτεται», μέχρι να ολοκληρωθούν οι εβδομάδες που μπορεί πλέον να αναπνέει και να τρέφεται μόνο του, δηλαδή να γεννηθεί. 

Αυτή θα είναι κυριολεκτικά μία εξωσωματική εμπειρία για τα έμβρυα και η τεχνολογία έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να καταρρίψει ακόμη ένα «θαύμα», αυτό της γέννησης.

 Έρχονται τα παιδιά της… σακούλας

Δοκιμές που έχουν γίνει ήδη σε πρόβατα, έχουν καταδείξει ότι τα έμβρυα αναπτύσσονται κανονικά, όταν σε ειδικό περιβάλλον που δημιουργείται μέσα σε ένα πλαστικό ασκό, υπάρχουν οι κατάλληλες θρεπτικές ουσίες για το έμβρυο. Η διαδικασία ονομάστηκε εκτογένεση. 

Οι ανθρώπινες τεχνητές μήτρες βρίσκονται ακόμη μακριά στο μέλλον, αλλά όχι και πάρα πολύ, αναφέρει σε άρθρο του στους New York Times ο διανθρωπιστής Ζόλταν Ισταβαν, και μέχρι να λειτουργήσουν οι τεχνητές μήτρες υπάρχουν ακόμη πολλά ηθικά ζητήματα προς επίλυση. 

Προς το παρόν, η τεχνολογία έχει αναπτυχθεί τόσο, ώστε να δημιουργεί νέα ερωτηματικά στη δημόσια αντιπαράθεση για τις αμβλώσεις. 

Σε τεύχος του 2017 της επιστημονικής επιθεώρηση Bioethics (Βιοηθική), φιλόσοφοι και επιστήμονες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι μία γυναίκα έχει δικαίωμα να αφαιρέσει ένα έμβρυο από το σώμα της, όχι όμως να του αφαιρέσει τη ζωή. Τι μπορεί να γίνει για αυτό; Η μόνη απάντηση είναι η εκτογένεση. Βέβαια, η συνθετικές μήτρες είναι κάτι πολύ πιο πρακτικό και χρήσιμο πέρα από τις συζήτηση που γίνεται για τις αμβλώσεις.

 Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο πρόωρος τοκετός είναι η νούμερο ένα

Δημιουργήθηκε έμβρυο ποντικιού κατά 4% άνθρωπος, το μεγαλύτερο ποσοστό ανθρώπινων κυττάρων σε ζώο μέχρι στιγμής

Δημιουργήθηκε έμβρυο ποντικιού κατά 4% άνθρωπος

Σύμφωνα με το CNN, οι επιστήμονες έχουν δημιουργήσει ένα έμβρυο ποντικιού κατά 4% ανθρώπινο.

Το δημιουργημένο υβρίδιο είναι αντιπροσωπευτικό παράδειγμα αυτού που οι επιστήμονες ονομάζουν χίμαιρα ανθρώπου-ζώου ή με άλλα λόγια ενός οργανισμού που είναι φτιαγμένος από κύτταρα δύο διαφορετικών ειδών. Η υπό μελέτη χίμαιρα παρουσιάζει το μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπινων κυττάρων που έχει καταγραφεί ποτέ σε ζώο. Το εν λόγω πείραμα υποστηρίζει ότι πολλοί τύποι ανθρώπινων κυττάρων είναι δυνατό να παραχθούν σε έμβρυα ποντικιών και μάλιστα με πολύ πιο γρήγορο ρυθμό συγκριτικά με τα ανθρώπινα έμβρυα. Τα ευρήματα της συγκεκριμένης μελέτης που διεξάγεται από ερευνητές του πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στο Buffalo  και του RoswellParkComprehensiveCancerCentreδημοσιεύτηκαν τις τελευταίες μέρες σε δύο αξιόλογα επιστημονικά περιοδικά.

Σύμφωνα, με τους διευθύνοντές του πειράματος τα εν λόγω ευρήματα παρουσιάζουν ποικίλα πλεονεκτήματα με κυριότερο το γεγονός ότι αποδεικνύουν τη δυνατότητα δημιουργίας πολλών ειδών ώριμων ανθρώπινων κυττάρων σε έμβρυα ποντικιών, τα οποία θα μπορούσαν μελλοντικά να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή κυττάρων, ιστών ακόμα και οργάνων συμβάλλοντας στη θεραπεία ασθενειών.

Αξίζει να γίνει μια ιδιαίτερη αναφορά στη μεθοδολογία της ερευνητικής ομάδας. Ειδικότερα, οι ερευνητές τοποθέτησαν με ένεση στο εσωτερικό των αναπτυσσόμενων εμβρύων ποντικιών 10 με 12 ανθρώπινα βλαστοκύτταρα. Μέσα σε 17 ημέρες, αυτά τα βλαστοκύτταρα είχαν πολλαπλασιαστεί σε εκατομμύρια ώριμα κύτταρα, περιλαμβάνοντας ανθρώπινα ερυθρά αιμοσφαίρια και κύτταρα του ματιού.  Σε αντίθεση με αυτόν τον αρκετά γρήγορο πολλαπλασιασμό, ένας αντίστοιχος αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων θα μπορούσε να παραχθεί στο εσωτερικό ανθρώπινων εμβρύων μετά από διάστημα 8 εβδομάδων, ενώ για την παραγωγή κυττάρων ματιού θα χρειαζόταν ακόμα περισσότερος χρόνος. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα της έρευνας JianFeng, οι προαναφερθείσες παρατηρήσεις υποδηλώνουν ότι ο χρόνος παραγωγής ανθρώπινων κυττάρων μπορεί να διαφοροποιηθεί, γεγονός που ανοίγει το δρόμο για πιο δραματικές μελλοντικές ανακαλύψεις.

Αξιοσημείωτη είναι, βέβαια, και η επιλογή της ομάδας να μετατρέψει ανθρώπινα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα,

Εικονικό έμβρυο δίνει πληροφορίες για την πρώιμη εμβρυική ανάπτυξη

 Εικονικό έμβρυο δίνει πληροφορίες

για την πρώιμη εμβρυική ανάπτυξη

Το πρώτο «εικονικό έμβρυο » δημιουργήθηκε για να βοηθήσει στην κατανόηση της πρώιμης ανάπτυξης εμβρύων και της εξέλιξης ενός μεμονωμένου κυττάρου σε πολλά κύτταρα διαφορετικών τύπων.

Δημοσιεύοντας τα αποτελέσματά τους στο περιοδικό Cell , ερευνητές από το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL) στη Χαϊδελβέργη της Γερμανίας και από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πάδοβας της Ιταλίας, περιέγραψαν την ανάπτυξη κάθε μεμονωμένου κυττάρου στο έμβρυο.

«Πώς δημιουργούνται οι πολλοί διαφορετικοί τύποι κυττάρων στο σώμα κατά τη διάρκεια της εμβρυϊκής ανάπτυξης από ένα ζυγωτό, το οποίο είναι μόνο ένα κύτταρο; Αυτό είναι ένα από τα πιο θεμελιώδη ερωτήματα στη βιολογία», δήλωσε  ο Pierre Neveu, επικεφαλής της ομάδας στο EMBL, εξηγώντας το σκεπτικό πίσω από τη μελέτη.

Όλοι οι οργανισμοί ξεκινούν ως ένα μόνο κύτταρο, το οποίο διαιρείται, παράγοντας νέες κυτταρικές σειρές προκαθορισμένες για να γίνουν διάφοροι ιστοί και δομές. Μια αναπαράσταση των κυτταρικών γενεών στην ανάπτυξη του εμβρύου, που αντιπροσωπεύει κάθε κύτταρο στο χώρο και το χρόνο, δεν έχει επιτευχθεί μέχρι τώρα. «Μέχρι στιγμής δεν έχουμε πλήρη κατανόηση των προγραμμάτων γονιδιακής έκφρασης. Αυτά καθοδηγούν τα μεμονωμένα κύτταρα να σχηματίσουν τους διαφορετικούς τύπους ιστών που είναι απαραίτητοι για τη δημιουργία εμβρύου», εξήγησε η πρώτη συγγραφέας  Hanna Sladitschek.

Οι ερευνητές μοντελοποίησαν το εικονικό έμβρυο σε έναν θαλάσσιο οργανισμό που ονομάζεται Phallusia mammillata. Κάθε μεμονωμένος οργανισμός έχει τον ίδιο αριθμό κυττάρων, γεγονός που διευκολύνει την ανασυγκρότηση της εμβρυϊκής του ανάπτυξης συνδυάζοντας παρατηρήσεις από πολλά δείγματα. Για να

Η ανάγκη ρύθμισης των πρακτικών ελέγχου Ηθικής και Ακεραιότητας της επιστημονικής έρευνας στην Ελλάδα

Η ανάγκη ρύθμισης των πρακτικών ελέγχου Ηθικής 
και Ακεραιότητας της επιστημονικής έρευνας στην Ελλάδα

Συγγραφείς: Παναγιώτης Κάβουρας, Κωνσταντίνος Α. Χαριτίδης

Πρόλογος

Σε προηγούμενο άρθρο μας (“Πρίσμα”, τεύχος 10, 28 Ιανουαρίου 2017) είχαμε περιγράψει το βασικό περιεχόμενο και τις θεμελιώδεις αρχές της Ηθικής και Ακεραιότητας στην επιστημονική έρευνα. Είχαμε δώσει μια γενική εικόνα της σημερινής κατάστασης σε διεθνές επίπεδο, εστιάζοντας στην ανησυχητική αύξηση περιπτώσεων εφαρμογής μη αποδεκτών επιστημονικών πρακτικών που βλέπουν το φως της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια. Τέλος, είχαμε περιγράψει το κανονιστικό πλαίσιο εποπτείας της επιστημονικής έρευνας, όπως εφαρμόζεται στην Ευρώπη, το οποίο ακολουθεί τη λεγόμενη αρχή της αυτορρύθμισης. Με βάση την αρχή αυτή, οι φορείς της έρευνας, όπως Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ) και Ερευνητικά Κέντρα, οφείλουν να έχουν μια επιτροπή Ηθικής και Ακεραιότητας (ΗΑ), η οποία α) διερευνά καταγγελίες για εφαρμογή ανορθόδοξων ερευνητικών πρακτικών και β) υποδεικνύει τις ενέργειες εκείνες ώστε να αναιρεθούν οι αρνητικές συνέπειές τους. Είναι γενικά αποδεκτό ότι για τη σωστή λειτουργία της αρχής της αυτορρύθμισης πρέπει να υπάρχει μια ανάλογη επιτροπή ΗΑ σε εθνικό επίπεδο, που θα εποπτεύει και θα συντονίζει τις αντίστοιχες ιδρυματικές, με το πρόσθετο καθήκον να αναλαμβάνει τη διερεύνηση των πιο σοβαρών καταγγελιών.

Στο άρθρο αυτό θα παρουσιάσουμε τον τρόπο με τον οποίο εποπτεύεται στην Ελλάδα η ευθυγράμμιση ΑΕΙ και Ερευνητικών Κέντρων με τις διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές της Ηθικής και Ακεραιότητας στην επιστημονική έρευνα. Ακόμα, θα αναφερθούμε σε τι ποσοστό το υπάρχον εθνικό σύστημα ακολουθεί την αρχή της αυτορρύθμισης. Τέλος, θα εστιάσουμε στις πρωτοβουλίες που λαμβάνονται από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) για τον συντονισμό των ιδρυματικών επιτροπών ΗΑ στην Ελλάδα, τη συνεργασία με αντίστοιχες εθνικές ΗΑ στην περιοχή της Μεσογείου και της ανατολικής Ευρώπης, καθώς και τη συνεργασία με αναγνωρισμένα ευρωπαϊκά δίκτυα για την Ηθική και Ακεραιότητα στην επιστημονική έρευνα.

Μια ματιά στην Ευρώπη 

Η εφαρμογή της αρχής της αυτορρύθμισης παρουσιάζει έντονη ετερογένεια στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην Ευρώπη. Χώρες που εφαρμόζουν την αρχή της αυτορρύθμισης κατά γράμμα είναι η Δανία, η Νορβηγία και η Πολωνία. Αυτό σημαίνει ότι οι εθνικές επιτροπές ΗΑ έχουν νομική υπόσταση που τους επιτρέπει να επιβάλλουν κυρώσεις. Άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν εθνική επιτροπή ΗΑ με συμβουλευτικό χαρακτήρα, δηλαδή χωρίς δυνατότητα επιβολής κυρώσεων, όπως η Βρετανία και η Γερμανία. Παράλληλα, στην Ιταλία υπάρχουν δεκάδες περιφερειακές επιτροπές ΗΑ, οι οποίες προφανώς αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον συντονισμό. 

Ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα σήμερα;

Οι φορείς της έρευνας στην Ελλάδα έχουν επιτροπές που ελέγχουν εάν η διεξαγωγή της έρευνας γίνεται με βάση τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα Ηθικής και Ακεραιότητας. Τα περισσότερα ΑΕΙ και δημόσια Ερευνητικά Κέντρα έχουν πληροφορίες για τέτοιες επιτροπές (θα αναφέρονται για ευκολία στο παρόν άρθρο ως επιτροπές ΗΑ, ανεξαρτήτως του επίσημου ονόματος που έχουν και διαφέρει αναλόγως του Ιδρύματος) στην επίσημη ιστοσελίδα τους. Η ποιότητα και ποσότητα της πληροφορίας που περιέχεται διαφέρει κατά περίπτωση. Οι πιο πλήρεις ιστoσελίδες περιέχουν σύντομη περιγραφή των καθηκόντων μιας τέτοιας επιτροπής, τη σύνθεσή της, τον κώδικα δεοντολογίας του Ιδρύματος και όλα τα επίσημα έγγραφα που περιγράφουν τη λειτουργία της και τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίασή της. Σε πολλές περιπτώσεις όμως η πληροφορία περιορίζεται σε

Υβρίδια ανθρώπων και ζώων με τελικό στόχο τη μεταμόσχευση

Υβρίδια ανθρώπων και ζώων
με τελικό στόχο τη μεταμόσχευση

Σε όλο τον κόσμο χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται σε λίστες αναμονής για δωρεά οργάνων. Ενώ ορισμένοι από αυτούς τους ανθρώπους θα κάνουν τις μεταμοσχεύσεις εγκαίρως, η θλιβερή πραγματικότητα είναι ότι πολλοί θα χάσουν τη ζωή τους περιμένοντας. Ωστόσο, μια νέα αμφισβητούμενη έρευνα, που εγείρει πολλά ηθικά ερωτήματα, προσφέρει, σύμφωνα με τους ιθύνοντές της, έναν τρόπο αντιμετώπισης αυτής της κρίσης.

Η Ιαπωνία πρόσφατα άλλαξε το νόμο σχετικά με την απαγόρευση της δημιουργίας υβριδίων ανθρώπων - ζώων και ενέκρινε αίτημα ερευνητών του Πανεπιστημίου του Τόκιο να δημιουργήσουν ένα υβρίδιο ανθρώπου - ποντικού. Ειδικότερα, οι επιστήμονες θα προσπαθήσουν να αναπτύξουν ένα ανθρώπινο πάγκρεας μέσα σε ποντίκι, χρησιμοποιώντας ένα συγκεκριμένο είδος βλαστοκυττάρων. Πρόκειται για κύτταρα που μπορούν να αναπτυχθούν εντός οποιοδήποτε άλλου είδους κύτταρο.

Τα βλαστοκύτταρα θα καλλιεργηθούν σε έμβρυο ποντικού, το οποίο έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να είναι ανίκανο να παράγει πάγκρεας χρησιμοποιώντας τα δικά του κύτταρα. Αυτό το υβριδικό έμβρυο στη συνέχεια θα εμφυτεύεται σε ένα υποκατάστατο ποντικού και θα αφήνεται να αναπτυχθεί. Ο στόχος είναι να αναπτυχθεί τελικά ένα ανθρώπινο πάγκρεας σε ένα μεγαλύτερο ζώο - όπως ένας χοίρος - το οποίο θα μπορεί να μεταμοσχευθεί σε έναν άνθρωπο.

Υβρίδια ανθρώπων - ζώων έχουν ήδη δημιουργηθεί τόσο στις ΗΠΑ όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά οι κανονισμοί απαιτούν το έμβρυο να καταστραφεί συνήθως μέσα 14 ημέρες. Οι νέοι ιαπωνικοί κανονισμοί επιτρέπουν να τοποθετηθεί το έμβρυο σε υποκατάστατη μήτρα και, τελικά, να γεννηθεί ως ποντίκι με «ανθρώπινο» πάγκρεας, σύμφωνα με το conversation. Τα ποντίκια θα παρακολουθούνται έπειτα έως και για δύο χρόνια και το πείραμα θα τερματίζεται εάν διαπιστωθεί πως ο εγκέφαλος στα αναπτυσσόμενα ζώα περιέχει πάνω από 30% ανθρώπινα κύτταρα.

«Ανθρώπινα» ποντίκια; 

Το πείραμα θα επιβλέπει ο γνωστός γενετιστής Χιρομίτσου Νακαούτσι. «Δεν φιλοδοξούμε να δημιουργήσουμε ανθρώπινα όργανα αμέσως, αλλά αυτό το πρώτο βήμα μας επιτρέπει να εξελίξουμε την

Ο κορονοϊός σταματά τις δοκιμές φαρμάκων για πολλές άλλες ασθένειες

Ο κορονοϊός σταματά τις δοκιμές φαρμάκων

για πολλές άλλες ασθένειες

Όταν ξεκίνησε το 2020, η Neena Nizar και η οικογένειά της ήταν έτοιμες να συγκεντρώσουν το καρπό μιας δεκαετίας σκληρής δουλειάς και θυσίας: μια κλινική δοκιμή πειραματικής θεραπείας για τη σπάνια γενετική διαταραχή των δύο υιών της που είχε προγραμματιστεί να ξεκινήσει πριν από το τέλος του έτους.

Στη συνέχεια ήρθε ο COVID-19. Οι εργασίες για την εκτίμηση της τοξικότητας της πειραματικής θεραπείας στα ζώα έχουν σταματήσει, επειδή τα εργαστήρια έχουν αναγκαστεί να κλείσουν. Το ίδιο για την εταιρεία που επρόκειτο να κατασκευάσει το φάρμακο για κλινικές δοκιμές.

Οι γιοι της Nizar έχουν μια εκφυλιστική διαταραχή που ονομάζεται Νόσος Jansen, η οποία παρεμποδίζει την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει το ασβέστιο και το φώσφορο, προκαλώντας βλάβη στους νεφρούς και οστικές παραμορφώσεις. Ο μεγαλύτερος γιος της, ο οποίος είναι 11 ετών, υποβαλόταν σε τουλάχιστον μία επέμβαση κάθε χρόνο για τα τελευταία πέντε χρόνια και η Nizar ξέρει ότι όσο περισσότερο μένει να περιμένει να λάβει την πειραματική θεραπεία, τόσο λιγότερο πιθανό είναι αυτή να δουλέψει.

Οι επιστήμονες σπεύδουν να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές πειραματικών εμβολίων κατά του κοροναϊού και θεραπείες για το COVID-19. Οι ερευνητές έπρεπε να αποσυρθούν από κλινικές δοκιμές θεραπειών για άλλες ασθένειες. «Θα δούμε ένα σχεδόν πλήρες κλείσιμο της κλινικής έρευνας», λέει ο Tim Dyer, διευθύνων σύμβουλος της Addex Therapeutics, μιας εταιρείας βιοτεχνολογίας που εδρεύει στη Γενεύη της Ελβετίας. Στις 18 Μαρτίου, η Addex ανακοίνωσε ότι θα καθυστερήσει την έναρξη κλινικής δοκιμής για την αντιμετώπιση ακούσιων κινήσεων σε άτομα με νόσο του Parkinson. Την επόμενη εβδομάδα, ο φαρμακευτικός κολοσσός Eli Lilly στην Ινδιανάπολη, Ιντιάνα, ανακοίνωσε ότι θα σταματήσει την εγγραφή σε συνεχιζόμενες μελέτες και θα καθυστερήσει την έναρξη νέων δοκιμών. «Η κατάσταση του COVID-19 είναι δυναμική», δήλωσε εκπρόσωπο της ελβετικής φαρμακευτικής εταιρίας Roche στη Βασιλεία. «Βλέπουμε τώρα επιπτώσεις στην κλινική δοκιμή σε όλες τις περιοχές όπου διεξάγουμε κλινικές μελέτες».

Στο Πανεπιστήμιο Yale στο New Haven του Κονέκτικατ, ο ερευνητής καρκίνου του πνεύμονα Roy Herbst αναφέρει ότι οι κλινικές δοκιμές για καρκίνο έχουν μειωθεί «σχεδόν στο μηδέν» και επιτρέπονται μόνο

Πιθανές οι ανισότητες από την ιατρική ακριβείας

Πιθανές οι ανισότητες από την ιατρική ακριβείας

*Της Ελένης Ρεθυμιωτάκη

Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, σε επανειλημμένες συνεδριάσεις, ασχολήθηκε με τα ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από την ανάπτυξη της λεγόμενης «ιατρικής ακριβείας» και των αναμενόμενων κλινικών και ερευνητικών εφαρμογών της.

Με τον όρο ιατρική ακριβείας, εννοούμε την αναδυόμενη νέα προσέγγιση για την θεραπεία και πρόληψη της νόσου, η οποία λαμβάνει υπ’ όψιν την γενετική ποικιλομορφία, το περιβάλλον και τον τρόπο ζωής του κάθε ατόμου. Η προσέγγιση αυτή προκύπτει από επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων (γενετικών, ιατρικών, τρόπου ζωής κ.λπ.), τα αποτελέσματα της οποίας επιτρέπουν τη συναγωγή συμπερασμάτων για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια θεραπειών, στο επίπεδο μιας ομάδας ή υπο-ομάδων ασθενών, ή ακόμη και μεμονωμένων ασθενών.

Στη χώρα μας, πρόσφατα εγκρίθηκε η έναρξη της λειτουργίας δικτύων ιατρικής ακριβείας, με τη συμμετοχή των σημαντικότερων ερευνητικών μονάδων στο πεδίο της Βιοϊατρικής και την οικονομική συνδρομή της Πολιτείας. Προς το παρόν, πρόκειται για δίκτυα που αφορούν τη μελέτη του καρκίνου και των καρδιολογικών παθήσεων.

I. Η τεχνολογία

Η επιστημονική έρευνα των προηγούμενων δεκαετιών οδήγησε στο συμπέρασμα ότι οι διαφορές στη γενετική σύσταση και στον τρόπο ζωής των ατόμων ενδεχομένως να έχουν καθοριστικό ρόλο τόσο στην ανάπτυξη και πρόγνωση συγκεκριμένων ασθενειών, όσο και στην ανταπόκριση των ασθενών σε θεραπείες.

Η ιατρική ακριβείας λαμβάνει υπόψη τη γενετική σύσταση του ατόμου, τους περιβαλλοντικούς παράγοντες στους οποίους εκτίθεται κατά τη διάρκεια της ζωής του (π.χ. επαγγελματικοί κίνδυνοι, βιομηχανικοί και οικιακοί ρύποι, ποιότητα νερού, κλίμα, υψόμετρο, ατμοσφαιρική ρύπανση) και τον τρόπο ζωής του (π.χ. διατροφή, φυσική άσκηση, χρήση ουσιών), με στόχο την ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών που είναι αποτελεσματικότερες σε πληθυσμιακές ομάδες με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.
Υπό τα παραπάνω δεδομένα, είναι δυνατόν να προσφέρει πολυάριθμα οφέλη, όπως:
α) καλύτερη κατανόηση του μηχανισμού διαφόρων ασθενειών,
β) καλύτερη πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση γενετικών ασθενειών,
γ) καλύτερη και ταχύτερη λήψη ιατρικών αποφάσεων,
δ) αποτελεσματικότερη θεραπεία,
ε) μείωση των πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών, και
στ) μείωση των δαπανών από μη αναγκαίες διαγνωστικές εξετάσεις και αναποτελεσματικές θεραπείες.

Προσεγγίσεις ιατρικής ακριβείας εφαρμόζονται ήδη σε κλινικό επίπεδο, κυρίως στον πεδίο της ογκολογίας και της φαρμακογονιδιωματικής. Ωστόσο, καθώς η έρευνα εντείνεται και το κόστος των μοριακών γενετικών εξετάσεων ελαττώνεται, πολλές είναι και οι προκλήσεις που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν στην προσπάθεια να αναπτυχθεί και να εφαρμοστεί η ιατρική ακριβείας ευρύτερα στην κλινική πράξη.

Τέτοιες προκλήσεις είναι:
α) η αρχική ανάγκη μεγάλων επενδύσεων σε υποδομές για τη συλλογή και επεξεργασία των δεδομένων που χρησιμοποιούνται,
β) η εξασφάλιση της χρηματοδότησης στην έρευνα,
γ) η προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων που χρησιμοποιούνται,
δ) η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας -κυρίως του ιατρικού προσωπικού- στη μοριακή βιολογία και τη γενετική, προκειμένου να κατανοούν τη βιολογική βάση των εξειδικευμένων θεραπειών και να ενημερώνουν σχετικά τους ασθενείς,
ε) το πιθανό μεγάλο κόστος –αρχικά τουλάχιστον- των θεραπειών που θα προκύψουν, και κατά συνέπεια η άνιση πρόσβαση των ασθενών σε αυτές, και
στ) η επιβάρυνση του δημόσιου προϋπολογισμού για την κάλυψη των νέων θεραπειών από το εθνικό σύστημα υγείας.

II. Τα ηθικά ζητήματα και η νομοθεσία

Κατά την Επιτροπή, η ανάπτυξη εφαρμογών ιατρικής ακριβείας ανταποκρίνεται αναμφισβήτητα στην εξυπηρέτηση τόσο του κοινωνικού όσο και του ατομικού δικαιώματος στην Υγεία.

Από την άποψη του κοινωνικού δικαιώματος (άρθ. 21 παρ. 3 Συντ.), η προοπτική αυτών των

Η ηθική της χρήσης δεδομένων τηλεφώνου για την παρακολούθηση του Covid-19

Η ηθική της χρήσης δεδομένων τηλεφώνου
για την παρακολούθηση του Covid-19

Η Google και το Facebook σκέφτονται να αναλύσουν τις συλλογικές κινήσεις εκατομμυρίων χρηστών, για να καθορίσουν το τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται ο νέος κοροναϊός στις Η.Π.Α. και να μετρήσουν την αποτελεσματικότητα της έκκλησης για κοινωνική αποστασιοποίηση.

Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να μοιραστούν σε κυβερνητικές υπηρεσίες, οι οποίες επεξεργάζονται το τι θα μπορούσε να γίνει, σε μια περίπτωση κατάστασης έκτακτης ανάγκης, για την υγεία κατά τις επόμενες εβδομάδες. Όσοι είναι ενήμεροι για τα σχέδια λένε ότι καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την προστασία της ιδιωτικής ζωής των χρηστών με την ανωνυμοποίηση των δεδομένων. Ισχυρίζονται πως μια γενική εικόνα για το πώς οι άνθρωποι συναθροίζονται και μετακινούνται, μπορεί να αποδειχθεί ζωτικής σημασίας, για την καταπολέμηση του ιού, ο οποίος απειλεί να συντρίψει το αμερικάνικο σύστημα υγείας, εάν ο τρέχων ρυθμός μετάδοσης δεν αλλάξει.

Τα δεδομένα που θα συλλέγονται, θα επιδεικνύουν μοτίβα των κινήσεων των χρηστών. "Ως ερευνητής, θα ήθελα να αναλύσω συγκεντρωτικά και ανώνυμα δεδομένα θέσης που σχετίζονται με την ανθρώπινη συμπεριφορά κατά τη διάρκεια των πανδημικών κρίσεων Covid-19", λέει ο Marguerite Madden, διευθυντής του Κέντρου Γεωεπιστημονικών Ερευνών στο Πανεπιστήμιο της Γεωργίας. «Ως ιδιωτικός πολίτης, δεν θα αισθανόμουν άνετα, αν οι ιδιωτικές εταιρείες μετέτρεπαν τα στοιχεία της τοποθεσίας μου σε κυβερνητικούς οργανισμούς, εκτός αν γνώριζα πλήρως την επεξεργασία που γίνεται στα προσωπικά μου δεδομένα και πίστευα ότι η χρήση των δεδομένων θα γινόταν με βάση τη συμφωνία». Ο Buckee λέει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα που συλλέγονται, δεν μπορούν να αντιστραφούν με μηχανική επεξεργασία, για να εντοπίσουν τους ανθρώπους. «Οι άνθρωποι ανησυχούν και σωστά», λέει ο Buckee.

Το Facebook παρέχει ήδη δεδομένα για τον σκοπό της μοντελοποίησης της νόσου μέσω ενός έργου που

Νέα συσκευή υποβοηθούμενης αυτοκτονίας από τον Philip Nitschke

Νέα συσκευή υποβοηθούμενης αυτοκτονίας

Τα τελευταία χρόνια τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που άπτονται βιοηθικών ζητημάτων και ειδικότερα σχετικών με την ευθανασία και την ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία έχουν επιδείξει έντονο ενδιαφέρον για τη συσκευή υποβοηθούμενης αυτοκτονίας «Sarco», κατασκευασμένη από  το γιατρό PhilipNitschke.

Η εν λόγω συσκευή αποτελεί ένα δοχείο το οποίο όντας αεροστεγώς κλειστό οδηγεί το άτομο που βρίσκεται στο εσωτερικό του σε θάνατο μέσω του αζώτου που απελευθερώνεται και συσσωρεύεται στον περιορισμένο χώρου του.

Ο PhilipNitschkeπαραμένοντας παραγωγικός επανήλθε προσφάτως στο προσκήνιο με μία νέα σχετική έμπνευση, γνωστή ως «Κορεάτικος δακτύλιος». Η συσκευή, όντας ιδιαιτέρως απλή, εξασφαλίζει την απελευθέρωση και έκφραση της επιλογής του ατόμου. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελευταία δεν έχει τεθεί ακόμα σε χρήση. Αντιθέτως έχουν δημοσιευτεί τα σχέδια της στο εγχειρίδιο «APeacefulPillHandbook», το οποίο βέβαια παραμένει προσβάσιμο αποκλειστικά σε μέλη του οργανισμού ExitInternational.

Έμπνευση για το συγκεκριμένο δημιούργημα αποτέλεσε η δήλωση ενός πρώην νοτιοκορεάτη πράκτορα, στην ταινία του 2018 «TheSpyGoneNorth», σύμφωνα με τον οποίο οι πράκτορες της νότιας Κορέας δεν είχαν πρόσβαση σε χάπια αυτοκτονίας, αλλά αντιθέτως ήταν εκπαιδευμένοι να εφαρμόζουν πίεση σε συγκεκριμένους νευρώνες του λαιμού τους, πρακτική που τους οδηγούσε στο θάνατο. Ουσιαστικά ο δακτύλιος επιτρέπει στους ανθρώπους να κάνουν κάτι παρόμοιο, καθώς σύμφωνα με το δημιουργό του αποτελεί έναν έξυπνο τρόπο να εφαρμόσεις και να αυξήσεις την πίεση που ασκείται στους νευρώνες που ελέγχουν την πίεση του αίματος.

Στα πλαίσια του προαναφερθέντος εγχειριδίου, ο «Κορεάτικος δακτύλιος» ορίζεται ως «μία μέθοδος

Κορωνοϊός - προσπάθειες επίσπευσης της παραγωγής εμβολίων

Κορωνοϊός

προσπάθειες επίσπευσης της παραγωγής εμβολίων

Σύμφωνα με σχετικό άρθρο της STAT, οι προσπάθειες των επιστημόνων να δημιουργήσουν εμβόλιο για τον κορωνοϊό φαίνεται να μην ακολουθούν την παραδοσιακή διαδικασία, παραλείποντας το στάδιο των πειραματικών εφαρμογών του σε ζώα.

Η τρέχουσα πραγματικότητα απαιτεί νέες προσεγγίσεις. Όπως επισημαίνει ο MarkFeinberg, της Διεθνούς Πρωτοβουλίας Εμβολίου του AIDS, «Το συνηθισμένο χρονοδιάγραμμα ενός εμβολίου κυμαίνεται από 15 έως 20 χρόνια. Όταν δημοσιεύονται προβλέψεις που αναφέρουν ότι κάτι τέτοιο μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε έναν με ενάμιση μόλις χρόνο αναφορικά προς το εμβόλιο του κορωνοϊού … δεν υπάρχει περίπτωση να επιτευχθεί ο συγκεκριμένος στόχος χωρίς την υιοθέτηση νέων προσεγγίσεων».

Παρά το γεγονός ότι η παραπάνω θέση διαμορφώνεται ως απόρροια των αναγκών της εποχής, δεν φαίνεται να πείθει όλους τους επιστήμονες βιοηθικής. Σύμφωνα, ωστόσο, με σχετικό email του JonathanKimmelman, διευθυντή της μονάδας βιοιατρικής ηθικής του πανεπιστημίου McGill, στη STAT «Οι εξάρσεις και οι εθνικές καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης συχνά δημιουργούν πίεση οδηγώντας στην αναστολή δικαιωμάτων, βασικών και/ή φυσιολογικών κανόνων ηθικής συμπεριφοράς. Συχνά οι