![]() |
Ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης
|
Οι έννοιες και η ουσία
Η λογική ή αναλυτική, όπως την έλεγε ο ίδιος ο Αριστοτέλης
(384-322 π.Χ.), ο πολυμερέστερος και μεθοδικότερος νους του αρχαίου κόσμου,
είναι δημιούργημα δικό του. Γι’ αυτόν η λογική δεν ήταν κλάδος της φιλοσοφίας,
αλλά προπαιδευτική γνώση των κανόνων της σκέψης, «όργανον» της φιλοσοφίας. Με
τη συλλογιστική του, δηλαδή τη γενική θεωρία για το συλλογισμό, ο Αριστοτέλης
επισήμανε τα συστατικά στοιχεία της σκέψης και τις λειτουργικές σχέσεις τους
κατά τις διεργασίες που επιτελεί ο ανθρώπινος νους στην προσπάθειά του να
κατανοήσει την πραγματικότητα.
Στη θεωρία του για τη γνώση ο Αριστοτέλης δεν ήταν
ούτε μόνο εμπειρικός ούτε μόνο λογοκρατικός. Πίστευε δηλαδή ότι οι εντυπώσεις
μας διαμορφώνονται πάντα από τις ιδιότητες των πραγμάτων και ότι τα λάθη μας
οφείλονται ή σε ελαττωματικές συνδέσεις ή σε ελαττωματικά παρακόλουθα. Σχετικά, τη δυσκολία για την
εξακρίβωση του λάθους ο Αριστοτέλης την είχε εντοπίσει και στην πολυπλοκότητα
των πραγμάτων και στην πολυσημία των λέξεων που τα ορίζουν. Έτσι ο Αριστοτέλης
δίδασκε ότι οι λογικές κατηγορίες αντιστοιχούν κανονικά στα πράγματα και ότι οι
έννοιες δηλώνουν την ουσία των πραγμάτων. Γι’ αυτό θεωρούσε ως πραγματική τη
γνώση που βασίζεται στις έννοιες και με προϋποθέσεις που βέβαια βρίσκονται στις
αισθήσεις. Στη συνέχεια ο Αριστοτέλης χώρισε τη γνώση σε άμεση, που την
αποκτούμε ενορατικά, και σε έμμεση, που την αποκτούμε με την παρατήρηση, την
εμπειρία και την αφαίρεση. Ο Αριστοτέλης δε δεχόταν προϋπάρχουσες στον
κόσμο ιδέες, όπως ο Πλάτων, αλλά μόνο τη γενική ιδιότητα του ανθρώπινου
πνεύματος να δημιουργεί έννοιες και με αυτές να αναγνωρίζει την πραγματικότητα.
Σχετικά ο Αριστοτέλης εξηγούσε τη γνώση των πρώτων εννοιών ως συνδυασμό
εμπειρίας και αφαίρεσης και διαβάθμιζε τη γνώση από το «συγκεχυμένον»
αρχικά προς το «γνώριμον» σ’ εμάς και το «γνώριμον» γενικά.
Ο Αριστοτέλης ταξινόμησε τις έννοιες σε 10 «Κατηγορίες»,
με κριτήριο τη συγκεκριμένη πραγματικότητα


![Παλιά σχολικά βιβλία του μαθήματος των θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου - Old school books of the 5th grade religious class Κατήχησις και Λειτουργική της Oορθοδόξου Aνατοϊκής Eεκκλησίας δια την Ε΄ τάξιν των Γυμνασίων παλαιού τύπου[1940] Βασίλειος Χ. Ιωαννίδης Παλιά σχολικά βιβλία του μαθήματος των θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου - Old school books of the 5th grade religious class Κατήχησις και Λειτουργική της Oορθοδόξου Aνατοϊκής Eεκκλησίας δια την Ε΄ τάξιν των Γυμνασίων παλαιού τύπου[1940] Βασίλειος Χ. Ιωαννίδης](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhMYyFxNxolp2ivUJ0RP7vrTlovUt96bcBLQjS6Wn3Mev8tBW4fXG7o8b10IEBoWCcYIBGIZzdPGJyx23KyepXpGPBl2Krtp_RSrx4ANrRG33T6s5GoDCyEdssSsjhCxYyqSPKxb6VBr7g/s400/palia-sxolika-vivlia-mathimatos+-thriskeutikon-pemptis-gumnasiou+%25282%2529.jpg)
![Παλιά σχολικά βιβλία του μαθήματος των θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου - Old school books of the 5th grade religious class Ορθόδοξος Χριστιανική Κατήχησις δια τους μαθητάς της Ε΄ τάξεως των Εξαταξίων Γυμνασίων και των αντίστοιχων σχολείων της Μέσης Εκπαιδεύσεως [1938] Β. Κ. Σκουτέρης Παλιά σχολικά βιβλία του μαθήματος των θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου - Old school books of the 5th grade religious class Ορθόδοξος Χριστιανική Κατήχησις δια τους μαθητάς της Ε΄ τάξεως των Εξαταξίων Γυμνασίων και των αντίστοιχων σχολείων της Μέσης Εκπαιδεύσεως [1938] Β. Κ. Σκουτέρης](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjO5bfB0CXEeRXTh2VV2TMjoDmI63qUyu6JiEwWPhmPoknoqRBeW9v2FXn-k61r0f2iIGVQfCA2WQ7_RM-aTUBtxeQnSfpGxLvc8IhT0MASch10-hRcePk9J81qvGH25TjsYMLsGL4ZKdY/s400/Old-school-+textbooks-+of-+the-+religious-+school+-of+-the-+5th+-grade+%25282%2529.jpg)

![Παλιά σχολικά βιβλία του μαθήματος των θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου - Old school books of the 5th grade religious class Κατήχησις και Λειτουργική της Ορθόδοξου Ανατολικής Εκκλησίας Ε΄ Γυμνασίου[1969, 6η Έκδοση] – Βασίλειος Ιωαννίδης, Βασίλειος Σκουτέρης Παλιά σχολικά βιβλία του μαθήματος των θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου - Old school books of the 5th grade religious class Κατήχησις και Λειτουργική της Ορθόδοξου Ανατολικής Εκκλησίας Ε΄ Γυμνασίου[1969, 6η Έκδοση] – Βασίλειος Ιωαννίδης, Βασίλειος Σκουτέρης](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgMTKp7fOXwe1x_wLHe6xhryeBmaRwYZLZbuc-LmkhiuMSChx_zOfv4wUp-jzuFJ3GKSnMkk6nNIYKDVlaqaSfdndu3JRO5ea6hYQtP29YQGgfbbcMUFt5Oi51OoYyvNrRKpsXx1SXR_P0/s400/Old-school-+textbooks-+of-+the-+religious-+school+-of+-the-+5th+-grade+%25284%2529.jpg)
![Παλιά σχολικά βιβλία του μαθήματος των θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου - Old school books of the 5th grade religious class Κατήχησις της Oορθοδόξου Aνατοϊκής Eεκκλησίας δια τους μαθητάς της Ε΄ τάξεως των Γυμνασίων [1938] - Βασίλειος Ε. Πετρούνιας, Πάνος Πάτρας Παλιά σχολικά βιβλία του μαθήματος των θρησκευτικών της E΄ Γυμνασίου - Old school books of the 5th grade religious class Κατήχησις της Oορθοδόξου Aνατοϊκής Eεκκλησίας δια τους μαθητάς της Ε΄ τάξεως των Γυμνασίων [1938] - Βασίλειος Ε. Πετρούνιας, Πάνος Πάτρας](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcPGTRMq1wXoRfht84jyF7412-fPWe-QhuALfPRm2b1CiVpYUg7YiNf1r1oYdOltjltMyu3tPJKJ9bAAfeCJW0qOW5aYxtt4NWS5y4kIdGch8Zoq6GDVwu_HaAIqWvweosGn69MBy9gW8/s400/Old-school-+textbooks-+of-+the-+religious-+school+-of+-the-+5th+-grade+%25283%2529.jpg)









