Συνήθως, τα παιδιά δεν ενθουσιάζονται στο άκουσμα
του τυπικού εμβολιασμού τους, για την αποφυγή ασθενειών, από τον γιατρό.
Ωστόσο, υπάρχουν παιδιά, οι γονείς των οποίων υποστηρίζουν το αντιεμβολιαστικό
κίνημα (πρεσβεύουν την αντι- VAΧ), ενώ τα ίδια επιθυμούν τον εμβολιασμό.
Σε μια προσπάθεια τους να πάρουν τη ζωή στα χέρια
τους, κάποιοι έφηβοι αναζητούν οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με τον τρόπο που
μπορούν να εμβολιαστούν χωρίς την γονική συγκατάθεση.
Παράδειγμα τέτοιου εφήβου αποτελεί ο 18χρονος
Ethan Lindenberger, που αναζήτησε βοήθεια στο Reddit, τον περασμένο Νοέμβριο.
Ως κάτοικος του Οχάιο, όπου οι γονείς μπορούν να επιλέξουν εάν θα εμβολιάσουν
τα παιδιά τους, δεν είχε σκεφτεί ποτέ την απόφαση της μητέρας του, σχετικά με
τον μη εμβολιασμό του. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας του, παρατήρησε, πως δεν
είχε λάβει την προστασία, για την αποφυγή ασθενειών, που παρέχεται μέσω του
εμβολιασμού, σε αντίθεση με άλλους συνομηλίκους του. Στην άποψή του σχετικά με
το θέμα, που καλύφθηκε ευρέως από τις εκδόσεις των Washington Post και την ιστοσελίδα
της επιστημονικής δημοσιογραφίας Undark, ο Lindenberger γράφει, πως οι γονείς
του πιστεύουν ότι τα εμβόλια αποτελούν ένα είδος «καθεστώτος » από την
κυβέρνηση, άποψη που δημιούργησε πλήθος αντιδράσεων.
Λίγες μέρες πριν την ημέρα των Ευχαριστιών, ο
Lindenberger γράφει: «Εξαιτίας των πεποιθήσεων των
του Χάρη Πίσχου - Ψυχολόγος ΜSc - Υπαρξιακός Συστημικός Ψυχοθεραπευτής
Ποια είναι άραγε η πρώτη σκέψη που μας έρχεται στο μυαλό
όταν ακούμε τη λέξη "όρια"; Αυθόρμητα θα μας έρθει η
απαγόρευση, ο περιορισμός, η άρνηση σε κάτι που επιθυμούμε αλλά δεν
μπορούμε να έχουμε. Και γιατί γίνεται αυτό;
Γιατί κάποιος ή κάτι έχει βάλει όρια στην επιθυμία μας. Φανταστείτε λοιπόν
ότι αν είναι απογοητευτικό για τους ενήλικες να βάζουν όρια στις επιθυμίες
τους, πόσο μάλλον για τα παιδιά ειδικά όταν βρίσκονται σε αναπτυξιακή φάση που
περικλείεται από έντονο συναισθηματισμό, αυθορμητισμό και παρορμητισμό για
ικανοποίηση των επιθυμιών τους. Και μετά σκεφτείτε τους γονείς τους, που
καλούνται να εφαρμόσουν και να στηρίξουν αυτά τα όρια στα παιδιά τους. Όχι και
ό,τι πιο εύκολο.
Κάθε μέρα, αμέτρητες φορές ο γονιός θα προσπαθήσει να βάλει όρια στο παιδί
του. Ενώ παλιότερα η πειθαρχία εμφανίζονταν να έχει πολύ στενή σχέση με την
τιμωρία, σήμερα συνδέουμε την οριοθέτηση με την πειθαρχία και την μετάδοση
αξιών και γνώσεων στα παιδιά για να έχουν αρμονική σχέση με το κοινωνικό τους
περιβάλλον.
Όταν οι γονείς θέτουν όρια, δεν επιβάλλουν στα παιδιά τους τι να πουν ή πως
να συμπεριφερθούν μόνο, αλλά πώς να αναγνωρίζουν τις παρορμήσεις και το άγχος
τους. Τα όρια με αυτόν τον τρόπο, εσωτερικεύονται στο παιδί και το κάνουν να
νιώθει περισσότερη ασφάλεια. Για αυτό είναι σημαντικό να ξεκινήσει η οριοθέτηση
από νωρίς.
Αν θέλουμε να αποσαφηνίσουμε την έννοια
όρια, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι κανόνες και διεργασίες που ορίζονται από
τις αξίες της οικογένειας και που επιτελούνται μέσα από ορισμένους ρόλους με τη
στάση και τη συμπεριφορά των γονέων.
Θέτοντας τις βασικές αρχές οριοθέτησης, θα μετατρέπαμε παρελθοντικά
στερεότυπα και απόλυτους απολιθωμένους κανόνες, σε οικογενειακές αξίες και
στάσεις που συμβαδίζουν με τη διαμόρφωση του
Η οδύνη της ψυχής και του σώματος
είναι σύμφυτη της οντολογικής αλήθειας του ανθρώπου. Ο δημιουργημένος άνθρωπος
επέλεξε να διαρρήξει τη σχέση κοινωνίας με το Δημιουργό επιτρέποντας στην
αμαρτία να εισβάλλει στη ζωή του. Ο άνθρωπος δε δημιουργήθηκε με την προοπτική
της φθοράς και του θανάτου. Η απομάκρυνση από τον Θεό έφερε πόνο129. Ως δώρο
του Θεού η αιώνια ζωή δεν αφαιρέθηκε από τον άνθρωπο. Η υπέρβαση των
περιορισμών της κτιστότητας υπάρχει ως δυνατότητα ώστε ο άνθρωπος να υπάρξει με
τον τρόπο130 που υπάρχει ο Θεός.
Στη χριστιανική διδασκαλία ο
άνθρωπος είναι η ένωση του σώματος, της ψυχής και του πνεύματος. Ως
ψυχοσωματική131 υπόσταση πάσχει και ως τέτοια μετέχει στη θέωση. Το Θεό δεν τον
αναζητά ο άνθρωπος μόνο πνευματικά αλλά και σωματικά εφόσον τα δύο μέρη
ολοκληρώνουν την ύπαρξη. Λόγω της σάρκωσης του Υιού του Θεού δεν κοινωνεί132 ο
άνθρωπος πνεύμα ή εντολές Θεού αλλά σώματος και αίματος του Χριστού.
Με τον πόνο ο άνθρωπος κατανοεί
την πεπερασμένη του φύση και αναζητά το νόημα της ύπαρξής του. Ο Θεός δεν
απέκλεισε ούτε τον Υιό του από τη δοκιμασία
του πόνου133. Ο φυσικός όπως και
ο υπαρξιακός πόνος ανοίγει τα όρια της ύπαρξης ως μέσο άσκησης134 προς την
ταπείνωση, την υπομονή και την αγάπη. Η θετική ή αρνητική λειτουργία του πόνου
εξαρτάται από την προσωπική τοποθέτηση του ανθρώπου απέναντί του. Ευζωία135 και
ευθανασία κοντά στον Χριστό σημαίνει ζωή και θάνατος με νόημα και προοπτική.
Πίσω από τον πόνο η Εκκλησία
διακρίνει και μια ευλογία136. Ο πόνος, όπως και κάθε δοκιμασία, είναι συνεργός
προς τη σωτηρία. Στο σημείο αυτό σκόπιμο είναι να αναφερθεί ότι ο πόνος δεν
είναι εξ
Εγκρίθηκε το Ευρωπαϊκό συντονισμένο σχέδιο για την τεχνητή νοημοσύνη
Η νομοθεσία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ευκαιρίες και προκλήσεις που
προκύπτουν από την τεχνητή νοημοσύνη, όπως η προστασία της ιδιωτικής ζωής και η
ευθύνη από δράσεις που αναλήφθηκαν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση
Το Συμβούλιο ενέκρινε τα συμπεράσματα σχετικά με το συντονισμένο σχέδιο
για την ανάπτυξη και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης «με τη σφραγίδα της Ευρώπης».
Στα συμπεράσματά του το Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι έχει ζωτική σημασία να
προωθήσουμε την ανάπτυξη και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη
αυξάνοντας τις επενδύσεις, ενισχύοντας την αριστεία στην τεχνητή νοημοσύνη
τεχνολογιών και εφαρμογών και ενδυναμώνοντας τη συνεργασία στην έρευνα και την
καινοτομία περί τεχνητής νοημοσύνης μεταξύ βιομηχανίας και πανεπιστημιακής
κοινότητας στον τομέα αυτόν.
Μεταξύ άλλων, το Συμβούλιο τονίζει την επείγουσα ανάγκη να προωθηθεί
βαθύτερη κατανόηση των βασικών εννοιών της ψηφιοποίησης και της τεχνητής
νοημοσύνης, που να ενσωματώνει ψηφιακές δεξιότητες με ιδιαίτερη έμφαση στην
τεχνητή νοημοσύνη σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, και να αυξηθεί η διαθεσιμότητα
υψηλής ποιότητας προγραμμάτων, με εστίαση στην αυτοματοποίηση, τη ρομποτική και
την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και την αξιοπιστία και την ασφάλεια του
λογισμικού, στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Παράλληλα, τονίζει την ανάγκη για συγκεκριμένες δράσεις σε ενωσιακό επίπεδο,
συμπληρωματικές των εθνικών μέτρων, προκειμένου να παραμείνουν στην Ευρώπη
ερευνητές και ειδικοί στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ ζητεί μια ευρύτερη προσέγγιση
προς μια εκπαίδευση στην τεχνητή νοημοσύνη, την επιστήμη, την τεχνολογία, τη
μηχανική και τα μαθηματικά σε όλα τα επίπεδα και την κατάρτιση επαγγελματιών
στη σημερινή αγορά εργασίας.
Τεχνητή νοημοσύνη στη Δημόσια Διοίκηση και το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο
Στο κείμενό του το Συμβουλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενθαρρύνει τις δημόσιες
διοικήσεις των κρατών μελών να συμβάλουν στην ανάπτυξη λύσεων και υπηρεσιών τις
οποίες καθιστά δυνατές η τεχνητή
Ομιλία του Πρωτοσύγκελου π. Ειρηναίου Λαφτσή, στο
Πνευματικό Κέντρο στην Ημερίδα της ΧΙΙ Μ/Κ ΜΠ στις 25-01-2018
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της κοινωνίας είναι η
εξάπλωση των ναρκωτικών ουσιών και, κυρίως, η ανικανότητα για επίλυση
αυτού του προβλήματος. Ο αριθμός των εξαρτημένων από ναρκωτικές ουσίες,
των τοξικομανών στη χώρα μας, άρχισε να παρουσιάζει σημαντική αύξηση από
το τέλος της δεκαετίας του ‘70, με παράλληλη αύξηση της κατανάλωσης
οπιούχων, που η χρήση τους γίνεται κυρίως ενδοφλεβίως.
Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας
(EMCDDA) που έχει έδρα τη Λισσαβόνα, στην έκθεσή του για την κατάσταση των
ναρκωτικών στην Ευρώπη κατά το έτος 2017 κρούει τον κώδωνα του κινδύνου
της συνεχιζόμενης αύξησης κατά 8% χρήσης ουσιών στις ηλικίες 15 και 16
ετών στην Ευρώπη τα τελευταία 10 χρόνια, με πρώτη ευρύτερα διαδεδομένη
ουσία την κοκαΐνη.
Και για να μην πάμε μακριά, θυμόμαστε όλοι το καλοκαίρι του 2016 τα τοπικά
και εθνικά ΜΜΕ μιλούσαν για 40 συλλήψεις εμπόρων και χρηστών ναρκωτικών
στην πόλη μας με πρωτοσέλιδα του στυλ «Στον Έβρο μπορείς να βρεις
παντού ναρκωτικά».
Υπάρχουν ποικίλες ενδείξεις για συνεχή αύξηση των χρηστών. Ο πληθυσμός
αυτός των τοξικομανών αποτελεί σημαντική πηγή διασποράς του ιού της
ηπατίτιδας Β και του AIDS. Εξάλλου κάθε τρίτη ημέρα περίπου πεθαίνει ένας
τοξικομανής που, συνήθως είναι νέος.
Η αντίληψη ότι είναι ένα πρόβλημα κάποιων περιθωριακών ατόμων είναι
τελείως λαθεμένη. Σκοπός μας είναι να θεωρήσουμε το πρόβλημα από την
ιατρική και τη χριστιανική του πλευρά. Να κάνουμε κάποιες διαπιστώσεις και
επισημάνσεις. Να ομολογήσουμε το ποσοστά ευθύνης που βαραίνει όλους μας.
Να τονίσουμε τον μεγάλο κίνδυνο που παραμονεύει δίπλα μας και απειλεί
ιδιαίτερα τα παιδιά μας.
Αλλά και να τονίσουμε τις ανάγκες που υπάρχουν. Να ενεργοποιήσουμε όσο
γίνεται πιο πολλούς σε μία εκστρατείας πρόληψης. Η πρόληψη είναι
αναμφισβήτητα πολύ καλύτερη από οποιαδήποτε μέθοδο
Κάθε χρόνο, χιλιάδες άνθρωποι στον
κόσμο δέχονται ένα δώρο ζωής λαμβάνοντας ένα σωτήριο μόσχευμα που τους διατηρεί
στη ζωή. Η δωρεά οργάνων και ιστών, εκτός του ότι είναι μια υπέρτατη ένδειξη
ανιδιοτελούς αγάπης προς τον συνάνθρωπο, είναι παράλληλα και ένα μείζον βιοηθικό
ζήτημα, αφού εγείρονται πλείστα ηθικά διλήμματα σχετιζόμενα, τόσο με τις
μεταμοσχεύσεις, όσο και με τη δωρεά των οργάνων.
Το ενημερωτικό βίντεο της
ανάρτησης είναι μια παραγωγή του Εθνικού Οργανισμού των Μεταμοσχεύσεων και
επιχειρεί να μας δώσει απαντήσεις σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τις
μεταμοσχεύσεις των ιστών και των οργάνων. Προσπαθεί να δώσει απαντήσεις σε
ερωτήματα του τύπου: Ποιος και υπό ποιες συνθήκες μπορεί κάποιος να γίνει
δότης; Πόσες ζωές σώζονται από έναν και μόνο δότη; Τι είναι το Εθνικό Μητρώο
Ληπτών Μοσχευμάτων, ή αλλιώς η «Λίστα»; Πώς ζητείται η συναίνεση της οικογένειας;
Από ποιους αφαιρούνται και πως με ποια κριτήρια και προϋποθέσεις κατανέμονται
τα
Σήμερα, που τα επιτεύγματα της
επιστήμης έχουν αλλάξει δυνατότητες και συνήθειες, τείνοντας ακόμη και να
μεταβάλουν τη βιολογική υπόσταση του ανθρώπου, κάθε άλλο παρά θα μπορούσε να
ισχυριστεί κανείς ότι έχει εκλείψει το ενδιαφέρον για την ηθική.
Οι τηλεοπτικές εκπομπές, τα
ρεπορτάζ και οι αναλύσεις βρίθουν από δηλώσεις ειδικών επί ζητημάτων που
εγείρουν ηθικά διλήμματα, όπως η κλωνοποίηση ανθρώπων ή ανθρώπινων μερών, η
ψύξη κυττάρων από μωρά για μελλοντική καλλιέργεια οργάνων προς μεταμόσχευση, η
χρήση σπέρματος ή ωαρίων τρίτων, η ευθανασία, η τεκνοποίηση στα 60...
Ειδικοί επί θεμάτων ηθικής
(φιλόσοφοι οι οποίοι ασχολούνται με τα ηθικά προβλήματα που προκύπτουν στον
χώρο της ιατρικής, νομολογίας, κυβερνητικής, εκπαίδευσης, επιχειρήσεων)
στελεχώνουν πλέον επιτροπές βιοηθικής, προσκαλούνται σε επιστημονικά συνέδρια,
σε κυβερνητικές επιτροπές, από ιδιώτες, εταιρείες. Διότι ηθικά διλήμματα δεν
εγείρουν μόνο προβλήματα του τύπου «είναι ηθικό να εμφυτεύσουμε καρδιά χοίρου
σε άνθρωπο;», αλλά και κοινωνικές, εργασιακές συμπεριφορές. Στην εποχή των
μεγάλων οικονομικών, πολιτικών, σεξουαλικών σκανδάλων, όπου οι λέξεις διαφθορά
και διαπλοκή αποτελούν το λαϊτμοτίβ των καθημερινών συζητήσεων, αν κάτι απαιτείται
δρυμέως είναι ήθος.
Αλλά και το πώς μπορεί να
διαχειριστεί κανείς τις καθημερινές ηθικές συγκρούσεις του, πώς να απαντήσει σε
ερωτήματα του τύπου: Μπορεί ένα άτομο να ακολουθεί δύο διαφορετικούς ηθικούς
κανόνες, έναν ως δημόσιο πρόσωπο κι έναν άλλο στην ιδιωτική του ζωή; Μπορεί
κάποιος, ανάλογα με τη δραστηριότητα στην οποία κάθε φορά εμπλέκεται, να
ακολουθεί και άλλον ηθικό κανόνα; Οφείλουν οι ηθικοί κανόνες να εκπηγάζουν από
μια αντίληψη περί του δέοντος ή πρέπει να έχουν ως μοναδικό στόχο τη μεγιστοποίηση
του οφέλους; Ποιον εξυπηρετούν οι λεγόμενες επαγγελματικές δεοντολογίες;
Υπάρχει, τελικά, ένα πρότυπο λήψης αποφάσεων για την ηθική;
Στα ερωτήματα αυτά έρχεται να
δώσει απάντηση η Εφηρμοσμένη Ηθική (εκείνη που ασχολείται με τα
Στη χρήση βλαστοκυττάρων
εναποθέτουν τις ελπίδες τους οι επιστήμονες για αντιμετώπιση της πολλαπλής
σκλήρυνσης, αλλά σε βάθος δεκαετίας. «Βρίσκονται πολύ κοντά στη θεραπεία κλινικές
μελέτες φάσης ΙΙ, που γίνονται στο Πανεπιστήμιο John Hopkins, και σε ερευνητικά
κέντρα στο Σικάγο και το Μόντεραλ» δήλωσε ο καθηγητής Κλινικής Νευρολογίας,
διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Πολλαπλής Σκλήρυνσης του Αμερικανικού
Πανεπιστημίου της Βηρυτού Βassem Ι. Yamout, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, απαντώντας σε ερώτηση,
για το πως βλέπει να εξελίσσεται η θεραπευτική προσέγγιση σε αυτή την ασθένεια,
τα επόμενα δέκα χρόνια.
Ίσως τα βλαστοκύτταρα να
αποτελέσουν μελλοντικά μία κάποια λύση
«Οι μέχρι στιγμής κλινικές έρευνες
με βλαστοκύτταρα έχουν πετύχει σε ποσοστό 70% απουσία υποτροπών, απουσία
κινητικής επιβάρυνσης, απουσία εστιακών κρίσεων και απουσία ανάπτυξης νέων
εστιών. Ίσως όμως ανακαλύψουμε και άλλα μόρια», επισήμανε ο διακεκριμένος
επιστήμονας κι ένας από τους opinion leaders στο πεδίο της σκλήρυνσης, κατά την
ενημέρωση δημοσιογράφων, στο περιθώριο του 29ου Πανελλήνιου Νευρολογικού
Συνεδρίου που έγινε στην Κέρκυρα (31 Μαΐου-3 Ιουνίου).
Σημαντικότερη όμως ήταν η
παρουσίαση του συνδυασμού τριών νέων διαγνωστικών εργαλείων, για τον καθορισμό
της υποβόσκουσας δραστηριότητας της νόσου, και οπωσδήποτε για την εξέλιξη της
αναπηρίας. Πρόκειται για κλίμακες στις οποίες συνεκτιμώνται η ταχύτητα με την
οποία βαδίζει ο ασθενής και η ευκολία να χρησιμοποιεί τα άνω άκρα, και κυρίως
τα δάκτυλα. Επιπλέον συμβάλλουν στο να διευκρινίζεται η ύπαρξη ή μη συσχέτισης
μεταξύ υποτροπών και εξέλιξης της αναπηρίας. Οι παράμετροι αυτές συνδέονται
μεταξύ τους με πολλαπλούς συνδυασμούς και βοηθούν τους ειδικούς γιατρούς να
ορίσουν την εξέλιξη όλων των μορφών της ασθένειας. Έρχονται μάλιστα να
προστεθούν στην παλαιότερη κλίμακα EDSS, που χρησιμοποιούν οι γιατροί για να
μετρούν τη βαρύτητα της αναπηρίας. «Το βασικό εργαλείο για τη μέτρηση της
επιδείνωσης, η κλίμακα EDSS, δεν είναι πια αρκετό», δήλωσε από την πλευρά του ο
καθηγητής Nευρολογίας του πανεπιστημίου Ain Shams του Καΐρου, Magd Zacaria.
Οι νέες θεραπείες αναδεικνύουν
νέα μέσα διάγνωσης
Ωστόσο όπως είπε «αυτά τα νέα
εργαλεία ακόμη δεν χρησιμοποιούνται από τους γιατρούς ευρέως, πρώτον γιατί
είναι καινούργια και η εμπειρία μικρή, και δεύτερον γιατί μέχρι πρόσφατα δεν
υπήρχε
Πριν παρουσιασθεί ό άνθρωπος επάνω στη γη, αναμένεται ήδη,
σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, ως φορέας εργασίας, με την οποία θα αρχίσει να
επιδρά στον φυσικό χώρο (1). Και όταν παρουσιάσθηκε στο προσκήνιο της ζωής,
έλαβε εντολή να υποτάξει τον φυσικό κόσμο: «...πληρώσατε τήν γῆν καί
κατακυριεύσατε αὐτῆς καί ἄρχετε τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καί τῶν πετεινών τοῦ οὐρανοῦ
καί πάντων τῶν κτηνῶών καί πάσης τῆς γῆς καί πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπί
τῆς γῆς» (2).
Έτσι, ο αρχαίος Ισραηλίτης πληροφορείται πως ο άνθρωπος δεν
είναι μόνο το μοναδικό δημιούργημα, για το οποίο ο Θεός χρησιμοποίησε και την
πνοή του (3) αλλά και κύριος της υλικής Δημιουργίας. Επί πλέον, βλέπει ότι η
σχέση του ανθρώπου με τον υλικό κόσμο δεν μπορεί να είναι στατική, αλλά
δυναμική. Ο φυσικός κόσμος είναι στη διάθεση του ανθρώπου, ο οποίος πρέπει να
τον δαμάσει. Έχει επομένως καθήκον, αλλά και δικαίωμα, να εργάζεται μέσα στον
κόσμο, δεδομένου ότι η εργασία του αποτελεί μέρος των σχέσεών του με τη φύση
(4) Πραγματικά, δεν μπορεί να υπάρξει «κατακυρίευσις» της γης χωρίς σκόπιμη
δραστηριότητα του ανθρώπου, δηλαδή χωρίς εργασία (5). Το να είναι κανείς
άνθρωπος και το να εργάζεται, παρουσιάζονται σαν δύο έννοιες αξεχώριστα
περιπλεγμένες. Εργασία σημαίνει να τροποποιείς τον κόσμο που υπάρχει γύρω σου.
Μόνο με αυτή την τροποποίηση ο κόσμος μπορεί να γίνει χώρος για ανθρώπινη
συμπεριφορά, ανθρώπινη διανόηση, ανθρώπινη κοινωνία και, γενικώς, ανθρώπινη
ύπαρξη (6).
Η εντολή για εργασία συνοδεύει τον άνθρωπο τόσο κατά το
χρόνο της υπέρτατης ευδαιμονίας, όσο και μετά την πτώση του. Μετά τη γενική
εντολή περί εργασίας, που έλαβε ο άνθρωπος κατά την εμφάνιση του στη γη,
τοποθετείται στην Παράδεισο, για να τον απολαμβάνει μέσω της εργασίας. Στις
πρώτες σελίδες της Γενέσεως, ένα κεφαλαιώδες χωρίο προσδιορίζει την κατάσταση
του άνθρωπου: «Καί ἔλαβεν κύριος ὁ θεός τόν ἄνθρωπον, ὅν ἔπλασεν, καί ἔθετο αὐτόν
ἐν τῷ παραδείσῳ ἐργάζεσθαι αὐτόν καί φυλάσσειν» (7).
«Καθένα από τα δύο αυτά ρήματα έχει τη δική του σπουδαιότητα»,
γράφει ό Pierre Jaccard (8). Και
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μας αποκάλυψε τη φωνή του Ρέμπραντ
Ο σπουδαίος Ολλανδός ζωγράφος μας «μιλάει» ξανά, 350
χρόνια από τον θάνατό του
Ο Ρέμπραντ
Χάρμενσοον φαν Ράιν είναι ίσως ο πιο δημοφιλής εκπρόσωπος του λεγόμενου
«Χρυσού Αιώνα» της ολλανδικής/φλαμανδικής ζωγραφικής. Υπήρξε ο φωτισμένος
δάσκαλος πολλών άλλων καλλιτεχνών του καιρού του, που διέπρεψαν και ως
ανεξάρτητοι καλλιτέχνες, όπως ο Φέρντιναρντ Μπολ, ο Κάρελ Φαμπρίτσιους, ο Βίλεμ
Ντοστ. Ο γεννηθείς στο Λέιντεν ζωγράφος, μέσα από τα μαθήματά του, τους
καθοδηγούσε στον χώρο της τεχνικής.
Ακριβώς 350 χρόνια από τον θάνατό του, ο ήχος των εμπνευσμένων λόγων του
αναβιώνει, χάρη στη βοήθεια της Τεχνητής
Νοημοσύνης, που βασίσθηκε στις διεξοδικές έρευνες των
συντηρητών του Rijkmuseum του Άμστερνταμ για τον χαρακτήρα του ιδιοφυούς
ζωγράφου.
Το έργο του Ρέμπραντ εξακολουθεί να είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στην
Ιστορία της Τέχνης, ενώ ποτέ δεν σταματά να μας εκπλήσσει όσο κι εάν πιστεύουμε
πως η έρευνα για τη ζωή και τη δράση του έχει πλέον ολοκληρωθεί. Πλέον, έχουμε…
με σπόντα και τη φυσική παρουσία του Ολλανδού ζωγράφου, καθώς ένα πληροφοριακό σύστημα
έχει κατορθώσει να αναπλάσει και να «αναστήσει» το ηχόχρωμα της φωνής του,
ανοίγοντας νέες προοπτικές για την κατανόηση αυτής της περίπλοκης καλλιτεχνικής
φυσιογνωμίας.
Η «φωνή του Ρέμπραντ» είναι διαθέσιμη σε κάθε χρήστη του Youtube και
αποκαλύπτει το σχετικώς ένρινο ηχόχρωμα ενός άνδρα που μιλά με ταχύτητα τα
ολλανδικά.
Η εργασία αυτή ήταν πρωτοποριακή, καθώς βασιζόταν στη βιομετρία των φυσικών
χαρακτηριστικών του Ρέμπραντ και των λεπτομερειών της καθημερινής του
συμπεριφοράς, στο πλαίσιο του εντοπισμού ενός φωνητικού ηχοχρώματος που θα
προσεγγίζει την αληθινή φωνή του. Πρόκειται για μία έρευνα εντελώς αντίθετη από
αυτήν που ακολουθούν οι ειδικοί στην ιατροδικαστική, που πασχίζουν να
ανακατασκευάσουν το πρόσωπο του ομιλητή, με βάση τις ηχογραφήσεις της φωνής
του.
Για τον λόγο αυτό επιστρατεύθηκε η ειδική επιστήμονας του πανεπιστημίου
Κάρνεγκι Μέλον (Πίτσμπουργκ), Είτα Σίνγκχ, η οποία εκμυστηρεύεται πως έμεινε
ενεή, όταν το Rijkmuseum της ζήτησε να ανασυστήσει τον τρόπο που μιλούσε ο
Ρέμπραντ. Η διεύθυνσή του ήθελε ο κόσμος να ακούσει πώς μιλούσε ο μεγάλος
δημιουργός, τώρα που γιορτάζεται η 350η επέτειος από τον θάνατό του.
Η Σινγκχ συνεργάζεται με το FBI και επισημαίνει πως γι' αυτό το εγχείρημα
«υπάρχουν εκατοντάδες παράγοντες που πρέπει να συμβάλουν για την επακριβή
αναπαράσταση της φωνής». Όπως τονίζει και όπως μεταφέρει το Αθηναϊκό -
Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, «για τον Ρέμπραντ δεν γνωρίζουμε εάν είχε όλα
του τα δόντια».
Για να έλθει εις πέρας το επίτευγμα τούτο θα έπρεπε να ληφθεί υπ' όψη η επακριβής
κατάσταση της υγείας του και οι ιδιαιτερότητες της μύτης του, του λαιμού του,
το ύψος και το βάρος του. Επίσης έγιναν μετρήσεις του κρανίου του, μία
λεπτομέρεια που τη γνώση της διευκόλυναν οι πολυπληθείς αυτοπροσωπογραφίες του
δημιουργού σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. «Μόλο που πρέπει να λάβουμε υπόψη
πως δεν υπάρχουν εκεί όλες οι λεπτομέρειες, καθώς δεν είναι φωτογραφίες»,
εξηγεί η Σινγκχ.
Μόλις συλλέχθηκαν οι λεπτομέρειες και έγινε η επεξεργασία και ανάλυσή τους,
χρειάσθηκε να αναπαραχθεί πιστά και η προφορά των ολλανδικών του «Χρυσού
Αιώνα». Η φωνή που προέκυψε είναι βέβαια ρομποτική, όμως το πανεπιστήμιο του
Λέιντεν, από την πλευρά του, προσάρμοσε από γλωσσολογικής πλευράς τα σημερινά
ολλανδικά σε εκείνα που μιλούσε ο κόσμος τον 17ο αιώνα.
Στην περίπτωση του Ρέμπραντ δεν ήταν μία διάλεκτος, αλλά
«το επίσημο ιδίωμα της εποχής», σύμφωνα με τους ειδικούς. Μεταξύ άλλων (για να
κατανοήσει κανείς τη διαφορά), οι ειδικοί πιστεύουν πως ο Ρέμπραντ εξέφερε τον
τύπο skilderdook για να δηλώσει τον καμβά, αντί της σημερινής εκφοράς της λέξης
skilderdoek.
Μετά την προσαρμογή στον τόνο, το λεξιλόγιο και ακόμη στον υποθετικό τρόπο
αναπνοής κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, μπορεί κάποιος να ακούσει και να
φαντασθεί τον Ρέμπραντ να εξηγεί το πώς αναμειγνύονται τα χρώματα, ποιες είναι
οι βασικές αρχές του προσχεδίου, ή την προσωπική του ιδέα περί τέχνης. Σαν να
έδινε μαθήματα στους βοηθούς του εργαστηρίου του, δηλαδή…
Από την πλευρά του, ο Γιόναθαν Μπίκερ, συγγραφέας του έργου «Ρέμπραντ, η
βιογραφία ενός επαναστάτη», διαβεβαιώνει πως ο Ρέμπραντ «μπορεί να μη
συμβιβαζόταν με τους κανόνες και να μην ήταν συνεπής με τους πελάτες του, όμως
ήταν ένας άνθρωπος ζεστός στις προσωπικές του και τις οικογενειακές του σχέσεις
και πολύ γενναιόδωρος με τους μαθητές του».
Στα δύο βίντεο της ανάρτησης μπορείτε να ακούσετε τη φωνή του Ρέμπραντ.
Αιώνες τώρα η χριστιανική
ανθρωπότητα γιορτάζει το πιο μεγάλο γεγονός της Ιστορίας. Πανηγυρίζει την
κάθοδο του Θεού στην ταπεινή γη μας. Την ενανθρώπιση του Θεού Λόγου, δια του
Οποίου “τα πάντα εγένετο”.
Οι Ευαγγελιστές αναφέρονται
στο ασύλληπτο αυτό στον ανθρώπινο νου θαύμα και μυστήριο. Στην κένωση του Θεού
Λόγου, όπως λέγεται η ταπείνωσή του να κατεβεί στην ταπεινή γη μας και να λάβει
την ανθρώπινη σάρκα. Προσέλαβε αυτό που δεν ήταν, την ανθρώπινη φύση, χωρίς να
στερηθεί η ν’ αποβάλλει αυτό που ήταν, τη Θεότητά του. Εισήλθε στο χώρο και στο
χρόνο ο Άχρονος και Αιώνιος. Και έγινε κατά πάντα όμοιος με μας, εκτός της
αμαρτίας. Εκστατικός ο υμνωδός μπροστά στο μυστήριο της Θείας Ενανθρώπησης
μελωδεί:“ Ο εν κόλποις του Πατρός, πως εν αγκάλαις της Μητρός;…. Άσαρκος γαρ
ων, εσαρκώθη εκών και γέγονεν ο ών, ο ουκ ήν δι ημας και μη εκστάς της φύσεως ,
μετέσχε του ημετέρου φυράματος”.
Στο ερώτημα: Πώς συνέβησαν
όλα αυτά; Ο ιερός Χρυσόστομος απαντά :“Εγένετο γαρ ως οίδεν Αυτός” .
Η δική μας αδυναμία να
κατανοήσουμε το μυστήριο της Θείας οικονομίας, της συγκαταβάσεως δηλαδή του
Θεού να γίνει άνθρωπος, δεν σημαίνει ότι αυτό ανήκει στο χώρο της φαντασίας ή
ότι αποτελεί ευσεβή ρομαντισμό . Άλλωστε τόσο μεγάλη ταπείνωση του Ύψιστου Θεού
δεν ήταν δυνατό να επινοήσει ο ανθρώπινος νους. Αλλά θα φανταζόταν την κάθοδό
του στη γη μεγαλειώδη και επιβλητική. Mε τη συνοδεία επουρανίων δυνάμεων. Ούτε
θα φανταζόταν μια τόσο ταπεινή αρχή του Χριστιανισμού από τον στάβλο και τη
φάτνη των αλόγων ζώων. Από το αχούρι, με κατάληξη το ικρίωμα του Σταυρού. Τον
Οποίο εξαγίασε και κατέστησε ποθεινό και εράσμιο. Σύμβολο της παντοδυναμίας της
αγάπης του.
Είναι αξιοσημείωτο ότι η
Ενανθρώπιση του Θεού έγινε “ότε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου ”. Όταν δηλαδή ο
κόσμος είχε φτάσει σε τραγικό αδιέξοδο από κάθε πλευρά. Ηθική, πνευματική,
κοινωνική. Τότε “εξαπέστειλεν ο Θεός τον Υιόν Αυτού γενόμενον εκ γυναικός”(Γαλ.
4,4).
Ο ερχομός στη γη του
Σωτήρος, παρότι δεν έγινε με επιβλητικότητα, χαιρετίσθηκε από αγγέλους και
του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη
Ναυπάκτου και Αγίου Βλάσιου Ιερόθεου Βλάχου
Η Ανάσταση του Χριστού είναι το μεγαλύτερο γεγονός
μέσα στην ιστορία. Είναι αυτό που διαφοροποιεί τον Χριστιανισμό από οποιαδήποτε
άλλη θρησκεία. Οι άλλες θρησκείες έχουν αρχηγούς θνητούς, ενώ Κεφαλή της
Εκκλησίας είναι ο αναστημένος Χριστός. Η Ανάσταση του Χριστού είναι η ανανέωση
της ανθρωπίνης φύσεως, η ανάπλαση του ανθρωπίνου γένους, η βίωση της
εσχατολογικής πραγματικότητος. Όταν μιλούμε για την Ανάσταση δεν την
ξεχωρίζουμε από τον Σταυρό, αφού Σταυρός και Ανάσταση είναι οι δύο πόλοι του
λυτρωτικού βιώματος, όπως προσευχόμαστε στην Εκκλησία, "διά του Σταυρού
χαρά εν όλω τω κόσμω. Δια παντός ευλογούντες τον Κύριον υμνούμεν την ανάστασιν
αυτού", ή όπως ψάλλουμε, "τόν Σταυρόν σου προσκυνούμεν, Δέσποτα, και
την αγίαν Σου Ανάστασιν δοξάζομεν".
Στην Εκκλησία κάνουμε διαρκώς λόγο για την Ανάσταση
του Χριστού που έχει μεγάλη σημασία για την ζωή του πιστού. Δεν πιστεύουμε σε
κοινωνικές επαναστάσεις, αφού το μεγαλύτερο καλό στην Οικουμένη προήλθε από την
Ανάσταση και όχι από κάποια ανθρώπινη κοινωνική επανάσταση. Κι αν συσχετίσουμε
την Ανάσταση με την αληθινή επανάσταση, τότε βρισκόμαστε στην αλήθεια, από την
άποψη ότι δια της Αναστάσεως του Χριστού ο άνθρωπος επανήλθε στην αρχική του
θέση και ανέβηκε ακόμη ψηλότερα. Η λέξη επανάσταση προέρχεται από το ρήμα
επανίστημι, που σημαίνει επανέρχομαι στην προηγούμενη θέση. Αυτή η επανόρθωση,
η αποκατάσταση του ανθρώπου έγινε με την Ανάσταση του Χριστού.
Ο Απόστολος Παύλος σαφώς διακηρύσσει: "Ει δε
Χριστός ουκ εγήγερται, ματαία η πίστις υμών" (Α' Κορ. ιε', 17). Η
αληθινότητα και η δυναμικότητα της πίστεως οφείλεται στο λαμπρό γεγονός της
Αναστάσεως του Χριστού. Χωρίς αυτήν οι Χριστιανοί είναι "ελεεινότεροι
πάντων ανθρώπων" (Α' Κορ. ιε', 19).
α' Γιατί η Ανάσταση του Χριστού εικονογραφείται με την
κάθοδο στον Άδη
H Ανάσταση του Χριστού
Η Ανάσταση του Χριστού εορτάζεται από την Εκκλησία από
την στιγμή της καταβάσεώς Του στον Άδη, όπου ελευθέρωσε τις ψυχές των δικαίων
της Παλαιάς Διαθήκης από το κράτος του θανάτου και του διαβόλου. Έτσι την
πανηγυρίζει η Εκκλησία μας. Στα λειτουργικά κείμενα φαίνεται καθαρά ότι ο
πανηγυρισμός της Αναστάσεως αρχίζει από την Μ. Παρασκευή, όπως το βλέπουμε στην
ακολουθία του όρθρου του Μ. Σαββάτου, όπου γίνεται και η περιφορά του
Επιταφίου. Και οι ομιλίες των Πατέρων κατά την Μ. Παρασκευή στην πραγματικότητα
είναι αναστάσιμες και νικητήριες.
Αυτό φαίνεται και από την ιερή αγιογραφία της
Αναστάσεως. Η Εκκλησία καθόρισε να θεωρήται ως πραγματική εικόνα της Αναστάσεως
του Χριστού η κάθοδός Του στον Άδη. Βέβαια, υπάρχουν και εικόνες της Αναστάσεως
που περιγράφουν την εμφάνιση του Χριστού στις Μυροφόρες και τους Μαθητάς, αλλά
η κατ' εξοχήν εικόνα της Αναστάσεως είναι η συντριβή του θανάτου, που έγινε με
την κάθοδο του Χριστού στον Άδη, όταν η ψυχή μαζί με την θεότητα κατήλθε στον
Άδη και ελευθέρωσε τις ψυχές των δικαίων της Παλαιάς Διαθήκης, που τον
περίμεναν ως Λυτρωτή.
Η εικονογράφηση της Αναστάσεως με την κάθοδο του
Χριστού στον Άδη γίνεται για πολλούς και σοβαρούς θεολογικούς λόγους. Πρώτον,
γιατί κανείς δεν είδε τον Χριστό την ώρα που αναστήθηκε, αφού εξήλθε από τον
τάφο "εσφραγισμένου του μνήματος". Ο σεισμός που έγινε και η κάθοδος
του αγγέλου που σήκωσε την πλάκα του τάφου, έγινε για να βεβαιωθούν οι
Μυροφόρες γυναίκες ότι αναστήθηκε ο Χριστός. Δεύτερον, γιατί, όταν η ψυχή του
Χριστού ενωμένη με την θεότητα κατήλθε στον Άδη, συνέτριψε το κράτος του
θανάτου και του διαβόλου, αφού με τον δικό Του θάνατο νίκησε τον θάνατο.
Φαίνεται καθαρά στην Ορθόδοξη Παράδοση, ότι με τον θάνατο του Χριστού
καταργήθηκε ολοκληρωτικά το κράτος του θανάτου. Άλλωστε, ψάλλουμε στην
Εκκλησία: "Χριστός ανέστη εκ νεκρών θανάτω θάνατον πατήσας...".
Η θριαμβευτική νίκη Του εναντίον του θανάτου έγινε
ακριβώς την ώρα που η ψυχή του Χριστού ενωμένη με την θεότητα κατήργησε τον
θάνατο. Τρίτον, ο Χριστός με την κάθοδό Του στον Άδη ελευθέρωσε τον Αδάμ και
την Εύα από τον θάνατο. Έτσι, όπως δια του Αδάμ προήλθε η πτώση ολοκλήρου του
ανθρωπίνου γένους, αφού αυτός είναι ο γενάρχης μας, έτσι δια της αναστάσεως του
Αδάμ γευόμαστε τους καρπούς της αναστάσεως και της σωτηρίας. Λόγω της ενότητος
της ανθρωπίνης φύσεως ό,τι έγινε στον προπάτορα έγινε σε όλη την ανθρώπινη
φύση.
Γι' αυτούς τους λόγους η χαρακτηριστικότερη εικόνα της
Αναστάσεως του Χριστού θεωρείται η κάθοδός Του στον Άδη, αφού, άλλωστε, όπως θα
δούμε και στα επόμενα, η ουσία της εορτής της Αναστάσεως είναι η νέκρωση του
θανάτου και η κατάργηση του διαβόλου: "Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν, άδου
την καθαίρεσιν", ψάλλουμε στην Εκκλησία. Η καθαίρεση του Άδου και η
νέκρωση του θανάτου είναι το βαθύτερο νόημα της αναστασίμου εορτής.
β'Τί είναι ο Άδης
Το ερώτημα είναι τί ακριβώς εννοούμε όταν κάνουμε λόγο
για τον Άδη και την κάθοδο του Χριστού σε αυτόν. Υπάρχουν πολλά χωρία τόσο στην
Παλαιά όσο και στην Καινή Διαθήκη, που αναφέρονται στον